Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 1 hafta önce
Tarihçi Mustafa Armağan Musul'u nasıl kaybettiğimizi anlattı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Musul kaybedilmiştir ve nasıl kaybedilmiştir?
00:04Büyük ahlaksızlıklar yapılarak, bize haksızlıklar yapılarak kaybedilmiştir.
00:08Mondros mütarekesi imzalandığında Musul bizdeydi.
00:11Mondros mütarekesi imzalandığında herkes bulunduğu noktada kalacaktı.
00:15Ama İngilizler yukarıya doğru ilerledi ve Musul'u işgal ettiler.
00:19Bu mütareke ahkamına aykırıdır.
00:21Lozan'da İsmet Paşa da dile getirdi ama orada bunu savunamadı, arkasında duramadı.
00:25İngilizler orada petrolü gözlerine kestirdiler.
00:28Ve petrolü görünce yani hiçbir şey gözlerine görünmedi ve dolayısıyla bize Musul'u yedirmediler.
00:35Lozan görüşmelerinde Musul askıya alındı, paketten çıkarıldı.
00:38İngilizlerle biz baş başa bu meseleyi halledeceğiz denildi.
00:41Lozan'a konulan o maddede bir tuzak gizliydi.
00:44Neydi o tuzak?
00:45İngilizlerle eğer 9 ay içerisinde anlaşamazsak mesele cemiyet akvama gidecekti.
00:51Ve cemiyet akvamın karar vereceği, hakemler eliyle bu işin yapılacağı söyleniyor.
00:57Peki soru şu, cemiyet akvamın yani milletler cemiyetinin böyle bir yetkisi var mı?
01:02Bir ülkenin toprağını alıp o ülkenin toprağı kime aittir diye hakem heyeti oluşturacak,
01:07buna karar verecek bir yetkisi, bir hükmü şahsiyeti var mı?
01:10Yok.
01:11Olmayan bir hükmü şahsiyeti biz Lozan'da milletler cemiyetine vermişiz.
01:15Ve bunda bir tuzak gizli olduğunu çok sonra anlıyoruz.
01:171924'ten sonra İngilizler diyor ki bunu verdik, imzaladınız, sizin bu imzaladığınız metin budur.
01:23O muydu?
01:24Biz öyle anlamamıştık diyoruz ama iş işten geçmiş oluyor.
01:27Böylece 1926 yılında İngiltere'de kalması ya da İngiltere mandası altındaki Irak'ta kalmasına karar veriyor.
01:33Birleşmiş Milletler ya da o zamanki Birleşmiş Milletler, cemiyet akvam.
01:37Biz de buna karşı bari toprak gidiyor, petrolden pay alalım diyoruz.
01:41Linsey'in, bizimle görüşen İngiliz yetkilinin cebinde bir yetki belgesi var.
01:46Diyorlar ki %20'ye kadar çıkabilirsin Türkiye'ye, royalty'lerinden yani paylarından, Irak'a bırakılan paydan %20 Türkiye'ye verebilirsin
01:56diyorlar.
01:57Bu %20 ne demek?
01:58Bugünkü 4 milyon varilin 800 bin varili Türkiye'ye akacaktı buna göre.
02:03800 bin varil günde Irak, Musul petrollerinden bize gelir gelecekti.
02:07Bunu söylediler.
02:08Fakat kurt bir politikacı olan, diplomat olan Linsey %10'dan bahis açtı.
02:13%10'un üzerine atladık.
02:15Fakat bunu da şöyle dedi.
02:16Daha şu anda yatırım aşamasında işte kuyular açılacak bilmem ne yani iş uzayacak.
02:21Bunun gelire dönüşmesi biraz zaman alacak.
02:23En iyisi size bir alternatif sunalım.
02:25O da nedir?
02:26500 bin sterlin peşin alın.
02:28%10'dan vazgeçin.
02:30Hangisini tercih ediyorsunuz?
02:31Biz hemen 500 bin peşin sterline atladık.
02:33Böylece 25 yıl boyunca bize gelecek olan %10 geliri sattık.
02:39Böylece 500 bin sterlin alıp Musul dosyasını kapattık.
Yorumlar

Önerilen