00:00Efendim Ankara'dan merhabalar. Türkiye'nin 22 yıl aradan sonra ve bir kez Ankara'da el sahipliği yaptığı tarihin tekteki NATO zirvesi
00:08artık tamamlandı ama kuşku yok ki yankıları etkileri önümüzdeki uzun yıllar boyunca çok konuşulacak ve hissedilecek.
00:1577 yıllık ittifakın Soğuk Savaş sonrası en kritik dönemecinin en yakın tanığı NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Türkiye'den ayrılmadan önce
00:24Türk medyasından sadece CNN Türk'ün sorularını yanıtlamayı kabul etti.
00:28Sayın Genel Sekreter yeniden Türkiye'ye hoş geldiniz ve CNN Türk'ü tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz.
00:34Tabi ki teşekkür ederim.
00:36Sayın Genel Sekreter bu zirve Avrupa'nın onlarca yılın en ciddi güvenlik sınamalarıyla karşı karşıya olduğu ve Orta Doğu'nunsa
00:45benzeri görülmemiş bir istikrarsızlık yaşadığı bir dönemde gerçekleşiyor.
00:48Tek cümleyle. Tarih Ankara zirvesini neyle hatırlayacak?
00:52Tek uygulama, taahhütlerimize uymak, bir sene önce verdiğimiz sözleri gerçekleştirmek, para, savunma sanayi bunlar Ukrayna.
01:03Sayın Genel Sekreter, Türkiye bu tarihi zirveye NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ülkesi ve hem Avrupa'ya hem
01:10Asya'ya uzanan tek müttefik olarak ev sahipliği yaptı.
01:13Ev sahibi olarak Türkiye'nin seçilmesi müttefiklere, ortaklara ve rakiplere aynı anda nasıl bir mesaj veriyor?
01:18Türkiye, NATO'da 1952'den beri, katıldığınızdan beri ki NATO kurulduktan birkaç sene sonra katıldınız.
01:2675. yıl olacak yakın zamandasın. Bir sonraki sene. Evet, bir sonraki sene 75 olacak.
01:3074 sene şu an.
01:33Ve ordunuz çok iyi eğitime sahip.
01:39Çok büyük bir savunma temeline sahipsiniz.
01:43Şirketler hem Türkiye için üretimde bulunuyor hem de NATO içerisindeki ve NATO dışındaki birçok ülkeye ihracat yapıyor.
01:50Ve bu ülkenin önemini anlamak çok önemli.
01:54Harita üzerindeki konumu ve NATO'daki konumu size ihtiyacımız var, ülke olarak, askeri olarak ihtiyacımız var.
02:04Ve bu bölgede neler oluyor çok iyi anlıyorsunuz.
02:06Aslında buradan devam etmek istiyorum çünkü NATO ilk kez savunma sanayi forumunda hükümetleri ve savunma sanayini bir araya getirdi.
02:14Bugün yayınlanan bildirgede de 50 milyar doların üzerinde yeni savunma tedariki ve savunma sanayi üretim kapasitesinin genişletileceği açıklandı.
02:24Sizce Türkiye'nin savunma sanayi bu fırsattan ne kadar pay alabilecek?
02:27Tam olarak Türkiye'nin kısmını ne kadar bilmiyorum ama Türkiye birçok anlaşmaya dahil mutabakat zaplarında geçtiğimiz iki gün içerisinde imzalandan
02:41özellikle de dün büyük bir sektör etkinliği vardı.
02:46Ve bu da aslında sizin sadece büyük şirketlere sahip olduğunuz değil, aynı zamanda orta ölçekli, küçük ölçekli birçok şirkete sahip
02:57olduğunuz, birlikte çalıştıkları ve aynı zamanda Hollanda, Belçika, Norveç gibi ülkelerle birlikte birlikte çalıştığını görüyoruz.
03:04Hem de Atlantin ötesinde Amerika Birleşik Devletleri ile.
03:06Sayın Genel Sekreter, hepimiz zirve bildirgesini gördük ve kamuoyuna yapılan açıklamaları dinledik.
03:12Ancak siz kapalı kapılar ardındaki tüm görüşmelere başından sonuna kadar tanıklık ettiniz.
03:17Bugünkü bildiri üzerinde uzlaşmaya varmak ne kadar zordu ve kapalı kapılar ardında en çetin şekilde tartışılan konular nelerdi?
03:25Çok iyi konuşmalardı, ılıman konuşmalardı, saygı doluydu, sevgi doluydu.
03:31Bu yüzden zor değildi.
03:32Bu insanlar birbirlerini biliyorlar, tanıyorlar, seviyorlar ve savunma harcamalarını arttırmamız gerektiğini biliyorduk Amerika Birleşik Devletleri ile eşit olmak için.
03:41Avrupa Birleşik Devletleri'nin savunmaya bizden çok daha fazla harcaması adil değil.
03:46Hem Amerika Birleşik Devletleri, hem Avrupa savunma konusunda daha çok şey yapmalı.
03:51Ukrayna'yı da güçlü şekilde tutmalıyız.
03:54Ve bugün de o odada şunu hissettim.
03:58Bazen tartışmalar olabiliyor, konuşmalar olabiliyor, bu liderle, şu liderle, birbirleriyle tartışabiliyorlar ama sonunda bir araya geliyoruz.
04:06Çok büyük bir birliktelik vardı orada.
04:10Peki, bizzat tanıklık etmiş biri olarak görüşmeleri ve kavgalar gördüğünüzü de söylediniz.
04:15Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump'ın zirvenin sonucunun şekillenmesindeki rollerini nasıl değerlendirirsiniz?
04:21Cumhurbaşkanı Erdoğan çok önemli, zirveynin organizasyonuna yardımcı oldu.
04:27İkili bir ziyaret vardı Cumhurbaşkanı Trump'tan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ki Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı 2010'da Hollanda'ya başbakan olduğumda tanıdım.
04:36Birbirimizi çok uzun sürelerdir tanıyoruz.
04:39Ve benim ne yapacağımı biliyor, ben onun ne yapacağını biliyorum.
04:42Birbirimizin motivasyonlarını biliyoruz, birbirimize güveniyoruz.
04:46Bu yüzden tüm amaçları yere getirmede önemli bir noktadalar.
04:55Başkan Trump da aynı şekilde.
04:57Başkan Trump dedi ki, Mark, NATO'ya olan taahhütüm yerinde ama diğer ülkeler Amerika'dan çok daha az para veriyorken çok
05:06zor.
05:06Lahey'de bunu çözdük, taahhütlerimizi verdik, Avrupa'da ve Kanada'da savunma harcamalarını arttırdık.
05:13Artık bunları gerçekleştiriyoruz.
05:14Bu 10 yıllık bir proje ve daha birinci yılda %5'in %4'üne ulaşabildik.
05:21Yani hali hazırda takvimin önündeyiz.
05:24Sayın Genel Sekreter bugün yayınlanan bildirge 5. maddeye ve ittifakın birliğine olan bağlılığı yeniden teyit ediyor.
05:29Ancak bugün bile Başkan Trump, NATO müttefiki Danimarka'nın bir parçası olan Grönland'ın, Amerika Birleşik Devletleri'nin kontrolüne geçmesi
05:37gerektiğini bir kez daha yeniledi.
05:38Bu tek başına bile ittifakın birliği ve güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmuyor mu?
05:43NATO'nun birlik mesajının yalnızca bir sloganların ibaret kalmamasını sağlamak için ne yapacağız?
05:48Bunu Başkan Trump ve ben Davos'ta konuştuk ve kendisi kesinlikle şu konuda haklı.
05:56Ortada ki şu da doğru Rusya ve Çin gittikçe Arktik'e daha fazla erişime sahip oluyor.
06:03Bu yüzden Davos'ta konuştuğumuz ve anlaştığımız şuydu.
06:06NATO için ki Amerika Birleşik Devletleri'ni de dahil ediyor bu, Kanada'yı da dahil ediyor.
06:10Ve Avrupa'daki beş ülke Arktik bölgesine komşu olan birlikte çalışarak NATO müttefikleri olarak Rusya ve Çin'i bölgenin erişimine izin
06:22vermememiz ve Grönland konusunda da üçlü bir konu var.
06:28Amerika Birleşik Devletleri, Grönland ve Danimarka birlikte çalışarak aynı fikirde olmalarını sağlamak.
06:34Örneğin Amerika Birleşik Devletleri daha fazla yatırım yapabilir, farklı sistemler kurabilir Grönland'a.
06:41Grönland'da bağımsız olursa ya da anayasal pozisyonun değiştirilirse Danimarka'dan bu yatırımlar hala orada kalacak.
06:48Ve bu yüzden bunlar konuşuldu. Ben bunun bir parçası değilim ama bence iyi gidiyor diye düşünüyorum.
06:57Son olarak zamandan tasarruf etmek adına sorularımı birleştireceğim.
07:00Türkiye'deki NATO desteğini ve savunma duruşunu daha da güçlendirmeye yönelik yeni planlar masada mı?
07:05Önümüzdeki dönemde ilave tedbirler, yeni kabiliyetler veya yeni konuşlandırmalar beklemeli miyiz?
07:10Aynı şekilde beslektaşlarımın birçoğu bu zirveyi takip etmek istedi ancak bu fırsatı bulamadım.
07:16Onlara vermek istediğiniz mesaj nedir?
07:19Evet ilk soruyla ilgili düzenli olarak NATO'da bunu konuşuyoruz.
07:25Tam olarak nerede askerlerinizi en iyi konuşlandırabilirsiniz veya merkezlerinizi, bölgesel merkezlerinizi kurabilirsiniz?
07:31Türkiye'de çok büyük bir rol oynuyor burada çünkü bunların birçoğuna ev sahipliği yapıyorsunuz.
07:35Gazetecilere gelince genel olarak basın özgürlüğüne yönelik NATO olarak görüşümüz net.
07:41Demokrasi sadece seçim serbestlisiyle aynı zamanda basın özgürlüğüdür ve protesto özgürlüğüdür hükümetlere karşı.
07:49Ve gazetecilerin de her toplantıya şahsi olarak katılabilmesi çok önemli.
07:53Çok teşekkürler Genel Sekreter.
07:56Genel Sekreteri Mark Rutte ile röportajımızı gerçekleştirdik.
07:58Burada noktalayalım.
Yorumlar