00:00Posible yung ma-influensyahan daw na isang international network
00:03na nagsusulong-umanon ng karahasan at extremism
00:05ang dalawang minor de edad na suspect sa walang habas na pamamaril sa Taclobal City.
00:11Dumalo po kanina sa pagdinign ng Senado ang ina ng isa sa mga nasawi
00:14at ang kanyang panawagan, iba ba ang edad ng kriminal na pananagutan?
00:20Ating saksihan!
00:25Bumuhos ang emosyon sa paghahatid sa huling hantungan kanina sa 14-anyos na si Ayesa Nicole Dazo.
00:32I love you, Reds! I love you!
00:35I love you!
00:36Nailibing na rin kahapon ang 15-anyos na si Chris Lawrence Pabian,
00:41ang tanging sigaw ng kanila mga pamilya, Pustisya.
00:44Pustisya po! Pustisya!
00:46Mr. President, para naman po, tumulong naman po kayo para Pustisya po sa mga bata.
00:54Si Ayesa at Chris Lawrence ang dalawa sa tatlong nasawi sa walang habas na pamamaril sa San Jose National High
01:01School sa Tacloban City noong June 22.
01:04Krimeng gumimbal sa buong bansa, lalot ang mga namaril, mga estudyante rin na edad 14 at 15 lang.
01:12Kanina humarap sa pagdinig ng Senate Committee on Women, Children, Family Relations and Gender Equality,
01:18ang ina ng isa pang nasawi na si Joyan C. Separa.
01:21Hiling niya, babaan ang edad ng kriminal na pananagutan at sana raw, mapatawa ng mas mabigat na parusa.
01:29Eh yung bata na yan, nakamatay yan eh! Nakamatay yan!
01:33Nakamatay yan ang tao! So ano? Ibababahay pag-asa lang yun? Ha?
01:38Sa ilalim ng batas, ang 14 anyos na namaril na si Alyas Nash, walang pananagutang kriminal base na rin sa
01:45kanyang edad.
01:46So paano yan? Isa sa ano lang yan sa bahay pag-asa?
01:52Pwede naman siguro, I agree.
01:55Yung sinabi ni Tulfo, I agree po. Yung sinabi niya, mapwede naman siyang makulong doon sa ibang pasilidad na pwede
02:07sa kanilang edad
02:08para di nila maramdaman yung sakit, yung parusa na karapat-dapat sa kanila eh.
02:16Disiplinahin din sila.
02:18Ang tinutukoy ng ina ni Joanne C. ay ang panukala ni Sen. Rafi Tulfo na amyendahan ng batas para magkaroon
02:25ng hiwalay na pasilidad
02:26para sa mga menor de edad na nakagawa ng karumaldumal na krimen.
02:31Bagamat hindi sila dapat isama sa regular na kulungan, hindi rin daw sila dapat nakahalo sa ibang bata sa bahay
02:38pag-asa.
02:38What I saw in the U.S. juvenile detention center na talagang kulungan, may mga selda.
02:46Bawat bata pagdating sa gabi, nandun sila sa kanilang selda to make them feel na sila ay nasa facility na
02:54para
02:57gampanan yung parusa na ipinataw sa kanila.
03:00Sa unang pagkakataon, humarap sa publiko ang tiyahing pulis ni Alias Nash.
03:04Siya ang may-ari ng pistol na pinaputok ni Alias Nash ng mahigit tatlongpong beses ayon sa mga pulis.
03:11Ayon sa kanyang tiyahing, kinuha raw ni Nash ang baril ng walang paalam sa nakakandadong taguan niya.
03:17Lumaan daw si Nash sa bintana para mapasok ang nakalakdaw niyang bahay.
03:22Nash unlawfully entered my own house. It's not a room, it's my own house.
03:29So house?
03:30Yes, po.
03:32He forcedly damaged my locker. It was locked. And my house was locked as well po, ma'am.
03:44Pero yung locker ay plastic locker.
03:46Plastic locker and my firearm was inside a gun box. The locker was as well locked po.
03:52And I am only the one who had possession of the key to my house.
03:59Tinanong din siya tungkol sa napabalitang dinala niya sa firing range ang batang pamangkin.
04:04I only bring him once.
04:08You brought him just once?
04:09Just once.
04:10Bakit? Anong reason? Ba't niyo siya dinala sa firing range para turuan na mag-firing? Anong dahilan?
04:19He usually told me that he wanted to be a police officer like me.
04:25He looked up on me.
04:28Yun po, he wanted to be a police officer and he was asking if I could bring him sa firing
04:38range.
04:39Ayon pa sa tiyahing police, napansin daw niyang nag-iba ang kanyang pamangkin ng magbinatana.
04:45Yung napapansin ko po kay Nash is masyadong haba ang oras niya sa cellphone.
04:51He is introvert more or most of the time hindi siya nakikipag-usap.
04:57Gusto lang niyang mapag-isa.
04:59Noong siguro nag-pu-puberty na po siya, doon siya nag-start na magkaroon ng sarili niyang mundo.
05:05Nasampahan na naman ang reklamong murder ang isa pang menor de edad na si alias Rod, 15 anos.
05:11Sinubukan daw ng Senate Committee na imbitahan din ang kanyang pamilya sa pagdinig pero hindi sila matuntun.
05:17Kumarap din sa komite ang ilan pang magulang at kaanak na mga namatay at nasugatan sa pamamaril.
05:22Ang isa raw sa mga binaril ni Nash, kanyang best friend na sugatan din at nasa ospital pa.
05:27Si Nash nasa likod na pala ng classroom nila, papatayo palang siya, binaril siya, doon siya binaril, nakatalikod siya.
05:35Ayon kay Committee Cherry sa Conte Veros, layo ng pagdinig na makahanap ng solusyon para hindi na maulit ang nangyari
05:43sa takloban.
05:44Paglilinaw niya, hindi siya tutol sa online o video games.
05:47Malinaw po sa akin, hindi games o gaming community ang kalaban.
05:54Tungkol ito sa mga panganib na pwedeng kaharapin ng mga bata habang naglalaro at nakikipag-usap online.
06:05Nagbabala si Conte Veros at ang mga eksperto tungkol sa 764,
06:09isang international network na nagsusulong umano ng karahasan at extremism sa social media at gaming platforms.
06:16Pusibling na-influensyahan daw nito ang mga suspect.
06:19May indikasyon din daw na may adult groomer ang mga suspect base sa pagsusuri sa Facebook account na pinaniniwalaan kay
06:26alias Nash.
06:27Pakay na mga groomer na makuha ang loob ng mga bata online para ma-manipulate sila.
06:32Pagkatapos ng barilan, nagpost ng comments sa page na ito,
06:37ang tila mga miyembro ng parehong grupo.
06:41Makikita ang sinasabi ng mga miyembro ng grupo na sumusuporta sa ginagawa niya.
06:50Sa comment ng isang Sedic Riazano, sinabi,
06:56Na-edit na kita boy sa TikTok.
06:59Make sure na delete mo ang Discord, Reddit, Telegram para walang evidence mahanap.
07:09Itong Sedic Riazano rin ang pinaghihinalaang adult groomer ng mga batang ito.
07:19Ayon sa ilang eksperto at advocates, may palatandaang may mga dayuhan na nagpapakalat sa Pilipinas
07:25ng nihilistic violent extremism o yung galit sa lipunan,
07:29nagtutulak ng pagsasagawa ng kaguluhan at iba pa.
07:32Pagkumpirma ni Cybercrime Investigation and Coordinating Center o CICC Undersecretary Aboy Paraiso,
07:39ilang insidente ng karahasan sa paaralan ay konektado sa nihilistic violent extremist groups.
07:45Pero ayon sa DOJ,
07:56Nasa pagdinig din ang kinatawa ng Meta na nakiramay sa mga biktima ng Tacloban school shooting
08:01at sinabi makikipagtulungan sila sa mga otoridad sa investigasyon.
08:05Peace, rest assured that protecting young people alive is not just a policy position for Meta,
08:12but it is a responsibility that Meta take it seriously.
08:16Sabi naman ang kinatawa ng TikTok,
08:18zero tolerance sila pagdating sa violent extremism, youth exploitation at child abuse.
08:23We completely ban violent and hateful organizations or individuals,
08:28including UN-designated violent extremists,
08:31to prevent our platform from being used to glorify violence or inspire copycat actions.
08:36Ako si Borna Quino, inyong Saksi.
Comments