- 38 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00:09Субтитры подогнал «Симон»
00:00:30Jintif ekranlarından merhabalar sevgili izleyenler.
00:00:33Özel bir programla karşınızdayız.
00:00:36Barış ve demokratik toplum süreci kritik bir eşikte.
00:00:40Temmuz ayı içerisinde yasal düzenlemeleri bekleniyor.
00:00:43Bu yönlü konuşuluyor.
00:00:44Bu konuda AKP yetkililerin açıklamaları vardı.
00:00:48Bugün de bazı açıklamalar oldu.
00:00:50Cuma gününde DEM Parti açıklama yaptı.
00:00:53Neler bekleniyor aslında süreç konusunda.
00:00:55Belli konularda muğlaklıklar olduğu anlaşılıyor.
00:00:59Ya da basına böyle yansıyor.
00:01:01Bugün biraz detaylarına bakacağız.
00:01:03Neler yaşandı aslında bu geçtiğimiz süreçte.
00:01:06Hangi konularda farklılıklar var.
00:01:09Süreç konusunda halkın da çok ciddi bir duyarlılığı var.
00:01:13Ve talepleri var.
00:01:14Beklentileri var.
00:01:15Bu tartışmalar halka nasıl yansıyor.
00:01:18Ne tür tepkiler var.
00:01:19Bunu da sahadan arkadaşlarımız, gazeteci arkadaşlarımız bildirecek.
00:01:23Ama öncelikle Cuma günü DEM Parti Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan'ın açıklaması vardı.
00:01:30Hangi ana başlıkları gündemini almıştı?
00:01:32Haberimizi izleyelim.
00:01:36DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında Önder Abdullah Öcalan'la Yasat Aslan'ın görüşüldüğüne dair
00:01:45iddialara değindi.
00:01:46DEM Parti İmralı heyetinin yaklaşık 40 gündür İmralı'ya gidemediğini söyledi.
00:01:50Pek çok zorluğu olağanüstü koşullarda.
00:01:54Aşmaya çalışması, incelikle çözmeye çalışması, gayreti, yapıcı katkıları tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda sürecin ivme kazanması için yapılması gereken 40
00:02:05gün, ikinci 40 günden bahsediyoruz.
00:02:08Sayın Öcalan'la görüşme kapılarını kapatmak mı yoksa ardına kadar açmak mı?
00:02:14Sürece ilişkin kamuoyuna yansıyan iddiaların tartışma ve güvensizlik yaratığını belirten Ayşegül Doğan, yetkililerin bu iddialar karşısında doğrudan açıklama yapmaktan kaçındığını
00:02:25dile getirdi.
00:02:27Elbette ardına kadar açmak.
00:02:29Barış için çaba sarf eden herkese kapı açılmalı.
00:02:33Demokratik çözüm için çaba sarf eden herkese kapı açılmalı.
00:02:38Ve en başta Sayın Öcalan'la toplumun farklı kesimlerinin bir araya gelmesi sağlanmalı.
00:02:46Süreçteki konumu belirli bir özellik.
00:02:49Bu kadar belirleyici bir özellik taşıyor.
00:02:53Ancak iletişim koşullarını oluşturmuyorsunuz.
00:02:56Bu paradoks devam edemez, etmemeli.
00:02:58Yani kendisi dışında hiç kimse böyle bir silahsızlanma çağrısı yapamazdı.
00:03:04Yine demokratik çözüm paradigmasının çerçevesinin hem teorik hem de pratik olarak önderi olan bir kişiden bahsediyoruz.
00:03:13Böyle bir liderlik etkisi ve gücü var.
00:03:14Bunu yok sayamayız.
00:03:16Bunu yok sayarak sorun çözülmedi.
00:03:1927 yıldır kah tecrit, kah mutlak iletişimsizlik, kah yarı açılıp kapanan koşullara rağmen,
00:03:26yani belirsiz görüşmelere rağmen bu çabasından, bu paradigmasından, bu demokratik çözüm çerçevesinden vazgeçmedi.
00:03:33Ve milyonlarca insanı bu anlamda, bu kadar zor koşullarda inandırdı, anlatıcısı oldu bunu.
00:03:46Bu kapı niye açılmaz?
00:03:48Bu kapının açılmaması ancak süreç karşılıklarının elini güçlendirebilir.
00:03:52Mesela Diyan Parti İmralı heyeti neden kırk gündür Sayın Hoca Adan'la görüşmüyor?
00:03:59Biz şunu bilmiyoruz sevgili arkadaşlar.
00:04:03Asılsız haberler diyoruz.
00:04:04Çünkü heyetimizin yaptığı görüşmelerin neticesinde bizimle paylaşılan bir taslak yok.
00:04:13Biz yasal çerçevenin kapsamını bilmiyoruz.
00:04:16İçeriğini bilmiyoruz.
00:04:17Israrlarımıza rağmen henüz bizimle paylaşılan bir taslak yok.
00:04:24Sayın Hoca Adan'la taslağın görüşüldüğü ve Sayın Hoca Adan'ın bu taslağa onay verdiği söyleniyor.
00:04:30Bunu nasıl teyit edebiliriz?
00:04:31Kamuoyu bu bilgiye nasıl erişebilir?
00:04:34Hadi geçiniz DEM Parti'yi bu bilgiden mahrum bırakın isterseniz.
00:04:38Ki bu kadar önemli bir siyasal geleneği temsil eden ve yıllardır barış ve demokrasi için mücadele eden bir siyasi partiyi
00:04:49nasıl görmezden gelebilirsiniz?
00:04:52Ancak kamuoyunda da bu bilgi yok.
00:04:56Biz şu anda bunu bilmiyoruz.
00:04:57Çünkü heyetimiz Sayın Hoca Adan'la kırk gündür görüşmedi.
00:05:00Ve bu konuda yapılan görüşme başvurularına ne yazık ki olumlu bir şekilde dönülmüyor.
00:05:08Keza avukatları görüşmüyor.
00:05:10Ailesi görüşmedi bu süre boyunca.
00:05:13Zaten toplum farklı kesimleri görüşemiyor.
00:05:15Zaten siz gazeteciler gidemiyorsunuz.
00:05:17Zaten bunun dışında başvuru yapan sivil toplum örgütleri var, gazeteciler var.
00:05:22Biliyoruz kamuoyunu açıktan söyleyenler de var.
00:05:25Onlar da görüşmüyor.
00:05:26O halde nasıl bilebiliriz bu taslağın Öcalan'la paylaşılıp paylaşılmadığını, paylaşıldıysa da onay verip vermediğini.
00:05:34Biz ancak Mayıs ayında son yapılan görüşme sonrası bilgilendirmeyi ki bu sizinle yazılı olarak da paylaşıldı, biz de paylaştık.
00:05:42Öcalan'ın önerileri olduğunu söyledik, bir yol haritası olduğunu söyledik.
00:05:45Tüm bunları ifade ettik.
00:05:47Örgütün lideri, böylesi kritik bir yasal çerçeveyle ilgili görüşlerini ve önerilerini paylaşabilecek olanaklara sahip olmalı.
00:05:55Nefretin karşısına ortak yaşam ilaresine, korkunun karşısına cesareti, toplumsal bölünmenin ve kütüplaşmanın karşısına ortak bir demokrasi.
00:06:08Evet, bu açıklama Cuma günü yapıldı ve önemli değerlendirmeler vardı.
00:06:16Sevgili izleyenler, geçtiğimiz haftalarda da değişik açıklamalar ve haberler servis edildi.
00:06:21Bu konuları DEM Parti M2 üyesi Derya Aslan'la konuşacağız.
00:06:26Derya Aslan, hoş geldin programımıza.
00:06:28Hoş bulduk, iyi akşamlar diliyorum.
00:06:31Teşekkür ederim.
00:06:33Evet, şimdi biraz önce parti sözcünüz Ayşegül Doğan'ın açıklamasını ekranlarınıza getirdik.
00:06:41Ona geçmeden önce, özellikle son birkaç haftadır Türkiye medyasında değişik haberler çıkıyor.
00:06:49Değişik, yani tabiri caizse sızdırılıyor ya da nabız yoklanıyor, bilemiyoruz.
00:06:55Yani bu aslında bu açıklamadan sonra biraz daha önem kazanır bir noktaya geldi.
00:07:01Bu süreçte neler yaşandı?
00:07:04Aslında neler olması gerekiyordu, olmadı?
00:07:08Yani bu açıklamayı zorunlu kılan ya da sebebiyet veren neler vardı?
00:07:14Özetlemenizi rica ediyorum.
00:07:18Öncelikle şunu söyleyeyim, sizin de belirttiğiniz gibi bir takım haberler yayınlanıyor.
00:07:22Bizler de takip ediyoruz kimi iktidar medyası, iktidara yakın medya ve yine bazı kalemler yer yer yasanın içeriğine dair ya
00:07:34da sürecin gidiş hatına dair kimi yazıları kaleme alıyorlar.
00:07:39Elbette ki biz sonuçta resmi anlamda süreci yürüten bir mekanizmanın karşımıza muhatap olarak tanımlandığını ifade ediyoruz.
00:07:51Doğal olarak DEM Parti'de heyetiyle de beraber resmi olarak bu süreci yürütüyor.
00:07:58Resmi süreçler açık muhataplıklarla yürütülür ve açık söylemlerle kendini izah eder.
00:08:06Ancak bilindiği gibi çok eski bir yöntemdir aslında.
00:08:10Yer yer medyanın ya da işte kimi köşe yazılarının toplumdaki nabzı yönetme ya da toplumda aslında bir algı yaratma akslı
00:08:24kimi girişimleri.
00:08:25Ancak ben daha önce de söylemiştim bir kez daha tekrarlamakta fayda görüyorum.
00:08:31Biz süreci bu tür kalemler üzerinden yönetmiyoruz.
00:08:34Biz bu süreci ciddiyetle yürütüyoruz.
00:08:38O anlamıyla karşımızda da ciddi muhataplıklar istiyoruz.
00:08:42Ciddi muhataplıklar talep ediyoruz.
00:08:45Biz bu tür yöntemlerin çok eski yöntemler olduğunu, çok böyle tutacak yöntemler olmadığını kaldı ki yazılan ve çizilenlere bakıldığında zaten
00:08:55mevcut haliyle ifadesinin bile toplumda keskin bir redle karşılaşacağı netken bu tür girişimlerde bulunmanın çok da sürece katkı sunmadığını bir
00:09:07kez daha belirtmekte fayda görüyorum.
00:09:10Diğer noktada elbette Ayşegül Doğan da geçtiğimiz günlerde ifade etti.
00:09:17İfade ettikleri çok önemliydi.
00:09:19Aynı zamanda sürecin gidişatı konusunda da bazı doneleri veriyordu.
00:09:25Şunu ifade etmekte fayda var, sürecin en başında yani ilk sürecin yürütüldüğü zeminlerde dahi heyetimizde yapılan müzakerelerde, yürütülen tartışmalarda, adada
00:09:39gerçekleştirilen tartışmalarda ki bu tartışmaların hemen hepsinde muhatapların hazır bulunduğu zeminde.
00:09:47Başta bu sürecin gidişatıyla beraber adanın sadece heyete değil, sadece işte gidecek birilerine değil, adanın topyekun aslında toplumsal denklemlere de
00:10:01açılacağına dair çok net ve açık vurgular vardı.
00:10:06İşte buna gazeteciler dahildi, yine Önder Öcalan'ın görüşmek istediği heyetler, görüşmek istediği aydınlar, görüşmek istediği kimi kesimler, toplumsal kesimler
00:10:19vardı.
00:10:20Ve buna dair kimi çok net tarihlerde bulunan bir muhataplıktan bahsediyoruz.
00:10:27Şimdi gelinen aşamada bırakalım toplumun diğer kesimlerin, diğer dinamiklerin adayla buluşmasını, başkan Öcalan'la buluşmasını, bugün geldiğimiz aşamada ne yazık
00:10:42ki son 45 gün hatta daha fazla bir zamandır ki bundan önce de buna benzer bir süreç yaşamıştık hatırlarsınız.
00:10:49Yine 50 günlük bir dönem gündeme gelmişti.
00:10:53Peşi sıra kimi girişimler ve yürütülen tartışmalar yine sürecin gereklilikleri kısmi düzeyde bir gelişimi beraberinde getirdi ama hemen peşinden yine
00:11:06bugün 45 gün, 50 günlük bir zamanımızdan bahsediyoruz ki buradan herhangi bir haber almış değiliz.
00:11:13Herhangi bir durumda bulunulmuş değil doğalında orada bir süreç yürütülüyor mu?
00:11:20Bu yasal zeminle beraber derken başkan Öcalan'la tartışıldı mı?
00:11:27Yine red ve kabul ölçüleri açığa çıktı mı?
00:11:30Ve bu red ve kabul ölçülerinin getirisi midir bu 45 gün?
00:11:34Bütün bunlara ilişkin kaygılarımızın olduğunu, bütün bunlara ilişkin elimizde verinin ve bilginin olmadığının altını çizmek ister.
00:11:45Bütün bu ne derken süreci bütünlüklü tıkandı diye iften biri vurgulamadığımı da vurgulamaya ihtiyaç, ifade etmeye ihtiyaç duyuyorum.
00:11:55Elbette çok ciddi bir çaba, ciddi bir bu yönlü girişimler var.
00:11:59Yine muhataplarla yürütülen tartışmalar var.
00:12:04Ancak geldiğimiz aşama kritik bir aşama.
00:12:08İçerisinde neredeyse sırat diyebileceğimiz bir zeminde.
00:12:13Yani bu kritik aşamanın sağlıklı aşılması, sağlıklı yürütülmesi her iki tarafında daha soğukkanlı, daha afli selim tırnak içerisinde ve biraz
00:12:27da süreci yürütürken daha cesurca yaklaşmasına bağlı.
00:12:31Biz ne yazık ki geldiğimiz aşamada aşırı kaygılı, aşırı pragmatist bir sistem gerçekliğiyle hala hazırda karşı karşıya olduğumuzu da belirtme
00:12:41ihtiyacı duyarım.
00:12:43Şu merak konusu aslında yani siz daha önce de açıklamalar yapmıştınız.
00:12:4927 Mart görüşmesinde önemli kapsamlı bir değerlendirme hatta anlaşma demeyelim ama ortaklaşma.
00:12:5724 Mayıs'tan sonra da olmadı zaten belirttiniz.
00:13:03Peki nerede tıkanıyor?
00:13:05Yani daha önce AKP'nin kaygılarının işte bölgesel konjektürle bağlantısıyla olduğu söyleniyordu.
00:13:12Zaman zaman seçim de gündeme gelmişti.
00:13:14Şimdi ne?
00:13:15Şimdi nasıl engeller olduğunu düşünüyorsunuz?
00:13:20Yani doğrusunu isterseniz biz parti olarak ya da işte diyelim politik bir akılla hiçbir engel olmadığını düşünüyoruz doğrusunu isterseniz.
00:13:29Orta Doğu gerçekliği de bunun içerisinde ya da işte diyelim Türkiye'nin kendi iç politik düzlemi de bunun içerisinde.
00:13:38Toplamında herhangi bir engel bu sürecin yürütülmesinde engel değildir.
00:13:43Çünkü bu süreç başta da belirtmiştik daha doğrusu bugüne kadar hep ifade ettik tarihsel bir dönem, tarihsel bir denklem yani
00:13:53bu bahsettiğimiz zeminlere kurban edilemeyecek kadar ya da işte diyelim bunlarla izah edilemeyecek kadar ele hiç geçmemiş bir denklem bir
00:14:06süreç.
00:14:06O anlamıyla kendi nezdinde, ihtahilinde çok pragmatis hesaplara giren, işte toplumun mevcut rapine katık eden, bahane eden, orada tanımlayan bir
00:14:22yaklaşım zaman zaman gündeme geliyor.
00:14:25Yazılanlardan, ifade edilenlerden bunu da anlıyoruz.
00:14:28Ancak az önce de belirttim gerçekten halklar adına tarihi bir süreç yürütülüyor ve ciddiyet ister bu tür süreçler, önem ister
00:14:40bu tür süreçler ve karşılıklı biraz daha yaklaşım, birbirine yaklaşım ister bu tür süreçler.
00:14:47O anlamıyla oyalama politikalarının devreye sokulduğu, klasik yöntemlerin aslında devreye sokularak bundan da ne devşiririm, buradan da ne çıkartırım, karşımdakini
00:15:00ne kadar eritirim hesaplarıyla bir süreç yürütülmeye çalışılırsa,
00:15:04sonuç itibariyle bir yerinde, her şey bir tarafa, toplumsal denklem buna, halk buna tepkisini koyar, refleksini koyar ki her geçen
00:15:16gün bunu da yapıyor biliyorsunuz.
00:15:18Yakın zamanda özgürlük mitingleri yapıldı Türkiye'de, hemen hemen birçok kentte çok büyük katılımlarla,
00:15:26onun öncesi Nevrozluğu, 8 Mart'ı ve benzeriyi de ifade edelim ama son özgürlük mitingleri çok önemliydi, çok kritik bir
00:15:35aşamadaydı.
00:15:36Çünkü halkın sürecin başından itibaren ifade ettiği en önemli nokta, Başkan Öcalan'ın özgürlük koşullarıyla, özgür yaşar ve özgür çalışır
00:15:49koşullarının yerine getirilmesiydi.
00:15:51Bugün itibariyle hala ne yazık ki bir tecritten bahsediyoruz.
00:15:56Bunu söylemek gerçekten zorlayıcı, bir buçuk, iki yıla yakın bir süreçten bahsediyoruz.
00:16:03Çok ciddi bir emek, çok ciddi bir çaba, çok ciddi bir dönem içerisinden geçtik.
00:16:09Kürt Özgürlük Hareketi bu anlamıyla inanılmaz düzemde emeğiyle bu sürece yaklaştı, bilinciyle yaklaştı.
00:16:19Dönüşüm ilkesine kendine destur edinerek yaklaştı.
00:16:24Fesih kararından tutalım silah yakmaya ya da işte diyelim geri çekilmeye kadar birçok kararı cesurca aldı.
00:16:33Ve hani demirindeyse nasıl karşılık bulacak kaygısına girmeksizin yürüttü bu süreci.
00:16:41Şimdi gelinen aşamada halklar bahane edilerek ya da işte diyelim klasik anlamda kendi mevcut iktidar zeminini koruma adına ya da
00:16:52daha büyük adımların parçası olabilmek adına böylesi bir oyalama taktiği geliştiriliyorsa
00:16:58bu halklar adına çok büyük bir kayıp olur.
00:17:02Çok büyük bir deyim yerindeyse halklara yazık eden bir durum açığa çıkartır.
00:17:09Bu riskli bir zemin, riskli bir yaklaşım.
00:17:12Biz de bunu böyle okuyoruz, böyle de yürütüyoruz bu süreci doğrusu.
00:17:16Şimdi merak edilen bir konu da şu Kürtal Gönder abla Öcalan daha önceki görüşmelerinde özellikle kök yasa üzerinden bir hazırlık
00:17:26çalışmasının yapılması, yapılması gerektiğini söylediği açıklanmıştı görüşme sonuçları basına yansıdığında.
00:17:35İktidar da şimdi çerçeve yasa ya da geçici yasa denilen bir hazırlık içerisinde bunu da böyle tanımlıyor zaten.
00:17:42Bütün aslında basına yansıyan konular da böyle.
00:17:46Şimdi bunlar arasında nasıl bir fark var?
00:17:48Bir fark var mı?
00:17:50Çünkü ortaya çıkan değerlendirmeler çok yani siz özellikle altını çizdiniz, halkın da çok kabul edemeyeceği noktalar olduğunu söylediniz.
00:18:02Nasıl bir fark var?
00:18:04Bunu nasıl anlamak lazım?
00:18:07Ya bizim aslında kök yasadan algıladığımız şey aslında olabilecek en iyi niyetle ifade edilmiş.
00:18:15Büyütülmeye müsait, genişletilmeye müsait, yeşertilmeye müsait bir yasal zemin.
00:18:22Bu anlamıyla elbette başta şunu ifade etmekte fayda var.
00:18:27Bütün açığa çıkan demokrasi temelli sorunların kendisini bu kök yasayla çözmeyi hedefleyen bir yerde durmadık.
00:18:38Böyle bir yaklaşımımız da olmadı.
00:18:40İfade edilen de aslında tamamıyla bu değildi.
00:18:43Ancak toplamında başta örneğin Başkan Öcalan'ın özgürlük koşullarını ya da özgür çalışır ve bu sürece dahiliyet koşullarının kendisini inşa
00:18:58eden,
00:18:58bunu garanti altına alan, bunu yasal statüye kavuşturmuş bir zemin beklentisi gündemdeydi.
00:19:05Bu noktada elbette bir mutabakat vardı.
00:19:09Yani dar zeminde oluşturulmuş çerçevede en azından ortaklaşılmış bir söylem, ortaklaşılmış bir yaklaşım açığa çıkmıştı.
00:19:20Yine benzer bir durumda gelişlerin önünü her anlamıyla, yani bu sadece cezaevlerinden çıkışlardan bahsetmiyorum,
00:19:29toplamında aslında özgürlük mücadelesinin tüm alanlarından gelişlerin önünü, demokratik siyasete katılımların önünü açacak bir yasal zemini beraberinde getirecek beklentisi çok
00:19:43yoğun.
00:19:43Şimdi bu tarafıyla bunlar bizim için önemliyken ve birbirini besleyen peşi sıra bir sürecin ana parçası ya da ön parçası
00:19:53ikinci adım olarak nitelendirdiğimiz bir zemindeyken,
00:19:57bu zeminin kendisi oyalama söylemleriyle çok fazla gündeme geldi.
00:20:02Hani nasıl, şunu net söyleyelim, biz şu aşamaya kadar, Ayşegül Doğan da açıklamasında ifade etmişti,
00:20:10bugün itibariyle bile hala hazırda müzakerenin bir parçası olan parti olarak yasal zeminde yapıldığı iddia edilen çerçevenin herhangi bir şeyini
00:20:23görmüş değiliz.
00:20:24O anlamıyla görmediğimiz bir yasa, yani hazırlığın ne olduğunu bilmediğimiz bir yasal denklemle ilgili görüş, öneri ve değerlendirmelerimizi sunma şansımız
00:20:35olmadı.
00:20:36Bu anlamıyla geçtiğimiz günlerde özellikle özgürlük hareketinin altını çizerek ifade ettiği, oldu bittiye getirilmiş bir yasal denklemin kendisinin de bu
00:20:47haliyle hiçbir şey olmamış gibi onaylama durumu da elbette söz konusu olmayacaktır.
00:20:53Yani bir her şeyden önce bu sürecin ana müzakerecisi olan Başkan Öcalan'ın nasıl baktığı, yani varsa böylesi bir değerlendirme,
00:21:04böylesi bir kabul redde zemini bunu bilmeye ihtiyaç var.
00:21:08Bunu bilmeden herhangi bir söz kurmak da mümkün değil.
00:21:12Çünkü ana muhatap den partiden önce adadır, özgürlük hareketinin kendisidir.
00:21:19Bu iki denklemi sürecin dışında tutarak ya da süreç denkleminin ötesinde ele alarak oldu bitti bir tartışma kabul edilebilir değil.
00:21:30Çünkü muhataplarından bir tanesinin içeriğine dair bilgisi yoktur.
00:21:34Şimdi bu risk alanıdır, bunu belirtmekte fayda var.
00:21:36Diğeri de takdir edersiniz ki bugüne kadar bizim de gözlemlediğimiz bir özgürlük mücadelesi, özgürlük hareketinin hareket alanını bilme biçimimiz var.
00:21:47Kamuoyunda okuduğumuz bir bilme biçimi.
00:21:50Bu nedir?
00:21:51Kollektif bir mücadele biçimi, kollektif bir akıl biçimi.
00:21:54Ya da bir sürecin ortak ve kollektif zeminde yürütülme biçimi.
00:21:59Bu anlamıyla adada yürütülen müzakerenin, adada yürütülen denklemin kendisinin hareketle de buluşması, hareketle de ortaklaşılması, kendileriyle ilgili alınan kararın kendisiyle
00:22:12ilgili söz kurabilecekleri zeminlerin oluşması hayatıdır.
00:22:16O anlamıyla böyle bu kadar geçmiş denklemli, parçala yönet zeminli yaklaşımları doğru görmek, doğru anlamak bu noktada bu eğilimden de
00:22:30iktidar zeminini, muhataplar zeminin vazgeçmesini ifade etmek gerekir.
00:22:37Yani bu yöntemler yıllarca denendi, yıllarca gündeme geldi ancak böylesi bir şeyin sonuç almadığı herkesin malumu.
00:22:49Denenmiş şeylerin tekrar tekrar denenme biçimi, yöntemlerin de tekrar tekrar sonuç alacağına dair inançlı olma biçimi ne yazık ki sürece
00:23:00çok büyük zarar veriyor ve süreci yer alayan bir noktaya getiriyor.
00:23:04Bunu ifade etmekten kaçınmamak gerekir diye düşünüyorum.
00:23:09Evet yani bir sorum da olacaktı çünkü KCK'nin açıklaması vardı belirttiğiniz gibi emri vaki kabul edilmez siz bunu değerlendirdiniz.
00:23:18Şimdi tabii ki bu basına yansıyan yazılarda ya da haberlerde bazı köşe yazılarında büyük harflerle altı çizilerek ısrarla da yani
00:23:32son kaç aydır da ısrarla bu söyleniyor.
00:23:34Aslında Kürt halkının talebi ve Kürt hareketinin de talebi özellikle bu sürecin başlangıcında Kürt halkı önderi Abdullah Öcalan'ın müzakereci
00:23:45statüsünün sağlanması, resmileşmesi.
00:23:49Fakat ısrarla da burada bir yani buna dikkat çeken haberler daha fazla öne çıkıyor.
00:23:55İşte bir çerçeve yasa çıkarsa bu çerçeve yasa içerisinde statüde bir değişiklik olmayacağı söyleniyor zaten.
00:24:05Peki gerilalarına ilişkin de kategorik bir yaklaşım var.
00:24:09Şimdi halkın talebi bu yönlü.
00:24:11İşte geçtiğimiz hafta sonu Van'da, İstanbul'da, Mersin'de, Ahmet'te büyük mitingler oldu.
00:24:19Halk bu konuda talebini açık, net dile getirdi.
00:24:23Böyle bir şeyi göze alma durumu söz konusu olur mu ya da bunun farklı bir anlamı var mı?
00:24:34Ya ifadeye müsaadeniz olursa, yani sonuç itibariyle bir müzakere etkimi elbette sıklıkla ifade ediliyor.
00:24:47Ancak şundan kaçınırım takdir edersiniz ki, teyit edilmemiş yani netleştiği bize mevcut müzakere zeminleri tarımda ilmemiş her söylem aşırı derecede
00:25:04olmayanı gösterme biçimine dönüştürüyor ki ben bunu toplumsal anlamda yaratmasınlanırım.
00:25:12Yani bunu böyle oluşturmak ya da böyle ifade etmek yakıncalı.
00:25:20Sesimi alabiliyor musunuz?
00:25:25Sanırım bağlantıda bir sorun var.
00:25:31Derya Aslan sesimi alabiliyor musunuz?
00:25:41Evet, sevgili izleyenler bir teknik sorunumuz var.
00:25:47Bunu çözmeye çalışacak arkadaşlar.
00:25:50Şimdi biz Şirnivis'te Venda Dursed'in Demokratik Cumhuriyet'in kurucu öznesi kadınlar başlıklı bir köşe yazısı vardı.
00:26:03Kadının kaleminden bölümde çıkan bir yazısı vardı.
00:26:06Bunu ekranlarınıza getiriyoruz.
00:26:10Türkiye tarihsel bir kırılma noktasında yani Cumhuriyet'in ikinci yüzyılının eşiğinde duruyor.
00:26:16Önünde iki seçenek var.
00:26:17Ya geçmişin krizlerini, ret ve inkar politikalarını yeni biçimlerle yeniden üreten bir tekrar döngüsüne sıkışacak ki bu da meşruiyet krizine
00:26:25yol açacaktır.
00:26:26Ya da özgürlüğü, eşitliği ve çoğulculuğu esas alan yeni bir toplumsal sözleşme ile demokratik cumhuriyete evrilecek.
00:26:33Bu tarihsel yol ayrımında biz kadınlar, tartışmaların edilgen bir nesnesi veya modernleşmiş vitrini değil, bu dönüşümün en radikal kurucu öznesiyiz.
00:26:42Ulus devletin inşası yalnızca sınırların çizilmesiyle değil, aynı zamanda katı bir toplumsal cinsiyet rejiminin kurulmasıyla tamamlanmıştır.
00:26:50Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadın modernleşmenin kamusal vitrin yüzü olarak sunulmuş, bazı yasal haklar üzerinden kadın sorununun çözüldüğü çağdaşlık propagandası
00:27:00yapılmıştır.
00:27:00Oysa sistem, kadını özgür ve bağımsız bir birey olarak değil, ulus devlet projesinin ihtiyaçları doğrultusunda konumlandırmıştır.
00:27:08Kadın bedeni, kimliği ve emeği devlet politikalarının merkezine yerleştirilmiştir.
00:27:12Kadına biçilen rol kutsal aileyi korumak, ulusun devamlılığını sağlamak ve makbul vatandaşlar yetiştirmek ile sınırlandırılmıştır.
00:27:20Böylece kutsal devlet anlayışıyla kutsal aile yapısı, erkek egemen siyasal aklın birbirini besleyen iki temel mekanizması haline gelmiştir.
00:27:28Kadının yaşamı üzerinde kurulan bu denetim, toplumun tek tipleştirilmesinin en güçlü aracı kılınmıştır.
00:27:34Her gün yaşanan kadın katliamları, taciz ve tecavüz gerçekliği, müferrit adli vakalar değil, bizzat devlet ve yargı eliyle beslenen yapısal
00:27:42bir krizdir.
00:27:43Katiller, tacizciler, tecavüzciler, erkek adalet mekanizmaları tarafından korunmakta.
00:27:48Dosyaların üzeri kapatılarak cezasızlık politikalarıyla ödüllendirilmektedir.
00:27:52Kadını korumayan, aksine erkeği kollayan bu yargı düzeni kutsal aile ve BK söylemleriyle kadın kırımını meşrulaştırmaktadır.
00:28:00İktidar, kurduğu suç ortaklığıyla kadınların yaşam alanlarını daraltmayı ve örgütlü mücadelemizi tasfiye etmeyi hedeflemektedir.
00:28:07Bugün Orta Doğu'da ve dünyada yaşanan krizler, eski statikocu ve devletçi paradigmaların artık süzdürülebilir olmadığını net bir şekilde gösteriyor.
00:28:16Çözüm, sınırlı reformlarla mevcut zihniyet kalıplarını makyajlamak olamaz.
00:28:20Demokratik bir cumhuriyet yalnızca yukarıdan aşağıya anayasal düzenlemelerle de kurulamaz.
00:28:25Onun gerçek zemini demokratik toplumdur.
00:28:28Tabandan örgütlenerek irade kazanan ve çözüm gücü olarak tüm sorunlarına çözüm üreten kolektif aklı, işe proaktif bir katılımcılığı esas alır.
00:28:37Demokratik toplum perspektifi ise kadını bir vitrün süsü veya korumaya muhtaç bir kesim olarak görmeyi reddeder.
00:28:43Kadının özgürlüğünün gelişmediği bir toplumun demokratikleşmesi ham bir hayalden ibarettir.
00:28:48Bu nedenle ikinci yüzyılın demokratik dönüşüm dinamiği kadınların kendi öz örgütlülüklerine, öz iradelerine ve öz güçlerine dayanan ideolojik politik mücadelesidir.
00:28:58Bu bağlamda mücadelemiz yalnızca bir hak arama faaliyeti değildir.
00:29:02Erkek-egemen iktidar ilişkilerini, hiyerarşiyi, tahakkümü ve devlet merkezli, siyasal kültürü kökten sorgulayan alternatif bir yaşam paradigmasıdır.
00:29:10Kürtlerin, Alevilerin, Ermenilerin, Rumların, Süryanilerin, gençlerin ve tüm toplumsal kesimlerin eşit ve özgür yurttaşlar olarak ortak yaşamı kurması tarihsel bir
00:29:20görevdir.
00:29:21Demokratik cumhuriyet devletin toplumu hizaya çektiği değil, toplumun demokratik iradesiyle devleti dönüştürdüğü yeni bir toplumsal sözleşmedir.
00:29:29Bu sözleşmenin yeni ve dönemin kurucu gücü, kadının özgürlük mücadelesinin açığa çıkardığı demokratik yaşam anlayışı olacaktır.
00:29:36Geçmişin kriz üreten döngüsünü kırmaya, ata erkil devlet aklını dönüştürmeye ve ikinci yüzyılı kadınların öncülüğünde demokratikleştirmeye kararlıyız.
00:29:45Biz buradayız.
00:29:46Kurucu özne olarak özgür ve eşit bir ortak geleceği inşa etmek için sokakta, mecliste, yaşamın her alanında örgütlü gücümüzle varız.
00:29:54Var olmaya devam edeceğiz.
00:30:01Evet arkadaşlarımız bağlantı kurulduğunu söyledi.
00:30:04Bir Derya Aslan sesimi alabiliyor musunuz?
00:30:08Evet şimdi alıyorum.
00:30:09Kusura bakmayın.
00:30:10İnternet sorunu zannederim.
00:30:12Evet internet bağlantılarında maalesef böyle sorunları sıklıkla yaşanıyor.
00:30:18Sorumu tekrar edeyim mi?
00:30:20Siz kaldığınız yerden devam eder misiniz?
00:30:23Edeyim.
00:30:24Şöyle aslında sorduğumuz soruda şunu ifade etmekte fayda var.
00:30:29Yani elbette bazı taahhütlerde bulunuluyor.
00:30:32Yani ifade edildiği biçimiyle teyitsiz de olsa söylenenler her halükarda bir ciddi bir hazırlığın olduğuna dair bir değerlendirme var muhataplar
00:30:46tarafından.
00:30:46Yani bu sürecin ana yürütücüleri tarafından ve heyetimiz hiç durmaksızın neredeyse bu son süreçte dahil olmak üzere muhatapların tamamıyla bakanlık
00:30:59ve mevzuatı oluşturacak tüm zeminlerle birebir kimi görüşme ve müzakerelerde bulunmuyor.
00:31:07Ancak şunu henüz bilmiyoruz yani o bahsi geçen hazırlıkların içerisinde çerçeve hangi düzemde ele alındığı gerçekten belli ihtiyaçları karşılayacak bir
00:31:23yaklaşım açığa çıktı mı bununla ilgili bir bilgi sahibi değiliz.
00:31:28Ve bu kısır bilgi de toplumda geldiğimiz aşamada ciddi bir güven sorunu yaratıyor.
00:31:36Ciddi bir muğlaklık yaratıyor ve bu kaygının kendisi gün geçmişte de artıyor diyebilirim.
00:31:44Şimdi tam da bahsettiğiniz konulardan biri özellikle Kürt Halkönder Abdullah Öcalan'ın muhataplık konusu.
00:31:52Çünkü haberlerde altı çizilerek söyleniyor.
00:31:55Bu konuda özellikle yapılan görüşmelerde haberlere dair işte statüsü değişmeyecek gibi haberlere dair size bir şey yansıyor mu?
00:32:07Yani aldığımız bilgi ya da işte yansıyan bilgi bunun böyle olmadığı.
00:32:13Yani yazılan ve işte diyelim karamişörlerin dile getirdiği düzemde bir yaklaşımın olmadığına dair bir yaklaşım ya da bir söylem biçimi
00:32:23var.
00:32:24Ancak tekrar ediyorum bu benim açımdan çok önemli.
00:32:28Biz görmeden gerçek anlamda önümüze resmi anlamda bir çerçeve yasa konulmadan bununla ilgili böyledir ya da değildir gibi bir söz
00:32:40geliştiremeyiz.
00:32:42Bunun için çok erken ve son yapılan değerlendirmede NATO zirvesi biliyorsunuz Türkiye'de şu anda yürütülüyor.
00:32:51Bu hemen peşinden ortaklaşılacak bir çerçeve yasanın hem İmralı'da yani Başkan Öcalan'ın sunumunda hem hareket gerçekliğiyle ortaklaştırılarak gündeme getirileceği
00:33:07ve bunun ortak bir şeyde yasa zemine siyasi partilerle de paylaşılarak yürütüleceğine dair bir yaklaşım var.
00:33:15Ama bugün itibariyle hala hazırda statü özellikle sizin belirttiğiniz nokta hayati ve kırmızı çizgi daha doğrusu beklenilenin en temel noktası
00:33:28bu.
00:33:29Bu adada gerçekleştirilecek bir tanım yani gerçek anlamda mesele sadece ev meselesi ya da işte diyelim koşullarının maddi koşullarının oluşması
00:33:43değil bir de temas meselesi ortaklaşma meselesi özgür çalışır koşullarının ortaya çıkması ve toplumun da ihtiyaç duyduğu noktada artık temasın
00:33:53derinleşmesi meselesi.
00:33:55Bu yasal olarak şeyde yer alacak mı almayacak mı bunu hep beraber önümüzdeki günlerde göreceğiz.
00:34:03Evet şimdi son olarak şeyi sormak istiyorum tabi bahsettiğiniz konuları yakından yani genel basın camiası izliyor biz de izliyoruz belki
00:34:15ileriki dönemlerde tekrar farklı konu boyutunu konuşacağız.
00:34:20Sürecin önemli gündemlerinden biri de demokratik toplum inşasıydı son sorum da bu olacak size.
00:34:28Yani bu konuda özellikle son bir yıldır bakurda çok ciddi bir hareketlilik de var çok sayıda çalışma da yürütüldü ama
00:34:38değişik eleştiriler de var aslında.
00:34:40Şeyi sormak istiyorum demokratik toplum inşası belki Kürtler açısından ilk kez gündeme girmiyor bakur açısından da girmiyor.
00:34:49Ancak bu yolda giderken mevcut toplumsal dokunun avantajları nedir dezavantajları nedir hangi engeller var bu konuda neler söyleyebilirsiniz?
00:35:02Öncelikle şunu ifade edeyim ben demokratik toplum inşasından kastım sadece bulunduğumuz coğrafya yani bakur sahası olmadığını düşünüyorum.
00:35:12Kürt özgürlük hareketi ve mücadele alanlarının tamamı bugün dünyanın her yerinde mücadele yürütür pozisyonda bir direnişin bir mücadelenin içerisinde oldu.
00:35:24Örneğin diaspora bunun en önemli parçalarından bir tanesi ve onlarca binlerce sürgünün aslında hayatını deyim yerinde şeye uğrattığı bir alan.
00:35:37Doğal olarak elbette en önemli merkezlerinden çünkü bu saha biraz daha aslında mücadelenin geliştiği mücadelenin ilk tohumlarının atıldığı bir saha.
00:35:49Her şeyden önce ana girizgahın, ana çıkışın olması beklenen sahalardan bir tanesi.
00:35:58Ancak geldiğimiz aşama çok önemli bir aşama.
00:36:01Ben şu tarafıyla evet bir öz eleştiri pozisyondayız.
00:36:05Onu ifade etmekte fayda var.
00:36:07Geçtiğimiz günlerde İmralı Sekreter yazısının da kaleme aldığı bir yazıda çok net ifade edilmişti.
00:36:14Ben bunun çok önemli olduğunu düşünüyorum.
00:36:16Bir buçuk yıl, iki yıllık bir zaman, çatışmasız bir zaman neresinden bakarsak.
00:36:23Deyim yerinde ise Başkan Öcalan'ın aslında tırnak içerisinde uçurumun kenarından toplumları aldığı, halkımızı aldığı, uçurumun kenarından, kıyımın kenarından, soykırımın
00:36:38kenarı eşiğinden aslında döndüğümüz bir dönemi yaşadık.
00:36:42O tarafıyla bu bir buçuk, iki yıllık dönem aynı zamanda inşaya en müsait dönemlerden bir tanesiydi.
00:36:50Bir dönemi geçirdik.
00:36:52O anlamıyla ne kadar yerine getirebildik?
00:36:54Ne kadar inşayı oluşturabildik?
00:36:57Bu noktada ne kadar aslında zihniyet oluşturabildik?
00:37:01Çünkü bizim inşadan kastımız tek başına yapılanma zeminleri ve işte diyelim somut mekanizmalar değil.
00:37:09Aynı zamanda bir zihniyet değişiminden ve dönüşümünden bahsediyoruz.
00:37:13Tam da bu noktada ciddi bir çaba, ciddi bir emek, ciddi bir yüklenme hali var.
00:37:18Ancak tamamı anlamında yerine getirdik mi bu hala daha bekliyor.
00:37:25Yani süreç hala daha tamamlanmayı ya da oluş halini bekliyor.
00:37:30O anlamıyla bir çaba olsa da bugün itibariyle yer yer yürütülen bazı tartışmalardan öne çıkarak ifade ediyorum.
00:37:39Hala hazırda, örneğin bu dönemin en temel tartışmalarından bir tanesi demokratik cumhuriyet perspektifinin hayata geçirilmesi esprisiydi biliyorsunuz.
00:37:50Hala bize son dönemde daha da derin tartışıyoruz bulunduğumuz alanda.
00:37:56Mevcut yüzlerce yıllık kendini inşa etmiş cumhuriyet gerçekliğine demokratik bir tanım getirmek
00:38:03ve mevcut cumhuriyetle sorun yaşayan tüm kesimlerle perspektifin kendisini buluşturmak
00:38:11ve bunun etrafında örgütlü toplum zemini, örgütlü mücadele zemini oluşturmak
00:38:16hala hazırda kendini tamamlamış değil.
00:38:20Bunu ifade edelim.
00:38:22Ancak önümüzdeki dönem biliyorsunuz DEM Parti'nin kongre süreci.
00:38:26Böylesi bir gündemle hareket ediyor.
00:38:29Geçtiğimiz günlerde bunun açıklamaları da yapıldı.
00:38:33Her şeyden önce DEM Parti demokratik siyaset alanına geçişin önemli mekanizmalarından bir tanesi.
00:38:40Tam da ruhunu demokratik cumhuriyetle yakalayacak bir parti gerçekliğini yeniden esas almak,
00:38:47bulunduğumuz coğrafyada aslında karşı bir cephe iddiasını ortaya koyabilmek,
00:38:52ortak mücadele alanlarında her kesimi kendi bağrında toparlayabilen bir partiye dönüşmek,
00:39:00temel iddiasıyla kendi inşasına yeniden başladı.
00:39:04Bu büyük bir iddia, önemli bir iddia.
00:39:06Geldiğimiz aşamada Türkiye siyasetinin tüm tıkanan zeminlerini yeni bir mücadele alanıyla,
00:39:14yeni bir parti aklıyla, yeni bir perseklifle açmak en temel iddiası.
00:39:21Bu noktada ciddi bir iddianın olduğunu, ciddi bir çalışmanın başladığını, hararetli bir çalışmanın başladığını ifade edebiliriz.
00:39:29Ancak inşa dediğimiz zeminin toplumsal mücadele alanlarına gitgide aksettirilmesiyle de,
00:39:36sokaklar bunu bir kez daha görüyor aslında, gitgide bu noktada bir enerjinin, bir sinerjinin, bir motivasyonun oluştuğunu,
00:39:45bunun önümüzdeki günlerde daha kurumsallaşan mekanizmalara dönüşmesini,
00:39:50daha kurumsallaşan sürece cevap olacak, döneme cevap olacak, topluma cevap olabilecek inşanın önünü açacağını düşünüyorum.
00:39:58Şu aşama aslında biraz daha tam da bunu yoğunca tartıştığımız bir aşama ama biliyorum ki Rojava'da da Kürtler bunu tartışıyorlar,
00:40:08Diyaspora'da da Kürtler bunu tartışıyorlar, Güney Kürdistan'da da Kürtler bunu tartışıyorlar
00:40:14ve Bakur'da bunun merkezi olan bir yerde en net tartışmayı yürüten alanlardan bir tanesi.
00:40:21Yani Bakur şu açıdan geçmiş yıllarda belli bir deneyim, hatta Rojava deneyiminden önce,
00:40:27Bakur'un da belli deneyimleri vardı, yani halktan böyle negatif tepkiler yoktur sanırım ya da var mıdır?
00:40:36Yani biz negatif bir tepki görmedik, onu belirtelim tam tersi anlamaya çalışan bir yaklaşım, çok yoğun.
00:40:43Bu bir tek şey için söylemiyorum ancak bunu belirtmekte fayda var.
00:40:47Bir de toplumun ana dinamikleri dediğimiz, bizim mevcut mekanizmalarımızın dışında olan mekanizmalar da var.
00:40:55Yani kendi şu ana kadar yürüttüğümüz ideolojik, aksa yürüttüğümüz mücadele alanlarının dışında,
00:41:01farklı toplumun farklı kesimlerinin, örneğin sosyalistlerin, işçilerin, emekçilerin, kadınların, gençlerin çok yoğun tartıştığı bir süreç.
00:41:10Bu anlamıyla ben olumsuz bir değerlendirmeden ziyade anlamaya çalışan bir değerlendirme olarak nitelendiririm.
00:41:17Bu tartışmalar elbette eleştiriye müsait tartışmalar.
00:41:21Bu tartışmalar elbette biraz farklı söylemlerinde yan yana getirildiği tartışmalar.
00:41:28Biliyorsunuz, Başkan Öcalan bu konuda çok açıktır söylemde.
00:41:32Hemen hemen bütün görüşme notlarından anladığımız, okuduğumuzda biraz bunun yansıması.
00:41:38Yani özellikle yoğun tartışma beklentisi ve yoğun eleştiri değerlendirmelerle yeniden kendini bulacak bir toplumsal örgütlenme,
00:41:48ortak mücadele alanı ve büyük çıkıştan bahsediyor.
00:41:51Bir devrimsel çıkıştan bahsediyor.
00:41:54Şimdi tam bu anlamıyla tartışmaların önünü kesmeden, eleştirilerin önünü kesmeden,
00:41:59tartışmaları aslında özgünlüğünde aslında ele alıp ortak mücadele, kesişen mücadele alanlarını nasıl yaratacağımızı gündemimize almış durumdayız.
00:42:10Elbette farklılıklarımız var, elbette kesiştiğimiz yanlar var.
00:42:14Ama ortaklaşacağımız, ortak mücadele alanında buluşacağımız bir sistem gerçekliği var.
00:42:20Bu sisteme karşı nasıl bir arada kalırız, bu sisteme karşı nasıl yan yana dururuz ve kendi özgücüne dayalı,
00:42:27bu özgücü deyim yerindesi yönetim zeminlerine dönüştürme gibi bir iddia var ortada.
00:42:34Tam da bu aşamada biraz aslında zihniyet tartışması, biraz fikir tartışması, biraz düşünsel tartışma,
00:42:40biraz onun pekiştirdiği sistem tartışması yürütüyor bakur sahası, çok yoğun.
00:42:45Ama yanı sıra da elbette toplumsal anlamda kapitalist modernitenin hınca hınç yüklendiği bir zemindir toplum dediğimiz şey.
00:42:54Çürüttüğü, tükettiği, yok ettiği, deyim yerindesi yozlaştırdığı, kendi öz değerlerinden, kendi özgücünden uzaklaştırdığı,
00:43:03aşırı derecede tekilleştirdiği, bireyselleştirdiği, toplum özünden çıkarttığı bir toplumdan bahsediyoruz.
00:43:09Bu toplumun yeniden inşası, bu toplumun yeniden ortaklaşması, bir aradanlığı, rızalık temelli olur.
00:43:16Ve bu rızalı oluşturmak çabasıyla bir mücadele yürütülüyor, bir mücadele anlatılıyor.
00:43:23O anlamıyla bu anlatıların kendisi verime dönüşecektir önümüzdeki süreçte.
00:43:28Bu anlatımların kendisi yeniden bir ete kemiğe bürünecektir.
00:43:33Biraz ayrıştırdığımız, biraz birleştirdiğimiz, oluşturduğumuz bir zeminden bahsediyoruz.
00:43:45Demparti M2 üyesi Derya Aslan, çok teşekkür ediyorum.
00:43:49Zaman ayırıp programımıza katıldığınız için.
00:43:52Ben teşekkür ediyorum. İyi akşamlar diliyorum.
00:43:54Aksaklıklar için de tekrardan kusura bakmayın.
00:43:57Teşekkür ediyorum. İyi akşamlar diliyorum ben.
00:43:59Evet sevgili izleyenler, bu konu üzerinden devam edeceğiz.
00:44:05Ancak öncelikle bir dosyamız var.
00:44:08Geçtiğimiz hafta, pazar günü İstanbul'da özgürlük mitingi yapılmış ve mitinge katılan kadınlar süreci ilişkin taleplerini belirtmişti.
00:44:18Bakalım hangi talepler öne çıkıyor.
00:44:23İstanbul Bağcılar Meydanı'nda pazar günü özgürlük mitingi düzenlendi.
00:44:27Önder Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü talebiyle gerçekleştirilen mitinge katılan kadınlar, sürece ilişkin yasal adımların hızlandırılması ve Önder Abdullah Öcalan
00:44:40'ın fiziki özgürlüğünün sağlanması çağrısında bulundu.
00:44:44Kadınlar yaptıkları açıklamalarda taleplerini dile getirdi.
00:44:48Önder Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü talebiyle gerçekleştirilen mitinge katılan kadınlar, sürece ilişkin yasal adımlar, sürece ilişkin yasal adımlar, sürece
00:45:13ilişkin yasal adımlar, sürece ilişkin yasal adımlar.
00:45:16İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:45:24İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:45:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:45:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:45:48İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:45:57İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:46:01İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:46:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:46:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:46:03Ve tekrar söylüyorum haksız yere tutulduklarını düşünüyorum.
00:46:07Sizin de bunun için buradayız.
00:46:09Abdullah Öcalan, Kürt halkı için yaptığı mücadelenin bir sonucu olarak ne kadar mücadele gerekiyorsa hepsini Kürt halkıyla beraber yaptı.
00:46:19Ve şu anda demokratik bir memleket için, demokratik bir Türkiye için elinden gelen her şeyi yaptığı için biz de bu
00:46:26mitinge katıldık.
00:46:27Встреча с днём, взрывчаток, взрывчаток, взрывчатки и мемлеклектов.
00:46:34Мы уже вновь раз ощество, взрывчатки, взрывчатки.
00:46:38Я имею в виду офицей, в режиме организации, ряда, взрывчаток.
00:46:47Общики, взрывы из мне нужно.
00:46:56Редактор субтитров А.Семкин Корректор А.Егорова
00:47:19Барыш gelsin, özgürlük gelsin, adil bir ülke olsun, adil eşitlik bir ülke olsa olsun, kadınlar ölmesin, çocuklar öldürülmesin.
00:47:28100. yıl yıldayız, halen bir değişim bekliyoruz, umudumuz var, umudumuzu yitirmiyoruz.
00:47:35Барыш olmadığı мюддетчик, не önderлиğe, не Selahattin Demirtaş'a özgürlük gelmeyecektir.
00:47:41Öncelikle barış diyoruz, onurlu bir mücadeleyle ve kitlesel örgütlenmeyle olur bu.
00:47:52Evet kadınların talepleri böyleydi, şimdi tam olarak Özellikle Say'ı takip eden arkadaşlardan da öğreneceğiz.
00:48:01Şirin Bayık gazeteci arkadaşımız bizimle. Şirin Bayık hoş geldin programımıza.
00:48:06Hoş buldum, iyi yayınlar.
00:48:08Teşekkür ederim. Evet Şirin, biraz önce Özellikle kadınların İstanbul'da öne çıkan taleplerini de izledik.
00:48:17Sen de Say'ı birebir takip eden ediyorsun, özellikle bu süreçte öne çıkan konularda.
00:48:23Biraz önce Derya Aslan, Demparti M.E.K. üyesiyle konuştuk.
00:48:30Bu basında öne çıkan, konuşulan kimi yasalar, çerçeve yasa olarak öne çıkan şeyler var, tartışılıyor.
00:48:36Demparti'nin bu konuda itirazları vardı, geçen gün açıklama yaptılar.
00:48:40Şimdi bu tartışmalar sahaya nasıl yansıyor, nasıl değerlendiriyor?
00:48:45Yani bu süreçten beklentiler böyleyken ancak farklı tartışmalar da oluyor.
00:48:50Neler aktarabilirsin?
00:48:54Evet, 27 Şubat çağrısından bu yana aslında bir buçuk sene geçti ve sahada görünen o ki aslında inanılmaz bir sabırsızlık
00:49:06var, sürecin nihayete ermesi ya da somut adımların atılması yönünde ciddi talepler var.
00:49:12Nitekim biz bunu mitinglerde görebiliyoruz, nevroz alanlarında görebiliyoruz, mikrofon uzattığımız kişilerde bu somut adımların atılması, bir an önce aslında o
00:49:25samimi elin, barış elinin de devlet tarafından uzatılması beklentisi çok yoğun.
00:49:29Aslında biraz barış ve demokratik toplum sürecine bir öncelikle iki kanattan bir bakacak olursak belki daha da netleşir.
00:49:39Şimdi devlet kanadından aslında bir buçuk senedir neredeyse somut denilebilecek pozitif anlamda bir adım atılmış değil.
00:49:47Ta ki geçtiğimiz günlerde bu çerçeve yasa tartışmaları başlayana kadar.
00:49:53Aslında bu süreç içerisinde kimi zaman açıklamalar oluyor devlet kanadından özellikle devlet AKP'nin sessiz kaldığı noktalarda MHP lideri Devlet
00:50:06Bahçeli'nin çıkışları oluyordu.
00:50:08Ve bir anlamda aslında bu süreci biraz daha evet biz bu süreci devam ettiriyoruz hissiyatını veriyordu açıkçası.
00:50:16Ancak son dönemlerde Devlet Bahçeli'den de bu yönlü açıklamalar olmuyor.
00:50:21Son biliyorsunuz grup toplantılarında salı günleri buna dair konuşmalar yapıyordu.
00:50:26Ancak son günlerde olmuyor ve aslında bu süreçte şu an karşı karşıya kaldığımız bir çerçeve yasa tartışmaları kaldı.
00:50:35Tabi bir de Kürt kamuoyu tarafında bu sürecin okunmasına bir bakacak olursak aslında 27 Şubat çağrısının yapıldığı ilk gün kamuoyunun
00:50:45nasıl ki Ahmet'te meydanlarda farklı kentlerde meydanlarda oturup aslında Kürt halk öneri Abdullah Öcalan'ın ne diyeceğini merakla beklemesi o
00:50:55mesajını alması aslında hala bir buçuk yıldır o sıcaklığını taşıyor.
00:51:00Ve sürekli bir mesaj beklentisi var o mesaja yönelik o mesaj karşılığında devletin atması gereken somut adımlar beklentisi söz konusu.
00:51:10Tabi Kürdistan'da yine bu yönlü aslında paralelinde süreç paralelinde birçok çalışma birçok faaliyet yürütülüyor aslında bahsettiğim gibi mitingler olsun yürüyüşler
00:51:24olsun.
00:51:24Evet bu süreci sahiplenen sivil toplum örgütleri, hukukçular kamuoyu, Kürt kamuoyu özellikle sahiplenen bir noktada.
00:51:34Tabi bu iki taraftan aslında Kürt kamuoyu her ne kadar biz bu barışı istiyoruz, biz bu barışın önünün açılması için
00:51:46her şeyin yapılmasını bekliyoruz gibi bir talep yükselse de
00:51:51Ve yine devlet kanadından aslında bu talebe ilişkin net somut yanıtlar gelmiyor, somut adımlar da gelmiyor.
00:51:59Tabi bildiğiniz gibi halen bir buçuk yıl geçmesine rağmen hala tırnak içerisinde terörsüz Türkiye kavramıyla aslında bu süreci adlandırıyorlar.
00:52:10Ve tabi ki bu da sahada ciddi bir, kamuoyunda ciddi bir güvensizlik yaratıyor.
00:52:18Örneğin neden terörsüz Türkiye? Biz barış derken, özgürlük derken, demokrasi eşitlik derken neden terörsüz Türkiye kavramı ısrarla kullanılıyor?
00:52:28Buna açık bir itiraz söz konusu aslında Kürt kamuoyunda özellikle.
00:52:33Çünkü aslında süreç iki taraf içinde işlese de farklı kavramlarla, farklı isimlendirmelerle yürüyor.
00:52:42Bu tabi ki bir buçuk sene içerisinde ciddi bir kırılma yarattı kamuoyunda da.
00:52:47Ancak bu kırılma barış sürecine halkın aslında sahiplenmemesi durumunu getirmiyor.
00:52:54Tam tersine aslında açık bir sahiplenmeyi görüyoruz.
00:52:57Bunu miting alanlarında örneğin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğünün talep edilmesi başlığında görebiliyoruz.
00:53:07Baş müzakereci olarak gördüğü başlığında görebiliyoruz.
00:53:10Bu talepler net olarak yansıyor.
00:53:13Dediğim gibi bir buçuk senede aslında toplumda çok bir dönüşüm olmadı.
00:53:19Bu süreci sahiplenme konusunda bir gerileme olmadı.
00:53:22Hatta her geçen gün daha büyük kalabalıklar bir araya gelerek bu talebi biliyor.
00:53:27Talebi yükseltiyor.
00:53:29Ancak bir buçuk sene boyunca devlet tarafından bir adım atılmaması da tabi ki bunu çok kıran bir noktada.
00:53:37Tabi son günlerde bu çerçeve yasa tartışılıyor.
00:53:41Bu çerçeve yasanın aslında kamuoyundaki yansıması nasıl derseniz.
00:53:45Şimdi halkın aslında tabi bu süreçten beklentilerini birkaç maddede kategorize edebiliriz.
00:53:53Bir Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın fiziksel özgürlüğü ve bu süreçte baş müzakereci olarak süreci devam ettirmesi fiziki koşullarının
00:54:03sağlanması yönünde.
00:54:04Bir ikincisi siyasi mahpusların serbest bırakılması.
00:54:08Bu çok çok duyduğumuz bir şey.
00:54:11Aslında sadece gazetecilerin değil belki hukukçuların, sivil toplumun herkesin şunu duyduğuna eminim.
00:54:18Süreç işliyor da ama bizim de şu vardı cezaevinde, bizim de şu vardı ne olacak bir haber var mı diyen
00:54:26meraklı gözlerle aslında yakınlarının akıbetini bekleyen insanlar çok fazla.
00:54:34Çünkü hani sizin de bildiğiniz gibi Kürdistan'da her aileden birileri muhakkak ki hani cezaevinde ya yatıyor ya yatmakta haliyle bu
00:54:45doğalında süreçten koparmıyor.
00:54:48Kimseyi koparamıyor.
00:54:49Çünkü bir şekilde ilintili.
00:54:51Çünkü bir şekilde bu konudan dolayı canı yanmış.
00:54:54Yıllardır cezaevinde siyasi mahpusları bekleyen bir kişiyi, beklentileri var.
00:55:00Ne olacak diye soruyorlar.
00:55:02Ya 30 yıl geçti ama bu süreçle beraber çıkabilir mi?
00:55:06Özellikle bu sorular çok çok duyduğumuz sorular.
00:55:09Yani tabii hani gazeteci kimliğimizde bunu biz de duyduğumuz kadarıyla aktarmaya çalışıyoruz.
00:55:15Ama bu anladığım kadarıyla herkese sorulan sorular.
00:55:18Çünkü merak ediliyor.
00:55:20Bir diğeri şu madde aslında son dönemlerde ana dilde eğitim meselesi de çok çok gündeme gelen meselelerden ciddi bir talep
00:55:31var.
00:55:32Buna ilişkin geçtiğimiz haftada Ahmet'le buna ilişkin bir dil konferansı yapılmıştı.
00:55:37Yine bu taleplerin yükseldiğini görebiliyoruz.
00:55:42Tabii ki bazı saha araştırmaları da saha raporları da bunun yüksek bir oranda olduğunu, arttığını söylüyor.
00:55:51Halkın aslında beklentisi bu yönde.
00:55:53Tabii bir de ihlaller konusu var.
00:55:57Örneğin geçtiğimiz günlerde benim de takip ettiğim bir halk toplantısında bir annenin söylediği şey aslında hani barışı neden istediği,
00:56:06barışa neden bu kadar sarıldığının bir yanıtı.
00:56:10Hani yıllardır ben sadece çocuğumun kemiğini artık bulmak istiyorum.
00:56:14Bu duyguyla aslında bu barış sürecine olan inancı, umudunu yitirmemekle beraber hani sahiplenen bir yerde.
00:56:22Bu açıkçası halkın bu sürece dair en temel beklentileri, en temel duygusal durumları diyebiliriz.
00:56:32Evet, biraz önceki mitingden konuşan kadınların değerlendirmeleri de bahsettiğin çerçevedeydi.
00:56:43Şimdi bu son geçtiğimiz haftaki tartışmalarda, bu hafta da vardı.
00:56:48Bir de yani bunlar tabii teyit edilmemiş.
00:56:52Den Parti de bunu söyledi.
00:56:54Yetkililer açıklamalarında da söylüyor aslında çerçeve yasak kapsamlı diye.
00:56:59Böyle bir açıklaması da vardı bugün.
00:57:01Mehmet Uçum'un da açıklaması vardı.
00:57:03Fakat bunlar çok açık yürütülmediği için ya da henüz ortaya çıkmadığı için servis edilen haberlerde bahsettiğin gibi rahatsız edici konular
00:57:15çıkıyor ve halkta tepki gösteriyor.
00:57:17Bunlardan biri de özellikle peki gerilalarına yönelik pişmanlık.
00:57:22Yani pişmanlık ya da pişmanlıktan yararlanacak ya da işte kategorik olarak suçlar, suçsuzlar gibi ayrıştırılacak.
00:57:31Bunlara dönük ne tür tepkiler alıyorsun?
00:57:33Yani neye şahit oldun?
00:57:35Evet aslında bu konu çok kritik bir konu çünkü çerçeve yasa biraz önce bahsettiğimiz o bir buçuk sene sonra belki
00:57:45atılan ilk adımlardan biri ve aslında bir anlamda iktidarın bu sürece olan niyetini belki belli edecek, samimiyetini gösterecek.
00:57:56Ve evet son dönemlerde özellikle suçlama, suçlayıcı bir yönden bakan, kategorize eden bir yerden bu çerçeve yasanın hazırlanacağı konusu halkta
00:58:11ciddi bir kırılma yaşattı.
00:58:13Bunu gerçekten söylemek mümkün çünkü bunu devlet sadece kendi bakış açısından aslında bu hani 100 yıllık inkar dediğimiz, 100 yıllık
00:58:24yok sayma dediğimiz bakış açısının bir devamı olarak sunuyor ve bu ciddi bir kırılma yaratabiliyor.
00:58:32Buna yoğun tepkiler var.
00:58:34Muhtemelen çerçeve yasada bu gibi konuların olması çoğu kişiyi yani bu sürece dair inancını yok edecek durumda.
00:58:45Çünkü bu Kürt kamuoyu nezdinde açıkçası çok kabul edilebileceğini düşünmediğim bir konu.
00:58:51Çünkü suçlayıcı ve hani kategorize eden bir çerçeve yasa aslında şöyle hani devletin sadece kendi düşünüp tasarladığı bir anlamda bu
00:59:05süreci sadece kendi insafına bıraktığı ve ben yaptım oldu demesi tabii ki de ciddi bir kırılma yaratacak gibi.
00:59:13Zaten bu çerçeve yasanın ilk gündeme geldiği günden bu yana ciddi tepkiler var bu konuya.
00:59:21Bu konuda sanırım çok böyle ikna edici bir şeyler söylenmiyor.
00:59:28Açıkçası çerçeve yasanın da tam içeriğini bilmiyoruz.
00:59:32Nasıl olacak bilmiyoruz.
00:59:34Ancak gelen duyumlar çok daha çerçeve yasanın kamuoyunu tatmin edebilecek bir çerçeve yasa olmadığını belirtiyor.
00:59:43Tabii ki hani yüz yıllık bir meselede, yüz yıllık bir sorunda bir buçuk yıl, iki yıl, üç yıl gibi bir
00:59:52zaman diliminde bütün o inkar ve asimilasyonun bir anda yok olması, bir anda çözüme kavuşturulması da beklenmiyor aslında.
01:00:01Ancak samimiyet testi dediğimiz aslında bu çerçeve yasa da evet ben hani sizi gören, sizin hissiyatınızı anlayan ya da duygularınıza
01:00:12bir anlamda önem veren bir noktadayım.
01:00:15Yaklaşımı gelmesi ciddi bir kırılma yaratabileceğini düşünüyorum ben.
01:00:19Tabii bunun için aslında tartışılan bir diğer konu da aslında bugün özellikle Ahmet'te yine yapılan bir konferans vardı.
01:00:31Demokratik Kürt Hukukçular Konferansı.
01:00:33Bu konferansa da aslında buna işaret edilmişti ve bu çerçeve yasa detaylı olarak tartışıldı.
01:00:39Sonuç bildirgesinde zaten buna karşı olacaklarını söylediler.
01:00:46Yani kategorize edilmemeli, tüm örgütsel kademeler eşit şekilde yargılanmalı değil, eşit bir şekilde artık bu çerçeve yasanın kapsamı neyse o
01:00:59şekilde ele alınmalı gibi bir yaklaşım beklentilerini de dile getirmişlerdi.
01:01:07Evet şimdi yani değerlendirmelerinden de çıkardığım aslında basından da okuyabildiğimiz demokratik toplum inşası Bakır-ı Kürdistan'da gündem biraz önce Derya
01:01:23Aslan'da böyle değerlendirdi bir de Bakır'ın çok geçmiş bir deneyimi de var.
01:01:28Nasıl yansıyor, nasıl bir örgütleme oluyor, halkın bu konuyu ele alış ve değerlendirmesine ilişkin neler söyleyebilirsin?
01:01:39Evet bu süreçle beraber aslında Kürdistan'da çok çok böyle yeni konuşulan kavramlar var.
01:01:48Yeni konuşulan tabii paradigma tartışılıyor, konuşuluyor.
01:01:51Sahada aslında şey çok tuhafıma gidiyordu.
01:01:55İlk zamanlar hemen mesela örneğin bir komün kavramı, komün oluşturacağız evet yeni bir paradigmaya sahibiz onu değerlendireceğiz derken aslında halkın
01:02:06bunu çok benimseyen, çok hazır bir şekilde ele alması aslında bana çok hızlı bir süreç gibi geldi.
01:02:13Tabii ki bu ana gündem konularından biri ve özellikle konuşulduğunda aslında evet biz bunun için hazırız, süreç nereye giderse gitsin
01:02:24aslında biz bu yol ve yöntemleri deneyebiliriz.
01:02:28Aslında o demokratikleşmeyi, o yeniden örgütlenmeyi tabii kendi aramızda gerçekleştirebiliriz duygusu çok yoğun.
01:02:38Ve bunun için de şöyle hani aslında bir yerden bekleyen noktadan değil de tamamen katılımcı olarak yani öznesi olarak yapmaya
01:02:48çalışıyor ve herkesin önerileri özellikle halk buluşmalarında bu çok çıkıyor.
01:02:54Yani benim önerim şu şekilde aslında böyle olsa daha iyi olur ya da bizim bunu yapmamız gerekiyor, bizim böyle bir
01:03:01örgütlenme modeline sahip olmamız gerekiyor gibi öneriler de geliyor.
01:03:06Bu da aslında doğalında Kürt halkının bu süreçte aslında ihtiyaç duyduğu, o sürece geldiği, hazır olduğu, bunun için sadece yasal
01:03:21düzenlemelerin gerektiği,
01:03:23eğer yasal düzenlemeler de gerekmiyorsa zaten kendisinden doğru bir takım yeni inşa sürecine girdiğini gösteriyor.
01:03:33Bu açıkçası çok bana farklı gelen bir durum.
01:03:37Çünkü hali hazırda evet biz hani komünler kuracağız dediğimizde yani diyebiliyorlar evet biz komünler kuracağız.
01:03:46Bu örneğin siyasetçilerle halk bir araya geldiğinde buna çok hazır görüyorum ben.
01:03:52Öneriler konusunda özellikle katılımcılık konusunda eleştirilerini de çok net dile getirebiliyorlar.
01:03:59Çok cesurca eleştirebiliyorlar.
01:04:01Çok cesurca önerilerini dile getirebiliyorlar.
01:04:04Taleplerini çok cesur bir dille yükseltiyorlar.
01:04:08Bu açıdan yani kamuoyunun birazcık o konuda cesur olduğunu söyleyebiliriz.
01:04:14Ve bu süreçte aslında bu organizasyon, bu aynen organizasyon diyebiliriz bu organizasyonda aslında çok katılımcı ve herkesin hissiyatını anlayan,
01:04:28herkesin duygusunu anlayan, herkesin hassas noktasını anlayan bir yerden aslında devam ettirilebilir bir süreç.
01:04:35Ve çünkü hani buna karşı olan ya da kabul etmiyorum diyen görmedim ya da biz iyiydik böyle.
01:04:44Çünkü şöyle bir şey var gerçekten hani özellikle Kürdistan'da, özellikle kadınlarda çok ciddi bir mağduriyet söz konusu.
01:04:52Bu hani derin yoksulluk dediğimiz o yoksulluk biçiminin çok mağduru.
01:04:58Çünkü antidemokratik uygulamaların mağduru, hak ihlallerinin mağduru.
01:05:03Yani birçok kategoride mağdur oldukları için, mağdur edildikleri için bugün o demokratik inşaya çok daha hazır görüyorum ben.
01:05:17Yani bunu şöyle mi okuyorsun?
01:05:19Aslında yani belki biz bakuru konuşuyoruz ama genel Türkiye toplumunda da
01:05:25aslında bir dayanışmacılığa, kolektivizme ihtiyaç olması üzerinden mi bunlar sahipleniliyor?
01:05:34Yoksa işte bir süreç oldu hani bu da bir yandan da böyle bir katkı olsun anlayışı mı var?
01:05:40Aslında sürecin beraberinde getirdiği aslında doğru okuma hani biz şey de diyoruz hani Kürtler gerçekten politik bir hak dediğimiz noktada
01:05:49bunu okuyabiliyoruz.
01:05:51Evet sürecin bir sürecin başladığını, bu süreçte kamuoyuna kişisel olarak sorumluluklar düştüğü bilinciyle aslında yaklaşım sergiliyorlar.
01:06:02Tabii ki burada siyasi partilerin de ön açıcı olması önemli.
01:06:10Belki hani tamamıyla siyasi partilerin ön açmasıyla değil ama en azından gündemi takip edebildikleri kadarıyla, süreci merak ettikleri kadarıyla
01:06:20ve hani o bilinçle bu adımları atıyorlar, o bilinçle bu sahiplenmeyi de gösteriyorlar.
01:06:27Ama aynı zamanda bir ihtiyaç da yok mu ortada?
01:06:29Çünkü özellikle yani Türkiye'de çok ciddi bir ekonomik kriz var.
01:06:34Aslında birçok kriz var ama belki halkı en çok etkileyen konu yine kadınlara yönelik çok ciddi, şiddet sen de altını
01:06:40çizdin.
01:06:42Bunlar da böyle bir oluşumu ya da yeniden bir dönüşüme, yeni bir toplumsal forma ihtiyaç duymalarla da ilgili değil mi
01:06:52acaba?
01:06:53Kesinlikle çok ilgili çünkü hani şöyle bir şey hani insanlar gerçekten en dibi gördüğünde ki bir devrimsel nitelikte çabaları oluyor.
01:07:08Bugün hani baktığımızda aslında bu ekonomik sıkıntılar, bu ekonomik kriz, bu hak ihlalleri, bu antidemokratik uygulamalar toplumu bir bütünlen aslında
01:07:21son noktaya getirmiş durumda.
01:07:22Ve yine belki bu bundandır ki yine çözüm yolu olarak hani kendilerini burada bir özne olarak görüyorlar.
01:07:32Evet yani bu bu uygulamalara son verebilecek olan yine bizleriz anlayışıyla da aslında bu yükseliyor da olabilir belki.
01:07:40Tabii hani halkın bu konuda hani ne kadar ilerleyebileceği, ne kadar bu dayanışmayı yükseltebileceğini önümüzdeki belki yıllar içerisinde görebileceğiz.
01:07:55Çünkü daha yeni yeni bunun tohumları atılıyor.
01:07:58Yeni yeni bu evet hani halkın evet biz yapacağız, biz bu örgütlenmeyi sağlayacağız, biz demokrasiyi inşa edeceğiz, biz komünleri inşa
01:08:07edeceğiz.
01:08:08Biz farklı bir dünya tahayyülü kuracağız gibi tohumlar belki ileride nasıl belirizlenir daha net görebileceğiz.
01:08:19Şimdi bununla bağlantılı bir şey de sormak istiyorum.
01:08:24Son dönemlerde Türkiye yönelinde aslında son yıllarda Türkiye genelinde ciddi bir kadına yönelik şiddet durumu söz konusu.
01:08:32Bu konuda her geçen gün de artış gösteriyor.
01:08:34Çocuklar da gün geçtikçe bu çembere alınıyor belki toplumun en savunmasız kesimi de.
01:08:40Ve Bakırı Kürdistan'da da bu olaylar yaşanıyor bir biçimiyle.
01:08:44Fakat aynı zamanda Bakırı Kürdistan'da işte demokratik toplum inşasına da kadınlar öncülük ediyor.
01:08:51Şimdi bu öncülük rolüne toplum nasıl yaklaşıyor?
01:08:54Bu ikisi arasındaki çelişki nerede duruyor?
01:08:58Nasıl değerlendiriyor? Sen nasıl görüyorsun?
01:09:02Aslında bu süreçte kadınlar hani o edilgen noktadan özne olma noktasına geçişi bence gerçekleştiriyorlar.
01:09:14Biraz önce VTRD'de de izlediğimiz gibi aslında kadınlar en cesur sözleri sarf ediyorlar.
01:09:19En yüksek talepleri kadınlar dile getiriyorlar.
01:09:23Bu anlamıyla kadınların öncü olduğu, kadınların özne olduğu bir süreç gelişiyor.
01:09:29Ve zaten neredeyse bütün hani bu toplumsal aktiviteler arasında kadınlar bunun öncülüğünü yapıyor.
01:09:37Bu hani çok böyle uzak olan bir noktadan değil.
01:09:43Yani bu kadın özgürlükçü paradigmadan bağımsız bir noktada değil tabii ki.
01:09:48Bu paradigma ile beraber aslında öncülüğünü yapabiliyor, öncülüğünü yapmak istiyor.
01:09:53Ve gerçekten çok cesur açıklamalarda, çok cesur adımları atma noktasında kadınları biz sürekli önde geliyoruz.
01:10:00Bu da haliyle süreçte aslında kadınların özne olacağı, süreçte kadınların öncü rol oynayacağı anlamına geliyor.
01:10:09Bu anlamda da bence ciddi bir adım söz konusu, ciddi bir ilerleme söz konusu.
01:10:16Tabii bu süreçte bir de şu var hani şu özellikle Türkiye gibi kadın haklarının yerle eksen edildiği,
01:10:25aslında neredeyse yaşam hakkı tanımadığı, her gün bir kadın cinayetiyle neredeyse uyandığımız,
01:10:32bunun sistematik hale geldiği, cezasızlık politikalarıyla karşılaştığı bir ortamda kadınlar erkek egemen zihniyeti reddeden
01:10:43ve herhangi bir yolda tek başına ve birlikte sadece kadınlar olarak yürümeyi tercih ediyorlar.
01:10:51Bazen bugün de denk geldim bir kadın dedi ki biz sadece kadın kooperatifi istiyoruz.
01:10:59Kadınlar olsun sadece. Yani erkekler sadece alışveriş için gelsin.
01:11:03Gerçekten bu hem kadınların bu süreçten kendini özne olarak gördüğünün bir göstergesi,
01:11:09hem de bu yönlü adımları geliştireceğinin de bir göstergesi gibi görünüyor.
01:11:15Yani kadınlar şunu, yani toplum bir taraftan bu öncülüğü kabul ediyor.
01:11:19Bu aslında Kürdistan'da uzun yıllardır oturmuş bir durum.
01:11:23Bugün değişik dönemler ve mücadeleler üzerinden de geliştik, böyle de takip ettik.
01:11:29Fakat öbür taraftan da Kürdistan'da kadına yönelik şiddet var.
01:11:34Cinsel saldırılar var, çocuklara yönelik var.
01:11:37Mesela bunu sen nasıl değerlendiriyorsun?
01:11:41Yani bu konuda bir mevcut konjektürel durumla ilgili mi?
01:11:45Yoksa çok büyük bir kadın mücadelesinden bahsediyoruz, Kürt Kadın Hareketi'nden.
01:11:52Yani bu özel, tamam özel savaşın da etkileri çokça konuşuluyor da,
01:11:56ama son talihde bunlar Kürdistan'da yaşanan şeyler de,
01:12:00sen nasıl değerlendiriyorsun bunu?
01:12:02Aşmak kadınlar açısından çok zor bir konu mu?
01:12:08Aslında geçtiğimiz günlerde bu kadın cinayetlerine ilişkin biraz verileri göz attım.
01:12:14Son yıllarda bir artış göstermekti.
01:12:19Ama örneklere baktığımızda, kadın cinayetleri örneklerine baktığımızda,
01:12:24aslında tamamıyla devletin aslında o yolu açtığı bir noktadan bu cinayetlerin arttığını görüyoruz.
01:12:33Bunların birinci sebebi tabii ki cezasızlık politikası.
01:12:37Çünkü bugün sadece Kürdistan'da değil, Türkiye'de bir kadın katledildiği zaman aslında
01:12:43fail cezasızlıkla ödüllendirilebileceğini biliyor.
01:12:48Ve tabii ki yasaların da bu konuda az olması,
01:12:55daha doğrusu eksik görülmesi, mahkemeler eksik görülmesi,
01:12:59İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılması gibi konular zaten o faillerin önünü açan bir noktada.
01:13:05Tabii ki Kürdistan'a geldiğimizde bir özel savaş politikasından bahsetmesek aslında eksik kalır.
01:13:11Çünkü birçok vakada biz daha geçen Gülistan doku dosyasında
01:13:18biz devlet deliğiyle nasıl organize bir kötülüğü, kötülükle karşı karşıya olduğumuzu gördük.
01:13:23Nitekim bu organize kötülüğün sınırlarının çok genişleyeceği haberler de gelecek.
01:13:32Çünkü artıyor.
01:13:33Çünkü sadece bir kişi değil, devlet yetkililerinin, mülki amirlerin, emniyet müdürlerinin içerisinde olduğu bazı yapılar var.
01:13:43Ve bu yapılar Gülistan doku örneğinde gördüğümüz gibi bir kadını katledebiliyor,
01:13:47suçu örtebiliyor, suç delillerini karartabiliyor.
01:13:52Yine benzer bir vaka Rojvelat kızmaz.
01:13:55Yine Gülistan doku dosyasından bağımsız olmamaksızın yine aynı yapı tarafından ihtimal dahilinde,
01:14:05çok yüksek ihtimalle aynı yapı tarafından katledilen bir kadın.
01:14:10Yine Rojin Kabayış dosyasına baktığımızda yıllardır aslında bir adalet talebi bekleyen bir baba ancak
01:14:20bunun karşısında aslında bir yanıt bulamayan bir aile gerçekliği var.
01:14:26Bir kadın çok kolayca katledilebiliyor, çok kolayca intihar denip aslında katledilebiliyor.
01:14:34Yani şüpheli ölüm diyoruz bunlara.
01:14:37Çünkü böyle işliyor ve bunlar tabii ki de şöyle hani kadınların özellikle kendini güvende hissetmeme
01:14:46ve hani sosyal bağlarını kopartan bir noktada.
01:14:51Bu da tabii ki özel savaş politikası dahilinde.
01:14:54Bu da tabii ki kadınların birlikte aslında bir güç oluşturabileceği
01:15:00ve bu gücün aslında daha doğmadan kırılmak istendiğinin bir göstergesi.
01:15:06Çünkü artık hani eskisi gibi bazı şeyler hani kıyasladığımızı zamanla eskisi gibi değil.
01:15:13Kadınlar artık daha öncü rollerde, kadınlar daha sosyal hayatın içerisinde, iş hayatının içerisinde.
01:15:20Ancak bir şekilde erkek egemen devlet yapısı kadınların görünür olmasından çok rahatsız.
01:15:27Bunu bazen dile de getiriyorlar, dile getiren bir yerdeler.
01:15:31Ve özellikle hem sindirme, hem baskılama, hem yok etme, o gücü yok etme reflekslerini gösterebiliyorlar ki.
01:15:41Biz bunu birçok vakada görebiliyoruz.
01:15:44Tabii Kürdistan'dakini...
01:15:45Ben araya söylemek istiyorum, şirin sesimi anlayabiliyorsan.
01:15:48Şimdi evet söylediklerin hani uzun yıllardır gündemde ve çokça da konuşuldu.
01:15:52Özellikle özel savaş politikaları, devletin cezaslık politikaları bunlar.
01:15:56Çokça da konuştuğumuz ve halen de süren şeyler.
01:16:00Yani bu konuda toplum da bu konuda en fikir.
01:16:03Fakat şöyle bir şey yok mu?
01:16:05Şimdi bu geniş şebekeler içerisinde devlet ne kadar kapı açarsa açsın.
01:16:11Ama uzun yıllarca hani çok büyük bedellerle, emeklerle dönüşüm yaşamış bir toplum gerçeğinden bahsediyoruz.
01:16:21Evet cinsiyetçi yanları halen sürüyor, nitekim de var.
01:16:26Yani bu konuda, bu dönemde hiç bu sorgulama yaşanıyor mu toplumda?
01:16:30Evet devlet zemin açıyor olabilir ya da çeteler açıyor olabilir, çetelerin yolları da açılıyor olabilir.
01:16:38Ancak buraya giren Kürt gençleri, buraya giden Kürt insanları ya da işte belki de çok fazla demokratik, sosyalist bir sürü
01:16:45insan bu şebeke içelerine ya da bu açılan yollara gidiyor.
01:16:51Halk mesela bunu sorgulamıyor mu?
01:16:52Kadınlar bunu sorgulamıyor mu?
01:16:55Bu özellikle son bir yıl için bunu soruyorum.
01:16:57Çünkü belki bunu geçmişte bu kadar konuşma imkanı olmamış olabilir.
01:17:03Evet aslında tabii ki bu sorgulanan bir şey yani bu kadar vakayla, bu kadar hani bir kadın kırımı ile karşı
01:17:13karşıya kalmak aslında hani bir yandan da bir mücadele yürütülüyor aslında.
01:17:18Ancak bu mücadeleye yürütülmesine rağmen bu şiddet artıyor, bu kadın kırımı artıyor, bu özel savaş politikaları artıyor.
01:17:28Bu konuda sorgulayan bir noktada hem olması gerekiyor hem de bunu aslında herhangi bir araçla örneğin öz eleştiriler açıdan duyamıyoruz
01:17:43bunu.
01:17:43Belki halk bunu evet görüyor, bir şeyler oluyor, bir şeyler dönüşür ve olumsuz bir şekilde seyrediyor.
01:17:50Ancak örneğin açıkçası bu ciddi bir eksiklik olabilir belki bu mücadeleyi yürütenler açısından.
01:18:00Çünkü bir yandan hani mücadele yükselirken bir yandan da verilerde kadın kırımının, kadın cinayetlerinin artması da paralelinde gidiyor.
01:18:11Tabi bu hani aslında şey gibi değil, fermuar sistemin gibi değil, bir yandan devlet şey yapıyor, bir yandan mücadele ediliyor.
01:18:20Baskı mekanizmaları ve özellikle devlet politikaları evet ciddi bir şekilde hani hem güç tarafı olarak ciddi bir şekilde burayı domine
01:18:30ediyor.
01:18:30Yani bu şiddetin devam etmesi için aslında devam ettirebilmek için devam ediyor.
01:18:37Ya da hani buna ilişkin son örnek dışında Gülistan Doku davası dosyası dışında herhangi bir ciddi adım atılmadığını görüyoruz.
01:18:49Birçok kadın cinayeti aslında soru işaretleriyle kalıyor ya da fail bir anlamda ceza almıyor.
01:18:57Tabi bununla beraber aslında basın açıklamaları yapılıyor, yürüyüşler yapılıyor bazen.
01:19:04Örneğin sanırım yarın yine Urfa'da bir kadın cinayetine ilişkin hani kapsamlı bir yürüyüş yapılması bekleniyor.
01:19:16Ancak belki bu mücadelenin de yol yöntemlerinin değişmesi gerekiyor olabilir.
01:19:23Bu konuda dediğim gibi yani çok öz eleştiren okumalar yapamıyorum.
01:19:29Ancak bunları söyleyebilirim bu konuda.
01:19:32Evet yani geçtiğimiz gün Elih'te biliyorsun hem bir hastane olayı çıktı arkasından bir tecavüz aile içi çıktı.
01:19:42Dolayısıyla bu konular oldukça önemli.
01:19:44Yani bu demokratik toplum inşası herhalde en çok sokakta olacak.
01:19:49Böyle konuşuluyor, böyle anlatılıyor ya evde olacak.
01:19:51Dolayısıyla önemli konular önümüzdeki dönemde gündemimizde olacak.
01:19:56Son olarak süremiz de az kaldı.
01:19:58Şimdi başta Ahmet olmak üzere bu son bir yıl içerisinde ama son kaç gündür de çok yoğun.
01:20:05Ahmet'te bugün sadece üç tane konferans çalıştay vardı.
01:20:11Aslında COSER'de vardı.
01:20:14Son dönemlerde de çok fazla arttı.
01:20:17Bu bir belki de bu süreçin tekrar kendisini her kesim, her çalışma alanı, meslek örgütü de böyle çalışmalar yürütür oldu.
01:20:27Önemli kararlar da alınıyor, önemli sonuçlar da açığa çıkıyor.
01:20:31Bunların sonuçları nasıl yansıyor topluma?
01:20:33Yani bu ne tür bir etkileşim ortaya çıkarıyor?
01:20:38Mesela bugün hukukçular, Kürt hukukçular bir araya geldi.
01:20:42İşte dil konferansından bahsetmiştin.
01:20:44Sinemacılar bir araya geldi.
01:20:46Ekonomi çalıştayı yapıldı.
01:20:49Nasıl yansıyor?
01:20:50Bunun karşılığı tam olarak nedir?
01:20:52Bir değişim zemini oluşturuyor mu?
01:20:56Ya da pratikleşme zemini?
01:20:59Açıkçası hem Ahmet'te hem diğer kentlerde gerçekleştirilen konferanslar biraz alanında uzman ya da bu konuyla ilgili üretim yapan kişilerin kendi
01:21:13alanlarında konuştuğu şeyler.
01:21:16Ama sonuçları şu şekilde topluma yansıyor.
01:21:19Örneğin bugün hukukçuların yaptığı konferansta aslında bazı çağrılar yapıldı.
01:21:26Bu çerçeve yasaya ilişkin hukuk komisyonunda rol alabileceklerine dair çağrıları oldu.
01:21:34Bu konferanslarda yapılan şeyler aslında bir çıktı olarak halka çok fazla sirayet etmiyor açıkçası.
01:21:44Çünkü örneğin bunu en azından hukukçular konferansı, dil konferansı için söyleyebilirim.
01:21:51Çünkü konuşuluyor, kararlar alınıyor ve bu kararların çıktıları aslında önümüzdeki süreçte halkı birebir ilgilendiren bir konumda olacak.
01:22:01Şu an hani direkt halkla ya da kamuoyuyla temas eden bir noktada değil.
01:22:07Çünkü dediğim gibi alanında yani alan bazlı çalışmalar olduğu için ancak bunların çıktıları örneğin sonuç bildirgesinde çıkan çıktılarla beraber anlaşılabilir.
01:22:20Ama şu konferans aslında akşam en son sonuç bildirgesini takip ettiğim ekonomi çalıştayı önemliydi.
01:22:29Çünkü bunun çıktısı çok çabuk halka yansıyabilecek bir çalıştaydı.
01:22:34Demokratik Bölgeler Partisi'nin hazırladığı bir çalıştay vardı.
01:22:38O çalıştayda aslında kamuoyundan doğru talep ve öneriler geldi.
01:22:44Ve bir buçuk yıldır sanırım bu konuda özellikle demokratik ekonomi konusunda ilk çalıştay oldu.
01:22:51Ve aslında yarın öbür gün önümüze koyabileceğimiz bir çalışmanın bir ön buluşması gibi oldu.
01:23:02Ve oradan tabii ki halktan doğru esnaflardan doğru ekonomi ile bir şekilde bağlantılı esnaf ya da farklı bir işletmesi olan
01:23:13insanlar orada taleplerini dile getirdi.
01:23:16Kendi sorunlarını dile getirdi.
01:23:17Hangi engellerle, hangi ön en yasal engellerle karşılaştıklarını dile getirdi.
01:23:22Tabii bunlar önümüzdeki süreçlerde derlenip toparlanıp yeni bir çıktı haline getirilecek.
01:23:29Ama bu çalıştayda konuşulan demokratik ekonomi kavrımı aslında şu an bu süreçte halkın aslında devletten çok bağımsız bir şekilde oluşturacağı
01:23:42o demokratik ortamın en önemli inşalarından biri olacak.
01:23:47Çünkü biraz önce söyledik ya şu an inanılmaz bir ekonomik derin yoksulluk söz konusu kadın yoksulluğu söz konusu hani bazen
01:23:57şu şey geliyor aslında hani o kadar ekonomik sıkıntılar insanları zorluyor ki hani gündemi bile takip etmek istemeyen insanlar var.
01:24:06Ancak o ekonomik sıkıntılarından biraz feragat edebilirlerse daha doğrusu kurtulabilirlerse ancak bu sürecin daha yetkin bir öznesi olabilir.
01:24:20Çünkü gerçekten hani artık bugün hani çocukların bile yoksul olduğu bir dönemde çocuk yoksulluğunu konuştuğumuz bir dönemde hani o demokratik
01:24:31ortamın o demokratik ekonominin çok da sağlanamayacağı konuşuldu.
01:24:35Bu çalıştaya bu anlamda bahsetmek istedim.
01:24:40Çünkü önemli bir çalıştaydı.
01:24:42Umarım hani çıktıkları öneriler de bu şekilde kamuoyuna yansır ve bir programlama planlama yapılabilir.
01:24:49Şirin Baygü çok teşekkür ediyorum katılımın değerlendirmelerin için.
01:24:54Çok önemli bir çalışma sahadan aktardın sonuçlarını.
01:24:57Tekrar teşekkür ediyorum.
01:24:59İyi akşamlar diliyorum.
01:25:02Rica ederim iyi akşamlar.
01:25:04Evet sevgili izleyenler özellikle sahada birebir aktarımları da gazeteci arkadaşımız Şirin Baygü aktardı.
01:25:14İnanılmaz bir hareketlik olduğunu da söyledi ama daha sürecin yeni yeni ilerlediğinin de altını çizdi.
01:25:22Programımızı burada noktalıyoruz.
01:25:24Başka bir programda görüşmek üzere.
01:25:26Hoşçakalın.
01:25:28İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:25:30Hoşçakalın.
01:25:30Hoşçakalın.
01:25:38Hoşçakalın.
01:25:41Hoşçakalın.
01:25:43Hoşçakalın.
01:25:47Hoşçakalın.
01:25:50Hoşçakalın.
01:25:52Продолжение следует...
Comments