00:00Now, World Population Month,
00:02magandang pag-usapan natin.
00:04Bakit nga ba mahalagang alam natin
00:05ang mga gantong usapin, lalo na papalapit na po
00:07ang World Population Day sa July 11
00:10po yan. At alamin natin
00:12paano ba naapektuhan
00:13itong ating data sa population
00:15at syempre, ibanggan natin din sa ating
00:18economy. Yes. Kaya namang
00:19kasama natin ngayon mula sa Commission on Population
00:22and Development si Ms. Mai Kiray.
00:24Rise and Shine, Ms. Mai. Welcome
00:26sa Rise and Shine, Pilipinas. Welcome back.
00:28Ma'am, ano po ba'n lagay
00:29ng population natin sa ngayon? And para
00:32mas maintindihan din ang ating mga ka-RSP,
00:33paano ba ito nakaka-apekto sa ating economiya?
00:35So, sa ngayon, ayon sa
00:372024 Census
00:39of Population, ang Philippine Statistics
00:41Authority, 112.7
00:43million Filipinos ang meron tayo.
00:46So, ang ating
00:47population growth rate ay 0.80%.
00:50Mas mababa siya
00:52kesa dun sa last
00:53census of population ng
00:552020 which is 1.63.
00:58So, nakikita natin, no,
01:00talagang pababa at
01:02pabagal yung population growth rate
01:04natin. At historic, dahil
01:06sa ngayon, ayon sa 2025
01:08National Demographic and Health Survey,
01:10ang mga bilang ng anak, no,
01:12ng ating mga kababayang
01:14Pilipino ay 1.7, meaning
01:16less than 2 na talaga yung
01:17pinapanganak sa Pilipinas ngayon.
01:20At mas marami, no,
01:22talaga yung nagpe-prefer na,
01:23yung economic well-being muna nila,
01:25yung mauna, no.
01:27Yung iba naman,
01:28nagpe-prefer ng pets over children.
01:30Present ako, kasaya ko dyan.
01:32Ayan.
01:33Pets ko sa iyong pusa.
01:35Pusa.
01:35So, okay.
01:36Tapos yung iba,
01:37they want to realize their goals,
01:39their personal goals to travel, no.
01:41So, kita naman natin
01:43yung aspirations
01:45ng mga Pilipino sa ngayon.
01:46At kita rin siya sa data
01:48na talagang pabagal
01:50at pahonte, no.
01:52Pero, syempre,
01:53yung population natin
01:53patuloy natataas pa din
01:55in absolute numbers.
01:56Okay.
01:57Kasi in the past,
01:58mataas yung population growth.
02:00So, yung mga nanganak dati,
02:02no, pinanganak dati,
02:03magdadagdag,
02:04magkakaroon ng anak.
02:05So, yung absolute numbers
02:06will still grow.
02:07Okay.
02:07So, paano ba ito?
02:08Yung mga matatanda,
02:09medyo marami na,
02:11ganun pa.
02:11And then, yung mga bata,
02:13mawawala.
02:13Mawawala.
02:14Bumababa yung number,
02:15what time?
02:16Bumababa.
02:16Ngayon,
02:17sa population natin,
02:1863.9%
02:19ay working age.
02:20That is age
02:2115 to 64.
02:22Kaya we are poised, no,
02:24to reap the benefits
02:25of demographic dividend.
02:26Meaning,
02:27mas maraming working age,
02:28mas maraming magsusupport
02:29sa mga bata,
02:30yung 0 to 14.
02:32At sa mga matatanda,
02:3365 and over.
02:35And in fact,
02:35aging na tayo
02:36in 2030.
02:37Ah, talaga.
02:37Kasi pag more than 7% na
02:40ng population mo
02:40ay age 65 and over,
02:43so, ibig sabihin,
02:44aging population ka na.
02:45Okay.
02:46Balikan ko na yung pagbagal
02:47ng growth rate
02:47ng population.
02:48Is this something
02:48that we have to worry about,
02:50Ms. Mai?
02:50Actually, we don't have
02:51to worry about it.
02:52Ang kailangan lang talaga
02:53kasi yung usual suspects,
02:56which is women
02:57with low education,
02:59belonging to the lowest
03:00household income,
03:02sila pa din yung
03:03hindi nare-realize
03:04yung kanilang fertility goals,
03:06which is yung gusto
03:07nilang bilang ng anak,
03:09dami ng anak,
03:10at kailan magkakaanak.
03:11Alright.
03:12Sa World Population
03:13Awareness Month,
03:14ano po magiging focus
03:15po natin
03:16with the celebration?
03:16So, sa ngayon,
03:17sa World Population Day
03:18on July 11,
03:19we want to shine
03:21the spotlight
03:22on young people.
03:24Realizing their hopes
03:25and dreams
03:25for the future.
03:26Kasi alam natin,
03:28yung longitudinal study
03:29on the Filipino child,
03:30nagsasabi na,
03:31young people are not
03:32dreaming dreams anymore.
03:34So, we want
03:35yung mga young people
03:36na nanonood sa atin
03:37na malaya kayong maging.
03:39You can choose
03:39the path that you
03:40are taking.
03:41Dapat meron kayong
03:42reproductive agency,
03:43meaning you have
03:44the choice.
03:45You should make
03:46the choice.
03:47But you have to be
03:48armed with information
03:50na tama
03:51for reproductive health.
03:53Can you elaborate on that
03:53na hindi na masyado
03:54nag-devereem?
03:55What do you mean by that,
03:56Ms. Mai?
03:56Ano, yung mga young people
03:59daw, they don't really
04:00see na,
04:01kaya ko bang
04:02ma-attain yung
04:03pangarap ko?
04:04Okay, really?
04:05Okay, so hindi na sila
04:06kasing ambitious
04:08nung previous generation.
04:09Ay, parang super hustle
04:10talaga yung mga
04:11naunang generation.
04:13Yes, kaya ang core message
04:15ng government ngayon
04:16ay I choose
04:17or malaya akong maging.
04:18At pwede niyong
04:19i-visit yung
04:20malayaako.ph
04:21for information
04:23on reproductive health.
04:25Well, speaking of information,
04:26yung family planning
04:27and access to healthcare,
04:28paano po ito nakakatulong
04:30sa mas maayos na buhay
04:30ng isang tao
04:31o ng isang pamilya?
04:32Kapag tayo,
04:34nagpa-family planning.
04:35So, ibig sabihin,
04:36na-realize mo
04:37yung gusto mong
04:37quality of life.
04:40Nakakatulong yun
04:40sa health mo.
04:41Lalo na kung may
04:42birth spacing ka.
04:43Kasi 3 to 5 years
04:45ayun sa Department of Health
04:46ang dapat spacing.
04:47More than the numbers,
04:49quality of life
04:49ang gusto natin sa CPD.
04:51Kaya napaka-importante
04:52planuhin ang ating pamilya.
04:54Okay, kasi yung iba
04:54na may pressure eh
04:55sa mga parents,
04:56sa mga in-laws.
04:57Ay, oo!
04:58Kaya naman ba
04:58akong bibigyan ng apo?
04:59Lalo ka pa reunion.
05:00Hindi nawawala yan.
05:01Ayun din na ka
05:02mga Pilipino.
05:04Pwede rin po bang
05:04isama sa program?
05:05Baga naman yan
05:06ng pop-cop.
05:07Paano po ba yun?
05:08Paano ba i-handle yun?
05:11Ibang, iba ganun na to.
05:13Ang sabi ganito.
05:15Sabihan natin
05:16ng mga magulang
05:17na Pilipino
05:18ang pinaka-importante
05:19yung quality of life.
05:20Ayun.
05:21Ganun palang sagot.
05:23Alam mo, Tita Lola,
05:24quality of life
05:25kasi ang important.
05:26Mailin mo po ako
05:27mag-travel.
05:29Isasama ko po
05:30kayo sa next trip.
05:31Sama mo na lang.
05:32Iba na yung
05:32sama, huwag ka nang
05:33maganak.
05:34Para tayo-tayo.
05:34Tayo-tayo.
05:35Tayo-tayo ng lubipad.
05:36Ganyan.
05:37Alright, well ano po
05:38sa tingin po ninyo naman
05:39ang papel po
05:40ng mga kabataan
05:41para sa mas maunlad
05:42na populasyon?
05:42Actually,
05:43sa ngayon,
05:43yung mga kabataan,
05:45sila yung future eh.
05:47So,
05:48kung ano man yung
05:49state of kabataan
05:50natin ngayon,
05:51if they are educated,
05:52if they are healthy,
05:53if they are empowered,
05:54if they are skilled,
05:56sila yung magiging future
05:57na mag...
05:58sila na yung
05:59magsusupport sa atin
06:01when we go to
06:02the dependent age
06:03which is 65 and over
06:04tayo.
06:05So,
06:06ito yung mga kabataan
06:07na to,
06:07sila yung magsusupport
06:08sa atin.
06:08So,
06:08dapat yung quality
06:09of life nila
06:11maayos para
06:12mas masuportahan
06:13talaga tayo.
06:14Okay,
06:14so more than the numbers,
06:15it's the quality.
06:16Yes,
06:17quality over quantity.
06:19Okay.
06:20Well,
06:20maraming salamat po
06:21sa mga impormasyon
06:22ibanahagi niya po sa amin.
06:23It's always a good
06:24conversation with you,
06:24Miss Maia Kiray.
06:25At of course,
06:27tayo nakikisa sa mga activities
06:28para po sa celebration
06:29ngayong buwan na ito.
06:30Thank you very much.
06:31Thank you, Miss Maia.
06:32Salamat.
Comments