00:00Malaki po ang gampani ng mga kooperatiba sa pagpapasigla ng kabuhayan at ekonomiya ng ating bansa.
00:06At sa nalalapit na State of the Nation address o zona ng ating Pangulo,
00:10mahalagang mabigyang pansin ng mga inisyatiba ng gobyerno na nagpapalakas po sa sektor na ito.
00:15At isa sa mga ahensyon na nguna rito ay ang Cooperative Development Authority o CDA.
00:20Kaya naman ngayon ay pag-uusapan natin mga ka-RSP kung paano nila tinutulungan
00:24ang mga kooperatiba na mas maging maunlad at patuloy na lumago.
00:27Kasama natin si Ms. Maria Flordeliza Chu, Senior Cooperative Development Specialist
00:32at Head ng Cooperative Research, Information and Training Section ng CDA and CR.
00:37Maganda umaga po and welcome sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:40Maganda umaga po sa inyo. Good morning.
00:42Good morning, Ms. Flore.
00:43Alright, let's start with this inyong prioridad na programa, yung Enhanced Hand-Holding Caravan.
00:48I think ito po sa mga programs po niyo. Tell us more about this po.
00:51Yes. Ito po nga ating Enhanced Cooperative Caravan is a program of the CDA.
00:58Kung saan po binibigyan natin ang pagkakataon ng ating mga kooperatiba.
01:02Lalo't higit po yung mga maliliit nating mga kooperatiba, mga nagsisimula pa lamang,
01:07mga micro and small cooperatives upang sila ay matulungan na maging compliant sa pamamagitan ng
01:14pagtulong sa kanila upang sila po ay makakuha ng tinatawag natin na Certificate of Compliance.
01:19Isa lamang po sa bahagi niyan, yung kanila pong pag-submit ng mga annual reports.
01:23Kaya doon po sa ating mga enhanced cooperative hand-holding caravans,
01:28nagkakaroon po ng pagkakataon na sila po ay matulungan natin.
01:32If they do not have it po, yung kanilang mga recording of, yung bookkeeping po.
01:36Yan po ka. Katuwang natin dyan ang ating mga local cooperative development offices.
01:41Ganun din po ang ating isa sa malaking kooperatiba.
01:47Actually, ang pinakmalaking kooperatiba sa Pilipinas ang ACDI Multipurpose Cooperative
01:51sa pagsasagawa po ng proyektong ito.
01:53Speaking of cooperative compliance, nabanggit nyo po natin yung tulungan nyo sila
01:59in terms of repertorial requirements at iba pang regulatory concerns.
02:03Sa paan paraan po?
02:04Dito po sa ating cooperative caravan, hinahayaan po natin na ang mga kooperatiba
02:11po lalo't higit ang mga maliliit po ay makapagdala ng kanila pong mga dokumento.
02:17Yan po ay ating ipaprocess, ia-assess.
02:19And kung mayroong mga kakulangan po, ano po, doon natin sila tinutulungan
02:23sa pamamagitan ng pagbibigay ng technical assistance.
02:26So that, hopefully po, within that very same day sa ating mga cooperative caravans
02:32sa iba't iba pong siyudad natin, cities and municipalities dito po sa ating bansa
02:37ay on that very same day, hopefully po, they would be given the certificate of compliance po.
02:42Crucial kasi ito, ma'am, sa kanila.
02:44Ito yung mga certificate of compliance na ito.
02:47So medyo nahirapan ba yung ibang mga cooperatives in terms of this documentary requirements?
02:51Yung pong ating mga nag-umpis ang mga cooperativa, gaya na nabanggit ko,
02:56yung mga micro and small cooperatives, meaning to say,
02:59pag sanabi natin micro po kasi, 3 million and below yung kanilang total assets,
03:03while for the small cooperatives naman po, 15 million and below yung kanila pong total assets.
03:08Normally po, ito yung mga nagsisimula pa lamang,
03:10or sabihin natin na hindi pa po talaga umaabot dun sa talagang paglago
03:16ng kanilang negosyo, ng kanilang membership.
03:18Isa po sa nagiging challenge ng maliliit na kooperativa,
03:21yung pong tinatawag natin na pag-comply with the repertoire requirements.
03:28Kung kaya po sa pamamagitan ng ating caravan, sila po ay nabibigyan natin ng assistance.
03:34Kung ano po yung mga kinaakulang pa sa kanila, for example, kulang po sila sa trainings,
03:39yun po tinutulungan po natin sila sa aspetong yan,
03:42so that they will become compliant, gaya ng nasabi ko.
03:44Kasi po, gaya ng nabanggit mo ma'am, crucial po ito,
03:47sapagkat yung estado po ng kanilang kooperativa ay mahalaga sa pagpapatuloy po ng kanilang buhay.
03:53So maliban po sa assistance and trainings,
03:56ano pa pong pwedeng mapakinabangan ng mga maliliit na negosyante
03:59pag sumari sila sa mga kooperativa?
04:01Kasi iba mga sinasabi, parang kaya na namin to, kaya na namin mag-isa to.
04:04So ano po yung iba pang benepisyon na paari nila mapakinabangan?
04:07Ang kagandahan po sa isang kooperativa po kasi ay nabibigyan ng pagkakataon yung ating mga kababayan
04:14kung sa sarili po nila they would have limited resources,
04:19meron silang limitasyon sa kanilang mga kapital.
04:22Dito po sa kooperativa, sa pagsasama-sama po kasi ng lahat,
04:25napapalakas po in the sense that sa pagtutulungan po nila,
04:30matutugunan kung ano po yung kanilang pangangailangan.
04:32So hindi lamang po sa trainings, especially on the economic aspect po.
04:37Sabi nga, matulungan natin ang ating mga membro na maitaas yung kanilang antas ng pamumuhay.
04:43Ganon din po on the social aspect, sabi nga natin kung ano man yung kakayanan na isang kooperativa
04:48maibigay sa kanilang mga membro, whether it be mga, sabi nga,
04:52ang mga examples po nyan, mga scholarships or mga medical, social services,
04:56whatever it is na pangangailangan po ng kanilang mga membro,
04:59yun po ang nais matugunan ng isang kooperativa.
05:02Okay. Paano naman po magiging sustainable itong mga kooperatives na ito?
05:06Ako po.
05:07Yung pong tinatawag natin sustainability, napakahalaga po niyan.
05:11Sapagkat alam po natin, ang mga puhunan or ang mga resources po na isang kooperativa
05:16ay nagmumula sa kanilang mga membro.
05:19So ganun po kahalaga na mapoteksyonan ang interes ng bawat isa
05:22na nasa sumali sa isang kooperativa.
05:26Kung kaya po, ang ating ahensya, mayroon po tayong tinatawag din na yearly inspection,
05:31kung saan tinitignan natin yung compliance po ng ating mga kooperativa sa mga legal standards.
05:39Hindi lang po sa aspetong yun, sabi nga po natin,
05:43para po din po ma-insure natin yung sustainability,
05:47nagbibigay tayo ng iba't ibang forma po ng technical assistance,
05:51nakakailanganin ang ating mga co-ops para nang sa ganun po sila ay matulungan natin.
05:58Likewise po ang ating mga kooperativa, sila mismo po,
06:01mayroon silang mga hakbangin para ma-insure po,
06:04mapoteksyonan yung interes ng mga membro po
06:07at hindi po mawala yung kanilang mga puhunan.
06:10Gusto ko lang po ibahagi rin, ano po dito sa Pilipinas po,
06:13marami tayong mga malalaking mga kooperativa na rin po.
06:18Bagamat marami pa rin naman po ang nandun pa lang sa daan sa paglago ng kanilang mga resources,
06:25pero marami po tayong billionaire cooperatives actually in the whole of our country.
06:29Here in NCR alone, mahigit dalawang po po yung ating mga billionaire cooperatives na
06:34talagang inspirasyon po sila kung papaano po natutulungan nila ang kanilang mga membro,
06:39ganun ka-diverse yung kanilang mga negosyo.
06:42So kaya po, napakagandang instrumento po ng isang kooperativa
06:45para po talaga maitaas yung antas ng pamumuhay ng ating mga kababayan.
06:49Napanggit niyo po yung yearly assessment.
06:51Kumusta po ang kanilang legal compliance compared to the previous years?
06:55Comparisons.
06:55Apo.
06:56So far po, marami naman po mga kooperativa.
06:59Ang masasabi natin na because of these inspections that we are doing po,
07:04na meron silang mga nakikita po nila kung ano yung mga dapat nilang baguhin,
07:08dapat nilang itama. Marami po, they would signify their intent at yung na maging compliant with the regulations.
07:18At sila po kasi ay binibigyan din natin ng sapat na panahon para po mag-comply sila.
07:22And likewise po, ang isa po sa mga direksyon na rin po kasi ng ating ahensya right now
07:29is yung tinatawag po na hindi lamang inspection.
07:32But later on po, we will be having the risk-based examination and supervision.
07:37Actually po, nag-pilot test na rin po ang ating ahensya on that.
07:41We're in, ang tinitignan na po this time ay yung mga risk exposures ng ating mga kooperatives.
07:46So para nang sa ganun, hindi lang natin tinitignan yung kanilang mere compliance.
07:51But sabalit, ang gusto po natin ay matulungan po sila na ma-identify nila,
07:57sabi nga, ma-measure, ma-mitigate at magawan ng action plan po
08:01kung ano man yung mga risk exposures.
08:03Okay. Ano naman po yung mga challenges o mga hamon na mga kooperatiba
08:08na naranasan pa rin po ng nasa sektor na ito at paano po natin ito haharapin?
08:13Sa ngayon po, masasabi natin na bagamat may malalaki tayong mga kooperatiba,
08:19meron din tayong nandun sa aspetong micro and small.
08:22Iba-iba po yung mga possible challenges na kanila po kinakaharap.
08:27Maring masabi natin, isa yung tinatawag natin na patuloy na,
08:31sa aspeto ng patuloy na paglago, ano po.
08:34Kasi nga po, maraming pwedeng maging factors.
08:39Para, sabi nga kung minsan, limang taon, sampung taon na nananatili sila sa kanila pong kategorya.
08:45At isang bagay din po na nakikita din natin, with the change of leadership,
08:49kasi po sa kooperatiba po, there would be annual elections po.
08:55So, mahalaga po na ang mga, gaya din po natin, mahalaga na maging mapanuri ang mga membro
09:01sa pagpili kung sino po yung magiging mga leaders nila.
09:03Because ito pong mga leaders na ito, malaki pong magiging bahagi sa paglago
09:06at sabi nga, sa paglaki ng kanilang mga negosyo at yung kapakanan po ng kanilang membro.
09:12Yes, well, naniniwala po kami na mas maraming pa kayong matutulungan na mga kooperatiba.
09:17Muli na, kasama po natin si Ms. Maria Flordereza Chu mula sa CDA NCR.
09:22Maraming salamat, Ms. Lord.
09:23Maraming maraming salamat po sa pagkakataon ito.
09:25Maraming salamat po sa pagkakataon ito.
Comments