- 2 days ago
Category
📚
LearningTranscript
00:00Μουσική
00:31Μουσική
01:18Το όνομα της πόλης μας παραδίδεται από τις πηγές
01:21και συγκεκριμένα η ετοιμολογία του από τη σύνθεση των λέξεων ναυς και πίγνημη,
01:26δηλαδή κατασκευάζω πλοία.
01:27Η παράδοση αυτή η οποία μας έρχεται τόσο από το Στράβονα, από τον Απολόδωρο, από τον Εφόρο και από τον
01:34Παυσανία
01:34συνδέει το όνομα της πόλης με την αυπήγηση των πλωτών μέσων των δωριαίων
01:40για να διαπηρευθούν στην Πελοπόννησο στο τέλος των Μεκηναϊκών χρόνων.
01:44Στους κλασικούς χρόνους η θέση της Ναυπάκτο αποκτά πολύ μεγάλη στρατηγική σημασία
01:49ειδικά στα γεγονότα του Πελοποννησιακού πολέμου.
01:52Γι' αυτό και οι Αθηναίοι τοποθετούν Μεσσηνίους οι οποίοι είχαν εκδιοχθεί από την Πελοπόννησο
01:58στο τέλος του Τρίτου Μεσσηνιακού πολέμου και μέσω αυτών διατηρούν τον έννοχο της πόλης.
02:03Σε αυτή την περίοδο κατασκευάζεται η αρχική οχύρωση γύρω στα μέσα του 5ου αιώνα
02:07η οποία κατά πάσα πιθανότητα περιέκλειε και το σημερινό λιμάνι.
02:11Φυσικά σε όλη τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου διαδραματίζονται γεγονότα
02:17όπως ναυμαχίες στο θαλάσσιο χώρο κοντά στην πόλη
02:20και είναι χαρακτηριστικό κάτι που έχει πει ένας ιστορικός
02:23ότι η στρατηγική θέση της ναυπάκτου στον Κορινθιακό
02:26μπορεί να παρομοιαστεί με τη θέση της Αίγινας στο Σαρονικό.
02:30Πριν φτάσω στο 19ο αιώνα θα ήθελα να κάνω μία μνήα στο Βιτσέντσο Κορονέλη
02:36που είναι γνωστός χαρτογράφος και γεωγράφος της εποχής.
02:40Επισκέπτεται την Αύπακτο στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα
02:44αλλά τον αναφέρω για τον εξής λόγο
02:47γιατί δίνει μια πολύ ωραία περιγραφή της ανατολικής παραλίας της ναυπάκτου
02:54του σημερινού Γρημπόβου.
02:56Μας μιλά για τα πολλά πλατάνια, για τα κρυστάλλινα νερά.
03:00Αναφέρει ότι είναι τόπος αναψυχής των κατοίκων.
03:03Μία εικόνα που ουσιαστικά αντανακλά και στην σημερινή παραλία του Γρημπόβου.
03:09Δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
03:11Το Μάιο του 1961, ήμουν 9 χρονών, επισκέφθηκε την πόλη μας η πριγκίπισσα Σοφία.
03:18Ήταν υπεύθυνη τότε της βασιλικής πρόνοιας
03:21και είχε επισκεφτεί τα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας και κατέληξε στην Ναυπακτο.
03:25Σύσομη μαθητιώσα νεολαία.
03:27Την περιμέναμε στο Κελαφαλόβρισο.
03:30Ντυμέναμε τη στολή των γυμναστικών επιδείξεων.
03:34Πλυσέφου στήτσα μπλε και λευκό μπλουζάκι.
03:37Κρατούσαμε πανεράκια απλαστικά αυτές τις ψωμιέρες
03:40με μαδημένα λουλούδια μέσα να τυράνουμε.
03:43Την υποδεχτήκαμε τέλος πάντων.
03:45Και εν πομπή ήρθαμε στο κέντρο της πόλης.
03:49Κλειστά μαγαζιά.
03:50Ο δρόμος τρωμένος με δάφνες.
03:53Παρατεταγμένος κόσμος στα πεζοδρόμια.
03:55Φωνάζανε.
03:56Άλλος γελούσε.
03:58Άλλος ήταν θυμωμένος.
03:59Εγώ ένιωθα ότι είμαι σε ένα καρναβάλι μέσα.
04:02Ή σε μια κινηματογραφική ταινία.
04:04Κοντά στην πλατεία Φαρμάκη
04:07είχε ζαχαροπλαστεί ο Μένιος
04:09με την γυναίκα του την Αθηνά.
04:11Βγήκε από το κατάστημα και
04:13αντί να πετάξει λουλούδια στην πριγκίπισσα
04:17της πέταξε κουφέτα.
04:19Ίσως λόγω του επικείμινο γάμου της
04:21με τον Δον Χουάν Κάρλου
04:24της Ισπανίας.
04:25Πώς έγινε τι έγινε.
04:27Πάτησε τα κουφέτα η πριγκίπισσα
04:28και γλίστρισε.
04:30Ήταν παρούσα η ασφάλεια εκεί.
04:33Η πράξη
04:35θεωρήθηκε ως
04:37επισκοπού γενόμενη
04:39στο τμήμα ο Μένιος
04:42για τα περαιτέρω και
04:44διευκρινήσεις.
04:44Έτσι ήταν τα πράγματα τότε.
05:14Υπότιτλοι AUTHORWAVE
05:16από το 138 π.Χ.
05:18η Ναύπακτος πλέον περιέρχεται
05:20στα χέρια των Ετωλών.
05:21Ως Ετωλικό Κέντρο
05:23αποκτά τεράστια σημασία.
05:25Μάλιστα θεωρείται ότι
05:27αυτή η αύξηση της δύναμης των Ετωλών
05:30στον τρίτο αιώνα
05:32συνδέεται άμεσα με την αποκτήση της Ναύπακτου
05:34διότι πάντα αναζητούσαν
05:36μια διέξοδο στον Κορινθιακό κόλπο.
05:38Στα χρόνια αυτά, δηλαδή στον τρίτο και δεύτερο αιώνα π.Χ.
05:41Η πόλη επεκτείνεται όπως φαίνεται πολύ χαρακτηριστικά
05:44από την οχύρωσή της
05:46η οποία πλέον δεν περιορίζεται
05:47στα όρια του κάστου
05:49αλλά φτάνει ανατολικά στο παιδινό τμήμα
05:51στην περιοχή του σημερινού Ξενία.
05:53Ο πρώτος περιηγητής που επισκέπτεται την Ναύπακτο
05:56είναι ο Ραβήνος Βενιαμίνεκ του Δέλης της Ισπανίας
06:00που έρχεται στην πόλη στα 1159
06:03και διαπιστώνει ότι υπάρχει ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα.
06:09Τον 15ο αιώνα λοιπόν ο Κυριακός Αγκονίτης
06:13εξ Ιταλίας ορμόμενος
06:15έρχεται στον οικισμό του Λέπαντο
06:17που βρίσκεται πλέον υποεννητική κυριαρχία
06:20και αντιγράφει αρχαίες ελληνικές επιγραφές
06:25από μνημεία και τοποθεσίες της πόλης.
06:28Οι περιηγητές έρχονται στην Ναύπακτο
06:31κυρίως από τον 17ο έως και τον 19ο αιώνα.
06:36Είναι κυρίως Βρετανοί, Γάλλοι, Ιταλοί
06:39και στο σύνολό τους πρόκειται για λόγιους, επιστήμονες, προξένους
06:45που συμμετέχουν σε εμπορικές, διπλωματικές, στρατιωτικές αποστολές
06:51και έχουν πολύ καλή γνώση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.
06:55Στα Ρωμαϊκά χρόνια η Ναύπακτος είναι η μοναδική πόλη που επιβιώνει.
07:00Όλη η πόλη Πετλοκανανία ουσιαστικά ερημώθηκε
07:03λόγω της μετήκησης των κατοίκων της στην Νικόπολη.
07:06Η Ναύπακτος φαίνεται ότι διατηρεί τη ζωή της
07:09και μάλιστα εξακολουθεί να είναι ένα πολύ σημαντικό κέντρο.
07:12Αυτό τεκμηριώνεται μέσα από πολυάριθμα λουτρικά συγκροτήματα,
07:15ρωμαϊκά κτίσματα και βέβαια το μεγάλο συγκρότημα των θερμών
07:19το οποίο υπήρχε στο ανατολικό τμήμα της πόλης.
07:23Κατά τα παλοχριστιανικά χρόνια η Ναύπακτος γνώρισε μεγάλη οικιστική ανάπτυξη.
07:29Αυτό το γνωρίζουμε από τέσσερις τουλάχιστον βασιλικές
07:32που βρέθηκαν εντός των τυχών, εκ των οποίων η μία είναι πεντάκλητη
07:36με μαρμαροθετήματα, δεν έχει ένα σκαφιολόκαιρι
07:39γιατί είναι καλυμμένη σήμερα από σύγχρονα οικοδομήματα.
07:42και γνωρίζουμε και ότι υπήρχε και μία βασιλική κημητηριακή εξτραμούρος
07:47δηλαδή εκτός των τυχών.
07:48Μετά από έναν σεισμό που συνέβη το 552
07:51καταστράφηκαν πάρα πολλά κτίρια στην Ναύπακτο
07:54μεταξύ αυτών και η πεντάκλητη βασιλική
07:56όπως και μεγάλο τμήμα των τυχών.
07:59Μετά συνέβησαν οι επιδρομές των Αβάρων και των Σλάβων
08:02οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να αποσυρθούν στα ψηλότερα σημεία του λόφου
08:07και εκεί δημιουργήθηκε το Βυζαντινό κέντρο.
08:10Τυχίστηκαν τα δύο τελευταία άνδυρα του λόφου
08:14και εκεί συγκεντρώθηκε η πολιτική, η στρατιωτική
08:17και η εκκλησιαστική διοίκηση της πόλης.
08:47Μετά την παρακμή της Νικόπολη
08:49έγινε το κέντρο του θέματος της Νικόπολης.
08:52Αυτό βοήθηκε και στο να προηχθεί η επισκοπή της Ναυπάκτου σε Μητρόπολη.
08:58Άρα η πρώτη Μητρόπολη Ναυπάκτου γνωρίζουμε ότι υπήρξε στις αρχές του 10ου αιώνα.
09:04Από τον 1ο αιώνα μέχρι τον 13ο αιώνα
09:08έχουμε τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου να είναι Μητροπολίτης
09:1213 περίπου επισκοπών και έφτανε μέχρι τη χυμάρα της σημερινής Αλβανίας.
09:19Στα τέλη της Μεσοβυζαντινής περίοδου
09:21η Ναυπάκτος γνωρίζει μεγαλύτερη ακμή.
09:24Υπήρξαν πολλοί λόγοι ιεράρχες.
09:26Μεταξύ αυτών ήταν ο Ιωάννης ο Απόκαυκος
09:29ο οποίος πήμανε μεταξύ του 1199 και του 1230 περίπου
09:35στην πόλη.
09:37Έχει γράψει πάρα πολλά συγγράμματα.
09:38Γνωρίζουμε από αυτόν πάρα πολλά στοιχεία για την ζωή της πόλης εκείνη την εποχή
09:44και επίσης υπήρξε αλληλογραφία του με πάρα πολλούς αρχιερείς
09:50σε όλη την γνωστή επικράτεια στον βυζαντινό κόσμο εκείνης της περίοδου.
09:55Όταν οι φράγγια κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη τον 13ο αιώνα
10:01με τη σταυροφορία του ΙΗ 1204 άρχισαν όλα να ανεξαρτητοποιούνται
10:06και εδώ δημιουργήθηκε το δεσποτάτο της Επίρου
10:09με πολιτικό κέντρο την Άρτα αλλά εκκλησιαστικό κέντρο την Αύπακτο.
10:15Αμέσως μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης
10:17ο Μιχαήλ ο πρόγωτος λοιπόν Δούκας Κομνηνός
10:20ο πρώτος δεσπότης του δεσποτάτου της Επίρου φροντίζει να τυχήσει ξανά την πόλη, να την ενισχύσει.
10:28Το 1284 λοιπόν ο Νικηφόρος ο δεύτερος Κομνηνός Δούκας
10:34παντρεύει την κόρη του, την Θαμάρ, με τον Φίλιππο τον πρίγκιπα του Τάραντα
10:40γιο του Καρόλου Β' της Νάπολης
10:43και δίνει ως πρίκα στον Φίλιππο του Τάραντα την Ναύπακτο.
10:47Οπότε περνάει σε χέρια δυτικά.
10:51Βέβαια είναι μια πολύ πολύ δύσκολη περίοδος
10:54με πολλές επιδρομές, με πολλές αλλαγές στο κράτος της Υπήρου, στο δεσποτάτο της Υπήρου
10:59από το οποίο περνούν Αλβανοί ηγεμόνες.
11:02Οι Αλβανοί ηγεμόνες εγκαθίστανται και στη Ναύπακτο
11:04ο Γκίνης Μπουας Πάτας
11:06ο οποίος γίνεται ηγεμόνας της Ναύπακτου
11:09μέχρι να φτάσουμε στο 1407
11:11που οι Ενετοί καταλαμβάνουν την Ναύπακτο
11:15και έχουμε την πρώτη ενετοκρατία.
11:18Η μόδα τότε ήταν το μίνι
11:19αλλά για εμάς τις μαθήτρες δεν επιτρεπόταν.
11:22Λοιπόν ευτυχώς που οι ποδιές είχαν ζώνη.
11:24Μόλις φτάναμε στο σχολείο
11:26η ποδιά έφτανε κάτω από το γόνατο.
11:29Μόλις βγαίναμε από το σχολείο
11:30τη μαζεύαμε γινόταν μίνι
11:32γιατί και εμείς όσο να είναι
11:34θέλαμε τα όμορφα τα θέλαμε.
11:36Κοσμήματα δεν επιτρεπόταν να φοράμε
11:38μόνο ρολόι και σταυρό
11:40σωσόνια μπλε άσπρο και μπέζ
11:42σήμα στο πέτο
11:45γυμνάσιο θηλαίων ναυπάκτου
11:47και όταν αρχόταν το καλοκαίρι
11:49βίναμε και καταλάβαινε
11:50με τα μίνι μας και με τα σορτσάκια μας
11:52και με τα παντελόνια μας και με τα όλα μας.
12:16Το 1407
12:18η Ναύπακτος καταλαμβάνεται
12:20από τους Βενετούς
12:22και παραμένει η Βενετική κτήση
12:24καθ' όλη τη διάρκεια του 15ου αιώνα
12:26μέχρι το 1499
12:28οπότε και καταλαμβάνεται
12:29από τους Οθωμανούς.
12:32Αυτή είναι μια περίοδος
12:33πολύ σημαντική για την Ναύπακτο
12:35γιατί μετά από μια πολύ ταραγμένη περίοδο
12:38κατά την οποία η πόλη αλλάζει συνέχως χέρια
12:40έρχεται μια περίοδος
12:41ενός περίπου αιώνα που η πόλη
12:43αποκτά μια σταθερότητα.
12:45Πολιτική, διοικητική κτλ.
12:47Την περίοδο εκείνη η φυσιογνωμία
12:49της πόλης αλλάζει.
12:51Οι Βενετοί αποφασίζουν
12:52νιώθοντας πλέον την Οθωμανική απειλή
12:55πολύ κοντά τους
12:56να προβούσει ένα πολύ φιλόδοξο
12:57οχυρωματικό πρόγραμμα
12:59να ενώσουν δηλαδή την άνω πόλη
13:02με τον οχυρωμένο λιμένα
13:04με αυτά τα μακρά τείχη που στέκουν
13:06ακόμα και σήμερα.
13:07Εξόδου είναι ένα υπέρογκο ποσό
13:08σύμφωνα με τα αρχεία 2.000 δουκάτα
13:10από τα οποία τα μισά, τα χίλια
13:12είναι αναγκαστικό δάνειο
13:14από τους τότε κατοίκους της πόλης
13:15μαζί με αγκαρίες και υποχρεωτική εργασία.
13:18Παίρνουν οι οχυρώσεις
13:19την μορφή που έχουν σήμερα
13:21και αυτό θα είναι καταλυτικό
13:23για την μετέπειτα πολυοδομική εξέλιξη
13:24της πόλης στους επόμενους αιώνες.
13:27Το καλοκαίρι του 1499
13:28η πόλη της Ναυπάκτου
13:30πολιορκείται για τρίτη φορά
13:31από τους Οθωμανούς
13:32και αυτή η πολιορκία είναι πετυχημένη.
13:34Τον Αύγουστο του 1499
13:37η πόλη παραδίδεται
13:38στην θυκολογή
13:39και παραδίδεται στον Σουλτάνο Βαγιαζίτ
13:41μια τεράστια απώλεια για την Γαλλινοτάτη
13:44και είναι χαρακτηριστία συνέπειες
13:46που δέχεται ο τότε κυβερνήτης
13:48διοικητής της πόλης
13:50ο οποίος εκτελείται
13:50μετά την επιστροφή του στη Βενετία
13:52και ξεκινά έτσι η περίοδος
13:55της πρώτης Οθωμανικής περίοδου της πόλης.
13:59Είναι μια περίοδος ακμής
14:01τα δημοσιευμένα Οθωμανικά κράστια που έχουμε
14:04και ιδίως στην απογραφή του 1526-18
14:09την περίοδο του Σουλεμάνου του Μεγαλοπρεπούς
14:11η Ναύπακτος είναι μέσα στις 10-12 πλουσιότερες πόλεις της Βαλκανικής.
14:17Μάλιστα στον ελλαδικό χώρο
14:19είναι με απόσταση οι πλουσιότεροι οι προσόδους
14:21δεύτερη μετά τη Θεσσαλονίκη
14:23η οποία έχει πολύ μεγαλύτερες προσόδους
14:25περίπου 3 εκατομμύρια άσπρα
14:26ενώ η Ναύπακτος είναι στις 200-1000 άσπρα
14:29Θήβα με 160 ή η Αθήνα, η Κορώνη
14:32οι άλλες πόλεις με τις μισές προσόδους της Ναύπακτος.
14:36Κτίζεται το τέμενος της κατάκτησης
14:37το οποίο σώζεται στο λιμάνι το 1409
14:40το διπλό χαμάμ
14:42και μετατρέπεται η Μεσοβυζαντινή τρίκλητη βασιλική
14:46το μεσαίο κλήτος της
14:47το οποίο έχει απομείνει μετατρέπεται
14:49σε τέμενος του Βαγιαζίτ.
14:50Η Ναυμαχία της Ναφάκτο
14:52υπήρξε κοσμοϊστορικό γεγονός για την εποχή
14:54συνέβη τις 7 Οκτωβρίου του 1571
14:57όχι στην Ναύπακτο
14:58αλλά στις εκβολές του Αχελώου
15:00έξω από τις Εχινάδες Νήσους.
15:03Βέβαια ο κόλπος τότε είναι γνωστός
15:05ως κόλπος του Λεπάντο
15:07όχι ως πατραϊκός κόλπος που είναι γνωστός σήμερα
15:10εξού και η ονομασία Ναυμαχία του Λεπάντο.
15:15Εάν σκεφτεί κανείς ότι
15:16200 πλοία από τη μια πλευρά
15:19και περίπου άλλα 250 πλοία από την άλλη
15:22άρα έχουμε μια σύγκρουση 500 πλοίων
15:25και αν σκεφτεί κανείς
15:27ότι από τη μια πλευρά ήταν περίπου 45.000 άνδρες
15:30και από την άλλη άλλες τόσες
15:32κάπου 80.000 άνθρωποι.
15:34Ήταν μια σύγκρουση μεταξύ δυτικών δυνάμεων
15:37της Ιεράς Συμμαχίας της εποχής
15:39Σάκρα Λίγκα
15:40την οποία συγκρότησε ουσιαστικά ο Πάπας
15:44και συμμετείχαν πάρα πολλά κρατήδια
15:47Φραγκικά, Ιβενετία και άλλα.
15:49Ιταλικά κρατήδια
15:50και επιτέθηκαν στον Οθωμανικό στόλο.
15:54Χάθηκαν πάρα πολλοί άνθρωποι
15:56κατά την ναυμαχία αυτή
15:57και δεν άφησε ένα ουσιώδες αποτέλεσμα
16:03δεν προκάλεσε κάτι
16:06στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
16:07Γιατί?
16:08Γιατί οι δυτικές δυνάμεις
16:10μετά την ναυμαχία αυτή
16:11από εσωτερικές έρηδες
16:13δεν εκμεταλλεύτηκαν την νίκη αυτή
16:16και δεν προχώρησαν σε κάποιες άλλες ενέργειες
16:19κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
16:22Στην μάχη αυτή συμμετείχαν
16:24πολύ γνωστοί ηγεμόνες της εποχής εκείνης
16:29αλλά και άνθρωποι των γραμμάτων.
16:31Ο Θερβάντες λοιπόν,
16:32που αχρηστεύσε το χέρι του σε αυτή την αυμαχία,
16:35τη θεωρούσε την μεγαλύτερη μάχη που είχε συμβεί ποτέ.
16:39Στα τέλη του 16ου αιώνα έχουμε και μια μεταβολή
16:42ως προς τις πληθυσμιακές ομάδες.
16:45Δηλαδή, παίρνει το πάνω χέρι το μουσουλμανικό στοιχείο,
16:49οπότε η Ναύπακτης μετατρέπεται
16:51σε ένα πολύ σημαντικό Οθωμανικό κέντρο
16:53μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα.
16:56Οπότε και κατακτάται πάλι από τους Βενετούς
16:58κατά τη διάρκεια του 6ου ενέδειτου τουρκικού πολέμου
17:01το 1687, εν τέλει το 1701
17:03γίνεται η μετάβαση στην Οθωμανική διοίκηση
17:07και ξεκινά η δεύτερη Οθωμανική περίοδος.
17:47Ο σημαντικότερος κατά την άποψή μου περιηγητής
17:52είναι ο Τζακόπ Σπον, γνωστός γιατρός, επιστήμονας,
17:56συλλέκτης αρχαίων επιγραφών,
17:58που με το συνταξιδιότη του τον Τζόρτζ Βέλερ,
18:02γνωστό βοτανολόγο της εποχής,
18:04επισκέπτονται την Ναύπακτα, το Λέπαντο όπως ονομάζουν,
18:09την πρωτοχρονιά του 1676,
18:13φιλοξενούμενοι Γάλλου υποπροξένου στην περιοχή.
18:18Αυτοί λοιπόν εντυπωσιάζονται επίσης
18:20από το κάστρο της Ναύπακτου
18:22και λένε ότι από μακριά μοιάζει με παπική τιάρα χαρακτηριστικά.
18:26Επίσης εντύπωση τους κάνει το λιμάνι της Ναύπακτου
18:30που είναι μικρό και κλείνει,
18:33ασφαλίζει ουσιαστικά με μία αλυσίδα
18:36μήκους 50 ποδιών.
18:39Διάμετρος του λιμανιού είναι περίπου στα 500 πόδια.
18:43Αλλά αυτό που ουσιαστικά τους κάνει τη μεγαλύτερη εντύπωση
18:48είναι ότι δεν μπορούν να αποπλεύσουν τα πλοία
18:51παρά μόνο το πρωί όταν έρχεται η παλήρια.
18:54Κάνουν μνήα για το καλό κρασί,
18:57για τα δέρματα
18:58και ιδιαίτερα για τις γούνες από δέρμα λεπούς
19:02που τις βρίσκουν σε πολύ καλή τιμή.
19:05Επίσης για το λάδι, το ρύζι και το κρυθάρι.
19:08Η Βεύτερη Βενετική περίοδος
19:10είναι μια περίοδος πολύ οδυνή για την πόλη.
19:13Εγκαταλείπεται από τους Οθωμανούς.
19:15Αποδιοργανώνεται πλήρως.
19:16Δηλαδή είναι μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
19:17Γνωρίζουμε ότι φεύγει στην Πάτρα
19:19μετά την υπογραφή της ηθίκης του Κάρλοβης
19:21που επιτρέπεται σε όσους θέλουν να περάσουν στο Μοριά
19:25ο οποίος Μοριάς παραμένει για 15 ακόμα χρόνια
19:27υπό Βενετική διοίκηση.
19:30Καθ' όλη τη διάρκεια του 18ου αιώνα
19:32η Ναύπακτος παραμένει ένα παρεκμασμένο πασαλίκι.
19:36Δεν καταφέρνει να ακολουθήσει την κούρσα
19:38στην οποία μπαίνουν πόλεις όπως η Πάτρα,
19:41το Μεσολόγγι, το Γαλαξίδι, το Ετωλικό.
19:43Αυτό που ονομάστηκε αργότερα η αυγή του νεοελληνικού καπιταλισμού
19:46με τις ναυτιλιακές δυνάμεις που αναπτύσσονται στο 18ο αιώνα.
19:50Ο λόγος που η Ναύπακτος δεν καταφέρνει
19:52να γίνει ναυτιλιακή δύναμη την περίοδο του 18ο αιώνα
19:55σχετίζεται και πάλι με τη χειρονομία των Βενετών
19:58να οχυρώσουν την πόλη
19:59η οποία θα αποτελέσει κατεξοχήν οθωμανικό κέντρο
20:02και η πλειοψηφία του πληθυσμού παραμένει μουσουλμανική.
20:06Το σημαντικότερο συγκρότημα εκείνης της περίοδου
20:08είναι το κουλιγέ του Χουσείν Πασά
20:12είναι μεγάλος βεζίρης εκείνη την περίοδο
20:14και δίνει τα χρήματα για να οικοδομηθεί
20:17αυτό το μεγάλο συγκρότημα στην Ναύπακτο
20:19το οποίο είναι ένα συγκρότημα θρησκευτικού, οικονομικού
20:21και εκπαιδευτικού χαρακτήρα.
20:23Σώζεται σήμερα και πρόκειται να αναστηλωθεί
20:26από το Υπουργείο Πολιτισμού.
20:28Χαρακτηριστικός τύπος της πόλης ήταν ο Φιδάς
20:32ο Θανάσης, κατά κόσμον Θανάσης Παπαδημητρίου.
20:36Είχε μια κλούβα ξύλινη, ντυμένη με σίτα γύρω-γύρω
20:39και ένα δερμάτινο λουρί για να την κρεμάει στην πλάτη του.
20:43Περιφερόταν μέσα στην πόλη
20:44και όπου είχε κόσμο, σε πανηγύρια κλπ.
20:46Ήκανε και κάποια επίδειξη.
20:48Ξεύγαζε τα φίδια
20:49και τα κρεμούσε το λαιμό του σαν κορδέλες,
20:51τα βάζε να το τσιμπάνε.
20:53Παρασκεύαζε και μια σκόνη, τη φιδώσκόνη που την πουλούσε
20:56και όλες οι οικογένειες τότε προμηθευόμασταν
20:59τη σκόνη για να θωρακιστούμε
21:01από τα τσιμπήματα των εντόμων και των φιδιών.
21:03Μια βροχαιρή μέρα του Μαΐου
21:05στο καφενείο του Καπορδέλη
21:07στην Κεντρική Πλατεία
21:09ήταν συγκεντρωμένος πολλοίς κόσμος.
21:11Μπήκε και ο Θανάσης
21:13ακούμπησε την κλούβα του κάτου
21:14δίπλα τον πατέρα μου.
21:16Γνωριζόντουσαν, τότε όλοι γνωριζόντουσαν.
21:18Θανάση του λέγε,
21:19«Σε παρακαλώ βγάλ την κλούβα έξω
21:20γιατί όταν ήμουν μικρός,
21:22με τσίμπησε οχιά και έκανα 40 μέρες να περπατήσω, φοβάμαι».
21:25Ο Θανάσης δεν το πήρε στα σοβαρά.
21:28Το επανέλαβε τίποτα.
21:29Σηκόνονται και ο πατέρας μου,
21:31δίνει μια κλουτσιά στην κλούβα,
21:32χτύπησε στην κολώνα, άνοιξε η πόρτα
21:34και όλοι αυτοί οι περίεργοι ένικοι
21:37σκορπιστήκαν στο δάπεδο.
21:39Παγικός επικράτης,
21:41πετάχτηκε ο κόσμος έξω,
21:42αλλά ο Θανάσης ήταν γητευτής,
21:44είχε τον τρόπο του, τα σημάζεψε πάλι
21:46και έτσι δεν είχαμε χειρότερα.
22:24Σε ένας από τους πιο γνωστούς
22:26Οθωμανούς περίγητές που επισκέπτεται
22:29την Ναύπακτο στα 1668
22:31είναι ο Ευλιά Τσελεπή.
22:33Εντυπωσιάζεται από το κάστρο της Ναύπακτου
22:36και λέει συγκεκριμένα ότι δεν υπάρχει όμοιος
22:39στον κόσμο.
22:41Επίσης διαπιστώνει ότι είναι ένας
22:43Αγμάζων οικισμός με 3.000 καλοκτισμένες
22:47κατοικίες από το λιμάνι μέχρι το Ιτσκαλέ,
22:51δηλαδή μέχρι την Ακρόπολη του κάστρου.
22:54Επίσης αναφέρει ότι υπάρχουν
22:57οκτώ τζαμιά, δύο χαμάμ,
23:01πιθανόν και τρία, υπάρχουν τρία ιεροδιδασκαλία
23:05με τρεσέδες, 245 κρίνες με κρυστάλλινα νερά,
23:11πάνω από 200 καταστήματα,
23:13ενώ για το ανατολικό σημείο της πόλης,
23:16εκτός των τυχών,
23:17διαπιστώνει ότι λειτουργούν αρκετά βυρσοδεψία.
23:20Με την έκρηξη της Επανάστασης του 1821,
23:23η Ναύπακτος δεν αποτέλεσε θέατρο πολεμικών σειράξεων
23:27και έτσι έμεινε σχεδόν ανέπαφη η πόλη.
23:30Έγινε μόνο, γνωρίζουμε από τις πηγές,
23:32μία μόνο απόπειρα για απόβαση και πολιορκία,
23:35η οποία λύθηκε πολύ γρήγορα.
23:36Μετά από 8 χρόνια,
23:38όταν έχει ήδη απελευθερωθεί το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας,
23:41η Ναύπακτος πολιορκείται πάλι την άνοιξη του 1829,
23:44ο τότε Πασάς της πόλης, ο Ιμπραήμ Πασάς,
23:47και με συνθήκη που συνάπτει με τον Ιωάννη Καποδίστρια,
23:50παραδίδει την πόλη με τη συμφωνία
23:53ο μουσουλμανικός πληθυσμός
23:55και οι 5.000 υπερασπιστές της πόλης, όπως ξέρουμε από τις πηγές,
23:59να μεταφερθούν με ελληνικά πλοία
24:01και με την οικοσκευή που μπορούν να μεταφέρουν στην Πρέβεζα.
24:04Ήρθε ο ίδιος εδώ ο κυβερνήτης Ακαποδίστριας,
24:08Έφυγαν οι Τούρκοι, έφερε ο Καποδίστριας εδώ τους Σουλιώτες
24:12που δεν είχαν πού να μείνουν
24:14και άδωσαν το ΛΗ να γίνουν δύο εκκλησίες
24:16και μάλιστα στο ναό του Αγίου Δημητρίου
24:19χάρισε δύο καμπάνες, οι οποίες ακόμη και σήμερα χτυπάνε.
24:24Σήμερα υπάρχουν δύο τοπόσιμα στην Άφακτο
24:27που θυμίζουν ιστορική μνήμη των Σουλιωτών.
24:30Είναι το αρχοντικό των Τζαβελαίων που στεγάζεται η αρχαιολογική υπηρεσία
24:34και ο πύργος Μπότσαρη που στεγάζεται σήμερα το Ίδρυμα Δημητρίου και Έγκλης Μπότσαρη.
24:39Υπάρχει μια αντίδραση από το τοπικό στοιχείο
24:41το οποίο θεωρεί ότι αδικήθηκε μη έχοντας λάβει πολύ σημαντικά κτίρια.
24:46Ωστόσο αυτό είναι ένα ευτύχημα αρχιτεκτονικά
24:49γιατί όσα κτίρια διατηρούνται σήμερα, οθωμανικά κτίρια
24:52είναι κτίρια που δόθηκαν σε Σουλιώτικες οικογένειες.
24:55Πέρα από αυτές τις οικογένειες υπάρχει και ένας Σουλιώτης δεύτερης γενιάς
25:00που ήμνησε την πόλη με την πένα του και το πνεύμα του.
25:06Είναι ο Γιάννης Βλαχογιάννης που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Άφακτο.
25:10Παιδί της Αναστασίας Γκιόνη, Σουλιώτικης καταγωγής
25:13και του Ρουμελιώτη Οδυσσέα Βλαχογιάννη.
25:16Μικρό παιδάκι παίζει ανέμελος στην Καστροπολιτεία
25:19στην ένδυα των πόρων και των συνθηκών εκείνης εποχής.
25:22Οι άνθρωποι δεν αντάλλαζαν μεταξύ τους δώρα, παρά μόνο ενθήμια.
25:26Οι συγγενείς δίνουν στον μικρό Βλαχογιάννη άχρηστα χαρτιά και έγγραφα
25:31του Γιαννούση Πανομάρα, αγωνιστή και πρωτοπαλήκαρο του Καραϊσκάκη.
25:36Το δώρο αυτό χαρίζει τη ζωτικότητά του.
25:39Το δώρο αυτό ορίζει το πεπρωμένο του.
25:42Ως μαθητής αποχωρίζεται την Αφπακτο
25:44και φυτά στην Πάτρα, στην Κόλυνθο και στη Ζάκυνθο.
25:48Ως ενήλικας δεν ολοκληρώνει τις σπουδές του στην Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών,
25:53πλην όμως ως ισοϊψής γίνεται αποδεχτός από τους ανθρώπους
25:58των γραμμάτων και της διανόησης, όπως είναι ο Παπαδιαμάντης,
26:01ο Παλαμάς ή ο καθηγητής Πυρίδων Λάμπρου.
26:04Αναζητεί, διασώζει και εκδίδει απομνημονεύματα και ενθυμήματα
26:09που σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση.
26:12Οι πιο διαβασμένες εκδόσεις του είναι τα απομνημονεύματα του Καραϊσκάκη,
26:16του Κασομούλη, του Σπυρομίλιου και του Στρατηγού Μακριγιάννη.
26:20Ειδικά στο τελευταίο αυτό έργο αποκαλύπτεται το βάθημα της ελληνικής γλώσσας.
26:25Εκεί που μετά τον Όμηρο και τον Σολωμό, λογοτέχνες και ποιητές αγοράζουν λέξεις.
26:31Διορατικώς για την ανάγκη ίδρυσης θεσμού, ασκεί επιρροή στην κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου
26:37και το 1914 ιδρύονται τα γενικά αρχεία του κράτους.
26:42Ο ίδιος υπηρετεί ως διευθυντής για περισσότερα από 20 χρόνια.
26:46Γιάννης Επαχτήτης είναι το ψευδονημό του.
26:48Τα λογοτεχνικά του αφηγήματα είναι βιωματικά, με θεματικές στην ξενιτιά,
26:53το αφελές ήθος του υπαρχιώτη, την εγκατάλειψη της υπαίθρου.
26:56Τον Άγουστο του 1945, σε ηλική 78 ετών, πεθαίνει στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός της Αθήνας
27:02και τα αφή του γίνεται στο πρώτο νεκροταφείο.
27:17Υπότιτλοι AUTHORWAVE
27:40Βασίλειος Νικολαίδης, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα προσωπικότητα.
27:43Έρχεται στην Αύπακτο και συντάσσει το πρώτο πολλοδομικό σχέδιο το 1837
27:48και παίρνει την προγραφή του τον Ιανουάριο το 1838.
27:51Το πρώτο δημόσιο κτίριο της πόλης είναι το πρώτο δημοτικό σχολείο.
27:56Και το δεύτερο πολύ σημαντικό δημόσιο κτίριο είναι το κτίριο του πρώτου γυμνασίου
28:01που χτίζεται την περίοδο της κυβέρνησης Βενιζέλου.
28:04Ένα κτίριο το οποίο δυστυχώς δεν σώζεται σήμερα
28:07καθώς κατεδαφίστηκε τη 1870 για να οικοδομηθεί το σημερινό πρώτο γυμνάσιο.
28:11Η γειτονιά μας, το κέντρο της πόλης ήταν μια αυλή, δρόμος αλλά μια αυλή.
28:17Τα σπίτια μας μπροστά είχαν μουριές και πίσω είχαμε τις αυλές μας με τα λουλούδια μας,
28:22πορτοκαλιές, λεμονιές, αγιοκλήματα, μοσχοβόλαγιο τόπος,
28:27από το γιασεμί και τα νυχτολούλουδα.
28:29Εμείς με τα μεγάφουνα του ρέξ του κινηματογράφου μες στον χωματόδρομο
28:33μαθαίναμε τσατσά, περνούσε ο Μπαλαφάρας, ράμος στο υπηθετό του,
28:38με την υδροφόρο του Δήμου και κατάβριχε τους δρόμους γιατί ήταν χωματόδρομοι.
28:42Συνάφυπακτος είχε τέσσερους θερινούς κινηματογράφους και δύο χειμερινούς.
28:47Οι θερινοί κινηματογράφοι, αυτούς που πριν έχει στο μυαλό του ο Κυλαγιδόνης
28:51όταν έγραψε τα θερινά τα σινέμα, ήταν πανέμορφα.
28:54Το καλοκαίρι πηγαίναμε κινηματογράφου γιατί το χειμώνα δεν επιτρεπόταν οι μαθητές να πηγαίνουν.
28:59Μόνο στις διακοπές των Χριστουγέννων, το Πάσχα και το Καλοκαιριό.
29:04Η βόλτα ήταν η κύρια διασκέδασή μας.
29:08Τις Κυριακές έκλεινο δρόμος από την Κεντρική Πλατεία έως το Δημαρχείο.
29:13Δεν περνούσαν αυτοκίνητα, αν και τα αυτοκίνητα ήταν λιγοστά,
29:16αλλά έκλεινο δρόμος για να γίνει η βόλτα.
29:18Σταματούσαμε στα ζαχαροπλαστεία, τρώγαμε μια πάστα ό,τι είχα και ό,τι μπορούσε ο καθένας τέλος πάντων
29:25και εκεί γινόντουσαν τα φλέρτ, τα πειράγματα.
29:29Επιστρέφοντας τα βράδια, 7 μισή ώρα από το σχολείο, σταματούσαμε στο αμαριλί, στο τότε ξενοδοχείο
29:35και χαζεύαμε τη χλειδή.
29:37Λινά τραπεζο μάντιλα, κολονά τα ποτήρια, κρίσταλιν πολιέλεη, κυρίες μέσα με μαλλίκο μοτηρίου,
29:43κυρίοι γραβατομένοι με τα κουστούμια τους, στο μυαλό μου έχει χαραχθεί ως το πιο πολυτελές εστιατόριο του κόσμου.
29:51Η πρώτη εμφάνιση του ναυπακτιακού τύπου τοποθετείται το 1905
29:58με την έκδοση της εφημερίδας Ναυπακτία από τον Ιωάννη Καλιαμβάκο.
30:04Η δεύτερη εκδοτική προσπάθεια τοποθετείται το 1920 είναι ο κήρυξ της Ναυπακτίας,
30:12μία εφημερίδα φιλοβενιζελικής τοποθέτησης,
30:17η οποία υποστηρίζει τον υποψήφιο βουλευτή Γεώργιο Αθανασιάδη Νόβα.
30:24Στην άφπακτον παρουσία των υπουργών κυρίων Νόβα και Τεντιβάκη έγιναν τα εγκαίνια της αγροδικής οδού,
30:29η οποία συνδέει την άφπακτον με την μικράν κομμόπολην Πλάτανος.
30:43Μετά των αγιασμών οι υπουργοί κύριοι Ντεντιβάκης και Νόβας
30:46ομίλησαν προς τους κατοίκους εν μέσω θερμοτάτων εκδηλώσεων.
30:50Μία δεύτερη εφημερίδα που έχει την ίδια τοποθέτηση
30:55είναι η φωνή της Ναυπακτίας του Αθανασίου Δράκου,
31:00η οποία εκδίδεται από το 1929 έως το 1940.
31:04Έχει καθαρά φιλοβενιζελική στάση.
31:09Ο ιδιοκτήτης και εκδότης είναι ο Ευστάθιος Λεβαντής,
31:15ο οποίος υποστηρίζει τους αντιπάλους του Νόβα.
31:18Εφημερίδα Ναυπακτία, Μάιος 1932.
31:22Τέλος πάντων, πολλά παράξενα πράγματα βλέπει κανείς τον τελευταίο καιρό.
31:25Προχθές, μόλις σταμάτησε στον δρόμο ένα προαστιακό λεωφορείο αυτοκίνητο
31:30και άνοιξε η πόρτα, είδα καθώς περνούσε πλάι να βγαίνει ένα μακρύ λεπτό ξύλο
31:35που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια γκλίτσα.
31:37Περίμενα βέβαια να ξεπροβάλει από την πόρτα, κρατώντας της,
31:40κανένα χέρι λιοκαμένο, ασουλούποτο, ροζιασμένο,
31:43με κανένα φαρδομάνικο λερωμένο,
31:46περίμενα ακόμη κανένα θεριακλή τσέληγγα
31:48που κατέβηκε να είδη το βουλευτεί,
31:50καμιά λερωμένη φουστανέλα με σελάχιστη μέση στιγματισμένο
31:53με σταλαγματιές από γάλα, όπως ξέρουμε μερικοί,
31:56μα πόσο γελάστηκα.
31:57Αντί αυτού που περίμενα, είδα να κατεβαίνει με υπερηφάνεια
32:00μια κοπέλα, ίσα με 25 ετών.
32:03Το ηλιοκαμένο χέρι το αντικαθιστούσε ένα άλλο ξεμπράτσοτο,
32:06λεπτό, με βαμμένα νύχια,
32:08τη φουστανέλα ένα ωραίο μεταξωτό μπες φόρεμα,
32:11το σελάχι μια ζώνη ασορτή.
32:44Το Σεπτέμβριο του 1922 έφτασε στην Άφακτο ένα καράβι
32:50με 700 μικρασιάτες.
32:53Οι άνθρωποι αυτοί εγκαταστάθηκαν πρόχερα σπίτια, εκκλησίες, σχολεία
32:58και σιγά-σιγά δημιουργήθηκε ο οικισμός κοντά στον ιστό της πόλης.
33:03Από αυτούς τους 700, στην Άφακτο εγκαταστάθηκαν
33:06μόνιμα γύρω στα 300 άτομα.
33:08Και αυτός ο αριθμός δεν ήταν μικρός γιατί η πόλη τότε είχε πληθυσμό 3.200.
33:14Οι πρόσφυγες επηρέασαν κυρίως στον αγροτικό τομέα
33:18γιατί οι περισσότεροι ήταν αγρότες, οι υπόλοιποι ήταν κυρίως ψαράδες.
33:23Αρχής από την 28η Οκτωμπρίου η Νάφακτος έδωσε
33:27γύρω στους 20 νεκρούς αξιωματικούς και πλήτες
33:31και με πρώτον χρονικά τον ήρερχο Κωνσταντίνο Τζαβέλα,
33:35μοναχολιό του στρατηγού Λάμπρου Τζαβέλα
33:39που κατοικοτικούσε πάνω στο αρχοντικό του στο κάστρο.
33:42Ο γέρος στρατηγός μέσα στη θλίψη του ανέφερε
33:46ότι ο Κώστας Τζαβέλας ήταν 170 έβδομος Τζαβέλας
33:54νεκρός από το 1800 στους αγώνες της Πατρίδας.
33:58Στην κατοχή υπήρχε βοήθεια από τον Ερυθρό Σταυρό
34:03με την παροχή σούπας, δηλαδή μια σούπας, μια σκόνης
34:07με διάφορα συστατικά, τα οποία γινόταν σούπα
34:11και ήταν το μοναδικό ίσως έδεσμα που μας παρήχε
34:15απέσιας γεύσης, ακόμα τη θυμάμαι, και ο Σμής.
34:18Μαζί με τα παιχνίδια της εποχής εκείνης, τα πολεμικά παιχνίδια
34:24κυνηγούσαν τις προκηρύξεις που πετούσαν τα συμμαχικά αεροπλάνα
34:29μέσα στην πόλια και στο βουνό απάνω.
34:32Ήταν πολύτιμο το χαρτί αυτό το προκήρυξε.
34:34Μετά την Βάρκηζα άρχισε ο Εμφύλιος
34:38ο οποίος ήταν στα ορεινά χωριά της Απακτίας και της Δωρίδας
34:42αλλά είχε επιπτώσεις και στην Απακτία.
34:45Τα ορεινά χωριά εκενώθησαν και ήρθαν και έμεναν
34:49κατά χιλιάδες στην παραλία της Ψανής
34:52μέσα σε τόλσε παραπήγματα με κακές συνθήκες.
35:22Προεξάρχουσα ιστορία της χρονιάς ήταν το παζάρι του Αγίου Δημητρίου.
35:27Κρατούσε επτά ημέρες, εξακολουθεί να έχει την ίδια διάρκεια και σήμερα.
35:32Πρωτοάρχησε το 1867 στο κτήμα του Νίκου Τζαβέλα στο κεφαλόβρυσο.
35:38Για εμάς τα παιδιά ήταν κάτι πολύ σπουδαίο
35:42γιατί ερχόταν ζωνγκλέρ με μπάλες που γυρίζαν τις μπάλες στον αέρα,
35:47βγάζαν φωτιές από το στόμα, μαντήλια από τα αυτιά.
35:50Φέρνανε ζώα άγρια φυρία και τα παρακολουθούσαμε με μεγάλο ενδιαφέρον,
35:56με λιχουδιές, με το μαλλί της γριάς.
35:58Μπορεί να λειτουργούσαν τότε και δέκα μαγαζιά με ορχήστρες
36:02που το βράδυ γινόταν μεγάλο πανηγύρι.
36:06Όλοι οι πόλοι βρισκόταν σε μια βοή.
36:09Μεγάλα ονόματα τότε καλλιτέχνες ερχόντουσαν στην Αύπακτο
36:13για να γλαντήσουν και να χορέψουν τους Μερακλείδες.
36:15Η μουσική που ακουγόταν εντάσσεται στη σφαίρα που θα λέγαμε
36:20των ελληνικών μουσικών παραδόσων, το δημοτικό τραγούδι
36:23και με έμφαση στην ευρύτερη περιοχή της Ρούμελης.
36:27Βέβαια έχει πιάσει και από τις γύρω περιοχές,
36:32έχει πιάσει και από τα Ωρυνα Κράβαρα,
36:35έχει πιάσει και από Πελοπόννησο, έχει πιάσει και από Ήπειρο.
36:39Αποτελούνταν από μια ορχήστρα η οποία ήταν εκεί
36:42για να παίξει γνωστά κομμάτια που γίνονταν κατά παραγγελία.
36:47Δεν υπήρχε ακόμα στενά η έννοια του προγράμματος στη μουσική.
36:52Ακούγαμε τραγούδια από δύο σταθμούς
36:54στον Εθνικό Πρόγραμμα και των Ενόπλων,
36:57το οποίο η ραμπέτικα ήταν απογορευμένα.
37:00Εγώ είχα την κατήχη να ακούσω αυτά τα τραγούδια
37:03από τους ψαράδες, τους πρόσεγγες,
37:06που σχόντουσαν, περνούσαν από το στενό
37:08και τραγουδάνε αυτά τα ραμπέτικα.
37:35Υπότιτλοι AUTHORWAVE
37:47Η Δυτική Ελλάδα επικοινωνούσε με την Πελοπόννησο
37:53και με την Πρωτεύουσα με ξύλινα καήκια
37:55μέχρι το 1945-1948 που ξεκίνησε η συγκοινωνία Ρίο Αντιρίου.
38:02Χιλιάδες κάδικοι περνούσαν απέναντι με καήκια από την Αύπακτο.
38:06Εκεί έπαιρναν το τρένο και πήγαιναν είδε στην Πάτρα ή στην Αθήνα.
38:12Στην περίοδο του 1948 αρχίσαν να έρχονται δέματα από την Αμερική
38:17που οι συγγενείς μας στέλνανε κυρίως ρούχα.
38:22Υπήρχαν και μερικές τουαλέτες, σακάκια καλλιτεχνών λαμές.
38:27Και μετά έβρισκεσαι από χρόνια μετά κτηνοτρόπους
38:31να φοράνε αυτά τα λαμές σακάκια στα βουνά της επαρχίας.
38:36Το 1950 άρχισε η μαζική μετανάστευση προς την Αμερική κυρίως
38:44και Καναδά και Αυστραλία.
38:47Είχαν μια υποδοχή εκεί από τους συγγενείς τους ή της Παλαιότητας
38:52που είδε η Ναυπακτία άρχισε να έχει μετανάστευση στην Αμερική από το 1900.
38:57Ο ποντέρας μου πήγε στο 1905 σε ηλικία 20 ετών.
39:02Δουλεύαν άγρια σε κακές συνθήκες, στα τρένα, στις γραμμές που λέγανε,
39:09σε ορυχία, στα πιάτα, στα εστιατόρια ή σε μικροπολιταί.
39:14Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες
39:18υπάρχουν ναυπακτιακές εφημερίδες που εκδίδονται στα ελληνικά,
39:25ορισμένες μάλιστα είναι και δίγλωσες,
39:28απειχούν τις απόψεις των συλλόγων που είναι εγκατεστημένοι στην Αμερική,
39:36στις Ηνωμένες Πολιτείες κυρίως.
39:38Ένας άνθρωπος που επηρέασε την ανέλυξη της πόλης,
39:43με τα πολεμικά, ήταν ο ευεργέτης Δημήτριος Παπαχαραλάβος.
39:48Ήταν ένα φτωχό παιδί από την Ορήγη Ναυπακτία,
39:51ο οποίος μετανάστευσε στην Αμερική,
39:53εργάστηκε λίγα χρονια εκεί,
39:56επέστρεψε το 1914 για να λάβει μέρος στους πολέμους,
40:00στους Βαλκανικούς πολέμους,
40:01και μετά επέστρεψε στην Αμερική.
40:04Εκεί έκανε περιουσία όλα τα διέθεσε για την ευημερία της πατρίδας.
40:10Δημιούργησε την Παπαχαραλάβο Δημόσια Βιβλιοθήκη,
40:14την Παπαχαραλάβο Έθωσο,
40:16το Εθνικό Στάδιο
40:18και το Ίδρυμα Δημητρίου Παπαχαραλάβος,
40:21που βοηθάει νέους στις σπούδες τους.
40:49Υπότιτλοι AUTHORWAVE
41:01Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 έγινε και η πλάζ στην Ψανή αμέσως μετά το λιμάνι.
41:08Ήταν περιφραγμένος ο χώρος με σειρματόπλεγμα και πασάλος μέχρι μέσα στη θάλασσα
41:14για να αποφεύγονται οι λαθραίοι επισκέπτες.
41:16Όταν πρωτοάνοιξε είχε είσοδο τρεις δραχμές,
41:19το 1970 είχε είσοδο πέντε δραχμές.
41:22Εκεί μαζευόταν ο καλός ο κόσμος και τα νιάτα της πόλης.
41:26Πολύχρωμα μαγιό, πετσέτες ωραίες,
41:29καπελαδούρες, μπάλες μεγάλες που παίζανε κοπέλες με τα γόρια.
41:34Δεν υπήρχε η γιαγιά που παραδίπλα, ας πούμε,
41:37αντί για μαγιό θα φορούς το κομπινεζόν, το ζέρσεϊ
41:40και το φαγητοδοχείο με τα κεφτεδάκια
41:42και να φανάζει και, α, βγει όξο, βγει όξο, θα πληγείς.
41:46Εδώ ήταν άλλος κόσμος.
41:49Βγαίνοντας στο γρίμποβο από το νερό,
41:51μπαίναμε και στο ποταμάκι εκεί που είναι οι πάπιες
41:53και ήταν και τότε οι πάπιες,
41:55σαν ένδειξη περισσότερη ότι αντέχουμε το κρύο νερό.
41:58Το δεύτερο μαγαζί, το ξανάλα του,
42:00που λειτουργεί σήμερα με άλλη διεύθυνση φυσικά,
42:03από εκεί και πέρα δεν υπήρχε τίποτα άλλο,
42:05ήταν καλαμιές.
42:06Ο Ξανάλατος, λοιπόν, που το λειτουργούσε
42:09με τη γυναίκα του, τη Φωτεινή,
42:11είχε πάπιες σαν μασκότ.
42:14Βίπλα από το καφενή,
42:15ούτε ένας μεγάλος διάδρομος
42:17που οδηγούσε στην πίσω σου,
42:19σε μια μεγάλη αυλή πίσω,
42:20σκέπασμένη με κλιματαριά.
42:22Εκεί ήρχε όταν ο καραγγεζοπαίχτης,
42:31ωραία χρόνια.
43:11Υπότιτλοι AUTHORWAVE
43:40Υπότιτλοι AUTHORWAVE
Comments