00:01Isinusulong sa Senado na magkaroon ng hiwalay na pasilidad na hindi sa bahay pag-asa ang mga minor de edad
00:07na may karumaldumal na krimen.
00:09Pabor dyan ang ina ng isa sa mga nasawing estudyante sa pamamaril sa San Jose National High School sa Tacloban.
00:16Balitang hatid, Devon Aquino.
00:21Bumumos ang emosyon sa paghahatid sa huling hantungan sa 14 anyos na si Ayessa Nicole Dazo.
00:27I love you, Reds!
00:30I love you!
00:31Bumalik ka na amin!
00:32Nailibig na rin ng 15 anyos na si Chris Lawrence Pabian, ang tanging sigaw ng kanila mga pamilya, ustisya.
00:40Ustisya po, ustisya. Mr. President, para naman po, tumulong naman po kayo para ustisya po sa mga bata.
00:49Si Ayessa at Chris Lawrence ang dalawa sa tatlong nasawi sa walang habas na pamamaril sa San Jose National High
00:56School sa Tacloban City noong June 22.
00:59Krimeng gumimbal sa buong bansa, lalot ang mga namaril, mga estudyante rin na edad 14 at 15 lang.
01:07Pumarap sa pagdinig ng Senate Committee on Women, Children, Family Relations and Gender Equality,
01:12ang ina ng isa pang nasawi na si Joyan C. Separa.
01:15Hiling niya, babaan ang edad ng kriminal na pananagutan at sana raw mapatawa ng mas mabigat na parusa.
01:22Eh yung bata na yan, nakamatay yan eh, nakamatay yan. Nakamatay yan ang tao. So ano, ipababahay pag-asa lang
01:30yun? Ha?
01:33Sa ilalim ng batas, ang 14 anyos na namaril na si alias Nash, walang pananagutang kriminal base na rin sa
01:39kanyang edad.
01:40So paano yan? Isa sa ano lang yan sa bahay pag-asa? Pwede naman siguro. I agree.
02:12Ang tinutukoy ng ina ni Joyan C. ay ang panukala ni Sen. Rafi Tulfo na amyendahan ng batas
02:18para magkaroon ng hiwalay na pasilidad para sa mga menor de edad na nakagawa ng karumaldumal na krimen.
02:25Bagamat hindi sila dapat isama sa regular na kulungan, hindi rin daw sila dapat nakahalo sa ibang bata sa bahay
02:32pag-asa.
02:33What I saw in the U.S., juvenile detention center na talagang kulungan. May mga selda.
02:41Bawat bata pagdating sa gabi, nandun sila sa kanilang selda to make them feel na sila ay nasa facility
02:48na para gampanan yung parusa na ipinataw sa kanila.
02:54Sa unang pagkakataon, humarap sa publiko ang tiyahing pulis ni Alias Nash.
02:59Siyang may-ari ng pistol na pinaputok ni Alias Nash na mahigit tatlumpong beses ayon sa mga pulis.
03:06Ayon sa kanyang tiyahin, kinuharaw ni Nash ang baril ng walang paalam sa nakakandadong taguan niya.
03:12Dumaan daw si Nash sa bintana para mapasok ang nakalakdaw niyang bahay.
03:16Nash unlawfully entered my own house. It's not a room po. It's my own house.
03:23It's a house.
03:24Yes po.
03:27He forcibly damaged my locker. It was locked.
03:33And my house was locked as well po, ma'am.
03:38Pero yung locker ay plastic locker.
03:40Plastic locker. And my firearm was inside a gun box.
03:44The locker was a swell lock book.
03:47And I'm only the one who had possession of the keys to my house.
03:53Tinanong din siya tungkol sa napabalitang dinala niya sa firing range ang batang pamangkin.
03:58I only bring him once.
04:03You brought him just once?
04:04Just once.
04:04Bakit? Anong reason? Ba't niyo siya dinala sa firing range para turuan na mag-firing? Anong dahilan?
04:14He usually told me that he wanted to be a police officer like me.
04:20He looked up on me.
04:22Yun po. He wanted to be a police officer and he was asking if I could bring him sa firing
04:32range.
04:33Ayon pa sa tiyahing police, napansin daw niyang nag-iba ang kanyang pamangkin nang magbinatana.
04:39Yung napapansin ko po kay Nash is masyadong haba ang oras niya sa cellphone.
04:45He is introvert more or most of the time hindi siya nakikipag-usap.
04:51Gusto lang niyang mapag-isa.
04:53Nung siguro nag-pu-puberty na po siya, doon siya nag-start na magkaroon ng sarili niyang mundo.
05:00Nasampahan na naman ang reklamong murder ang isa pang menor de edad na si Alias Rod, 15 anos.
05:05Sinubukan daw ng Senate Committee na imbitahan din ang kanyang pamilya sa pagdinig pero hindi sila matuntun.
05:11Pumarap din sa komite ang ilan pang magulang at kaanak na mga namatay at nasugatan sa pamamaril.
05:17Ang isa raw sa mga binaril ni Nash, kanyang best friend na sugatan din at nasa ospital pa.
05:22Si Nash nasa likod na pala ng classroom nila. Papatayo palang siya. Binaril siya. Doon siya binaril. Nakatalikod siya.
05:30Ayon kay Committee Cherry sa Honte Veros, layo ng pagdinig na makahanap ng solusyon para hindi na maulit ang nangyari
05:37sa takloban.
05:38Paglilinaw niya, hindi siya tutol sa online o video games.
05:42Malinaw po sa akin, hindi games o gaming community ang kalaban.
05:48Tungkol ito sa mga panganib na pwedeng kaharapin ng mga bata habang naglalaro at nakikipag-usap online.
05:59Nagbabala si Honte Veros at ang mga eksperto tungkol sa 764, isang international network na nagsusulong umano ng karahasan at
06:07extremism sa social media at gaming platforms.
06:10Pusibling na-influensyahan daw nito mga senor de edad.
06:14May indikasyon din daw na may adult groomer ang mga senor de edad.
06:17Base sa pagsusuri sa Facebook account na pinaniniwalaan kay alias Nash.
06:21Pakay na mga groomer na makuha ang loob ng mga bata online para ma-manipulate sila.
06:27Pagkatapos ng barilan, nagpost ng comments sa page na ito.
06:32Ang tila mga miyembro ng parehong grupo.
06:35Makikita ang sinasabi ng mga miyembro ng grupo na sumusuporta sa ginagawa niya.
06:44Sa comment ng isang Sedik Riazanov, sinabi,
06:50Na-edit na kita boy sa TikTok.
06:54Make sure na delete mo ang Discord, Reddit, Telegram para walang evidence mahanap.
07:05Itong Sedik Riazanov rin ang pinaghihinalaang adult groomer ng mga batang ito.
07:13Ayon sa ilang eksperto at advocates, may palatandaang may mga dayuhan na nagpapakalat sa Pilipinas
07:19ng nihilistic violent extremism o yung galit sa lipunan,
07:23nagtutulak ng pagsasagawa ng kaguluhan at iba pa.
07:27Nagiging daan daw ang online games at social media para makarecruit sila ng kabataan.
07:32Pagkumpirma ni Cybercrime Investigation and Coordinating Center o CICC under Secretary Aboy Paraiso,
07:38ilang insidente ng karahasan sa paaralan ay konektado sa nihilistic violent extremist groups.
07:45Pero ayon sa DOJ,
07:56Nasa pagdinig din ang kinatawa ng Meta na nakiramay sa mga biktima ng Tacloban school shooting
08:01at sinabi makikipagtulungan sila sa mga otoridad sa investigasyon.
08:04Please rest assured that protecting young people online is not just a policy position for Meta,
08:12but it is a responsibility that Meta take it seriously.
08:16Sabi naman ang kinatawa ng TikTok,
08:18zero tolerance sila pagdating sa violent extremism, youth exploitation at child abuse.
08:23We completely ban violent and hateful organizations or individuals including UN-designated violent extremists
08:31to prevent our platform from being used to glorify violence or inspire copycat actions.
08:36Buon Aquino, nagbabalita para sa GMA News.
Comments