00:00Kapag sinabing alat, hindi naman laging malas ang katumbas.
00:05Sa isang bayan kasi sa Poland, naging sangkap ang asin,
00:08hindi lang sa masaganang ekonomiya, kundi pati na rin sa kanilang kasaysayan.
00:13Silipin natin ng isang sikat na salt mine sa Poland.
00:17Sa unang balita ni JP Soriano.
00:23The village of Poland
00:28Sa ilalim ng bayan ng village kasa southern Poland,
00:31may nakatagong mundo na mahigit 7 siglo ng hinuhubog ng tao.
00:39Dinarayo ang isang dambuhalang maze na ang mga dingding, sahig, rebulto,
00:45at maging mga simbahan ay gawa sa asin.
00:50Bago marating ang underground chambers,
00:53kailangang sumakay ng lift kasama ng guide.
01:08Habang palalim ng palalim,
01:10unti-unting nawawala ang liwanag mula sa ibabaw.
01:17Napapalitan ito ng malamig na hangin na sa 19 to 20 degrees.
01:22Mahahabang pasilyo at mga bakas ng minahang hinuhubog na mga sinuunang taga-Poland.
01:28Mga kapuso, narito po tayo ngayon sa Villachka Salt Mine sa Krakow, Poland.
01:34Isa po itong UNESCO World Heritage Site.
01:38At meron po itong lalim, itong salt mine na ito na 327 meters.
01:44Mas malalim pa kung ilalagay ang Eiffel Tower ng Paris.
01:48Ito po ay nabuo noong 13th century, 1295 to be exact.
01:55At nag-operate po ito hanggang 1990s.
01:58Ibig sabihin hanggang 1990s,
02:00nag-mimina po sila ng asin dito sa salt mine na ito.
02:06Makikita rito ang pagbabago ng mining technique sa Europe
02:09mula sa medieval period hanggang sa bago nila tuluyang tapusin ang pagmimina ng asin.
02:15Hindi lang asin ang hinukay ng mga minero rito.
02:20Sa bawat lagusan, nag-iwan din sila ng bahagi ng kanilang buhay
02:25mula sa mga lumang puli at kagamitan hanggang sa timber structures
02:30na sumusuporta sa mga chamber.
02:32At dahil mapanganib ang kanilang trabaho,
02:35naging mahalagang bahagi rin ng minahan
02:38ang pagtansya kung kailan darating ang panganib.
02:42That was the best alarm system in the past
02:46because when miners saw a crack or heard the sound of wood snapping,
02:50they knew that they are in danger.
02:52There is serious risk that the roof or walls might collapse on them.
02:56So the best alarm system, run away, leave the place immediately.
03:00May siyam na level ang village ka salt mine.
03:03Humigit kumulang 205 na kilometro ng galleries.
03:06Pero halos dalawang prosyento lang ng tinatawag na salt labyrinth
03:10ang maaaring puntahan ng turista.
03:13Sa tagalang pagmimila ng asin dito,
03:16nakagawa na rin sila ng sculptures
03:18para bigyang pugay ang mga pinakatanyag na polish sa kasaysayan ng mundo.
03:23Gaya ni Nicholas Copernicus na isang astronomer at mathematesyan
03:28na siyang nakadiskubre ng ating mundo
03:31at iba pang planeta ay umiikot sa araw.
03:36Habang naglalakad, amoy na amoy ang asin sa mga batong pader ng minahan
03:40na ayon sa aming guide ay maaaring tikman.
03:44Watch me.
03:45Mmm.
03:47Yummy.
03:47Pure salt, right?
03:49So everything is edible.
03:51Everywhere.
03:51Everywhere.
03:52But you have to lick your finger first.
03:54Okay.
03:56And then?
03:57No, it's a little.
03:58Bread.
03:58Okay.
03:59Yes.
03:59Okay.
04:02Malaking porsyento ng mga taga-Poland ay mga katoliko,
04:05kaya gumawa rin sila ng isang underground cathedral na mahigit isang daang metro ang lanin.
04:12Ayon sa pamunuan ng Villageka Salt Mine,
04:15ang mga likhang sining dito ay ginawa mismo ng mga minero,
04:18patunay na sa gitna ng mabigat na trabaho,
04:22may puwang pa rin para sa pananampalataya at sinig.
04:26Bilang pagpupugay po kay Pope John Paul II,
04:28the St. John Paul II na ngayon,
04:30gumawa po ng rebulto at sculpture sa kanya dito sa Villageka Salt Mine.
04:37Ito pong rebultong ito ay yari rin po sa asin.
04:41May relik din ang kanyang dugo si St. John Paul II sa altar.
04:46Noong 1978, kabilang Villageka Salt Mine sa mga unang inilagay sa UNESCO World Heritage List,
04:52taon-taon halos dalawang milyong turista mula sa iba't ibang bahagi ng mundo
04:57ang bumababa sa makasaysayang Villageka Salt Mine,
05:01kung saan ipinakita na ang asin ay hindi lang ginagamit sa pagkain,
05:06isa itong yamang nagtaguyod sa ekonomiya at humubog sa mga komunidad.
05:13Ang Villageka Salt Mine patunay lang na kapag ang kasaysayan,
05:17pinotektahan at pinangalagaan,
05:19mapapakinabangan ng mga bansang mismong nag-alaga dito.
05:22At mula rito sa UNESCO World Heritage Site na Villageka Salt Mine sa Krakow, Poland,
05:28ito ang unang balita, JP Soriano, GMA News.
05:36At mula rito sa Krakow, Poland,
Comments