00:00Ayon sa pinakuling pahayag survey ng Publicas Asia,
00:03muling nanguna bilang most approved and most trusted government agency ang TESDA.
00:09Patunay lang ito na ang kanilang servisyo at pag-alalay sa bawat Pilipino
00:13at sa pagkakataon ito, mas pinalawak pa nila ang kanilang support na para sa ating creative industry.
00:19Alamin po natin ang mga bagong oportunidad para sa ating mga artists
00:22kasama si na TESDA Deputy Director General Nelly Nita Deliera
00:26at Director 3 Kelvin Briones.
00:28Good morning. Welcome back to Rise and Join Pilipinas.
00:30Good morning, Diane. Good morning.
00:32Good morning po.
00:33Congratulations sa result ng survey.
00:37Pulin saka talagang napakalaking tulong ng TESDA.
00:39Binidari niya ng Pangulo sa kanyang recent SONA.
00:42But let's talk about creative industry this time.
00:45Ano po ba ang mga programs na meron po ang TESDA for this industry?
00:50Tell us more about this.
00:51Okay. Alam na na din pag sinabi natin creative industry na dyan na yan.
00:55Siguro even before TESDA came or alam mo yun, mga formal training programs,
01:01nandyan na yung mga workers, artisans natin na creative industry.
01:05Napabuo lang yan dahil sa Philippine Creative Industry Development Act
01:09kung saan naging collective yung effort ng ating mga agencies
01:13at nakita natin lahat ng ating mga pwedeng tulungan dito.
01:16So binigyan na rin ito ng attention ng TESDA ngayon.
01:19But it actually ranges from yung heritage.
01:23Pag sinabi natin heritage, ito yung mga pottery, yung mga weaving ganito,
01:28basket, gano'n gano'n, all the way to tech-driven.
01:31So when we say tech-driven naman, performing arts, animation, game development,
01:37yung mga gano'ng klase.
01:38So gano'n siya kalawak.
01:39So ang focus talaga ng TESDA dito is more on, of course, workforce development.
01:43Kasi hindi pwedeng may performance lang, gano'n, pero hindi natin na isasalin.
01:49Hindi natin na ipapasa o hindi tayo nagkakaroon ng training.
01:51So that's actually our way of developing yung workforce po natin dito sa creative industry.
01:57Actually, we're part of this industry, Joshua.
01:59But saan ba tayo, tech-driven, performing arts.
02:04So kumusta po ang demand ngayon?
02:07Iba-iba, no?
02:08Ang ginagawa kasi natin by area.
02:10By area siya.
02:11So mayroon tayong tinatawag na area-based demand driven.
02:14So tinitingnan natin.
02:15Kasi syempre, ang gusto rin ng TESDA, training to trabaho.
02:19Pag na-train natin, dapat may pupuntahan rin yung trabaho.
02:22So it's actually based on ano ba yung requirements rin ng isang area
02:26para doon sa, halimbawa, gumagawa ng mga woven materials.
02:30Ano ba ang sino ang kumukuha nito?
02:32Sinong bumibili nito?
02:34Dahil doon talaga rin natin ibe-base yung mga training or production na gagawin natin.
02:38Okay. Now, I want to know naman yung inyong partnership collaborations
02:41and also siguro yung convergence pagdating dito sa mga programs ninyo,
02:45sa mga iba't-ibang mga ahensya.
02:47Siguro, Director?
02:48Yeah.
02:49One of our programs na pinakabago, kapipirma lang ni Secretary,
02:52ay yung pong ating natawag na guidelines on the Gamaba.
02:57Registration of the Gamaba Cultural Centers.
02:59So, ina-acknowledge natin yung mga training programs na mga Gamaba
03:03o yung gawad sa manilikanang bayan.
03:05And we provide support to them in codifying the training
03:09for us to make sure na natatransfer yung kanilang skills sa susunod na generation
03:13and to make it attractive to the next generation
03:16and also para matulungan sila doon sa cost ng training.
03:20Okay.
03:20Kasi in this way, napatreserve din yung culture.
03:22Yes.
03:23And then this is in collaboration, of course, with the NCCA and the NCIT
03:28to ensure na nasunod natin yung tamang protocol
03:31sa pag-approach na sa mga cultural communities.
03:33Okay.
03:34So, parang you helped them build some sort of a curriculum.
03:37Ganun ba yung director?
03:38Yes.
03:39Of course, sabi nga ni Ma'am Nelly kanina,
03:41yung training nandun na before pa pumasok at TESTA.
03:44But when we talked to them, when we approached them,
03:46we were told na ang isa sa mga challenges nga nila
03:49ay to run the training.
03:51So, syempre, yung iba, hindi pa nila na isusulat talaga yung training nila.
03:58So, gusto lang namin magkaroon ng documentation
04:00para maayos na maipasa sa susunod na generation.
04:04Kay DDG, ma'am, kamusta po yung inyong coordination with the private sector
04:08since nabanggit nyo nga po na gusto nyo training to trabaho
04:11para hindi masayang yung kanilang mga pagsasama.
04:13Okay.
04:13Sa TESTA po, hawak rin po natin sa cluster natin yung tinatawag nating
04:16Industry Tibet Board.
04:18So, yung board is actually composed of industry players.
04:22So, ang gusto natin doon, yun na nga,
04:24parang destination sila, exit sila ng mga gagraduate sa TESTA
04:28para magkaroon ng trabaho.
04:29Pero at the same time, sila rin yung binabalikan natin
04:32kasi nga, yung sinasabi natin palagi skills mismatch, di ba?
04:36Sila rin yung binabalikan natin
04:38dahil tinatanong at kinoconsult natin sila
04:40ano ba yung klaseng training na kailangan
04:42o anong klaseng skill yung kailangan?
04:44Anong job role yung kailangan doon sa isang kumpanya?
04:48And ito yung, sa EBIT,
04:49i-connect ko na lang din yung enterprise-based education and training
04:52kasi hindi po kami magdidikta ng training.
04:54Yung kumpanya po,
04:56ang magsasabi sa amin na ito yung kailangan naming programa,
04:59ito yung kailangan naming training,
05:01ito yung kailangan naming ituro, di ba?
05:03And no less than sila mismo,
05:06panggagaling mismo sa kanila yung mga trainers natin.
05:09Ms. Diane, gusto ko lang din balikan na no, sorry,
05:11from the private sector to the government din
05:13kasi yun, background ko nga,
05:16from DTI to Department of Tourism,
05:18na ipagsama talaga natin yan.
05:19So, TESDA is working on workforce development,
05:23but of course, we work with DTI
05:25para naman doon sa promotion, di ba?
05:26Dahil sila yung gumagawa ng trade fair,
05:28product development, and all that.
05:30And siyempre sa Department of Tourism rin,
05:32dahil siyempre, promotion pa rin ano,
05:34making use of what we really have,
05:37performers ba siya na gagamitin natin
05:39when visitors come or tourists come
05:40or even yung mga products.
05:42Okay, connect-connect talaga yung mga yan eh.
05:44Alright, sa mga kabataan naman,
05:46how do we make this all appealing to them
05:48now that gusto nila mas modern, digital, director?
05:52Well, may mga qualifications kami na talagang
05:56dinedevelop namin na,
05:58katulad na nasabi ni Ma'am, yung animation.
06:01Kasi ang tingin sa TESDA,
06:03before ay laging plumbing,
06:05welding, baking,
06:06laging ako correct na toho, may ganyan nga.
06:09Marami kaming mga ina-explore
06:11ng mga bagong qualifications ngayon.
06:13In fact, we're working on partnerships
06:16with the Philippine Sports Commission,
06:19may mga sports-related na qualifications
06:22na on the way na ginagawa na natin.
06:24And minigay din yung task kay Secretary Kiko
06:28to look at the music curriculum.
06:30So, sisimulan namin sa TESDA
06:32yung pag-develop ng curriculum for music
06:35which will later on, you know,
06:37pave the way for the development
06:39of a better curriculum for DepEd and CHED.
06:42So, sisimulan lang namin siya sa TESDA.
06:45So, marami mga qualifications
06:46na alam namin na patok sa mga kabataan.
06:50Kasi hindi na siya traditional lang
06:51na plumbing and electronics.
06:54I wonder, may mga certificates din ba yan
06:56na pwedeng isang din sa mga universities, ganyan?
06:59Yun yung maganda, no?
07:01Kasi, Director Kelvin,
07:03working talaga together ngayon
07:04ang DepEd, TESDA, tsaka CHED.
07:06So, whatever certificate na makuha po
07:08ng mga bata sa TechPro level,
07:10DepEd level,
07:11re-recognize siya sa TechBook
07:13or re-recognize siya sa Higher Education.
07:16What we're saying is,
07:17pag nag-proceed ka ng college,
07:18maaring mayroong ka nang naipon
07:20ng mga certificates from TechPro
07:21and from TESDA.
07:23So, hindi ka na mag-start from scratch.
07:26So, yun yun.
07:26Yun yung magandang connection ngayon.
07:28Credit transfer na tinatawag.
07:31Yun.
07:31Even yung recognition of prior learning.
07:34Yes.
07:34Micro-credentials.
07:35Kung baga, syempre,
07:36baka iba nag-explore pa
07:38anong gusto nilang gawin sa college.
07:40Diba?
07:40Ito yung interest ko.
07:41Tapos,
07:42mwede mong isabit sa university.
07:44Naaral ko na rin ko somehow.
07:45Na hindi ka na mag-spend
07:46ng four years,
07:48six years,
07:48diba sa college.
07:50Ilang months pa lang
07:51napansin mo,
07:52ay, hindi pala ito yung interest ko.
07:53You can try again.
07:57Diba ba?
07:58Impulsive sila.
07:59Yes.
07:59They went training
08:01and then naging successful naman sila
08:03dun sa trabaho nila.
08:03But they want to expand
08:05their experience,
08:06yung lawak,
08:07yung industriya.
08:08Pwede po silang bumalik sa test.
08:10Yes.
08:11Actually,
08:11ang dami namin ganyang cases.
08:13Nag-graduate ng college,
08:14pero gusto nila mag-specialize.
08:16Ayun, animation.
08:17Isa yun.
08:18Teacher siya,
08:19B.S. ed.,
08:19graduate.
08:20Tapos,
08:21kung baga,
08:22nag-specialize siya
08:23on animation,
08:24pumunta ng test.
08:24Kumuha ng NC2,
08:27NC3.
08:27Meron rin,
08:28life-saving,
08:29nurse siya,
08:30pero nag-specialize siya,
08:31yung mga ganong class.
08:32Nakakatuwa naman.
08:33Now,
08:33please sa ating mga viewers
08:34that they want to avail
08:35probably classes or trainings,
08:37especially dito sa
08:38usaping creative industry.
08:40How can they actually
08:41connect with test
08:42or with trainers?
08:43Meron po kaming
08:44mga provincial offices
08:45na pwede nilang lapitan
08:46and very active din kami
08:47sa social media.
08:48You can check our posts
08:50but if you want
08:51a comprehensive guide
08:53on how to avail
08:54the scholarships of TESDA
08:55and the programs,
08:56well,
08:56you can go to
08:57the nearest
08:58provincial office
08:59of TESDA.
09:00Habol po lang.
09:01Juana Creatives po,
09:03nilaunch na rin po natin
09:04dyan sa TESDA
09:05dito po sa Taguig.
09:07Kwan lang to,
09:07half-day programs lang po ito.
09:09Half-day programs lang po
09:10yung Juana Creatives natin.
09:12Ang current offering po
09:13natin dyan,
09:14yung meron po tayong
09:15hand-building for ceramics,
09:17may leather craft,
09:18may flower making,
09:20may scent making,
09:21may fashion embellishment.
09:23And soon,
09:23we hope that we can
09:25invite you,
09:25you can share,
09:27hosting,
09:28whatever,
09:28performing.
09:29Half-day lang po siya.
09:31Ino-offer natin
09:31sa mga gustong matuto
09:33na walang oras
09:34na umupo ng ilang buwan.
09:35But for half-day,
09:37they will already
09:37learn something.
09:39Ang tama,
09:39DG,
09:40hindi lang ito
09:40para basta matuto,
09:41tuturuan din natin
09:42paano maibenta
09:43yung kanilang creation.
09:44Correct.
09:45Dahil connect-connect naman yan,
09:46sabi nga natin kanina,
09:47yung entrepreneurship.
09:48Actually po,
09:49sa DTI
09:50through
09:51ASEC NILA
09:52Bautista,
09:53ini-invite na po
09:54ang TESDA
09:54na regular po tayo
09:55mag-participate
09:56sa kanila pong
09:56trade fair.
09:57So,
09:58masya-showcase natin,
09:59hindi lang po yung
10:00produkto,
10:00but even po yung
10:01mga services.
10:02So,
10:02even dun kung meron kang
10:04gustong iambag rin,
10:05ipasa sa mga next generation,
10:07you can also connect
10:08with TESDA
10:08through Juana Creatives.
10:10We'll connect with you
10:11for that.
10:11Kasi may mga expertise
10:13din tayo in our field
10:14na gusto natin
10:16ibahagi sa iba.
10:17Ipasa sa susunod
10:18ng relasyon.
10:19Well,
10:19maraming maraming
10:20salamat po sa inyong oras,
10:21Ma'am Nelinita Diliera
10:22at Sir Kelvin Vionis
10:24mula po yan sa TESDA.
10:26Salamat.
10:27Salamat.