00:00Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında doğal gaz tedariğine ilişkin mutabakat zaptı imzalandı.
00:06Bu anlaşmanın detaylarını yanımızdaki konuğumuz Merve Sun'a Özcan'la birlikte konuşacağız.
00:12Hocam hoş geldiniz Yenen Türke.
00:14Şimdi bu doğal gaz hamlesinin öncelikle Doğu Akdeniz'deki dengeleri nasıl değiştireceğinden,
00:19Türkiye'ye, Kuzey Kıbrıs'a ne gibi kazanımlar sağlayacağından başlayalım.
00:23Tabii ki de.
00:24Şimdi baktığımız zaman bölgemiz içerisinde özellikle bence Hürmüz krizi ile birlikte küresel sistemde büyük bir enerji dönüşümü paradigması yaşıyoruz.
00:33Ama Türkiye bunu son 10-15 yıldır zaten sistemde gördü ve buna ilişkin adımlar atmaya başladı.
00:39Doğu Akdeniz içerisinde Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail'in bir araya geldiği, Mısır'da dahil etmeye çalıştıkları ama daha sonrasında kadük
00:46kalan projeydi.
00:47Şimdi Türkiye burada denklemi bence yeniden yazıyor ve sistem içerisinde bakacak olursak Doğu Akdeniz enerjinin merkezi haline geldiği bu günlerde
00:55yeni geçiş güzergahları değil, yeni enerji merkezleri oluşturuyor ve bu noktada Türkiye ile Kuzey Kıbrıs son derece önemli kesişim noktaları.
01:04Altını çizelim Hocam.
01:05Mesela Mersin-Anamur'dan Girne Tekneci'ye uzanan bir hattan söz ediyoruz.
01:10Denizin altından geçecek, 101 kilometre olacak.
01:13Bunun detayları biraz daha böyle katacağı şeyler nelerdir?
01:16Dengeler tam olarak mesela Güney Kıbrıs'ın bir tepkisi var.
01:20O tepkinin sebebi nedir?
01:21Öncelikle şunu söylemem gerekiyor.
01:24Tarih boyunca büyük güçler sadece denizin üzerinde gemi yürütmemiştir.
01:29Yeraltını da, sistemini, gücü de kontrol etmiştir.
01:32Ve biz burada gücün merkezi haline gelen bir Türkiye ve Kıbrıs'ı görüyoruz.
01:39Bu son derece önemli.
01:40Kuzey Kıbrıs'ın asla denklem içerisindeki yeri Türkiye ile birlikte buraya bir merkez haline getirip buradan hızlı bir şekilde Balkanlar
01:50ve Avrupa'ya uzanacak yeni bir enerji hattı oluşturmanın ilk adımlarını görüyoruz.
01:56Enerji ardının güvenliğini sağlamak için yeni bir alana ihtiyaç var.
02:00Tam bu noktada Türkiye sadece bu girişimle Kuzey Kıbrıs'la birlikte Türkiye-Kuzey Kıbrıs ilişkilerinde enerji konusunu merkeze almadı.
02:08Tüm Afro-Avrasya'nın enerji konusunu merkeze aldı.
02:11Bu hattın 101 kilometrelik ilk aşaması belki olacak.
02:15Türkiye ve buradan tüm Avrupa'ya açılacak yeni bir hattın da temennini atıyoruz.
02:19Yani yeni bir rota oluşacak.
02:21Türkiye, Kuzey Kıbrıs ve Avrupa'ya uzanan bir rotadan bahsediyoruz.
02:25Akdeniz coğrafyası içerisinde işte Yunanistan'ı ekleyelim, Güney Kıbrıs'ı ekleyelim bunların her biri İsrail'le birlikte ne yaptı?
02:36Bizi sistemle sınırlamak için uğraşlar ve bugün hala aynı başlığı görüyoruz biz burada.
02:41Türkiye bunu çok uzun süredir bozan bir aktör.
02:44Bugüne kadar Kıbrıs adası yakınlarındaki en temel konu buradaki münasir ekonomik bölge ve kıta sahanlığıyla alakalı Yunanistan'ın ve Güney
02:53Kıbrıs'ın karşımıza çıkardığı sorumlu durum.
02:55Şimdi toplam uzunduk 101 kilometre dedik hocam Mersin-Anamur'dan Girne-Teknecik arasına 2 adet 22 inçlik boru hattı inşa edilecek.
03:05Bunun daha da devamının geleceğini, bunun daha aslında büyük bir şey kapsadığını konuştuk.
03:11Peki şimdi Türkiye'nin özellikle dikkat çektiği hususlardan bir tanesi Kıbrıs Türklerinin doğal kaynaklar üzerinde eşit haklara sahip olması değil
03:19mi?
03:19Peki Türkiye'nin bu hamleleri devam ettirmesi, buradaki gücünü Kuzey Kıbrıs'ta pekiştirmesi ileride Kuzey Kıbrıs'a nasıl katkılar sağlayacak tek
03:29başına?
03:30Tabii ki de. Öncelikle şunu söylemek gerekiyor. Enerji konusundan bahsediyorsak Kuzey Kıbrıs'ta bizim karşımıza çıkan belki en önemli sorunlardan biri
03:38enerjinin tedariği ve kullanımı.
03:40Temel tablo Kuzey Kıbrıs açısından da enerji altyapılarının ve kalkınmasının oluşması.
03:47Yeni gelişimlerle belki yeni yatırımların ortaya çıktığı bir alan oluşacak Kuzey Kıbrıs açısından. Bu son derece önemli.
03:53Şimdi enerji denkleminin değişmesi Avrupa ile ilişkileri arttırırken yeni bir yapı da oluşturacak bize.
04:01Nasıl Türk devletlerinin bir araya geldiği yapı içerisinde Kuzey Kıbrıs kendini gösteriyorsa,
04:07Avrupa ile ilişkilerde de yeni dönemde devletler her ne kadar tanımıyoruz diyor olsalar da bizim karşımıza çıkacak temel konu iş
04:15birliği alanlarıysa tanımalı da birbirini takip edeceğini konuşuyoruz.
04:19Yani Kuzey Kıbrıs'ın tanınmasına kadar giden yolu destekleyecek.
04:23Kesinlikle çünkü bunlar bir adım ve bu adım içerisinde Türkiye'nin atmış olduğu 101 kilometre sadece bir başlangıç.
04:31Bu daha sonrası da büyük ihtimalle Mersin üzerinden ya da dediğim gibi şu coğrafya üzerinden Balkanlara taşınarak yeni bir alan
04:38oluşturacak.
04:39Denklem değişiyor ama merkez kendini gösterdi.
04:42Hocam çok teşekkür ederiz katkılarınız için.
04:45Merve Sun'a Özcan'la birlikte Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında inşa edilmesi planlanan doğalgaz boru hattının detaylarını
04:54konuştuk diyelim.
04:55Buradan sözü yeniden İstanbul'a bırakalım.
