00:00Bu zirvenin önemi nedir?
00:07Çünkü bir yandan da şimdi Ortodok'daki gelişmelerde dünyanın gözü kulağı bir yandan Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş artık 3 yıl geride kaldı.
00:15Böyle bir ortamda gerçekleşiyor ama sizce önemi nedir?
00:18Açıkçası NATO'nun ve Avrupalı müttefiklerin genel olarak gündemi hala Rusya.
00:24Bazı müttefik ülkeler özellikle Güney ülkeleri daha çok Akdeniz'in ve Akdeniz'e ve Ortadoğu'ya odaklanmamız gerektiği konusunda ısrarcı olsa da
00:33Sayın Genel Sekreter'in açıklamalarına da bakarsanız Rusya hala tehdit şeklinde beyanda bulundu.
00:40Dolayısıyla NATO'nun kurumsal olarak gündemi Rusya ve Çin olarak kalmaya devam edecek gibi görünüyor.
00:45Genel Sekreter sanki şöyle bir izlenim vermedi mi size de günlerdir yaptığı açıklamada işte İspanya merak etmeyin kabul edecek bu harcamayı.
00:53Ukrayna geri dönülemez yolda hala merak etmeyin diye sanki hani aman Trump kızmasın buradanca ayıp gitmesin G7'dekiler tekrarlamasın gibi
01:02Her şey yolundaymış gibi bir izlenim mi vermeye çalışıyor yoksa her şey yolunda mı yani ittifak içinde tam birbirlikten söz edilebilir mi?
01:10Savunma harcamaları konusunda bence birbirlikten söz edilemez.
01:14Genel Sekreter biraz pembe bir tablo çizmeye çalışıyor.
01:19Trump'ın sürekli bir beyanı var.
01:21Ben çok iyi müzakereciyim çok iyi pazarlık yaparım diye.
01:26Bir eski Amerikalı yetkili şöyle bir beyanda bulundu sohbet arasında.
01:31%5'ten açar kapıyı %3.5-4 ile anlaşırsınız.
01:35Trump böyle bir adam dedi.
01:37Yani ben çok böyle koyun pazarlığı usulü bir savunma harcamaları konusunda pazarlık yapılacağını düşünüyorum.
01:46%5 tabii ki çok fazla %2'yi bile sağlamayan bir sürü ülke var bu savaş ortamında dahi.
01:52Önümüzdeki günlerde genel olarak gündem bu olacak.
01:56Özellikle dünya çapında enflasyonun da zirve yaptığı bu dönemde savunma harcamalarını %5'e çıkarmak ciddi bir mali yük getirecektir topluma.
02:05Yani sonuç bildirisi çıkar mı ve çıktığında orada %5 ifadesini görmeyebilir miyiz? Ne dersiniz?
02:12Ben %5 ifadesinin olacağını ama buna kimsenin uymayacağını düşünüyorum.
02:17Yıl ne zikredilir? 2030 mu? 32 mu? 35 mi? Bu anlamda da farklı farklı ifadeler çünkü günlerdir konuşuluyor.
02:23NATO genel olarak bir 2030 vizyonu belirlediği için 2030 vizyonu kapsamında bunu değerlendirip de 2030'a kadar %5'e çıkarmayı bir hedef olarak koyabilir.
02:35Zaten yine NATO etkilileri stratejik hedeflerin bir anda planlamasının yapılamayacağını,
02:41bunun en az 10 senelik uzun vadede planlanması gerektiğini ısrarla söyledi.
02:46Bu sadece zirve kapsamında değil bundan önceki toplantılarda da bunun daha uzun süreye yayılması gerektiğini söyledi.
02:53Ama bir taraftan Trump'ın bir an önce Ukrayna savaşını bitirmek istemesi ancak başarılı olamaması da.
02:59Bir taraftan savunma harcamalarını, özellikle Ukrayna'ya yapılacak yardımları da zaruri kılıyor.
03:05Dolayısıyla kesinlikle Amerika tarafından bir baskı yapılacaktır.
03:10Bu sadece diplomatik bir baskı değil.
03:12Avrupa'dan ordusunu çekmek şeklinde, ordularını çekmek şeklinde gerekirse bazı ülkelerin F-35 programından çıkarılması dahi gündemde.
03:20Trump'ın Danimarka'ya F-35 satmayacağız demesi bile açıkçası akıl alır gibi bir şey değildi.
03:26Bunu geçen sene kimse düşünemezdi ama.
03:28Kronlent zaten bir şey değil mi? Orada bir tehdide devam ediyor.
03:31Yani doğrudan NATO üyelerine tehdit bir NATO üyesinden hatta en güçlü ordudan geliyor.
03:39Evet yani çok öngörülemez şekilde hareket ettiği için Trump bunu hangi enstrümanları kullanabileceğini bilemiyoruz.
03:48Yani ben Yunan bir diplomat arkadaşımıza şöyle söyledim.
03:51Biz 5 sene falan Kıbrıs konusunu pek konuşmayalım.
03:54Trump Kıbrıs diye bir adı olduğunu ve burada bir uyuşmazlık olduğunu öğrenirse burayı da almaya çalışır.
04:00Biz hiçbir şey, ikimize de yar olmaz bu Kıbrıs dedim.
04:03Adam o kadar öngörülemez ki.
04:05Kronlent, Panama ve Gazze derken ne yapacağını hiç öngöremiyoruz maalesef.
04:13Zeynep Yataş, şunu da sormak istiyorum.
04:14Dakikalar önce bir forum vardı hatta günün ilk programıydı bu zirvenin ve NATO kamu forumu.
04:19NATO genel sekreteri orada da Türkiye savunma sanayinin, Türk savunma sanayinin öneminden söz etti.
04:24Hangi mesajları verdi siz de takip ettiğiniz o forumu?
04:27Özellikle Türkiye'nin katkıları anlamında nedenli, önemli, nasıl bir yeri var bu ittifak içinde?
04:32Genel sekreter ilk oturumda Türkiye'nin doğrudan adını zikrederek savunma sanayi iş birliğine vurgu yaptı.
04:40Çünkü Avrupa'nın yeniden silahlanması konulu yapılacak bütün siyasette iş bir yerde savunma sanayi altyapısına, üretim altyapısına geliyor.
04:51Ancak Avrupa uzun süredir bu konuda kötü bir performans gösteriyor.
04:56Buna karşın Türkiye yıllardır terörle mücadele ile başlayan aktif çatışma tecrübesiyle sürekli savunma altyapısını millileştirme, ekipmanlarını millileştirme yönde ciddi adımlar atmış bir ülke.
05:10Özellikle drone teknolojisi konusunda lider konumda bütün dünyada.
05:15Bu teknolojinin daha ilerlemesi için çok ciddi yatırımlar da yapılıyor özel sektör tarafından.
05:20Dolayısıyla Türkiye'ye bir savunma sanayi iş birliği konusunda ciddi bir ihtiyaç var.
05:27Bunu da özellikle vurguladı genel sekreter.
05:30Türkiye özellikle şunu da sormak istiyorum.
05:33İsrail'in bölgede adım adım yaydığı şiddete karşı olduğunu bunu eleştiriyor.
05:37Cumhurbaşkanı Erdoğan Netanyahu'nun oyununa gelmeyin diye defalarca uyardı.
05:41Söylemeye devam ediyor ki aslında yaşananlar sadece İsrail'in yaydığı şiddet değil işte Rusya'nın devam ettirdiği bu savaşta bir yandan
05:48ittifakın savunduğu değerleri de hiç görülmediği ölçüde tehdit altına almış durumda.
05:53Dolayısıyla bununla ilgili yani bu zirvede hiç duymayacak mıyız biz İsrail şiddetine kınayan bir mesaj çıkmayacak mıdır bugün?
06:00Açıkçası geçen zirvede bu konuda en güçlü tepkiyi İspanya vermişti.
06:05Ancak İspanya'dan başka kimse de bir de Türkiye tabii ki bu konuyu kulaklarına tıkıyor.
06:12Yani kurallara dayalı uluslararası düzen ve transatlantik değerleri deyince bunlar soyut kavramlar değil aslında.
06:19Gayet net kavramlar ve İsrail'in açıkçası çevresindeki bütün egemen ülkelere terörle mücadele adı altında saldırı yapması
06:28ne transatlantik değerleriyle ne de kurallara dayalı uluslararası düzenli açıklanabilecek şeyler değil.
06:35Burada daha çok kendi ülkelerinin iç politikaları, bu ülkelerin dış politikalarına yansıyor.
06:41İşte özellikle Almanya'nın İsrail konusunda fazla yanlı bir tutum sergilemesi geçmişten gelen bir düşünce tarzından dolayı.
06:50İngiltere biraz daha bu konuda ılımlı davranmaya çalışıyor.
06:55İtalya ilk başta İsrail'in yanındayken sonradan Gazze'ye kara harekatı başladıktan sonra tavır değiştirdi.
07:01Ama onlar da hani bunu fazlaca dillendirmiyorlar.
07:04Hani bizim meselemiz değil gibi bakıyorlar.
07:07Anekdot laf arasında öyle bir kınayıp geçiyorlar.
07:10Ama bunu gerçekten gündem edinen fazla ülke yok burada maalesef.
Yorumlar