- 1 saat önce
Işın Eliçin ile Sınırsız her cumartesi ve pazar saat 15.00'te Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:21İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Sınırsızdan hatırlayacaktır. New York Üniversitesi haberlere de konu oldu. Geçtiğimiz yıllarda özellikle Gazze Savaşı ertesinde oradaki öğrenci hareketliliği New York'taki.
00:41Hep konuştuk sizinle. Bugün bir New Yorklu olarak aynı zamanda size ilk olarak şunu sormak istiyorum.
00:48New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani Türkiye'de de çok dikkatli izlenen bir lider oldu. Herhalde Amerika Birleşik Devletleri'nde de
00:55dikkatli izleniyordur. Trump özellikle izliyordur.
00:59Altıncı ayını doldurdu görevde. New York'ta bir değişiklik oldu mu? Yani Zohran Mamdani nasıl bir kişilik olarak New York Belediye
01:09Başkanı?
01:10Ve nasıl etkiledi sizin hayatınız?
01:13Altı ay aslında siyasi anlamda kısa bir süre. New York gibi milyonlarca insanın yaşadığı çok karmakarışık bir şehrin altı ayda
01:21bütün sorunlarından kurtulması mümkün değil.
01:23Hatta bence pek çok sorunu öyle yıllar içerisinde bile çözülebilecek sorunlar değil.
01:28Ama şöyle bir değişiklik oldu. Mamdani ile birlikte moraller düzeldi. Biraz ona faydası oldu.
01:33Mamdani hem seçim öncesindeki kampanya sırasında, seçim kampanyası sırasında hem de seçim sonrasındaki devam ettirdiği
01:40halkla olan yakın ilişkisi, kameralarla olan gayet oldukça başarılı ilişkisi sayesinde
01:46özellikle benim 40 ya da 35 yaş altı dediğim, biraz aslında siyasetten elini ayağını çekmeye başlamış,
01:53biraz geleceğe dair umudunu kaybetmiş kitlelerin o heyecanlanmış hali, heyecanlanma hali devam ediyor şu anda.
02:00Ve Mamdani'nin bu ilk altı ayındaki performansı da bunu olumsuz etkilemedi.
02:05Hatta aksine daha da olumlu etkiledi.
02:07Ama yani New York'ta yaşayanların, New Yorkluların günlük hayatlarını etkilendiği yerler var mı?
02:12O var tabii ki. Mesela Mamdani'nin en büyük seçim vaatlerinden bir tanesi,
02:17New York Belediyesi'nin sahibi olduğu belediyenin evleri, 2 milyona yakın New Yorklunun yaşadığı
02:23ve bu evlerin kira artışlarını bir seneliğine donduracağım vaadiyle aslında seçim çalışmalarını yürütmüştü.
02:29Bunu başardı.
02:31Bir diğer seçim vaadi yine, ikinci evi New York'ta olan ve evin bedeli 5 milyon dolardan fazla ise
02:39bunlara getireceği vergi, ekstra vergi de bunu da gerçekleştirdi.
02:44Gerçekleştiremedikleri de var.
02:45Bunu da konuşuruz tabii ki.
02:46Mutlaka konuşuruz.
02:46Ama moraller iyi.
02:47Öyle söyleyebilirim.
02:48Peki, yani tabii belediyecilik deyince bir icraatı o şehirde yaşayanlar mutlaka görmek isterler.
02:55Yani somut sonuçları hızlıca üretmek gereken bir yönetim, herhalde yerel yönetimler,
03:01Trump gibi çok konuşup bir şey yapmamak idare edebilir yani ama ya da arka planda yürüyor olabilir o icraatlar.
03:08Hani Mamdani'nin özellikle ayrıcalıklı olmayan kesimler için, New York'un çalışanları için,
03:19New York'a dışarıdan gelip hayatta kalmaya çalışanlar için vaatleri çok önemliydi.
03:24Ayrıca kimlik anlamında da Trump'a bir karşı kimlik olarak, kişilik olarak geldi.
03:31Biraz o boyutlarıyla nasıl bir değişim fark ediyor musunuz?
03:34Ediyoruz tabii.
03:35Yani seçim vaat ettiği, seçim kampanya sırasında vaat ettiği şeylerden biri de mesela,
03:40New York sadece Amerika'nın en pahalı şehri değil, dünyanın da muhtemelen en pahalı şehirleri.
03:45Belki ilk üçten bir tanesidir.
03:47En pahalısı bile olabilir.
03:48Bu pahalılık içinde en büyük kalemlerden bir tanesi işte kiraya verilen ya da ev almak istediğinizde verdiğiniz.
03:54Bir diğeri de çocuğunuzu kreşe göndermek istediğinizde verdiğiniz.
03:57Ben de iki çocuk annesi olan biri olarak biliyorum kreşlerin ne kadar pahalı olduğunu ve seçim süresince vaat ettiği şeylerden
04:07bir tanesi,
04:08yine belediyenin sahibi olduğu, yürüttüğü bedava kreş yaşını ikiye indireceğim dedi ve bunu bu sene başardı, başlattı.
04:16New York eyaletinin de desteğiyle, oradan da kotardığı bir parayla birlikte, ilk bir funding ile birlikte,
04:22bunun ilk aşaması bu sene gerçekleştirildi.
04:25New York'un her yerinde değil ama bazı kilit bölgelerde, sizin de dediğiniz gibi özellikle sosyoekonomik anlamda daha düşük aşamada
04:31olan,
04:32daha ekonomik anlamda zorlanan mahallelere bu kreşler açıldı ve kreşler hem açıldı iki ay sonra,
04:40üç ay sonra inanılmaz bir talep olduğu için arttırabildikleri kadar sayıyı da gelecek öğrenci sayısında, çocuk sayısında arttırdılar.
04:46Bu tarz tabii ki hizmetlere çok büyük ilgi var.
04:49New York gibi çok pahalı olan bir yerde ve hala o kadar pahalı olmasına rağmen sadece Amerika'nın başka yerlerinden
04:55değil,
04:55dünyanın her bir yerinden insanların hala gelmek istediği, gelmeye çalıştığı, kendine bir hayat kurmaya çalıştığı bir yerde bu tarz hizmetler
05:02tabii ki önemli.
05:03Bir diğeri de yine belediyenin işte sahip olduğu süpermarketler açacağım dedi.
05:09Bunun çalışmaları devam ediyor bildiğim kadarıyla beş yer belirlendi bununla da ilgili.
05:13Çünkü Amerika'da Türkiye kadar kötü olmasa da bir enflasyon sıkıntısı var.
05:18Türkiye'yi soracağım ayrıca.
05:20O enflasyon sıkıntısı, enflasyon mevzusu New York'ta haliyle çok daha fazla hissediliyor.
05:26İşte yumurtanın fiyatının artması ya da süte verdiğiniz paranın artması vesaire.
05:31Bunlara karşı geliştirdiği, acaba biz ortadaki bu middleman, ortadaki adamı kaldırıp belediye birkaç süpermarket sahibi olabilir mi?
05:38Bu vesileyle biraz daha temel gıda maddelerinin fiyatları düşürülebilir mi?
05:43Yani kaygısı ve bu hedef yavaş yavaş ona da ilerleniyor.
05:46Altı ay dediğim gibi çok kısa bir süre böyle şeyleri başarmak için.
05:49Ama en azından hem o psikolojik, moralmen devam eden o iyi, olumlu hava hem de bunları gören insanlar.
05:55Yani altı ayda bunu da yapabildi, bunu da yapabildi dediğinizde şu anda durum iyi gidiyor.
06:00Yani gidebileceği zaten en iyi şekilde gidiyor diyebilirim.
06:03Peki enflasyona değindiniz. Ben sosyal medyanızı takip ettiğim için biliyorum.
06:08Türkiye'de siz bir şok yaşadınız. Her gelişinizde böyle oluyor mu bilmiyorum ama bu sefer herhalde daha öncekinden daha büyük bir
06:14şok yaşadınız fiyatlar konusunda.
06:16Biraz gözlemlerinizi anlatır mısınız?
06:18Her geldiğimde o şok biraz daha artıyor.
06:20Şimdi dediğim gibi New York'ta yaşıyorum. Ucuz bir yer değil.
06:23Hele de New York'un da içinde Manhattan'da yaşıyorum.
06:26Orada gerçekten hayat pahalılığıyla mücadele ediyoruz ama her sene geldiğimde fiyatların gittikçe Manhattan standartlarına yaklaştığını fark ediyordum.
06:35Bunu bu sene iyice farklı.
06:36Yani İstanbul'da biraz ortalamanın üzerinde yediğiniz yerde bir yemeğe verdiğiniz para açıkçası Manhattan'da da verdiğiniz paradan inanılmaz büyük oranlarda büyük
06:45düşüşler gördüğünüz ücretler değil.
06:48O beni şaşırttı.
06:49Tatil için gittiğimiz Fethiye'de gördüğüm fiyatlar, dondurmaya, insanların istediği bir top dondurmanın neredeyse 200 lira olması vs.
06:57Bunları görünce açıkçası zaten bir süredir şaşırıyordum.
07:01Ama bu sene o şaşırma noktasında bir zirveye vardım bence fiyatları gördükçe.
07:07Hem İstanbul'da hem Türkiye'nin başka yerlerinde.
07:09Evet bunu herkes söylüyor.
07:10Yani tabii öyle paralar kazanmıyoruz yani ve zaten dolar kur farkı nedeniyle de farklar var ama onun dışında durum Türkiye'de
07:22gittikçe zorlaşıyor.
07:23Siz de bunu tabii kaçınılmaz olarak her gelişinizde fark ediyorsunuz.
07:26Şimdi New York'tan bahsederken biz tabii sadece yani Zohran Mamdaniye'ye yönelik eleştirilerde şunu da gördük yani başından itibaren.
07:40Sadece New York'la ilgilenmiyor.
07:41Bir belediye başkanının sadece New York'la ilgilenmesi gerekir.
07:44Yani çalıştığı yeri siyasette yapıyor.
07:47Böyle eleştiriler vardı.
07:49En geçtiğimiz hafta dikkat çeken çıkışıysa o da bir başka seçim vaadi olan eğer Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından Gazze'de işlenen
07:58suçlarla ilgili olarak hakkında tutuklama emri bulunan
08:01İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu eğer New York'a gelirse onun bir şekilde mahkemeye teslim edilmek üzere gözaltına alınması, tutuklanması sürecini
08:12başlatmaktı.
08:14Bununla ilgili bir haber yaptık.
08:16Önce onu izleyelim sonra biraz o nasıl yankı buldu Amerika'da ve nasıl yorumlarınız var dinleyelim.
08:20Tamam.
08:22Benjamin Netanyahu is a war criminal.
08:25The architect of a horrific genocide against the Palestinian people.
08:28New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'yi X hesabından yayınladığı videoda İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'yu savaş duçlusu ve Filistin
08:38halkına yönelik soykırımın mimarı olarak niteledi.
08:44Gazze'de öldürülen çocukları, hastanelere yönelik saldırıları, insani yardım ablukasını ve öldürülen gazetecilerle yardım görevlilerini hatırlatan Mamdani,
08:56bütün bunlar yaşanırken kullanılan bombaların parası Amerikalı vergi mükelleflerinin cebinden çıkıyor dedi.
09:06New York Belediye Başkanı Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında tutuklama emri çıkardığı Netanyahu'nun yargılanması gerektiğini söyledi.
09:16Ancak Eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York'a gelmesi halinde kendi yönetiminin Netanyahu'yu tutuklamaya yönelik bağımsız
09:26hukuki yetkisi bulunmadığını açıkladı.
09:31Ancak federal hükümetin böyle bir yetkisi var diyen Mamdani, onları Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne katılmaya ve bu emri yerine getirmeye
09:41çağırıyorum ifadesini kullandı.
09:46Mamdani, Netanyahu'nun ve diğer savaşçı suçlularının New York'ta yeri olmadığını da söyledi.
09:53Mamdani, seçim kampanyası boyunca Netanyahu'nun New York'a gitmesi halinde Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin emrini uygulamaya çalışacağını söylemiş,
10:04daha önce de Netanyahu'nun yeri laheydir ifadesini kullanmıştı.
10:10ABD Başkanı Donald Trump ise pazartesi günü yaptığı paylaşımda Netanyahu'nun ABD'nin de hiçbir şekilde tutuklanmayacağını ilan etmişti.
10:21Uluslararası Ceza Mahkemesi 21 Kasım 2024'te Gazze'de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlular nedeniyle
10:30Benjamin Netanyahu ve dönemin savunma bakanı Yoav Galant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.
10:36Başka bir oktobür Hamas
10:42Şimdi yani ben bir gazeteci olarak, Amerikan siyasetini de dünya siyasetini de takip eden bir gazeteci olarak
10:49aslında Benjamin Netanyahu ya da Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında tutuklama emri çıkardığı herhangi bir zanlı konusunda
11:01ne New York Belediyesi'nin bir şey yapabileceğini düşünüyorum.
11:04Neden ABD'nin de sonucu olacağını düşünüyorum.
11:07Çünkü Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf olmayan bir ülkeden bahsediyoruz.
11:12Yani tabii ki uluslararası evrensel hukuku gerekçe gösteren bir çılgın yargı çıkmazsa onu bilmiyorum.
11:18Fakat niye böyle bir vaatte bulundu?
11:23Nasıl tepkiler oldu?
11:25Bunu o kendisi de baştan biliyordu ama bunu yapacağım diye vaat etti.
11:29Biraz o seçimi, bunun dinlenmesini analiz eder misin?
11:34Tabii, tabii.
11:36Mamdani ve aslında onun temsil ettiği, özellikle Filistin-İsrail mevzusunda temsil ettiği ve temsilciliğini yaptığı,
11:43savunduğu görüş aslında Amerika'da da büyük bir kırılmanın da göstergesi.
11:47Ben 20 yıla yakındır Amerika'da yaşıyorum.
11:51Hem eşim hem oradaki ailem hem öğrencilerim hem arkadaşlarım vasıtasıyla o kırılmanın tam da ortasındayım.
11:57Yani eğitimli olmasına rağmen insan hakları konusunda, demokrasi konusunda duyarlıyım diyenlerin İsrail konusunda o gösterdikleri,
12:06acaba İsrail, ama İsrail de şöyle, ama onlar da şöyle sıkıntılar yaşadılar, ama orada da bir holokost oldu gibi.
12:11Bir senelerdir, 10 yıllardır Filistinlilere maruz bırakıldığı şiddeti, zalimliği artık gören ve bunun da artık altından kalkılamayacağını,
12:23bunun kabul edilemeyeceğini gören büyük bir kırılma var.
12:26Yine biraz önce söylediğim gibi, Mamdani'nin aslında geldiği nesille de alakalı,
12:29onu destekleyen 35 yaş altı, 40 yaş altı nesille de alakalı, nesil altı, jenerasyonun da gördüğü
12:37ve artık gerçekten ortalama Amerikalı'nın, özellikle de demokratlara baktığınızda,
12:43cumhuriyetçiler bu konuda biraz daha arkadan geliyorlar maalesef ama demokratlara baktığınızda,
12:47İsrail desteği inanılmaz azalmış durumda.
12:50Şimdi sizin de dediğiniz gibi, Mamdani'yi kalkıp da Netanyahu'yu tutuklatamayacağını biliyordu.
12:54Ben de öyle olduğunu düşünüyorum.
12:56Ama seçim vaatlerinden bir tanesi ya da hiç çekinmeden söylediği şeylerden bir tanesi,
13:02İsrail'in Filistinlilere yaptığına karşı geliştirdiği duyarlılık ve bu politikalara karşı geliştirdiği tepkiydi.
13:10Hatırlar mısınız bilmiyorum.
13:11Ön seçimler öncesinde Demokrat Parti'den aday olanlara sorulan sorulardan ilki,
13:16seçimi kazandıklarında ya da kazanırlarsa hangi ülkeye seyahat edecekleri mevzusuydu.
13:21Aslında bu çok bilinçli bir soru.
13:23Burada insanlar acaba turist olarak nereye gitmek isterler değil.
13:26Bu sorunun altında yatan şey.
13:28Acaba bunu sorduğunda İsrail diyecek mi?
13:31Sorusu bu.
13:32Ve orada İsrail demeyen tek aday, aday adayı daha doğrusu, Mamdani'ydi.
13:37Ve burada ona bayağı bir saldırıldı da.
13:39Diğerleri işte hemen İsrail'e giderim, tabii ki İsrail'e giderim, üç kere İsrail'e giderim, beş kere İsrail'e
13:44gidelim diye.
13:44İnsanlar orada yarışırlarken, Mamdani'nin orada verdiği tepkiyi gitmem ve niye gitmezsin diye dediklerinde de çünkü ben New York'un
13:51belediye başkanlığı için yarışıyorum.
13:54New York'un bu kadar sorunu varken İsrail'e de gitmem, oraya da gitmem, buraya da gitmem dediğinde insanlar gerçekten
13:59evet ya benim de istediğim şey bu.
14:01Benim önceliklerimi, benim sıkıntılarımı aslında öncelleyen ve bu Amerika'nın genel geçer ve artık insanların gerçekten çok yığlığı politikalardan biraz
14:11da olsa yavaş yavaş uzaklaşan bizini gördüklerinde onun yarattığı heyecan.
14:16Ben bir başka aslında Mamdani'nin yaptığı çok zekice şeylerden biri olarak bu sizin gösterdiğiniz videoda da aslında seçim vaatlerinden
14:24birini yerine getiremediğini itiraf ettiği bir video.
14:27Çünkü orada dedi ki ben eğer Netanyahu gelirse elimden geleni yapacağım.
14:30New York Polis Departmanı'nın başında olan kişi aynı zamanda belediye başkanı, New York Polis Departmanı Amerika'daki en büyük polis
14:36departmanı ve biz bunu araştırdık, soruşturduk, yapabilir miyiz dedik, yapamayacağımızı anladık dediği aynı videonun sonunda bunu federal hükümette, bu topu
14:44onlara attı.
14:45Ben yapamıyorum, yapabilseydim yapardım ama bunu federal hükümet yapabilir, yapmadığınızda da bunun sorumlusu ve suçlusu sizsiniz.
14:52Burada aslında bir yandan kendi yerine getiremediği seçim vaadini itiraf ederken bir yandan yine bunu çok başarılı bir şekilde,
14:59ki Mamdani'nin başarılı olduğu noktalardan bir tanesi aslında medyayı oldukça akıllıca kullanabilmesi,
15:06kendini dezavantaj olarak görülebilecek noktalarda bile aslında durumu avantajına çevirebilmesi ve bu da onlardan bir tanesi oldu.
15:13O sizinle gösterdiğiniz video Twitter'da en çok izlenen, en çok paylaşılan, en çok beğenilen videolardan biri oldu.
15:19Bu sadece Amerika özelinde değil, tüm dünyada. Çünkü bu açıkçası İsrail'e karşı geliştirilen tepki.
15:24Amerika çok büyük bir kırılma yaşadı ama dünyanın pek çok yerinde bunu görüyoruz.
15:28Ben Avrupa'ya gittiğimde açıkçası en çok Filistin bayrağını ben Avrupa'da görüyorum.
15:33Evet, yani büyük bir değişim oldu, zor oldu Amerika Birleşik Devletleri'nin ama sizin çok iyi takip ettiğiniz gibi
15:40genç kuşakların, bunların içerisinde Yahudi olan genç kuşakların da ön ayak olmasıyla değil mi?
15:47Sadece şey değil, ben bir mandalinin bu çıkışıyla ilgili bir şey daha sorayım.
15:53Şimdi şurada hatta Vanity Fair'in kapağında şöyle yazıyor.
15:58İşte Zohran efsanesi, bu adam geleceğin, Amerikan siyasetinin geleceği mi?
16:06Ya da geleceği olacak mı?
16:07Şimdi bu bana önemli geldi.
16:09Demek ki böyle bir şey tartışılıyor diye düşündüm.
16:11Yani Amerikan siyasetinin geleceğini belirleyecek bir lider olabileceği düşünülüyorsa,
16:16Vanity Fair gibi biraz aslında çok da siyaset anlamında bir etkisi olmayan bir dergi bile bu konudan bakabiliyorsa,
16:25olaya böyle yaklaşabiliyorsa, o zaman kendisi de bunun farkındadır.
16:30Ve bu söylemleri belki normalleştirmek siyasetin içine daha fazla katmak için söylem dediğim nedir?
16:38Savaş suçlusudur, işlenen soykırımdır, oradaki suç budur.
16:44Yani bir de Amerika iddiası ifade özgürlüğü ya,
16:48oysa İsrail konusunda ifade özgürlüğünün en az uygulandığı ülkelerden biri haline gelmiş durumda.
16:53Nasıl değerlendiriyorsunuz?
16:54Bu çok güzel bir nokta yaparmak bastınız.
16:57Şu anda Zohran Mamdani'den bahsederken,
16:59bizim İngilizce'de Kingmaker dediğimiz aslında kral yapabilen,
17:02kral indirip çıkartabilen, nasıl bunu tam olarak Türkçe'ye çevirebiliriz emin değilim ama,
17:06böyle bir kimliği de yavaş yavaş Zohran Mamdani kendisine de oturttu
17:12ve bunun da altından oldukça başarılı bir şekilde kalkıyor.
17:14Bunu en son gördüğümüz yer, belki de buradaki aslında derginin de bahsettiği şey,
17:19Kasım ayında Amerika'da seçimler geliyor.
17:21Yani her iki yılda bir düzenlenen, bu Kasım ayında başkanlık seçimi değil ama yerel seçimler,
17:27işte kongrede veya senatoda görev süresini bitirmiş olan, bitirecek olanlar yerine seçileceklerden.
17:33Bu seçimlerin biri tabii ki ön seçim aşaması var.
17:35Her parti kendi içinde ön seçimini yapıyor.
17:37New York özelinde, New York'tan kongreye gönderilecek,
17:41kongrede yer alacak ya da,
17:43çünkü New York zaten demokratlık konusunda aday olanın kazanacağını bilinen bir yer olduğu için,
17:49daha ziyade en büyük kavgalar Demokrat Parti'nin içinde, o ön seçimde oluyor.
17:53Ön seçimde belirlenen zaten seçimi kazanacağını biliyorsunuz.
17:56Ama o aşamada Zohran Mamdani'nin desteklediği,
18:00desteğini arkasında gösterdiği, açıkça gösterdiği ve kongreye gideceği kesin artık olan insanlar,
18:07onun desteklediği herkes ön seçimi kazandı.
18:09Bunlardan bir tanesi de benim Manhattan'de oturduğum bölgedeki kongre seçimleri.
18:15Amerika'nın en Yahudi nüfusu yoğun olan bölgelerinden, seçim bölgelerinden bir tanesindeyim.
18:21New York 10. seçim bölgesindeyiz ve bizi temsil eden, kongrede temsil eden bir Yahudi kongre mensubuydu.
18:29Onun yerine Mamdani'nin desteklediği Brad Lander, ki kendisi de aslında bir Yahudidir ama Ziyonist olmayan,
18:35Siyonist olmayan bir Yahudi, onu gösterdiği, verdiği destek ve onun gibi New York'un farklı yerlerinde bu sene seçime girecek
18:45olan,
18:46iki farklı kongrede yarışacak olanlara gösterdiği destek ve hepsinin birden ön seçimi kazanması inanılmaz.
18:52Hem başarısına başarı kattı hem de insanların biraz daha artık, burada gerçekten bir şeyler oluyor.
18:57Yani bu Zohran Mamdani'nin bir kez bir şansa kadere kazanılmış ya da bir seferlik,
19:02böyle işte taşlar sadece yerine oturduğu için devamı gelemeyecek bir durum gibi bakmamalarına.
19:08Hatta Twitter'da görmüşsünüzdür şakayla karışık insanlar şimdi işte ne yapabiliriz de acaba Zohran Mamdani'yi Amerikan başkanlığı için aday gösterebiliriz.
19:16Çünkü gösterilemiyor, olamıyor.
19:18Amerika'da başkan olmanız için Amerika'da doğmuş olmanız gerekiyor, vatandaş olmanız yeterli değil.
19:22Zohran Mamdani'nin de böyle bir handikapı var.
19:25İşte o yüzden acaba ne yapabiliriz?
19:27Zohran Mamdani'yi senatör yapsak oradan oraya bir şekilde bir şeyler yapabilir miyiz?
19:31Şu anda o gerçekten o kral yapıcı dediğimiz, kingmaker dediğimiz kısmında işin çok etkili bir şekilde devam ediyor.
19:38Ve da edecektir de.
19:39Sadece New York özelinde değil, ben açıkçası, belki bu seçimde değil çünkü Kasım seçimine artık çok az kaldı.
19:45Ama bundan sonra, iki sene sonraki genel seçimlerle birlikte ve eğer devam ederse,
19:49New York'ta belediye başkanı olarak ya da başka bir şekilde,
19:52Amerika'nın farklı yerlerinde de politikaya dahil olacağını destekleyerek ya da karşı çıkarak,
19:58politikaya daha hızlı bir şekilde, daha ciddi bir şekilde, daha etkili bir şekilde dahil olacağını düşünüyorum.
20:04Demokratik sosyalistlerin lideri Bernie Sanders'ın yerini mi alıyor acaba?
20:11Yavaş yavaş.
20:12Olabilir.
20:12Yani bir liderlik o anlamda.
20:14Olabilir.
20:14Çünkü Bernie Sanders gerçekten orada bir yol açtı.
20:17Ondan sonra gelecek olanlara.
20:19Bernie Sanders senelerce bağımsız senatör olarak senatörü yer aldı.
20:23Demokratik sosyalizm dediğimiz şey böyle Amerikalıların gerçekten duyduğunda,
20:27ortalama Amerikalı'nın duyduğunda korktuğu bir şeydi.
20:29Soracağım biraz sonra.
20:31Sovyet Rusyası ile eşleştirdiği, özdeşleştirdiği bir şeydi.
20:34Yani bunun aşılmasında Bernie Sanders'ın özellikle Hillary Clinton'a karşı ön seçimde yürütüldüğü kampanya,
20:40her ne kadar başarısız olsa da ki o başarısızlığın altında, arkasında yatan pek çok sebep var.
20:45O da başka bir belki sohbetin konusu.
20:47Ama onun açtığı yoldan gelenler var.
20:49Yani Mamdani'den daha önce AOC dediğimiz yine New York'ta bir kongre mensubu olan Alexandra Acuazia Cortez mesela.
20:58O da Bernie Sanders'ı kendini rol model olarak gören ve onun arkasından giden.
21:02Mamdani'nin hala Twitter'ına girerseniz kendi kişisel hesabında pinlediği tweet'i Bernie Sanders'ın onu tebrik ettiği aslında kazandıktan
21:10sonra tebrik ettiği an ve o an için yapılan video.
21:13Bernie Sanders orada yaşına rağmen, en yaşlı senatörlerden biri olmasına rağmen o cesaretiyle Amerika'da korkulanları korkulmayacak,
21:22konuşulamayanları konuşulacak hale getiren yavaş yavaş, kendisi başarısız olsa da başkan seçimler konusunda bir senatörden ileriye gidemese de açtığı yolda
21:31ilerleyenler var.
21:32Ve Mamdani'nin çok yalnız kalacağını düşünmüyorum.
21:34Bu ilerliyor.
21:35Şu anda mesela Michigan'da bir senato yarışı, yine ön seçim var demokratlar arasında.
21:41Yine Bernie Sanders'ın desteklediği, Elizabeth Warren'ın desteklediği bir Arap asıllı bir doktorla,
21:47onun karşısında Siyonistlerin desteklediği bir aday arasında çok çekişmeli geçen bir ön seçim mevzusu var şu anda.
21:55Ve bu başka yerlerde de devam edecek, başka yerlerde de göreceğiz bunu bence.
22:00Peki o zaman Trump'ın siz dediniz ya demokratik sosyalist dendiği zaman Amerika Birleşik Devletleri'nde birçok insanın tüyleri diken
22:08diken oluyor,
22:08komünistler mi geliyor diye.
22:10Trump da şimdi bu söylemi çok özel olarak aşırı derecede yükselterek kullanıyor.
22:14Aslında Mamdani'nin adaylık kampanyası sürecinde işte Mamdani Trump'a faşist diyordu, Trump da ona komünist diyordu.
22:23Ama sonra bir arayı yumuşattılar diyelim bir beyaz seray ziyaretiyle.
22:27Ama Trump şimdi yeniden yükleniyor.
22:30Hem demokratik sosyalistleri hedef alıyor, hem de Mamdani üzerinden yapıyor zaten bunu.
22:35Biraz onu analiz eder misiniz?
22:37Yani nedir bu?
22:38Amerikalılar için bu korku hala gerçek mi?
22:41Yani işgal edecek, komünizm ele mi geçirecek Amerika Birleşik Devletleri'nin ne anlıyorlar?
22:48Komünizmden ve demokratik sosyalizm ne vaat ediyor aslında Amerika?
22:53Tabii ben bunu bir şu anda diyelim ki işte yaşı 50-60 olan bir Amerika'da doğmuş, büyümüş bir ortalama Amerikalı
23:00kadar onların yaşadığı korkuyu onlar kadar iyi anlatamam ama ben bir gözlemci olarak gördüğümü anlatabilirim.
23:05Bu da nedir?
23:06Bu da mesela benim işte Amerika'daki ailemde, kayınpederimde, kayınvalidemde ya da onların jenerasyonundaki o kaygı yani komünizm dediğiniz şey kesinlikle
23:15yanından bile yaklaşılmaması gereken çok kötü bir Amerika'nın sonunu getirecek olan.
23:20Amerika'nın zaten Amerika yapan şeyin buna karşı geliştirdiği karşıtlık, kapitalizm işte budur, en iyisi budur ve bizim kesinlikle her
23:28şeyimizde buna karşıt olmamız gerekiyor şeklinde jenerasyonlar, yetiştirilen jenerasyonlardan sonra Bernie Sanders ve onun gibi aslında onun öncesinde de var
23:38bunları söyleyenler.
23:39Bizim daha ziyade aslında Avrupa özelinde demokrat sosyal refah devleti dediğimiz, sosyal demokrat dediğimiz politikalar, bizim demokratik sosyalizm dediğimiz şey
23:49Amerika'da.
23:50Bunun bu korkuyu da yine gençler yenecekler.
23:53Yani sadece Mamdani özelinde değil ama Amerika'nın daha ziyade üniversitelerin olduğu, college town dediğimiz üniversite şehirlerinde ya da işte
24:01şehirli kesiminin yüksek olduğu ya da eğitimli kesimlerin daha görece yüksek olduğu yerlerde
24:06daha genç nesillerin aslında bunun da çok da korkulacak bir şey olmadığını göstermesi bir de aslında bunun için en önemli
24:12şey Amerika rüyası dediğimiz şeyin aslında o kadar da rüya olarak artık yer almaması.
24:18Yani bu boomers dediğimiz İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra doğan, American Dream, Amerika rüyasının gerçekten her şeyiyle yaşamış, çok kolay
24:26bir şekilde ev alabilmiş, çok kolay refaha ulaşabilmiş,
24:29Amerikalı nesilden sonra gelen özellikle şu anda 25 yaş altındaki Amerikalılar için ekonomi çok büyük bir kaygı.
24:36Bu nesil ilk defa annesinden, babasından ya da anneannesinden, dedesinden daha fakir olarak hayata başlayacağını bilen, onlar kadar kolay,
24:44hatta belki hiçbir zaman ev alamayacağını bilen, mülksüzlük nedir, bunun altından nasıl kalkarız diye düşünebilen insanlar, böyle bir nesile demokratik
24:52sosyalizm artık korkutucu değil.
24:54Hatta gerçekten belki de bu sorunları çözebilecek, kapitalizmin çözemediği, belki kenarları köşeleri, biraz törpülenmiş kapitalizmin Amerika özelinde bahsediyorum,
25:04bunun aslında çözebileceğini görmeleri ve bunu bir alternatif olarak görmeleri işte aslında bu.
25:09Tabii ki burada bir jenerasyonlar arası çatışma var mı? Var.
25:12Yani bir ortalama Amerika'da diyelim ki ortalama 25-30 yaşındaki bireyle 65-70 yaşındaki birey,
25:20biz ortalamaları alırsak onların geldikleri dünya çok farklı olduğu için alternatif olarak gördükleri çözümler de farklı olabiliyor.
25:28Ama dünyanın her yerinde olduğu gibi Amerika'da da bu şekilde bir kayma var, zeminde bir kayma var.
25:32Ben iyiye gittiğini düşünüyorum.
25:35Sorunlar iyi değil tabii ki bu ekonomik sorun, dünyanın en zengin, gelmiş geçmiş en zengin ülkesinde hala açlıkla mücadele eden,
25:43hala mümkünsüz kalabilirim, ev alamam diye mücadele eden, eğitimli olduğu halde acaba işe girip de istediğim hayatı, refaha ulaşabilir miyim?
25:50Bunun cevabını veremeyen insanların ortaya koyduğu bu çözüm bence olumlu bir yere götürecek bizi.
25:57Ama kolay mı? Değil tabii ki bunu da göreceğiz.
25:59Peki aslında Amerika Birleşik Devletleri'nde 90'lı yılların sonunda yanlış hatırlamıyorsam %1 hareketi öyle başlamıştı.
26:07Yani aslında bu gelir dağılımı adaletsizliğinin uçurumu olduğunu %99'a karşı %1.
26:14Şimdi Amerika Birleşik Devletleri'nde o zaman belki tam anlaşılamıyordu.
26:17Bizzat o yaşanıyor yani Elon Musk'lar değil mi?
26:21O teknoloji zenginleri Elon Musk'ta simgeleşen yani dünyanın en zengin insanı ama o zenginlik ülkeleri toplar götürür.
26:31Bu çok daha görünür oldu mu?
26:35Hem evet hem hayır.
26:37Biraz nereden baktığınıza bağlı, neyi öncellediğinize bağlı.
26:40Amerika gerçekten ben hani Amerika'da yaşayan biri olarak ve bir aya Türkiye'de bir aya Avrupa'da olan biri olarak şunu söyleyebilirim.
26:46Çünkü gerçekten Amerika'daki paranın miktarı dolaşımda olan para ve zenginlik hiçbir yerle kıyaslayamayacağım kadar çok.
26:53Bir yanda bunu görüyorsunuz.
26:55Bir yanda gerçekten bahsedilen paralar, telaffuz edilen miktarları görüyorsunuz.
26:59Devletin borçlandığı miktarı, zenginlerin ne kadar trilyoner oldu, dolar trilyoneri oldu artık ilanmaz dünyada bir ilk olarak.
27:08Ve o parayı biz düşünemiyoruz bile.
27:11Biz hayalimizde bile onu canlandıramıyoruz ne kadar para olduğunu.
27:14Onun böyle bir sistemde, bunun yaratılabildiği bir sistemde bir yandan da bazı insanların evsiz kaldıklarını, aç kaldıklarını,
27:22özellikle Amerika'nın daha fakir eyaletlerinde ya da azınlıkların yaşadığı coğrafyalarda, eyaletlerde, şehirlerde hala derdin
27:30asgari ücret acaba 7 dolardan 10 dolara çıkartılabilir mi kavgası olduğunu gördüğünüzde bu eşitsizlik insanları tabii ki artık bir yerden
27:37sonra yıldırdı.
27:38Ortalama baktığınızda hani Amerika'da yaşam standartları hala yüksek mi?
27:42bir ortalamaya vurduğunuzda bu yüksek ev daha kolay alabilirsiniz.
27:46Klasik gelir dağılımı adaletsizliği üzerinden değil de kafa sayısına bölerseniz o zenginliği.
27:51Evet evet yani arabalar Avrupa'ya göre daha ucuz, benzin daha ucuz, yemek daha ucuz vs.
27:57Ama eşitsizlik, gelir eşitsizliğinde Amerika'nın 90'ların sonunda o %1 hareketini ortaya çıktığı dönemden daha da uç bir döneme
28:06geldiğini,
28:07gelir eşitsizliğinde, adaletsizliğinde bunu görüyoruz maalesef.
28:10Bunlar da aslında çözümler, kısaca bahsetmiştik Zohran Mamdani'nin başardığı ya da en azından şimdilik başardığı seçim maddelerinden birisi de
28:19ikinci evi New York'ta olup 5 milyon dolardan fazla olanlardan alacağı vergi.
28:24Bununla ilgili birkaç zengin şikayette bulundu, New York'tan gideceğim diye korkutmaya başladı.
28:30Ama bunlar da çok alta doldurulabilecek şeyler değil.
28:33Zohran Mamdani seçimi kazanmadan önce böyle korku yaratmaya çalışan, korku iklimi yaratmaya çalışan özellikle hem orta yolcu demokratlar hem de
28:42Trumpçılar
28:43işte Mamdani kazanırsa New York'tan böyle bir göç olacak, New York'taki zenginler New York'u terk edecek, New York'un
28:48ekonomisi batacak, çökecek demişlerdi.
28:51Tam aksi oldu 6 aydı, bu son 6 ayda aslında bildiğim kadarıyla New York'un nüfusu arttı azalmak şöyle duysun.
28:57Ve bu ikinci evine 5 milyon dolardan fazla değeri olan ikinci evine vergi geldiğinde ben gideceğim diyen de Zohran Mamdani
29:05dün şey dedi.
29:06Zaten burada yaşamıyorsunuz, bu zaten sizin ikinci eviniz.
29:09Bununla beni korkutamazsın, bununla beni destekleyeni de korkutamazsın.
29:12Zaten bizim de derdimiz bu, sen buraya bir katma değer vermiyorsun.
29:16Zaten bu senin 100 milyonluk dolarlık ilk evine ek olarak ikinci, üçüncü, beşinci aldığın ev.
29:21Ve bundan da ben vergi almak konusunda bu cesaretli adımı göstereceğim ve gerçekten ona oy verenler de arkasındalar.
29:29Şu anda Trump'ın ülke genelinde popülerliği oldukça düşük.
29:33Her ne kadar kendi kitlesinde onu destekleyen bu magacılar dediğimiz bir kült gibi de aslında hareket eden o kütle de
29:40destek çok gerçekten yüksek olmasına rağmen
29:43Amerika'nın genelinde hem demokratlarda ve daha da önemlisi Amerika'da seçimi belirleyen bağımsızlara baktığımızda
29:49Trump'ın popülerliği inanılmaz düşük.
29:51%40'ların altında en son %35'e doğru gidiyordu ki bu oldukça düşük bir sayı.
29:55Mamdani'nin popülerliğine baktığınızda seçimden sonra insanlar biraz aslında seçim vaatlerini yerine getiremedikçe düşeceğini düşünürken
30:03Mamdani'nin popülerliği gittikçe artıyor.
30:05Ve bence bunun üzerine bu popülerliğinin artmasında hem New York politikasına dair söyledikleri
30:11hem işte bu Netanyahu konusunda söyledikleri ve her politik duruşunu bir şekilde New York'a bağlıyor olması.
30:18Bu insanların aslında hoşuna giden şeylerden biri de bu.
30:21En başta söylediğiniz gibi New York Belediye Başkanı dünyanın bir başka yerindeki köşesindeki konuyla ilgili açıklama yapmak zorunda mı?
30:29Hiçbir şey yapamayacağı bediyken bir şey söylemek zorunda mı?
30:32Mamdani'nin çok başarılı bir şekilde yaptığı şeylerden birisi bu New York'a da harcanabilecek paralar buralara gidiyor.
30:39Aslında Netanyahu ile ilgili videosuna bakarsanız orada da onu söylüyor.
30:43Siz de onu da çevirdiniz zaten.
30:45New York'luların vergisiyle bu savaş aslında finanse ediliyor.
30:49Benim derdim yine New York'lular.
30:51Yine bunun temelinde ben New York'luların dertlerini çözmeye çalışıyorum.
30:55Ve o dertleri çözmem konusunda benim önümdeki engellerden bir tanesi bu toplanan vergilerle orada burada İran'a yapılan saldırı, Gazze
31:03'ye yapılan saldırı.
31:04Çok gerçekten başarılı bir şekilde en azından bu düşünceyi, sorgulamayı ana akıplaştırıyor.
31:11Evet.
31:12Bu çok kıymetli.
31:12Şimdi geldik Trump'a.
31:14Ama bakın çok önemli.
31:16Kaç dakika olmuş?
31:1730 dakikadır Trump konuşmadık.
31:19Bu yani çok ciddi.
31:20Arada bir geçti ama bu çok önemli.
31:22Biliyorsunuz Trump...
31:22Trump çok kızacak.
31:23Çok kızar, çok kızar.
31:24Zaten dün akşam işte Beyaz Saray gazetecilerinin yemeği galasında konuştu.
31:31Orada da bitirirken şey söyledi.
31:33Yani ben olmasam dedi siz para kazanamazsınız.
31:35Sadece insanlar beni duymak, yapmak istiyor.
31:38Yani ben sizin malzemenizim falan diye.
31:40Narsist.
31:41Bir haberimize bakalım.
31:42Çünkü o haberin başka bir boyutu.
31:44Bu yeniden başkan olma sevdasını yeniden gündeme getirdi.
31:48Size soralım sonra.
31:49Tamam.
31:51Tamam.
32:08Beyaz Saray muhabirleri derneğinin kendisine yönelik saldırı girişimi nedeniyle iptal edildikten 3 ay sonra düzenlenen geleneksel yemeğinde konuşan Amerika Birleşik
32:18Devletleri Başkanı Donald Trump,
32:20başkanlığa yeniden aday olma niyetini bir kez daha gündeme taşıdı.
32:31Yıllarca basını halkın düşmanı, sahte haber medyası diye hedef alan Donald Trump konuşmasının başlarında uzlaşmacı bir ton tutturmaya çalışsa da
32:41bu hava uzun sürmedi.
32:43Trump gazetecileri Trump takıntısız sendromunun en büyük topluluğu olmakla suçladı.
32:49Hakkında çıkan haberlerin %93'ünün olumsuz olduğunu ileri sürdü.
32:56Buna karşılık gazetecilerin telefonlarına cevap verdiğini, çünkü konuşmadığında hakkında kötü haberler yapıldığını, konuştuğundaysa kendi hikayesini anlatma fırsatı bulduğunu söyledi.
33:09Trump konuşmasının finalinde aylardır gündemde tuttuğu başkanlık dönemi tartışmasını bir kez daha açtı.
33:18Gazetecilere, reytinglerinizi kurtaracak özel bir haberim var dedi.
33:23Amerikan anayasası bir başkanın iki dönemden fazla seçilmesine izin vermediği halde, üstelik de 2020 seçimlerini de kendisinin kazandığını iddia ederek,
33:352028'de üçüncü değil, dördüncü kez yine başkanlığa aday olacağını söyledi.
33:49Trump konuşmasını gazetecilerle ilişkisini özetleyen bir göndermeyle noktaladı.
33:56Kendisi olmadan medyanın haber yapacak konu bulamayacağını, dolayısıyla para kazanamayacağını savundu.
34:17Siz herhalde televizyonları siz de kapatıyor musunuz orada?
34:21Sürekli Trump, sürekli Trump.
34:23Benim hayatım sabah akşam Trump ama biliyorsunuz böyle liderler çeşitli ülkelerde çok var.
34:29Evet, maalesef.
34:31Dünyanın genelinde bu tarz konuşan, bu tarz politika yapan ve bunda karşılığını bulabilen liderler var.
34:41Bu üçüncü kez başkan seçilme mevzusunda benim ilk, belki de en temelde söylemem gereken şey,
34:47İngilizce'de never say never dediğimiz olmaz olmaz diye bir şey yok, olabilir.
34:51Eyvah.
34:51O yüzden kesinlikle olmaz demem.
34:53Size de kısa bir anekdot vereyim.
34:55İlk seçildiğinde Trump, daha doğrusu ön seçimler devam ederken ilk defa başkan olacağı dönemde,
35:00benim etrafımdaki Amerikalı arkadaşlarım, meslektaşlarım, aile üyelerim, hepsi Trump'la alay ediyorlardı.
35:05Hayır, ben onlara biraz da geldiğim, bildiğim coğrafyalardan da etkilenerek siz bu adamı ciddiye almıyorsunuz.
35:12Aslında bu adam bu kadar komik geliyor size ama bunu dinleyen ve bundan aslında kendinde burada bir şey bulabilen insanlar
35:19vardır.
35:20Ya merak etme, bu adam işte ünlü, bu adam reality show yapabilen, yapan, burada işte birazcık takılan, sıkıldığı için gelen,
35:28merak etme, kazı kaybedecektir.
35:29Kimse kalkıp da bu adama oy vermez dedikleri adam seçimi kazandı.
35:33Bir kere değil, hatta arada bir Biden döneminden sonra ikinci kez de kazandı.
35:37O American Exceptionalism dediğimiz, aslında Amerikanın başına gelmez dediğimiz şeyin de Amerikalıların gayet başına gelebileceğini bu şekilde gördük.
35:46O yüzden bu hayatta bir daha seçilmez, bir daha seçime girmez diyen Amerikalıya da ben hiç belli olmaz diyorum.
35:54Ki gerçekten de belli olmaz.
35:55Çünkü Amerika'da sistem biraz böyle normlar üzerinden, gelenekler üzerinden devam ediyor.
35:59Yani aslında yasalara baktığınızda bir daha hayatta kesinlikle seçime giremezsin gibi bir durum söz konusu değil.
36:04Amerika tarihinde de üçüncü kez seçilen başkan az da olsa, bir tane de olsa var.
36:08Eğer kullanmak isterse ve ortamın onun için hazır olduğunu düşünürse ve yeteri kadar desteği olduğunu düşünürse...
36:14Bir yolda bulur diyorsunuz.
36:16Dolaşır yani anayasanın.
36:17Bulur, bulur ve bulacaktır da ama yani en azından bunun olacağına şu anda inanıyor muyum?
36:22İnanmıyorum çünkü ekonomi kötü, İran'a açılan savaş konusundaki destek inanılmaz az.
36:29Kendi tabanındaki insanları bile ikna etmek konusunda çok zorlanıyor.
36:33Amerikalılar dünyanın bir köşesinde gerçekleşen katliamları çok umursamıyorlar belki ama...
36:39Her gün saatlerce bindikleri ve gayet de benzin konusunda ne kadar cömert olduklarını da biliyoruz.
36:46Benzine verdikleri paranın bir galonunun ücreti 3 dolardan 4 dolara çıktığında buna karşı geliştirdikleri tepki gerçekten çok büyük olabiliyor.
36:54Yani Amerika o anlamda biraz da kendine de özgü, çok büyük olması yanından kaynaklı, çok büyük bir coğrafya olmasından kaynaklı,
37:01dünyanın bir köşesinde izole olmasından kaynaklı öncelikler farklı olabiliyor.
37:05Orada bunu düzeltmeden, İran'daki savaşı bitirmeden, sözünü verdiği ekonomiyi refaha çıkartacağımı kanıtlayamadan
37:16tekrardan ön seçimlere giriyorum, ben tekrardan başkan olmak istiyorum dese de karşılığı olmadığını düşünüyorum ama
37:22aynı Türkiye'deki siyasette olduğu gibi Amerika'da da bir gün çok uzun, bir yıl değil, bir günde çok büyük şeyler olabilir.
37:30Bugünden yarına, bugünden 2 yıl sonrasında ne olacak, ne bitecek kesinlikle tabii ki bilemiyoruz.
37:35Peki şöyle nasıl, yani mesela Trump'ın ailesi çok para kazanıyor.
37:42Savaştan da para kazanıyor, onlar ortaya çıkmaya başladı.
37:46Yönetiminde çalışan kişiler bir şekilde borsalarda şurada para kazanıyor.
37:50Ya promptercısı yani okuduğu metni onun hızında, okuma hızında çevirip önünde tutan kişi dahi o ortaya çıktı, yakalandı.
37:59Para kazanıyor yani böyle bir yapı var. Bu çok Amerika için normal mi? Şu anda herkese tamam yani başkandır, yani
38:08itibardan tasarruf olmaz, daha mı çok kazanmak istiyor, buyurun altınla döşesin her yeri, değiştirsin, harcasın paralar, ne yapıyor? Bir şeyler
38:16yapıyor, balasolunu yapıyor falan. Bunlar çok mu normal?
38:19Bunun normal olduğunu düşünen bir kesim var. Yani Trump ne yaparsa yapsın normal olduğunu düşünecek olan bir kesim var.
38:25İlk başkan adaylığının öncesinde şey demişti, burada beşinci bulvara çıkıp birini öldürsem bana oy vereceğini bildiğim insanlar var ki gerçekten
38:33doğru.
38:34Yani bu kült psikolojisi dediğimiz şey aslında böyle bir şey.
38:37Yani ne yaparsa yapsın bunu meşru görebilecek, hatta haklı görebilecek, destekleyecek, daha da fazlasını isteyecek bir kesim insan var.
38:43Bunlar işte şu anda Amerika'daki oranın %30, %25, %30 olduğunu düşünüyorum ben.
38:49Asıl önemli olan işte o geriye kalan %70'lik kesim ne düşünüyor ve bunun ne kadar olabilir ya da nerede
38:55artık yeter diyecekler, nerede enough is enough diyecekler.
38:59O önemli olan, onu göreceğiz.
39:01Amerika'da şu anda bu savaş ekonomisinden zengin olan pek çok kişi var.
39:05Bunu insanlar görüyorlar, bunun haberi yapılıyor.
39:07Ben büyük bir NPR, Amerika'nın public, evet yayıncısı, kamu yayıncısı çok iyidir.
39:14Evet, Amerika'nın kamu yayıncısının çok büyük bir takipçisiyim.
39:18Hala burada ki Trump aslında çok da büyük düşmanıdır onu çünkü orada Trump'ı övmüyorlar.
39:22Trump'ın yaptıklarını düzenliyorlar.
39:24Çok iyi bir yayıncı bu arada.
39:25Evet, ben çok büyük bir takipçisi olarak gördüğüm şey orada bunlarla ilgili pek çok haber hala yapılıyor.
39:31Amerika'nın en küçük köşesine de gidebilen, uzanabilen o radyo kanallarında, televizyon kanallarında az da olsa daha belki sayısı az
39:38bir şekilde de olsa hala bu haberler yapılıyor.
39:41Ve bu tepkiler, şimdi şöyle bir durum var, aynı şey 10 kere olduğunda artık insanlar kanıksıyorlar.
39:46Biz bunu başka coğrafyalardan, başka kontekstlerden de maalesef biliyoruz.
39:50Şu anda işte Amerika'da olanda yani bu özellikle kurumlara karşı geliştirilen ataklar ve kurumların altının kazılması mevzusu, yargının altının kazılması
40:01mevzusu, bunlar böyle bir yılda, iki yılda olabilen şeyler değil.
40:04Trump'a kalsa kaldırır zaten bunları kaldırır.
40:07Ama acaba iki yılda ne yapabilir, dört yılda ne yapabilir, sekiz yılda ne yapabilir, ne kadarını yapabilir?
40:12Bir yandan da büyük bir kavga var, büyük bir mücadele var.
40:16Sadece New York özelinde değil, New York'ta zaten New York'ta yaşayanların oylarını kime verecekleri belli.
40:22Ama Amerika'nın farklı farklı coğrafyalarında da buna hayır diyeceğiz diyen, demek zorundayız diyen yaşlısı genci yapılan yürüyüşleri görmüşsünüzdür, takip
40:31ediyorsunuzdür.
40:31Evet, kral istemiyoruz değil mi?
40:33Evet, oralarda da gördüğünüz işte tek tabii ki sıkıntı bunun kanıksanmaması gerektiği.
40:38Ne kadar devam ederse bir yerden sonra insanlar için normalleşiyor bunlar.
40:43Bizde, ben de bunun olmamasını istiyorum tabii ama ne yapılabilir bilmiyorum bir yerden sonra.
40:48Evet, dünyada böyle aslında bir mücadelede başladı.
40:51Macaristan'da iktidar değişebildi, benzer liderlik modeli vardı.
40:56Ama Trump'ın gelmesi birçok başka coğrafyada da cesaretlendirdi bu tür liderleri.
41:01Brezilya mesela orada bayağı bir umut aslında vermişti Brezilya'daki, oradaki başındaki adam.
41:08Trump'a hem ona çok benzeyen hem de Trump'ın da çok da yakın arkadaşı, onun da kankası olan biriydi
41:14ve ona karşı bir söz.
41:15Lula kazandı sen.
41:16Evet, evet, evet ve kazandı.
41:18Sonunda yapmaya çalıştığı şeydi aslında bu 6 Ocak olaylarındakine benzer.
41:22Seçimi kabul etmeyip kendi darbesini yapıp gelmeye çalıştı adam.
41:25Gelemedi, beceremedi, hapiste şu anda.
41:27Yani dünyanın farklı yerlerindeki bu seçimler tabii ki Amerika'da da en azından eğitimli kesim tarafından, şehirli kesim tarafından yakinen takip
41:35ediliyor.
41:36Umut var, ben çok yani bu konuda...
41:38Ne güzel, ne güzel.
41:39Çünkü üniversitedesiniz, çünkü gençlerle berabersiniz.
41:42Yavaş yavaş üniversiteye dönelim.
41:44Aslında böyle 8 dakikamız var, 2 sorun var.
41:46Onu beraber de anlatabiliriz.
41:48Son bölümü sizin son çalışmanıza ayırmak istedim.
41:51Sizin tabii tarihçi bir kimliğiniz var, Orta Doğu ve İslam tarihi üzerine çalışmanız var.
41:57Ayrıca Osmanlı tarihi konusunda bir kürsünüz var, bir çalışma alanınız var.
42:02Yani o bir kere oradan biraz yeni kitabınız çıkmış, Türkçe'ye de çevirecek bir bilgi alacağım.
42:07Ama çok kısa, onun öncesinde yeni üniversite dönemi Eylül'de başlayacak herhalde.
42:13Kampüsler hareketli olacak mı?
42:14Yoksa bu göçmen polislerinin baskınları, işte Filistin meselesinde üniversitelere yapılan baskılar...
42:21...hani daha sakin, böyle apolitik bir kampüs mü olacak?
42:24İki sene öncesine göre, üç sene öncesine göre kampüsler çok daha sakin şu anda.
42:30Bunlardan birincisi oradaki baskı, işte öğrencilerin tutuklanması ya da öğretim yerlerinin tutuklanması vs.
42:35Polisin kampüslere çağrılması ki NYU'da bunlardan bir tanesiydi.
42:39Kolombiya kadar sert yaşamadık biz.
42:41Kolombiya bu konuda gerçekten oldukça kötü yönetti bu durumu, üniversite yönetimi olarak.
42:47Ama her üniversite ucundan kıyısından az çok buna dahil oldu.
42:52Ve haliyle insanlar da bir korkuya, kimisinde bir korkuya sebep oldu.
42:55Bazı öğrenciler sayıları az da olsa üniversiteyle olan ilişkileri kesildi, disipline verildiler vs.
43:03Bunun bir etkisi var tabii ki.
43:06Trump'ın seçilmesi aslında bir Biden'a tepki olarak Trump'ın seçilmesi.
43:11İnsanlar Trump'ın ne olduğunu, neyi temsil ettiğini, nelere kadir olduğunu biliyorlardı.
43:16Ama Biden'ın özellikle İsrail-Filistin konusundaki politikası insanlarda çok büyük öfkeye sebep oldu.
43:22Özellikle yine eğitimli, üniversite öğrencileri, şehirli nüfusu çok büyük bir tepkiye sebep olmuştu.
43:27O biraz insanların şevkini kırdı diyebilirim.
43:31Göçmenlik konusunda Trump özellikle geçtiğimiz sene ve ondan önceki sene vize ile Amerika'da bulunan öğrencilerin başına bayağı bir bela oldu.
43:39Benim de öğrencilerimden birkaç tanesi bir sabah uyandıklarında vizelerinin iptal edildiğini öğrendiler.
43:45Kimisi başvurdu, avukatlarıyla tekrardan vizelerini geri alabildi.
43:49Kimisi ülkeden çıkmak zorunda kaldı.
43:51Benim İranlı doktor öğrencilerim maalesef Amerika'ya geldikten sonra Amerika'dan çıkamaz hale geldiler.
43:56Çünkü çıkarlarsa geri geleceklerini bilmiyor.
43:58Onun bir garantisi yok şu anda savaş devam ettiği için.
44:01Onun verdiği bir korku durumu var.
44:04Protestolar artık azaldı doğruyu söylemek gerekirse.
44:08Hala tabii ki insanlar küçük küçük gruplar halinde ne yapabiliriz, nasıl ilerleyebiliriz, kime tepkimizi nasıl gösterebiliriz?
44:14İşte bu yerel seçim bağlamında olur, belki bir grup kurmak bağlamında olabilir, bir kulüp kurmak bağlamında olabilir.
44:19Devam ediyor ama bu iki sene önce haberlerde çok sık karşımıza çıkan büyük kampüs gösterileri artık yok.
44:26Ama tabii hayat belli olmaz.
44:28Çünkü yani mesela soykırım yokmuş gibi davranıyoruz ama devam ediyor İsrail, Gazze'de, Batı Şeria'da, Filistinlilere yönelik politikaların zulmünü.
44:39Dolayısıyla şimdi görünür değil ama bir başka vesileyle görünür olduğunda tepkiler belki yeniden çıkabilir.
44:44Ben hemen, beş dakikamız varmış, artık buna dönmek istiyorum.
44:47Bu sizin son çalışmanız.
44:49Evet.
44:49Ama Türkçe'ye de çıkacak.
44:51Evet.
44:52Çok önemli oluyor çünkü İngilizce akademide yayınlamanız gerekiyor.
44:57İyi de bir yayın evinden çıkıyor ama Türkçe'de bazen onlara biz okuyamıyoruz.
45:01Tabii.
45:01Çok şey oluyor.
45:02O yüzden bir anlatır mısınız?
45:04Ben ismini çevirmedim ama belki siz çok daha güzel anlatırsınız.
45:07Tabii tabii.
45:08Ben nasıl çevirebilirim?
45:09Aidiyetin sınırları olarak çevirebilirim kitabın adını.
45:11Ben aslında bir erken dönem, erken modern dönem Orta Doğu tarihçisiyim.
45:15Daha özel olarak da 16. 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ile İran'daki Safavi İmparatorluğu arasındaki hem dini hem politik hem de
45:23ekonomik rekabetin tarihini yazdım ben bu kitapla.
45:26Ve bu tarihi yazarken de bu rekabetin tam da ortasında olan hem coğrafi olarak hem politik hem de dini olarak
45:33tam da ortasında olan bizim günümüz Türkiye'sinde Alevi dediğimiz kitlenin ataları diyebileceğimiz Kızılbaşlar üzerine yazılmış bir kitap.
45:41Bu Safavi Devleti'nin ortaya çıkmasına çok büyük rol oynayan ama bir yandan da Osmanlı'nın tebaası olarak hayatlarına devam
45:49eden, etmeye çalışan bu Kızılbaş kitlesi, Orta Anadolu'da, Doğu Anadolu'da, Irak'ın kuzeyinde, Suriye'nin kuzeyinde, İran'ın batısında hatta
45:57Balkanlar'da dahi gördüğümüz karşımıza çıkan Kızılbaş tebaanın yaşadığı bir yandan sıkıntı Osmanlı Devleti'nde yaşamış olmanın,
46:07Osmanlı Devleti ile Safavi Devleti arasındaki bu rekabetin altında yaşamış olmanın sıkıntısı bir yandan da bu rekabet sırasında kendilerine edindikleri
46:16yer, kendilerine edindikleri yurt, kendilerine edindikleri o yaşam alanına dair bir kitap yazmak istedim.
46:22Çok mutluyum. Kitap Cambridge Üniversitesi'nden çıktı ama çıkar çıkmaz Türkçesinin de basılacağını öğrendim.
46:28O da önümüzdeki yıl içinde Koç Üniversitesi yayınları tarafından çevrilecek.
46:32Bu vesileyle tabii ki çok da isterim Türkiye'de de Türkçe okuyan okurla da buluşsun.
46:38Burada da tartışalım. Burada da insanların beğendiği yerlerini, beğenmedikleri, katıldıkları, katılmadıkları noktaları konuşalım isterim.
46:46Kitapta oldukça fazla Osmanlı kaynak, arşiv kaynakları var.
46:49Safavi kaynakları, İran'da edindiğim kaynaklar var.
46:53Bir de ikisinin ortasında Kızılbaş Tebağı'nın kendi ürettiği, şiir formunda ya da gölbenk formunda ya da buyruk formunda ürettiği
47:02üç farklı kaynağı bir araya getirerek,
47:04kaynak çeşidini bir araya getirerek acaba 16. yüzyıl Osmanlı-İran coğrafyasını ve bu dünyayı nasıl anlayabiliriz, anlamlandırabiliriz adına?
47:12Önce kendime sordum, sonra da kendimize cevap vermeye çalıştım. Bir çalışma oldu.
47:15Elinize sağlık çok önemli. Aslında yani tabii biz tarih bilinci, yani tarih konusunda bilgisiz olanlarımız da vardır.
47:25Eğitim de kötü diyebiliriz. Bir sürü bunlar hep tartışılıyor.
47:27Ama onun dışında sanırım yeni bakışlarla, güncellikle ilişkisini yeniden düşünerek,
47:34yani çünkü aslında konuştuğum bu konuların hepsi şu anda Türkiye'nin de konusu.
47:39Hiçbir zaman çıkmadı hayatımızdan aslında.
47:41O yüzden çok kıymetli bir kere baktığımız yer ve dönem.
47:46Şu anda bir de İran'la Türkiye arasında savaş var ama biz bunun geçmişini bu şekilde okuyamıyoruz.
47:52Yeniden okumak çok zor oluyor.
47:53Daha çok okullarda bize dın dın dın dayatılanlar ve çok popüler yaklaşımlar moda yani.
47:59Pıt pıt diye, yani trafvari.
48:02O yüzden çok ellerinize sağlık. Bu bizim için önemli.
48:04Belki o dönemde de ben de okumaya çalışırım.
48:07Ya da daha iyi bilen bir arkadaşımla burada yine kitap üzerinde seyircilerimizin de katkısıyla konuşmuş oluruz.
48:16Onu söylemiş olayım.
48:17Çok mutlu olayım.
48:18Veda edeceğiz.
48:19Sevgili yönetmenim, veda edebileceğim bir küçük haberim bugün yok.
48:23Onu anlıyorum.
48:25Sizin söylemek istediğiniz bir şey var mı?
48:27Yani giderken Türkiye'den ayrılacaksınız.
48:29Neler götürüyorsunuz Türkiye'de?
48:31Ben her sene Türkiye'ye gelmeyi çok seviyorum.
48:34Birincisi, iki, bir kızım, bir oğlum var.
48:36Onlar buraya gelmeyi çok seviyorlar.
48:38Bu buralı olmayı, bir taraflarının buralı olması fikri onlar için çok önemli ve çok değerli.
48:43Ben de onu ayakta tutmak adına hem eşim ve ben her sene bir şekilde gelip yazlarımızı burada geçiriyoruz.
48:49Tabii ki bir yandan Amerika'da olan bitenini gayet yakinen takip etmek,
48:53oradaki politik hengameyi takip etmek, bir yandan burada olanı bitenini takip etmek yorucu mu?
48:58Bu yorucu, bunu yatsıyamam.
49:01İki tarafın sıkıntılarıyla dertleniyorum, iki tarafın derdini kendime dert ediniyorum gibi hissediyorum bazen.
49:06Bazen artık haber takip etmeyeceğim diyorum, bu iki saat sürüyor sadece.
49:10İki saat sonrasında yine kendini bir yandan Amerika'da ne olup ne bitiyor anlamaya çalışırken,
49:13bir yandan burayı seyrederken buluyorum.
49:16Belki de bunu kabullenmem lazım, belki de bununla yaşamayı öğrenmem lazım bir şekilde.
49:21Ben hem Amerika için hem Türkiye için çok daha olumlu, umutlu bir gelecek istiyorum.
49:26Özellikle ben çok yaşlı değilim, çok gençli değilim ama benim çocuklarım ve buradaki o benim çocuklarımın yaşıtları için
49:33geleceğe dair, özellikle bu son bir iki günde olanlardan bitenlerden de gayet yeni parti konusunda çok umutluyum.
49:41Ve o umudun da var, yani o milyonların umudunun da arkasında olduğunu düşünüyorum.
49:46Ve Türkiye'de bu vazgeçmeme durumundan da çok gurur duyuyorum.
49:50İnsanlar vazgeçmiyorlar, ne olursa olsun, nereden atak gelirse gelsin vazgeçmiyorlar.
49:55Bu da çok güzel.
49:55Mücadeleye devam.
49:56Çok çok teşekkür ediyorum.
49:58Ayşe Baltacıoğlu Brammer konuğumda.
50:00Yarın saat 16.18 arasında sınırsız yine ekranlarınızda olacak.
50:04Yeniden görüşünceye dek hoşçakalın.
Yorumlar