- 10 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:02İNTRO
00:07CNN Türk'e hoşgeldiniz. Gece haberleriyle karşınızdayız.
00:10Dünyanın sıcak gündemini şu saat diliminde sizlerle konuklarımıza değerlendireceğiz.
00:16Peki ne konuşacağız?
00:17Orta Doğu'da sular durulmuyor.
00:19ABD İran'ı vururken İran da körfezdeki ABD üstlerini vuruyor.
00:23ABD Başkanı Trump da 3 Amerikan askerinin ölümüne ilişkin İran misliyle karşılığını alacak dedi.
00:31Ürdün ordusu da İran'dan atılan 3 füzenin etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
00:37Orta Doğu'da alem seviyesi hala yüksek bir de buna husiler eklendi.
00:42Husiler ise Suudi Arabistan'a yönelik ablukanın başladığını duyurdu.
00:46ABD'de petrol fiyatları 90 dolar barajına dayandı.
00:50Orta Doğu'da adım adım ilerleyen büyük bir felaket mi gerçekleşiyor?
00:56Bunu konuşacağız.
00:57Peki kiminle?
00:58Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Muhammed Berdibek ve gazeteci Zeki Gümüş ile gecenin en sıcak notlarını konuşmaya başlıyoruz.
01:08Hoş geldiniz her iki konuğuma da iyi geceler.
01:12Keyifli ve bir o kadar da bilgilendirici bir yayın olmasını temenni ediyorum.
01:16Hoş bulduk.
01:17Hoş bulduk.
01:18İyi gecelerler.
01:18Teşekkür ederim.
01:20Şimdi ilk soru olarak şöyle başlayacağım Sayın Gümüş.
01:25Dünyada savaşları ben bitirdim diye her fırsatta açıklama yapan Trump kendi savaşını neden bitiremiyor?
01:33Dilerseniz böyle başlayalım.
01:36Bir kere kendi savaşını bitirme gayreti onun elinde olan bir şey değil tabii ki.
01:42İstese belki de bitirebilecek ama İran tarafı da savaşı devam ettirme yönünde çok fazla da çalışıyor diyebiliriz.
01:50Çünkü İran'da tabii ki savaşın durması yönünde, barışın gelmesi yönünde uğraşan bir ekip var.
01:59Fakat orada aynı zamanda savaşın devam etmesi yönünde ki yani Pers İmparatorluğu'nun intikam duygularını devam ettiren bir genetiği de
02:09var biliyorsunuz.
02:10Yani bu anlamda bu Pers İmparatorluğu'nun genetiğini devam ettirmek isteyen bir güruh da şu anda hala daha İran'da devam
02:18ediyor.
02:19Yani bu sonuçta tabii ki normalde karşılanabilir, insani bir durumdur.
02:25Yani sonuçta bir dini lider öldürüldü, 60'a yakın yönetici öldürüldü, işte komutanlardan tutun siyasilere kadar.
02:34Hadi bakalım gelin barışalım hep beraber.
02:36Bu bir kere insani olarak da çok fazla insanın belki de kaldıramayacağı bir durum olabilir.
02:43Yani bu anlamda İran'da şu anda devrim muhafızlarının tamamı diyemeyiz ama onlardan olan bir damarın ve yöneticide, yönetimde de söz
02:54hakkı olan bir damarın savaşın devam etmesi yönünde bir gayreti var.
02:59Yani Trump istediği kadar bitirmeye çalışsın, istediği kadar barış oluşturmaya çalışsın.
03:04Bir kere baştan bazı şeyler yok edildi.
03:07Bu yok edilme kimin sayesinde olduğunu hepimiz biliyoruz.
03:11Bir de burada söylemeden geçemeyeceğim.
03:14Savaşın birinci günü, ikinci günü biliyorsunuz bir kız okulu vuruldu.
03:19Yani çok fazla kız öğrenci orada katledildi, çocuklar katledildi.
03:25Bunlar da aslında çok fazla affedilecek bir durum değil gibi.
03:29İnsani olarak insanın içinden gelen bu savaşı isterler belki intikam almak için.
03:35Fakat tabii ki burada birazcık da akıllıca davranmak gerekiyor.
03:39Yani kendi gücüne göre, kendi durumuna göre veyahut da bölgenin durumuna göre davranmak da aslına bakarsanız akılla bu işe yürümek
03:49lazım.
03:49Yani intikamla yürünen, duygularla yürünen bir şey aslına bakarsanız size de zarar verebilir bir müddet sonra.
03:55Şimdi buradaki yorumlar tabii ki hemen ikileme gidiyor.
04:01Yani bir taraf akıl diyor ki ya bu adamların acaba güvendiği bir şey mi var?
04:05Yani bu adamlar Amerika'ya bile kafa tutuyorlar.
04:09İşte hala daha bir takım şeyler yapıyorlar.
04:12Hani bir taraftan da diyorlar ki tamam işte anlaşalım edelim filan.
04:15Yani sonuçta bu işi sonuna kadar hani analiz etsek sabahlara kadar yapabiliriz.
04:21Ama şimdi bir de öbür taraftan bakalım.
04:24Amerika tarafından baktığımız zaman şu anda dikkat ederseniz çok fazla İran'ı çevrelemeye başladılar.
04:32Yani sadece bir Hürmüz Boğazı değil işte Babil Mendeb de aslında bakarsanız bir müddet sonra işte çevrelenmeye başlandı.
04:40Ve burada İran'ın işte vekil güçlerine karşı da bir imha hareketi olduğunu söyleyebiliriz.
04:50Bu Amerika'nın bir hamlesi olabilir.
04:52Yani Suudi Arabistan'la Husi'lerin kavga etmeye başlaması işte öbür tarafta Hizbullah'la İsrail'in kavga ediyor
05:00veyahut da devamlı savaşıyor hale gelmesi hani şimdi durdu gibi gözüküyor ama herhangine de alevlenebilir.
05:06Bakın çok yakın bir zamanda Haşli Şabi'yle ilgili Irak'ta da bir takım çalışmalar olacak.
05:12Yani büyük bir ihtimalle.
05:14Çünkü neden?
05:15Anak arasına dokunulamayan İran'ın aslında dışarıdaki güçleriyle de şu anda mücadele eden bir Amerika tarafı, Amerika-İsrail tarafını görebiliriz
05:26Emrah Bey.
05:26Peki Sayın Berdibek özellikle Sayın Gümüş'ün bıraktığı yerden aynı soru çerçevesinde neden bu savaşı bitiremiyor diye soracağım.
05:36Fakat bir de şunu eklemek istiyorum soruma.
05:38Orta Doğu'daki savaşlar bir domine etkisi yaratarak örneğin ABD-İran savaşı bir sürüncemeye girip devam ederse
05:49açıkçası bu savaşın başlangıcından itibaren yani bu enerji Orta Doğu'daki diğer bölgelere de yayılma potansiyeli var mıdır?
05:58Neden bunu soruyorum?
06:00Şimdi Suudi Arabistan, Kızıldeniz ve Husiler denkleminde bir hareketlilik var.
06:05Nasıl düşünürsünüz acaba?
06:08Normalde şöyle şimdi ABD-İran ilişkilerimize baktığımızda genelde bir şekilde kriz anlarında
06:15iki tarafın aslında uzdaşıya gittiklerini defalarca gördüğümüz vakalar var.
06:21Mesela ABD Afganistan'ı işgal ettiğinde İran'la iş birliği yaptı.
06:25ABD Irak'ı işgal ettiğinde İran'la iş birliği yaptı.
06:28Ve belli dönem eşlerde de uyumlu bir şekilde çalışabileceklerini aslında bir şekilde gösterdiler.
06:33Fakat 12 gün savaşlarından önce de genelde hiçbir şekilde birbirlerine doğrudan
06:42zarar vermemeyi tercih ettiler.
06:44Doğrudan birbirlerine saldırmadılar.
06:46Doğrudan birbirlerinin etki alanını kıslayacak olaylarda girişmediler.
06:50Fakat 12 günlük savaşlar da bir şekilde cin şişeden çıktı.
06:54ABD ve İsrail, İran'ı vurdular.
06:57Ve bundan sonraki süreçte bir şekilde bu etkili bir şekilde patlayıcı bir etki yaratarak bizi bugüne kadar getirdi.
07:05Normalde bundan önceki süreçlerde ABD ve ABD isteseydi İran'ın istediği anlaşma koşulunu bence savaşsız da alabilirdi.
07:15Fakat Trump bunu tercih etmedi.
07:16Savaşla kısa vadede bunu alabileceğini düşündü ve savaşı başlattı.
07:20Şimdi savaşı başlatırken de çok safiyane bir duyguyla 3-4 saatte hatta sonrasında 4 günde
07:29işte bu işi çok hızlı bir şekilde çözebileceklerini düşündüler.
07:33Liderlerini öldürdüler.
07:3440'a yakın üst düzeylerini öldürdüler.
07:36Şimdi Zeki hocam da hatırlattı.
07:37Bunu yaparken de Minap'ta kız çocuklarını öldürdüler.
07:41Şimdi siz olayı böyle başlatırsanız rejim aleyhine olan insanlar bile artık bir şekilde sizinle aynı konuda olmazlar.
07:49Hatırlarsanız ilk Trump vurduğunda dünyanın çeşitli yerlerinde İran diasporası böyle sevinç gösterilerinde bulunuyordu.
07:56Fakat bu kademeli bir şekilde dönüşmeye başladı.
07:59Çünkü vurulan yine kendi halklar oldu ve kendi toplumlar oldu.
08:02Ve Trump'ın temel amacı senkronize saldırılarla protestoları tekrar tetiklemekti.
08:09Hani başta protestolara yetişemedi.
08:11Protestolar başladığında Trump dış saldırıyı yetiştiremediği için tam tersini yapmaya çalıştı.
08:17Dış saldırılar üzerinden iç protesto dalgasını tetiklemeye çalıştı.
08:21Fakat Minap'ta kız çocukların öldürülmesi bence çok ciddi bir kritik eşikti.
08:27Ve insanların bir şekilde dışarı çıkmasına tereddüt etmesine neden oldu.
08:33Bir de Emrah Bey İran'da en büyük iki suç.
08:36Yeryüzünde bozgunculuk, muharebe, Allah'a karşı isyan.
08:39Allah'a karşı isyanın şeyi de yani hükümete yaptığınız herhangi bir eylem doğrudan bu kapsama yürüyor.
08:46Anayasla ceza hukukunun 79. maddesi.
08:50Bir de 86. maddesinde de yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak diye bir madde var.
08:55Bu da yine ayetten alıyor.
08:56Dolayısıyla siz sokağa çıktığınız an doğrudan rejimin hukuki yaptırmalarına maruz kalabilirsiniz.
09:04Ve eğer bu savaş durumundaysa doğrudan kitlesel bir şekilde infaz edilirsiniz.
09:09Ki hakikaten toplumun önemli bir kısmı hani rakama en az 5000'le başlayan bir insan kitlesi infaz edildi.
09:18Ve İran bundan sonraki süreçte sadece iç konsolidasyonu veya iç güvenlik örneğini almadı.
09:25Dışa da bunu bir şekilde bir maliyet üretmeye başladı.
09:28Körfez'e maliyet üretmeye başladı.
09:30İsrail'e maliyet üretmeye başladı.
09:32ABD'ye maliyet üretmeyi her birinin özel bir kanalı vardı.
09:35Mesela Hürmüz üzerinden doğrudan Trump seçmenini şey yaptı ve dayanıklılığını bir şekilde gösterdi.
09:41Trump'ın da beklemediği şey buydu.
09:44Ve Trump hep kontrollü bir şekilde süreci ilerleteceğini düşündü.
09:47Anlaşma yaparken de, savaş yaparken de, barış yaparken de.
09:51Fakat her şeyi kontrollü yapamazsınız.
09:55Şimdi demin sizin o ilk soruya gelirsek.
09:57Yani Orta Doğu'da bununla bu süreçler birbirini tetikleyen süreçler.
10:01Her birinin kesişim hükümesi var.
10:03Bab-ül Menhusiler devreye girerse Suudi Arabistan girer.
10:06Suudi Arabistan devreye girerse Suriye devreye girer.
10:09Suriye devreye girerse doğal olarak Lübnan etkilenir.
10:12Bab-ül Mendeb'in kapatılması Etopya, Mısır, Cubuti'yi denklemin içine sokar.
10:18Yani bunlar her birinin birbirini tetikleyebileceği alanlar.
10:22Allah korusun zaten bir bölgesel savaşın içindeyiz.
10:25Bu bundan sonraki süreçte küresel bir savaşa dönüşebilir.
10:28Elbette dönüşebilir.
10:29Sonuçta Hitler 1939'da Polonya'yı işgal ettiğinde bunun 3. Dünya Savaşı'nı başlattığının farkında değildi.
10:36Yani ABD ve İsrail İran'ı vurduğunda belki de yarın öbür gün yıllar sonra biz şeyi konuşmuş olacağız.
10:42Yani 3. Dünya Savaşı aslında böyle başladı diyebiliriz yani.
10:473. Dünya Savaşı böyle başladı bıraktığınız yerden.
10:52Sayın Gümüş, vurulan hedefler askeri açıdan ne kadar kritik?
10:57Mesela İran bu saldırılara daha ne kadar dayanabilir?
11:00Yani her gün mesela Hürmüz'ün çevresi özellikle İran içerisinde bir takım yerler vurulmaya devam ediyor.
11:08Aynı şekilde İran Körfez'deki bazı ülkeler özellikle Ürdün en yakın örneklerden bir tanesi.
11:16Yani dünya bunu ne kadar takip edebilir?
11:19Bu nereye varacak?
11:20Bir çıkmaz içerisinde miyiz?
11:22Ne düşünüyorsunuz?
11:24Şimdi şöyle bir şey.
11:25Bir kere zaten bölgede kara harekatı olmadan kimse kimseye üstünlük sağlayacak durumda değil.
11:31Emrah Bey yani sonuç itibariyle bu havadan bombalanmalar birbirlerine zarar verebilir.
11:37Veyahut işte onlar da biliyorsunuz üstlere saldırıyorlar.
11:40Amerikalılar da geliyorlar İran'ı bombalıyorlar.
11:43Yani bunlar tabii ki önemli yerleri de bombalıyorlar bir kere.
11:48İşte onlar da üstleri bombalıyorlar.
11:50Şimdi üstler de tabii tedbirlerini almıştır Amerika'nın büyük bir ihtimalle.
11:54Onun için çok da fazla zarar vereceklerini ben düşünmüyorum.
11:58Ama benim anlamadığım taraf neden İsrail'i direkt olarak İran vurmuyor?
12:03Neden sadece Müslüman ülkelerdeki Amerikan üstlerine saldırıyor?
12:08Şimdi burada aslına bakarsanız uluslararası ilişkiler var.
12:13Yani Amerika ile bir takım ülkeler ilişki içerisinde yani sonuçta anlaşma yapılmış, askeri anlaşma yapılmış.
12:21Veyahut da başka şeyler de var içerisinde bir üst alınmış Amerikalılar gelmişler yerleşmişler.
12:27Ha bu yani destekliyoruz anlamında söylemiyoruz ama sonuç itibariyle kimse hiçbir ülkeye uluslararası ilişkiler anlamında karışamaz.
12:36Yani sonuçta bunlar da Amerika ile bir askeri iş birliğine gitmişler, savunma iş birliği içerisinde üst kurdurmuşlar.
12:43Yani siz burada Amerikan üssü var, ben de seni bombalıyorum demek yani İran'ın haklı olduğunu göstermez.
12:49Yani sonuç itibariyle buralara vuruyor.
12:52Neden İsrail'i vurmuyorsun?
12:53Sen İsrail'le berabersin ve pardon İsrail'e düşmansın.
12:58Amerika da İsrail'e beraber ve ortak çalışıyorlar sonuçta.
13:01Ve gidip niye İsrail'i vurmaya çalışmıyorsun ve sadece Müslüman ülkelerine vuruyorsun?
13:06Bunun aslında bir soru işareti.
13:08Yani İran'ın bu konuda yapmış olduğu saldırıların gerçek sebebi ne?
13:14Ve onun dışında Amerika.
13:16Amerika mesela neden mesela üstünlük kurmak istiyorsan niye kara harekatı yapmıyorsun?
13:22Kara harekatı yapmaya korkuyor musun ki ben kara harekatı yapabileceğini falan da düşünmüyorum açıkçası.
13:28Yani sonuç itibariyle kara harekatı yapmak yani bence intihara yakın bir sebep diye düşünüyorum.
13:35Bu anlamda bu savaş bu şekilde birbirleriyle vuruşarak geçecek bir durum.
13:42Yani kimse kimseye üstünlük sağlayamaz.
13:45Bu hava bombardımanlarından kimseye üstünlük sağlayamaz.
13:49Sadece ve sadece birbirlerine zarar verirler.
13:51Bir başka savaş çıkar da dünyanın gündeminden düşüp daha farklı bir tonda mı ilerler?
14:00Yani yıllarca böyle mi olur?
14:02Mesela Rusya, Ukrayna şu anda çok ciddi karşı karşıya geldikleri anlar oluyor ama dünyanın gündeminde çok fazla değil.
14:10Tabii ki dünyanın gündeminde değil ama savaş devam ediyor.
14:14Ve ödül sayısının da milyonları bulduğu söyleniyor.
14:16Yani 2 milyon kişi yani resmi rakamlara göre daha düşük ama sonuçta orada da devam eden bir savaş var.
14:22Ama tarihe baktığımız zaman Rusların biliyorsunuz çok uzun yıllar savaştığını biliyoruz.
14:2715-20 yıl savaşan savaştığı zamanlar var Rusların.
14:31Onun için yani bu da gayet normal.
14:335. yıldayız ve hala daha devam eden bir Ukrayna-Rusya savaşı var.
14:38Şimdi bu savaşta acaba bu kadar sürecek mi?
14:41Yani sıkışmış bir Amerika var, sıkışmış bir Trump var, işte Kasım'da seçimleri olan bir Trump var.
14:48Ondan sonra devamlı para yiyen bir ordu var orada ve sonuçta halledilemeyen bir İran meselesi var.
14:57Şimdi ben İran tarafından baktığım zaman da İran'da çok içeci olduğunu düşünmüyorum açıkçası.
15:02Yani devamlı olarak şimdi elektrik santrallerini vurmakla da tehdit ettiriyorsunuz Trump geçen akşam.
15:08Şimdi bunu da vurursa, bütün ülke elektriksiz kalırsa yani hiçbir şekilde bunun açıkça, bunun yani izahı olamaz, açıklaması olamaz.
15:18Yani bunu da yapar mı? Yapabilir.
15:20Yani Amerika çünkü artık gittikçe sertleşiyor şu anda.
15:23Ve dediğim gibi bu vekil güçleri üzerinden bir şeyler yapmaya çalışıyor Amerika şu anda.
15:33Yani ana karaya dokunamadık, İran'ın ana karasına bir şey yapamıyoruz ama vekil güçlerini halledelim.
15:40İşte Husileri halledelim, Hizmullah'ı halledelim.
15:43Dediğim gibi Haçlı Şabi'yi de bir bütçe sonra oraya da girecekler ki şu anda bir kıpırdamalar var.
15:49O bölgede, Irak bölgesinde bazı kıpırdamalar var.
15:53Ve burada yani bilmiyorum ama çok ufazla bir senaryo olur ama burada bir pecak üzerinden bir oyun da oynanabilir.
16:04Yani çok yakın bir zaman içerisinde.
16:06Yani bir kara harekatı değil de pecak üzerinden.
16:09Yani bunu Türkiye engellemişti biliyorsunuz çok yakın bir zamana kadar.
16:13Yani bunun üzerinden bir kara harekatı İran'a karşı...
16:18Yanılmıyorsam Arakçı'da bahsetti bundan, şöyle ifade etti.
16:22Bu yolla bize saldıracaklardı, bunu engelleyen ülke Türkiye olduğu ifadesi vardı yanılmıyorsam.
16:29Evet, yani Arakçı'nın doğrulaması oldu ama böyle bir olay var zaten.
16:34Yani sonuçta acaba burada bir hareketlenme, benim aldığım duyumları söylüyorum, bir hareketlenme var Irak üzerinden.
16:43Burada acaba bu hareketlenme bir kara harekatının yine Amerikan vekil güçleri üzerinden,
16:50yani atıyorum pecak üzerinden bir durum mu olabilir?
16:54Bakın, yani burada acaba Türkiye'yi bir savaşa sokma veyahut da Türkiye'yi bir savaşa zorlama durumu mu olabilir?
17:04Yani bu anlamda çok geniş bir şekilde bir perspektifle düşünebiliriz.
17:10Yani burada Amerika'nın bir takım hamleleri olabilir.
17:14Mesela gittikçe değişen şartlar oluşabilir.
17:18Yani o anlamda, tabii Türkiye'nin de çok dikkatli olması gerekiyor bu anlamda.
17:22Ama Amerika'nın oyunları bitmiyor bir türlü.
17:25Yani İran'ı şu şekilde halledemedik, bu şekilde halledelim.
17:28Bakın şimdi Suudi Arabistan'la Huziler arasında savaş çıkmak üzere.
17:32Yani en son haberlerde dinlediğimiz de bu şekilde.
17:36Yani bu başka yerlere de sıçrayabilir mi?
17:39Bunları da iyi düşünmek gerekiyor.
17:41Ama savaş şu seyrinde devam ederse eğer, hani çok da fazla bir şey olmaz.
17:47Yani sonuçta birbirlerine zarar verirler.
17:49Buradaki esas belirleyeceği iş kara harekattır.
17:53Kara harekatı da, yani şu anda Amerika'nın girişebileceği bir durum değil.
17:58İlk çünkü zaten İran savunma durumunda olacağı için, hani Amerikalılar bence Vietnam'dan daha beter bir hale gelebilirler diye düşünüyorum.
18:07Peki, Sayın Berdibek, Yemen'de bulunan Huziler Suudi Arabistan'ı ablukaya aldık diye bir açıklama yaptı.
18:15Bunu biliyoruz.
18:17Peki, sadece Huziler değil, diğer vekil güçler de işin içine dahil olur mu?
18:23Olursa bu saatten sonra ne olur, neyle karşı karşıya kalırız?
18:26Yani ben Hizbullah'ın bu denklemde şu anda çok kıpırdayacak bir gücün olduğunu düşünmüyorum.
18:33Yani Hizbullah bu anlamda...
18:34Neden?
18:34Çünkü çok ciddi anlamda İsrail saldırılarına maruz kaldılar.
18:39Liderlik, üst düzey liderliğinin neredeyse tamamı imha edildi.
18:43Ve bir geçiş sürecindeler.
18:44Ve İsrail hiç durmadan Hizbullah'ı etkili bir şekilde vuruyor ve nefes alacak neredeyse zamanları yok.
18:51Hizbullah'ın bence zamana ihtiyacı var.
18:54Irak'ın oturduğu denge biraz daha...
18:56Çünkü Irak sadece İran etkisindeki bir ülke değil.
18:59Yani Türkiye'nin oraya üzerindeki etkisi var.
19:02Suudi Arabistan'ın orası üzerinde etkisi var.
19:04Ben Irak'taki Haçlı Şabi'nin de çok sürece gireceğini açıkçası şu anda hiç düşünmüyorum.
19:09Hatta ben Husi'lerin çok sıkışmadıkları sürece de Bab-ül Mendebi kapatacaklarına açıkçası çok düşünmüyorum.
19:16Çünkü Bab-ül Mendebi kapatmak demek cepheyi çok güçlü bir şekilde genişletmek demek.
19:21Bu İran'ın da şu anda çok istediği bir şey değilmiş gibime geliyor.
19:25Ha yalınabilir miyim?
19:26Yarın öbür gün başka bir denklem çıkarsa yine konuşuruz.
19:29Ama Husi yani Suudi Arabistan'ı ablukaya aldık ne demek mesela?
19:34Sadece orayı Suudi Arabistan'ın geçişine kapatmak demek.
19:37Yani başka ülkelerin geçişine müsaade etmek demek.
19:40Mısır'ı müsaade etmek, Cibuti'ye müsaade etmek, Somali'ye müsaade etmek.
19:44Niye Suudi Arabistan'ı ablukaya alıyor?
19:47Çünkü esas rakibi Suudi Arabistan ve bölgesel anlamda bir güç denklemi var.
19:53Suudi Arabistan, Husi'lerin karşısındaki grupları Suudi Arabistan'ı destekliyor.
19:58Husi'ler de bunların karşısında yer alıyor.
20:01Biraz da işin ideoloji köküne gittiğimizde mezhep iki tarafta da bir mezhep kavgasının olduğunu görüyoruz.
20:08Yani Husi'ler bir şekilde Şii, işte Suudi Arabistan'da Sünni aslında biraz da ideolojik background üzerinden,
20:16ideolojik işte tarihsel halka planı üzerinden ilerleyen bir süreç var.
20:19Ve birbirini tetikleyen süreçler var.
20:21İran doğrudan Husi'ler üzerinde çok ciddi bir etkisi var.
20:25Yani ve bu etki istediği an hareketi geçirebilecek durumda.
20:29Bunun dışında Husi'lerin bir de Suudi Arabistan'a ilişkin özel bir garezi var.
20:34Özel bir süreci var.
20:35Bu da birbirini tetikleyen süreçler olarak ilerleyebiliyor.
20:39Yani savaş İran'ın ne kadar dayanıp dayanmayacağına ilişkin bir senaryoda açıkçası gördüğümüz kadarıyla İran hazırlıklı.
20:46Yani savaşa ciddi bir hazırlık yapmış.
20:48Ekonomik anlamda ciddi bir... Buyurun bir şey söyleyeceksiniz.
20:52Tam da burada Sayın Berdi, İran dayanma gücünü bir planlama yaptıysa, siz bir planlama yaptığını düşünüyorsunuz,
21:00bir yere kadar yalnız tek başına getireceğini düşünerek bir plan yaptıysa, şöyle bir şey düşünmüş olabilir mi?
21:09Bir yerden sonra da vekil güçlerle birlikte kendisine oluşturulan baskıyı bölgeye yaymak amacıyla bunu gerçekleştiriyor olabilir mi şu anda?
21:21Evet, çok bu örneği vermek istemiyorum da sadece bir tarihsel örnek bağlamında söylüyorum.
21:26Aslında Husiler bir şekilde okçular tepesi yani köy bekleyip savaş durumundaki duruma göre hareket edebilecek konumlanma içinde neredeyse bütün vekil
21:36güçler aslında böyle.
21:37Yani belli köşe başlarını tutmuşlar, savaşın durumuna göre bir şekilde sürece dahil olabilecek unsurlar şeklinde ilerliyor.
21:45İran bir şekilde bütün cephesinde, bütün mermilerini aynı anda tüketmek istemiyor.
21:51Şimdi İran'ın şöyle bir şey, İran Suriye'den farklı bir şey, farklı bir ülke, Ukrayna'dan da farklı bir ülke.
21:57Normalde Suriye'de savaşın on yıllarca sürmesi açıkçası kimseyi çok rahatsız etmez.
22:02Eğer sınır komşusu değilseniz, bir de Suriye içinde kaldığı sürece bir sıkıntı olmaz.
22:08Çünkü Suriye'de petrol, doğal gaz geçiş hattı yok.
22:11Çünkü Suriye'de işte doğal gaz geçiş hattı yok, petrol geçiş hattı yok.
22:16İran'ın zaten avantajı şu zaten, Hürmüz'ü kontrol ederek bir yeni hikaye yazıyor.
22:21Ve Hürmüz'ü kontrol ederek yeni bir süreç yaşatıyor.
22:26Ve bu dünyada bir şekilde Hürmüz hakikaten önemli bir kanal.
22:30Ve dünya ticaret akışının, enerji akışının %20'sinin geçtiği bir alandan bahsediyoruz.
22:36Ve İran burayı elinde tuttuğu sürece, ki gördüğümüz kadarıyla elinde tutacak gibi duruyor, savaşı istediği koşulda yönetebilir.
22:44Ancak bu cephe girişinde, ekonomik bağlamda bunu ne kadar sürdürülebilir?
22:49Çok açıkçası emin değilim.
22:50Ekonomik anlamda şöyle bir tedbirleri var, onu biliyoruz sadece.
22:54Normalde biliyorsunuz İran, ulusal sivil sisteminin içinde değil.
22:58Yani para transferi yapamıyor.
22:59Ama bir şekilde bunu Rusya'yla, Çin'le, onların kendi özel sistemleri üzerinden çözüyor.
23:04Savaşa ikinci hazırlık noktası, intranet meselesini çok iyi çözmüşler.
23:09Savaş boyunca interneti kesiyorlar.
23:12Fakat cephe girişindeki ve cepheti, cephe yöneten internet hatları çok etkin bir şekilde, işlevsel bir şekilde fonksiyon gösteriyor.
23:21Üçüncüsü, bu mozaik sistemini zaten etkili bir şekilde kullandılar.
23:26Bugüne kadar zaten süreci getirdiler.
23:28Dördüncüsü, tüm bunların kümülatif anlamda topladığımızda, kurumsal anlamda ölen her kişiyi bir başkasıyla değiştirebilecek bir etkinliğe sahip oldular.
23:39Ve bunu da şöyle yaptılar.
23:41Hiç durmadan balistik füze kapasitesini genişleterek ve siyah kapasitesini genişleterek yaptılar.
23:48Mesela hatırlarsanız savaşın ilk zamanlarında böyle bir barometre yayınlanıyordu.
23:52İşte en fazla ellerindeki balistik füze kapasitesinin yüzde kırkı kaldı, yüzde elli kaldı.
23:58Fakat savaş boyunca bir gördü ki hiç öyle bir kapasite sınırları olmamış.
24:02Ve bir şekilde bunu yer altında...
24:042500-3000 deniyordu galiba.
24:06Evet, evet, evet.
24:07Yani düşünsenize 3000 üzerinden savaşın daha ilk günlerinde bu rakamlara ulaştılar.
24:13Ve bir şekilde de bunu çok seri bir şekilde, hızlı bir şekilde üretebilecek bir kapasiteleri var.
24:18Ve anladığımız kadarıyla da bunu yer altı şehirlerinde yapıyorlar.
24:22Yerin 400 metre altında, 500 metre altında yapıyor.
24:25Amerikan zırh delicileri, uçak delicileri neyse işte bir şekilde erişemeyecekler.
24:31Doktalarda bunu planlanmışlar.
24:32İran belli ki savaşa hazır.
24:34Ancak savaşı ne kadar sürdürülebilir?
24:37Burada sadece şunu biliyoruz.
24:40İran'ın sabır eşiği çok yüksek.
24:428 sene Irak'ta savaştılar.
24:4330 senedir, 40 senedir bölgesel bağlamda savaşıyorlar.
24:47Ve halkının da sabır eşiği çok yüksek.
24:50Ekonomik anlamda dayanıklı bir halk.
24:53Sadece İran'ın bu bağlamdaki en büyük avantajı sanki buymuş gibi geliyor.
24:58Peki, Sayın Gümüş, aynı şekilde Sayın Berdibek de değerlendirdiğimizde
25:03acaba vekil güçler planın ikinci evresi mi?
25:08Yani bölgedeki bir takım, özellikle Suudi Arabistan'ı ablukaya aldıklarını ifade ediyorlar.
25:13Belki başka ülkeleri de ablukaya alabileceklerini ifade edebilirler.
25:18Bunu Husiler söyleyebilir, gerçekleştirebilir, olmaya da bilir.
25:22Bu planın ikinci aşaması mıdır diyebilir miyiz böyle bir şeye?
25:26Evet, evet.
25:27Yani sonuçta bu ana savaştan sonra gelecek olan ikinci hamle aslında Amerikan-İsrail
25:32ikilisinin hattının.
25:36Bu bence yeni bir stratejisi olarak görülebilir.
25:40Yani sonuçta İran'a bir zarar verme durumu olmadı.
25:43Yani İran biraz önce Muhammed Hocam'ın dediği gibi iyi hazırlanmış.
25:48Her türlü şekilde savaşa hazır bir vaziyette ve çok iyi direndi.
25:55Yani sonuçta her şekilde silahlarıyla iyi direndi.
25:58İşte duruşlarıyla veyahut da yönetici kadrosunun vurulması, suikasta kurban gitmesinin
26:05arkasından gelen idarecilerle doldurulması falan.
26:09Yani sonuç itibariyle İran'ın burada iyi bir mukavemeti gördük.
26:13Psikolojik üstünlüğü ele aldıklarını da görmüş olduk İran'ın.
26:17Yani bu anlamda bu şekilde ana karaya herhangi bir şekilde bakın biraz önce söylediğim gibi
26:22mesela kara harekat da yapamıyorlar.
26:25Neler konuşuyor?
26:26İşte Hark Adası'na girecekler, yok şuraya gidecekler, yok Keşm Adası'nı şunu yapacaklar,
26:31yok Yürüm Üzer'e geçirecekler.
26:33Böyle bir şey olmadı.
26:34Hala daha olmuyor.
26:35Bununla ilgili bir şey de yok.
26:36Yani gelecekte yapabilir mi yapamaz mı bilmiyorum.
26:40Yani sonuçta çok da fazla ben kara harekatı yapmaları yönünde bir durumları olduğunu düşünmüyorum
26:48aslında Amerika'nın.
26:49Ve bu anlamda da İran'ın önce kollarını kanatlarını kırmayı düşündüler.
26:55Şu anda ikinci bir durum bu.
26:58Yani ilk önce işte bakın orada Husileri boğmaya çalışıyorlar.
27:02Belki de şimdi mesela Suudi Arabistan'la Husilerin arasındaki bu gerginlik bir müddet sonra Yemen'le Husilerin arasında.
27:12Yani Husilerin yaşadığı ülkenin otoritesiyle ilgili de bir savaş çıkabilir veya aralarında bir gerginlik çıkabilir.
27:20Yani tamam şimdi Suudi Arabistan'la Husileri karşı karşıya giriyoruz.
27:25Bir müddet sonra bunun içerisinde Yemen'de girebilir.
27:28Yani bu ne demektir?
27:30Husilerin bir müddet sonra burada sıkışması anlamına da gelebilir.
27:34Çünkü Husiler hem İsrail'e hem de işte Amerika'nın oradaki bir takım vekillerine üstleri olsun veya çok büyük zarar
27:46veren veyahut da sıkıntı veren bir topluluk.
27:49Ve bunların savunma sanayilerine çok iyi noktada bayağı iyi üretimleri de var.
27:56Ama zaman zaman da bakın hani İran'ın vekil gücü olarak anıyoruz ama yani Husiler yerine geldiği zaman da bağımsız
28:03hareket edebilen bir güç olarak söyleyebiliriz.
28:08Neden?
28:08Çünkü yerine zamanla geldiği zaman İran'a da meydan okuyabiliyorlar.
28:12Yani bunu da gördük çok yakın bir zaman içerisinde.
28:15Hatta İsrail'le ilgili konularda İsrail'e giden gemileri vurma konusunda yani İran'a zaman zaman resti de çektiler.
28:24Hani ama yani sonuçta tabii vekil güç olarak görünüyor.
28:27Onun için burada bir sorun oluştu yani Husilerle ilgili.
28:32Bu Husileri kaldırmak istekleri de olabilir Amerika-İsrail ikilisinin.
28:38Ve dediğim gibi işte Hizbullah olabilir veya Haçlı Şavi olabilir.
28:42Bunlara da sırayla gelecek olan bir durum.
28:46Yani bu üç şu anda görünen nokta bu.
28:48Ama hani burada mesela başka işte dediğim gibi gruplarda hareketlendirilebilir.
28:53Ama şu anda gündemde mi?
28:55Hayır şu anda konuşulmuyor.
28:57İşte mesela kimse Hizbullah demiyor.
29:00Ondan sonra Muhammed Hocam dedi ki işte hareket kabiliyetleri çok zayıfladı dedi.
29:04Ama bu hareket kabiliyetleri zayıfladı.
29:08Acaba uykuda olmalarından kaynaklı mı?
29:11Yoksa bir şey bekledikleri için mi?
29:13Bunları hiçbir şeyi bilemiyoruz.
29:15Çünkü Hizbullah çok 2-2,5 milyon sosyoloji yüzüne oturmuş bir hareket aslında.
29:21Ve çok güçlüler.
29:22Yani istedikleri gibi hareket edebilecek kabiliyette olan bir grup olarak görebiliriz.
29:26Peki.
29:27Şimdi Etur arkadaşım yeni bir takım gelişmeler olduğunu ifade etti.
29:32Aynı zamanda bilgilendirdi.
29:33Teşekkür ederim Volkan.
29:34Onları paylaşmak isterim.
29:35Şimdi Kuveyt ve Bahreyn İran'dan atılan füze ve İHA'ların önlenmesi için hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini söyledi.
29:46Bu bir özellikle akşam saatlerinden itibaren devam eden ABD, İran karşı karşı atışların o saldırı girişimlerinin devam ettiği denklem içerisinde.
29:58Bir de Katar, İran'ın saldırılarına ilişkin Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi'ne bir mektup gönderdi.
30:06Bu mektupta Tahran yönetiminin tüm zararların tazminiyle yükümlü olduğu ve Katar'ın meşru müdafaa hakkının saklı tutulduğu vurgulandı.
30:16Burayı soracağım sizlere.
30:17Ve Suudi Arabistan, Yemen'deki Husilerin Riyad yönetimine karşı başlattığı deniz ablukasını kınadı ve uluslararası hukuk çerçevesinde gemilerini korumak için gerekli
30:31tüm önlemleri alacağını duyurdu.
30:33Son başlığı değerlendireceğiz.
30:35Dilerseniz söz sizde kalmıştı.
30:37Özellikle Katar'ın buradaki ifadesini bir kez daha okuyup sözü size bırakacağım.
30:42İran'ın saldırılarına ilişkin BM'yi bu anlamda harekete geçirip Güvenlik Konseyi'ne bir mektup gönderiyor.
30:49Ve mektupta Tahran yönetiminin tüm zararların tazminiyle yükümlü olduğu ve Katar'ın meşru müdafaa hakkının saklı tutulduğu vurgulanıyor.
30:59Bugüne kadar değerlendirdiğimizde İran'ın ABD hedeflerini vuruyorum diye harekete geçtiği yerleri vurduğu ülkelerden herhangi bir yanıt karşı tarafa olmuş
31:11muydu?
31:11Katar bugünden sonra bunu yaparım mı diyor?
31:15Yani şöyle benim hatırladığım kadarıyla olmadı.
31:19Yani bildiğim kadarıyla bir karşı yani Kuveyt'ten veyahut da zaten bunların da çok fazla bu anlamda gücü olmadı.
31:26Yani yok zaten çok fazla İran'a hani bir saldırma güçleri olduğunu düşünmüyorum ama
31:30yani koruma olarak tabii ki hava savunma sistemleri olsun veyahut da yani bir takım işte birliktelikler iş birliğiyle ilgili olarak
31:40yani İran'ın da dikkatli davrandığı yerlerden bir tanesi en çok dikkat ettiği yerlerden bir tanesi de Katar ve Suudi
31:48Arabistan biliyorsunuz.
31:48Yani Katar aslına bakarsanız buradan hiçbir şekilde İran'a saldırı yapılmayacak diye de söz vermişti zamanında ve yapılmadı bildiğim kadarıyla.
31:57Suudi Arabistan da aynı şekilde kullandırmadı üstlerini ama İran bu konuda çekimsel davranmasına rağmen birçok noktada da haddini aştı.
32:07Yani sonuçta buralara da saldırdı.
32:09Hani Katar mesela şu anda Amerikan üstlerini tamamen işlevsiz halde ve bildiğim kadarıyla askerde yok diye biliyorum.
32:18Veyahut da varsa bile pasif vaziyette herhangi bir şekilde bir çalışma yapılmıyor oradan.
32:23Ama İran bu konuda yani Katar'a saldırıları oldu.
32:28Suudi Arabistan'a bildiğim kadarıyla olmadı diye biliyorum.
32:31Veya olduysa bile çok düşük seviyede olmuştur.
32:35Ama Katar'ın artık demek ki sabrının sonunun geldiğini gösteriyor bu açıklama.
32:40Ve Birleşmiş Milletler'e de bu anlamda da artık bizim de bir sabrımız var.
32:45Bu sabrımızın da taştığı nokta geldi.
32:47Bundan sonraki süreçte biz de saldırılarımızı yaparız diye konuşuyor.
32:51Bu aslına bakarsanız İran'a da bir gözdağıdır.
32:54Yani sonuçta İran'a diyor ki kardeşim bundan sonra bana eğer bir saldırı yaparsan karşılığını alacaksın demektir.
33:01Şimdi bu iş tabii ki tamam bunu bu şekilde okuyoruz ama bu iş var ya çok sert bir şekilde daha
33:07kötüye gitmesi demek Emrah Bey.
33:09Yani bu normal bir durum değil.
33:13Hani Katar'ın cevap vermesi veyahut da işte bu savaşı çok fazla körükleyecektir.
33:17Ve gerçekten bölgede gerginliği artacak.
33:21Yani biraz önce konuştuğumuz 3. Dünya Savaşı'nın kapılarının açılması anlamına da geliyor bu.
33:26Yani Katar'ın cevap vermesi sonra onların Katar'ı işte vurması veya Suudi Arabistan'ın cevap vermesi.
33:34Yani bir müddet sonra bu iş körfez ülkeleriyle İran Savaşı'na doğru dönerse eğer hani bu anlamda da iyi bir
33:43noktaya gelinmez.
33:44Yani işte Katar'ın biliyorsunuz yani hem Amerika'yla hem Türkiye'yle ondan sonra birçok işte bölge ülkesiyle çok iyi
33:54ilişkileri olan bir ülke.
33:55Hani Katar'ın bu işin içerisinde dahil olması savaşın içerisinde bombalama olarak yer alması gerçekten bazı...
34:04Zararları da tazmin edin diyor yani BME'ye de bunu ifade ediyor diyor ki zararımız var zararın tazmini yükümlüdür diyor.
34:12Emrah Bey bu zarar meselesi bakın zararların tazmini meselesi konuşulacak zaten.
34:18Yani sonuçta şu anda savaş devam eden bir savaş var.
34:21Bu aslında bir şey hani şimdiden bu bir talep olarak gelecek demektir.
34:28Ve gerçekten de bu hani İranlılar da mesela anlaşma masasında ne istediler?
34:34Savaş işte tazminatlarının ödenmesi gündeme geldi.
34:39Yani 300 milyar dolarlık bir durum var biliyorsunuz orada.
34:42Tabii onun üzerinden başka şeyler de konuşabilir.
34:44Çok daha genişleyebilir bir durum var da.
34:46Ama sonuç itibariyle bu savaş tazmini meselesi gündeme gelecek iki taraf için.
34:52Hani bu sonraki bir iş ama Katar diyor ki hani bundan sonra eğer bana zarar verirsen sen bunun tazminini de
35:01düşün şeklinde bir ön alma veyahut da ön şart olarak söylenmiş bir durum.
35:06Ama bunlar kesin ve kesin eğer bu savaş durulduktan sonra zaten bunlar gündeme gelecek ve konuşulacak masada.
35:13Peki şimdi Sayın Berdibek sizin görüşlerinizi de merak ediyorum.
35:19Katar'ın buradaki açıklaması BMI'ye bir kez daha ifade etmek lazım.
35:23Mektupta bir mektup gönderildiği ifade ediliyor.
35:26Tahran yönetiminin tüm zararların tazminiyle yükümlü olduğu ve Katar'ın meşru müdafaa hakkının saklı tutulduğu vurgulanmış deniyor.
35:35Bunu soracağım ve sonrasında da özellikle bu Suudi Arabistan Yemen'deki Husilerin Riyad yönetimine karşı başlattığı deniz ablukasını kınadığı sıcak gelişmeydi
35:44bu.
35:45Uluslararası hukuk çerçevesinde gemilerini korumak için gerekli tüm önlemleri alacağın yani Husiler gemileri ablukaya alıp durduracak.
35:52Suudi Arabistan da diyor ki sen bunu yaparsan karşılığını misliyle veririm mi diyor. Böyle mi olacak?
35:59Evet ilk sorunuza gelecek ilk sorunuzdan devam edip bura bağlayayım.
36:04Normalde bu savaşın ne olursa olsun iki tane kaybedeni var. Gerçek anlamda bir İran halkı bir de körfez ülkeleri.
36:12Yani bu savaşın değişmez sonucu olacak. Yani çok iki tarafa da çok ciddi maliyetler binecek.
36:19İran'da çok ekonomik sosyoekonomik anlamda siyasi anlamda hakikaten çok ciddi bir yıkım oluşacak.
36:25Bir de bunun sonucu da körfez ciddi bir zarara uğrayacak.
36:29Aslında körfez bu durumda çok çaresiz. Yapabilecekleri de neredeyse hiçbir şey yok.
36:33Yani bunu evet Birleşmiş Milletler üzerinden bir tazminat talebinde bulunuyorlar ama bunu kimse onlara zaten vermez.
36:39Hem bu günün sonunda şöyle bir şey olacak.
36:42Hem İran'ın yarattığı yıkımı kendi cebirlerinden onaracaklar.
36:46Hem günün sonunda İran'ın masraflarını karşılayacaklar.
36:49Hem günün sonunda ABD'nin masraflarını karşılayacaklar.
36:52Yani savaşın durumu neredeyse bu yönde ilerliyor.
36:56Her halükarda ortadan çıkacak bir para varsa bu körfezden çıkacak.
37:01Ve bu bir şekilde de Katar'dan çıkacak.
37:03Normalde 300 milyar dolarlık madde ben o 300 milyar dolarlık maddeyi görünce inanamamıştım.
37:09Hakikaten inanamamıştım.
37:10Yani bu benim gözümde İran'ın savaş tazminatı alması demekti.
37:15Bunu ister ABD versin ister körfez ülkeleri versin.
37:18Bir şekilde zaten bu körfez ülkeleri üzerinden üstlenecek bir maliyeti.
37:23Ve körfez belli ki buna bir şekilde razı olmuştu.
37:26Günün sonunda Trump başka bir açıklama da yaptı.
37:29ABD'nin bu süreçte harcadığı masrafları da bir şekilde körfezden alacağını söyledi.
37:35Ve körfez bu anlamda bence çaresiz.
37:38Hem ABD güvendiği, müttefik olduğu ABD kendisini koruyamıyor.
37:43Hem de İran'la bir şekilde dengeli bir ilişki kurmaya çalışıyorlar.
37:47Ve bunu beceremiyorlar.
37:48Yani Katar başta Suudi Arabistan'la birlikte bence savaşın içindeydi.
37:52Gönüllü veya gönülsüz bir şekilde üstlerini kullandırdı.
37:56Üstleri üzerinden İran'ı vurdular.
37:59İran da bunun karşılığına vurdu.
38:00Şimdi Katar sanki süreçte hiçbir dahili yokmuş gibi konuşuyor ama
38:04üstlerinizi kullandırdığınız sürece
38:06bu sin topraklardan İran'a bir saldırı gelmiş anlamına gelir.
38:10Evet burada çok gönüllü olmadığınızı biliyoruz.
38:13Ancak bu iş böyledir.
38:14Yani sizin topraklarınızdan üstler de dahil olsa böyle bir saldırı olduğu da
38:19İran'ın meşru müdafakı doğar.
38:21Ve İran bir şekilde sizi bu bağlamda cezalandırmaya çalışır.
38:25Katar olayın ortasında belli bir aşağıdandan sonra bir şekilde sıyırılmaya çalıştı bu işler.
38:31Bence de sıyırıldı aslında.
38:33Hatta ara bulucu girişiminde bir rol almaya başladı falan.
38:35Fakat İran bir şekilde Katar'daki üstlerin özellikle El-Udeyt üstünün çok önemli olduğunu
38:41oranın önemli bir radar merkezi olduğunu ve erken uyarı sistemi taşıdığının farkında olduğu için
38:47her fırsatta Katar'ı, Birleşik Arap Emirliklerinin kuvveti ve Bahreyn'i vuruyor.
38:52Ve bundan sonraki süreçte bence İbmeyşe'ye de kaydıracaklar.
38:56Ürdün'e de kaydıracaklar.
38:57Çünkü Ürdün'deki cihazlar da bir şekilde İsrail veya bölgesel etkinlikte erken uyarı sistemlerine sahipler.
39:05Ve İran belli ki bundan sonraki süreçte de bunu devam ettirecek.
39:08Şimdi hepimizin korktuğu süreç şimdi başlıyor artık.
39:12Yani Hürmüz'ü İran kapattı.
39:14Yüzde yirmilik bir akış.
39:16Bab-ül Mendeb de aşağı yukarı yüzde beş onluk bir akış.
39:19Bu neredeyse yüzde onluk bir ticari akışın kesilmesi demek.
39:24Yani bugün şu anda 90 dolar bandına mı bahsediyorsunuz?
39:2790 dolar bandında evet.
39:29Evet evet.
39:30Yani normalde tekrar yüz bandının üstüne gelme ihtimali var.
39:33Ve Trump belli ki şeyi düşünüyor.
39:35Yani her halükada seçimlerde kaybedeceğini madem böyle bir sürece giriyorsa kaybedeceksem
39:41bari İran'da bir reaksiyon alıp belki süreci dönüştürebilecek bir girişimde bulunurum diye.
39:47Belki bunu dönüştürmek için savaşı tekrar başlattı.
39:49Ve İran da bundan geri adım atmıyor.
39:52İran hakikaten yani ben bunu şaşırarak görüyorum.
39:57Yani İran en azından anlaşmaya baktığımda çok karlı bir anlaşma olduğunu gördüğüm anlaşmayı
40:03Müştebe Hamani'nin demeçlerinden ve İran demeçlerinden anladığımız kadar İranlılar beğenmiyor.
40:08Belli ki burada bir maksimalist talep içine girmişler.
40:11Bir taraf maksimalist talepler içine girirken diğer taraf da anlaşmayı bir şekilde uygulamaya pek niyetli değilken
40:17bu savaşın gideceği yer çok korkarım ki Üçüncü Dünya Savaşı.
40:24Üçüncü Dünya Savaşı aman diyelim böyle bir savaşla karşı karşıya kalmayalım.
40:31Dileriz olmaz.
40:32Dünyanın aklı selim ülkeleri devreye girecektir muhtemelen.
40:36Onlardan bir tanesi de Türkiye çabalarını hala sürdürüyor bu anlamda.
40:40Şimdi Sayın Gümüş özellikle şunu ifade etmek isterim size karşı da.
40:45Baktığımızda Üçüncü Dünya Savaşı söylemlerinin konuşulmaya başladığı esnada
40:50dünyanın bunu kaldırabilecek bir yapısı, bir denklemi söz konusu olabilir mi?
40:58Evet söylediğimizde korkan da oluyor korkmayan da.
41:02Üçüncü Dünya Savaşı zaten olmaz ifadesi kullanılanlar arasında.
41:06Şimdi baktığımızda gelişmelere sanki adım adım böyle bir evreye doğru gidiliyor gibi duruluyor.
41:14Uzmanlar da böyle açıklamalar yapıyor.
41:15Sizin görüşünüz nedir acaba?
41:18Tabii sonuçta Üçüncü Dünya Savaşı korkunç bir söylem.
41:21Yani sonuçta burada bence eşik nükleer silahtır.
41:25Yani nükleer silahın çıkması, buraya bir atom bombasının atılması,
41:30Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlaması.
41:32Yani bunların hepsi aslına bakarsanız korkunç söylemler.
41:35Yani bunu tabii ki konuşmak bile aslına bakarsanız insanlara ürkütücü gelebilir.
41:40Onun için yani bu anlamda tabii ki bu işin masada bitmesi veyahut da müzakereyle bitmesi tabii herkesin hedefi, amacı.
41:50Yani aslında kampanya döneminde işte barış barış, dünya barışı diye gelen birisinin Üçüncü Dünya Savaşı'nı çıkarmaya yönelik hareketlerini de,
42:00burada İran'a saldırılarının da aslına bakarsanız hiçbir sebebi yok biliyorsunuz.
42:04Yani burada bir hani şundan dolayı da haklıydı diyebileceği hiçbir şey olmadığı halde böyle bir şey yapması da çok garip
42:11aslına bakarsanız.
42:13Yani dikkat ederseniz NATO'ya kızıyor.
42:15NATO'ya kızma sebebi ne?
42:17Trump'ın işte ben diyor yardım istedim ama diyor hiçbirisi gelmedi diyor.
42:21Çünkü neden?
42:21İran'a saldırdığının nedenleri yok.
42:24Aslında normalde İran'a niye saldırdığının sebebi yok.
42:29Hani niçin saldırdın kardeşim işte bize söylemiş olduğun yalanlar bol miktarda yalan var.
42:35Yani sonuçta işte yok petrol, yok işte art şey, uranyum ondan sonra bunları falan düşündüğünüz zaman veyahut da füzeler bunların
42:46hiçbir sebebi yok.
42:48Meselenin ne olduğu tabii ki belli olmadığı için kimse sana yardıma gelmiyor.
42:52Yani İsrail'in oyunu, İsrail'in yalanlarına uyup da gelip burada 10 bin kilometre ileriden gelip de hani İran'ı
43:01işte yok etmeye çalışmak senin Venezuela'na benzemez tabii ki.
43:06Yani Trump'ın yapmış olduğu bir yanlış tabii ki sonuçta.
43:09Üçüncü dünya savaşı meselesi gerçekten insanları korkutucu ve ürküntü verici bir şey.
43:16Ama şu aşamada ben bunu düşünmek bile istemiyorum.
43:21Yani bu sertleşmeye gidebilir şu aşamada.
43:25Ama Trump bu yani bugün bir şey söylüyor.
43:29Yarın mesela tam tersini söyleyebiliyor.
43:32Ve bir anda da bir masaya geçebilir veyahut da masaya oturabilir diye düşünüyorum.
43:38Ki inşallah öyle olur diye.
43:39Masa kaldı mı?
43:40Masa şu anda masa...
43:42Masa kalmadı şu anda.
43:43Ama yani bu masa kurulamaz anlamında bir durum değil.
43:47Yani burada tabii ki Pakistan, İslamabad masası kalmadı tabii ki.
43:53Ama bir müddet sonra herkes kendisine bir çekidüzen verecek, bakacak yani sonuçta.
43:58Ve gittikçe zarar veren bir savaş var.
44:01Yani ne tarafa zarar veriyor?
44:02Her tarafa zarar veriyor.
44:03Hani bu savaştan kârlı çıkan bir yer yok.
44:06Sadece silah lobileri veya silah küpçerleri belki bunlardan kârlı çıkabilir.
44:11İran da zararda, Amerika da zararda, Körfez ülkeleri zararda.
44:15Aslında dolaylı olarak baktığınız zaman Türkiye'nin de içinde olduğu birçok ülke aslına bakarsanız zararda yani şu aşamada.
44:23Onun için hani bunun bir an evvel masaya geçmesi gerekiyor.
44:28Ama iş daha çok sertleşir, inatlaşmaya giderse ve Üçüncü Dünya Savaşı ki ben şu anda buna hiç yani ihtimal bile
44:37vermiyorum.
44:38Ama ha olmaz kesinlikle yüzde yüz olmaz falan da diyemeyeceğim.
44:44Yani sonuçta bu sertleşmeye de gidebilir.
44:47Daha da kötü durumlara düşebilir ki biz biliyorsunuz o südüdyoda defalarca ya bu gece acaba atom bombası atılır mı?
44:55Acaba İran işte çünkü ne dedi? Yerle bir edeceğim dedi.
45:00İşte medeniyeti yok edeceğim dedi filan.
45:02Çok sert açıklamalar yapılmıştı.
45:04Çok sert açıklamalar yapılmıştı.
45:06Hani şu anda o gecelerdekinden daha yakın değiliz yani onu söyleyebilirim.
45:13Ama dediğim gibi bu olmaz anlamına da gelmez.
45:18Yani ne kadar hani ürküntü verince olan olsa bile ben bu noktaya geleceğini düşünmüyorum şu aşamada.
45:24Peki Sayın Berdibek taraflardan hangisi sizce bir adım geri çekilmeli?
45:31Bir adım geri çekilmek kaybettin mi demektir?
45:35Yoksa dünyayı bir felaketten kurtardın mı demektir?
45:40Nasıl görüyorsunuz?
45:41Ya bu işin Dünya Söylemelerini söylerken ben de biraz böyle pişman oldum da.
45:46Ama şöyle bir şey var yani gittiğimiz eşlik bu.
45:48Hani onu çok cümle içinde de kullanmak aslında çok doğru değil.
45:51Ama maalesef böyle birbirini tetikleyecek senaryoların gittiği yeri söylemek amacıyla hani bu vurguyu yapıyorum.
45:58Yoksa hani beklediğimden değil ama gidebileceği nokta bu bağlamında söylüyorum.
46:03Şimdi buradaki süreçte İran her geri adım attığımda daha fazla saldırıya maruz kaldı.
46:11Mesela İran Kasım Süleymaniye'nin saldırısına sesini çıkarmadı.
46:16İran 12 günlük savaşlarda üst düzey liderlerini öldürmesine sesini çıkarmadı.
46:21İran Hizbullah süreçlerine sesini çıkarmadı.
46:24Hamas'ın sürecine sesini çıkarmadı.
46:27Sesini her çıkarmadığında ABD daha şiddetli bir şekilde vurmaya başladı.
46:32Ve İran bundan sonraki süreçte de bu psikolojide artık herhangi bir şekilde geri adım attığında bir şekilde ABD'nin bunu
46:41yanlış anlayacağı ve bundan daha baskıcı bir sonuç çıkaracağına varsayımına dayanarak İran bundan sonraki süreçte çok geri adım atacak gibi
46:51de durmuyor.
46:52Yani İran artık kaybedecek bir şey yokmuş gibi davranıyor.
46:57Bu kez ABD'ye sıra sende geri çekil mi diyor?
47:02Evet geri çekil diyor ve benim şartlarımı bir şekilde kabul ediyor.
47:06Anlaşmada bir anlaşma çerçevesi imzaladık diyor ya.
47:09Anlaşmada hakikaten maddede şu yazıyor.
47:12Diyor ki 60 günlük geçiş sürecinde Hürbüz'deki geçişler devrim muhafızlarının komutasındadır diyor.
47:20Ama Trump diyor ki ya nasıl olsa biz anlaşmayı imzaladık ben istediğim saatte istediğim anda geçirim.
47:26İran da bunu kabul etmez yani İran bu şartları zaten bir şekilde dayatmış ve istediğini almış.
47:3360 gün bu geçiş süreci de olsa adı ne olursa olsun Hürbüz'deki geçiş kendisi yönetmek isteyecek.
47:39Bundan sonraki süreçte de öyle yapacak.
47:42Yani bunun başka adı yok.
47:43Artık Hürbüz İran'ın kendi bence milli boğazı yani.
47:47Bundan sonraki her süreçte İran istediği an kapatacak orayı istediğini açacak.
47:52Ve bu iş yıkılmadığı sürece İran'da bir rejim değişikliği gerçekleşmediği sürece de böyle olacak.
47:58Trump geri adım atar mı?
48:00E Trump da şu anda öyle bir süreçte ki ne istediği sonucu alabiliyor?
48:04Ne savaşı bitirebiliyor?
48:06Ne müttefiklerin rızasını alabiliyor?
48:08Şimdi Zeki Hocam şeyi de hatırlattı.
48:10Şimdi Avrupa NATO'da mesela şeye çok kızıyor değil mi?
48:13NATO ülkelerine niye sürecin içinde değilsiniz?
48:16E diyelim ki NATO ülkeleri bir şekilde razı oldular.
48:19E diyelim ki İran'ı da işgal ettiler ve aldılar.
48:22E Trump bunlarda petrolden 1 lira vermez ki.
48:25Verme evet.
48:26Yani Trump'ı yani şöyle bir şey.
48:28Hani ikna edecek bir şey vermeniz lazım Avrupa ülkelerine.
48:31Mesela Irak işgalinde böyle bir vaatle geldiler.
48:34Bir şekilde bir paylaşım vardı.
48:36Mesela Venezuela'ya amiyane tabiyle söylüyorum.
48:39Tek başına çöktü.
48:40E şimdi siz çöktüğünüz bir yerden veya bu bağlamda işgal ettiğiniz bir yerde bir paylaşım,
48:45bir rant paylaşımı yapmazsanız kimse sizinle gelmez.
48:48E şimdi öte yandan hadi Avrupa'yı anladım ikna edemediniz.
48:54Körfez başından beri sizin güvenlik şemsiyesini çok önemsiyor.
48:58Sürecin içinde de sizinle birlikte hareket etti.
49:01Üstlerini kullandırdı.
49:02Ama koruyamadın.
49:04Körfez'in de hali ortada.
49:06Yani ABD'nin, Trump'ın dünyada yarattığı yıkım bilinmezlik.
49:11Yani hakikaten bilinmez diye her yere empoze etti.
49:15Ve zaten benim korkum da zaten bu bilinmezlik zaten bir şekilde bizi tetikleyecek süreçlere götürecek.
49:21Yani güven eşiğini kaybettik.
49:23Ara buluculuk eşiğini kaybettik.
49:24Yani hangi ara bulucu olursa olsun evet bizim girişimlerimiz çok önemli.
49:28Tabii ki çok önemli.
49:29Ama biz samimiyiz.
49:31Pakistan bu işi yaparken samimi davranıyor.
49:34Katar bu işi yaparken samimi davranıyor.
49:36Unman bu işi yaparken samimi davranıyor.
49:38Fakat Trump olduğu sürece herhangi bir anlaşmanın teknik anlamda uygulanması çok mümkün görünmüyor.
49:47İranlılar da bu kanadı açıkçası ve savaş bu şekilde de devam edecek gibi duruyor.
49:51Peki son iki buçuk üç dakikalık sürem kaldı.
49:55Sayın Gümüş sizinle devam edeyim.
49:57Özellikle sizce bir adım geri adım atıp ABD ya da İran tam tersi tamam artık devam etmeyeceğiz deseler kaybeden mi
50:10olurlar kazanan mı olurlar?
50:12Neden? Çünkü dünyayı artık bir felaketten kurtarmak bir kazanım olarak adlandırılabilir mi?
50:20Çok can alıcı bir soru sordun şimdi.
50:22Yani sonuçta burada zaten bir bilek güreşi var.
50:27Yani Amerika diyor ki ben kazandım diyor.
50:29İran diyor ben kazandım diyor.
50:30Şimdi Muhammed Hocam da söyledi zaten.
50:33Buradaki hürmüz yani 27 Şubat'taki hürmüzü istiyor İran.
50:36Öteki de diyor ki yok kardeşim diyor bu hürmüz diyor uluslararası bir geçiş yolu olsun diyor.
50:42Buradan diyor bir şekilde diyor herkes geçsin yani burayı kullansın ve burayı kontrol altına alsın.
50:49Şimdi bütün derdi aslına bakarsanız İran'ın petrollerine çökmek Trump'ın.
50:54Yani nasıl Venezuela'ya çöktüyse hani orada 50 milyon dolar rüşvet verip işte Maduro'yu aldırdıysa burada da aynı şeyi
51:02yapmak istediler.
51:02Olmadı tabii ki yani onun için sonuçta Emrah Bey ben sana olacağı söyleyeyim.
51:09Burada yani ikisi hürmüzde anlaşmadığı sürece bu işte barış olmaz.
51:15Yani hürmüzde anlaşmaları gerekiyor bir kere.
51:18İran bırakmak istemeyecektir.
51:20İran'ın bir yani enerji koridorluğunun dışında aynı zamanda bir silah olduğu da ortaya çıktı.
51:26İran bunu çok iyi anladı bu krizde.
51:29Onun için buradaki gücünü bırakmak istemeyecektir.
51:31Amerika Birleşik Devletleri uyuyan devi uyandırdı o zaman hürmüzde.
51:36Uyandırdı uyandırdı.
51:37Yani hürmüz şimdi biz burada yayınlarda konuşuyorduk.
51:40Güzmür kartı, gürmüz kartı diyorduk.
51:42Yani bu hürmüz kartını hakikaten İran kullanmamıştı.
51:45Ama savaş artık kendi topraklarına doğru geldiği zaman tabii bu mesele artık başka noktaya doğru geldi.
51:52Burada İran yani Amerika'nın yapacağı şey bakın bütün dünya da bunu artık kabul etti.
51:57Bütün Avrupa'daki basını da takip ederseniz söyledi.
52:00Amerika bu savaşı kaybetmiştir.
52:03İran bu savaşta güçlü çıkmıştır ve psikoloji güçlülük tamamen İran'dadır.
52:08Hani bunu artık açık ve net bir şeyde kabul etsin.
52:10Yani ya buraya bir nükleer silah kullanacak, işte atom bombası kullanacak veya başka bir şey kullanacak savaşı kazanmak için veyahut
52:19da geri çekilecek.
52:20Geri çekilmek durumundadır.
52:21Başka bir yolu yok yani bu işin.
52:23Onun için sonuçta Amerika'nın burada yani anlaşma aslında bakarsanız şu hani 14 maddelik anlaşma var diye 60 günlük falan
52:31konuşulacak.
52:32Bu madde aslında Amerika için iyiydi.
52:35Otursaydı konuşsaydı.
52:36Şimdi bu 300 milyar dolarlık meseleyi açtığınız zaman aslında Trump'ın bir bakıma İran'ı ticarete çekme şekli de görülebilir.
52:44Hani bu 300 milyar dolarlık yatırım hani Amerikan şirketleri şu bu falan veya Körfez üzerinden gelecek olan bir takım şeyler
52:51de olabilir.
52:52Yani bu aslında iyi bir fikirdi ama maalesef yürümedi.
52:57Bakalım nereye gidecek herhalde.
52:58Peki çok teşekkür ederim Muhammed Berdibek ve Zeki Gümüş ile birlikte yaklaşık bir 50 dakikalık süre içerisinde çok kapsamlı geniş
53:07konulara değindik.
53:08CNN Türk'te geci haberleri sona erdi.
53:10Yalnız gelişmelerle karşınızda olmayı sürdüreceğiz.
53:13Hoşçakalın.
Yorumlar