00:00Imagine, nakakonect ka sa Wi-Fi mo nang biglang, nawala ng internet.
00:06Ikaw ang nagbabayad sa sarili mong bahay pero ikaw mismo nawala ng akses sa Wi-Fi mo.
00:12Annyari?
00:14Ganyan din ang realidad sa West Philippine Sea.
00:17Ang ating mga manging isda, pinabawalan at itinataboy sa sariling karagatan ng banyaga.
00:25Paano nga ba tayo umabot dito?
00:38Para mas maintindihan natin ang nangyayari sa West Philippine Sea,
00:42kailangang balikan muna natin kung ano ang EEZ.
00:46Ang EEZ o Exclusive Economic Zone ay ang bahagi ng dagat na kadikit lang ng teritoryo ng isang bansa.
00:53Ang bansang may-ari ng baybayin ay may karapatang gamitin, protektahan at pakinabangan ang mga yaman dito.
01:02Ito ang EEZ ng Pilipinas.
01:05Nagsisimula mula sa baybayin hanggang sa layong 200 nautical miles o 370 kilometers sa dagat.
01:14Base ito sa UNCLOS o United Nations Convention on the Law of the Sea.
01:19Ang UNCLOS ang pandaigdigang kasunduan ng mga bansa tungkol sa batas sa karagatan.
01:24Pero may tensyon sa bahaging ito ng EEZ ng Pilipinas dahil sa pag-aangkin ng China.
01:32Sa mga nakaraang taon, inangkin ng China ang mga marine features sa loob ng EEZ o teritoryo sa dagat ng
01:39Pilipinas.
01:39Taong 2012, lumala ang tensyon sa pagitan ng Pilipinas at China sa agawan sa teritoryo sa bahaging ito ng dagat.
01:50Kaya sa parehong taon, opisyal na tinawag ang kanlurang bahagi ng karagatan ng Pilipinas bilang West Philippine Sea.
01:59Nagpatuloy ang panggigipit ng China sa mga mangingis na roon.
02:03We have to think of, you know, China always acts strategically.
02:08They did not start claiming or seizing our maritime zones in 2012.
02:15Scarborough Shoal was not the first time.
02:19They started way back.
02:21They started in 1987 when they occupied Fiery Cross Reef and put up a weather radar station.
02:29They said, this is for the benefit of everybody.
02:31It's a radar weather station.
02:34We are helping UNESCO in its global oceanic survey.
02:38But now it's an air and naval base of China.
02:41In 1988, they seized Subiri from the Philippines.
02:491988 also, they seized Johnson South Free from the Vietnamese.
02:53This is a gradual expansion of their hold of the South China Sea.
03:01They're incrementally expanding and expanding.
03:04Taong 2013, nagsampan ang kaso ang Pilipinas laban sa China sa Permanent Court of Arbitration sa The Hague, The Netherlands.
03:12Tinawag nila ang kaso bilang the South China Sea Arbitration.
03:18Nakapaloob sa reklamo ang agresibong pag-aangkin ng China sa mga bahura, sandbar at karagatan na sakop ng E-Easy
03:26ng Pilipinas.
03:27Pinangunahan ito ng mga miyembro ng administrasyon ni dating Pangulong Benigno Aquino III.
03:34Ilan sa kanila ay sinadating DFA Secretary Albert Del Rosario, dating Executive Secretary Paquito Ochoa Jr., dating Justice Secretary Laila
03:44Delima, dating National Defense Secretary Voltaire Gasmin, dating Senior Associate Justice Antonio Carpio, at dating Solicitor General Florine Hilbay.
03:55Sagot naman ang China, sila ang may karapatan sa mga teritoryong iyon base sa kanilang historical map.
04:03Habang dinidinig ang kaso sa loob ng tatlong taon, patuloy ang isinagawang pagsakop ng China sa West Philippine Sea.
04:11Kabilang narito ang pag-okupa nila sa Ayungin Shoal, Scarborough Shoal, Mabini Reef, Kagitingan Reef, at Panganiban Reef.
04:23Hindi lang Pilipinas ang umaalma sa pag-angkin ng China.
04:27Kabilang narito ang Vietnam, Malaysia, Taiwan, Brunei, at Indonesia.
04:34Pero, tanging Pilipinas lang ang nanghablah at nagdala ng usaping ito sa International Court.
04:42Matapos ang tatlong taon ng pagliliti sa kaso, sa Permanent Court of Arbitration sa The Hague, nanalo ang Pilipinas laban
04:51sa China.
04:52Wala raw legal na basehan ang paggamit ng China ng 9-Line Map para sakupin ang malaking bahagi ng dagat
05:00na nakapaloob dito.
05:01China is not entitled to exercise historic rights over the waters, seabed, and subsoil beyond the limits of its entitlements
05:13under unclos in areas encompassed within its so-called 9-Line.
05:19Number two, various maritime features relied on by China as basis upon which to assert its claims in the South
05:29China Sea
05:30are not islands that generate entitlement to an exclusive economic zone, or EEZ, or continental shelf,
05:41but are rocks within the meaning of unclos article 1-2-1-3,
05:48or are low-tide elevations or submerged banks incapable of generating such entitlements.
05:56And number three, China has unlawfully interfered with the exercise of the Philippine sovereign rights and freedoms under unclos
06:07and other rules of international law not incompatible with unclos.
06:12Pero hindi ito tinanggap ng China.
06:16Tinawag nila itong illegal and invalid.
06:20Nanindigan sila sa kanilang argumento na teritoryo nila ang malawak na bahagi ng South China Sea base sa historic rights.
06:30Dito nakabase ang kanilang claim sa mapa ng China noong 1936.
06:36Gawa ito ng geography professor na si Bai Mei-Tzu na siyang gumuhit ng linya sa South China Sea.
06:44Ayon sa pag-aaral, maaaring ibinasi ni Bai Mei-Tzu ang guhit na ito sa mapa ng mga Briton.
06:51Hindi man parte ng gobyerno ng China si Bai Mei-Tzu,
06:54dalawa sa kanyang estudyante ang naging bahagi ng Map-Making Committee ng China noong panahong iyon.
07:00Hanggang sa in-adopt nila ang linya sa mapang inilabas nila noong 1947.
07:07Ito na ang official map ng China noong taong iyon.
07:11Makikita ang 11 dash line na sumasakop sa West Philippine Sea.
07:16Noong 1952, binawasan ito ng dalawang linya sa bahagi ng Vietnam bilang pagsuporta ng China sa bansang ito.
07:27So, territory is one of the more important concepts when you study geography.
07:34It's delineating which land is yours, which land belong to the others.
07:40So, in that sense, territory or territorial expansion became the basis for some countries to claim or to occupy certain
07:51areas for their own expansion of their power.
08:00Maps can do that, can show that, because it shows you the extent of how power moves.
08:05So, I'll give you one quick example.
08:08During the time of Hitler, he would enlarge Germany purposefully to make other people see as though Germany is larger
08:18than what it is, to give the impression of power.
08:21When, in fact, it's not really that large.
08:23But it's important to show that because it makes people see that, you know, this annihilation to our countries came
08:31about because a powerful and big country occupied us.
08:36This was, of course, this was, of course, before the era of the internet.
08:41Pero, hindi lang graphical representation ang intensyon ng isang mapa.
08:46At, kita ang ibang intensyon ng mapa sa Murillo Velarde map ng Pilipinas na ginawa noon pang 1734.
08:56Isa ito sa mga mapang isinama bilang ebidensya sa kaso sa South China Sea.
09:01Makikita sa gilid ng 1734 map ng Panacot o tinatawag ngayong Bajo de Masinloc o Scarborough Shoal.
09:10Sa babang bahagi naman ito, may mababasa kang Los Bajos de Paragua.
09:15The Shoals of Palawan ang ibig sabihin ito na mas kilala sa tawag na Spratly Islands.
09:21The map was used by early cartographers and early colonizers in order to map unknown world or the terra incognita,
09:32the unknown world, to make them more known to the world.
09:34But what is actually happening is that they are also mapping the resources of these countries so that it can
09:44be harvested and exploited by the powerful colonizers to increase the revenues of the countries where they're from, mostly Europe.
09:56So the map became an instrument of knowing the world but it's also an instrument of imperialism and exploitation of
10:06resources.
10:07Kung tutuusin, gatuldok lang sa malawak na karagata ng mga bahura, bato at sandbar.
10:15Pero bakit nga ba pinag-aagawan ang mga ito?
10:20Sa Pilipinas po, malinaw na ang interest natin doon na yung likasyaman dahil nga po sa livelihood at sa ating
10:26economic development din dahil energy ang hanap natin dyan.
10:30At for the future, yung iba pang interest natin dyan ay yung biodiversity dahil yung marine environment ang nagsusustain po
10:39ng ating mga fisheries.
10:40So konektado po yun sa ating food security din.
10:43Yun po ay para sa Pilipinas.
10:45Pero malinaw po na para sa China, iba po.
10:48Hindi po yun ang consideration.
10:51Para po sa China, iisa lang ang talagang nangingibabaw.
10:54Yung kanyang need, yung kanyang pangangailangan na magkaroon ng military and strategic security.
11:00Dahil kung talagang mahalaga sa kanila yung environment, yung fisheries, etc.
11:05Hindi nila ginawa.
11:07Yung ginawa nila, which is yung sinira nila, winasak nila ang mga coral reef doon sa South China Sea.
11:13So malinaw na yung military security ang priority nila.
11:17And unfortunately for us, yung military security nila, wala silang pakailang po ito ay makakasira sa ating food security, environmental
11:25security, energy security.
11:28So yun po ang malaking problema doon.
11:32Sa nagdaang taon, naging mas matindi ang engkwentro sa pagitan ng Pilipinas at China sa West Philippine Sea.
11:40Ginamita ng military-grade laser, water cannon at binangga ang mga bangka ng Pilipinas.
11:47At noong June 17, 2025, humantong ito sa isang engkwentro kung saan naputulan ng daliri ang isa nating sundalo.
11:57Sagot ng China, hindi nang mga manging isda ang mga nasa karagatan kung hindi armadong kalalakihan.
12:06Paviktim din daw ang laging naratibo ng Pilipinas.
12:10Pero dagdag ni spokesperson ng Philippine Coast Guard na si Rear Admiral J. Tariela, hindi lang sa dagat ang labanan.
12:19Malulungkot ka kung iisipin mong, ang mga Pilipino pa lang nagpo-post ng anti sa mga activities natin sa West
12:27Philippine Sea
12:27ay talaga using their own rational thinking para sabihin nila, hindi, natural na pag-iisip lang ito.
12:35Pangalawa, ang objective kasi nila, there are two ways.
12:39The first one is to belide the truth.
12:42Ang ina-advance nila is yung version ng story ng Beijing.
12:47So pag sinabi natin, tayong binanga, sabihin nila, tayong nambanga.
12:52Tayong nagsadyang magpabanga.
12:54So ito yung ina-advance ng mga pro-China trolls na ito.
12:59I don't want to think, ma'am, na ang Pilipino na talagang sa loobin niya gamit ang kanyang common sense
13:07ay sasabihin tama ang version ng story ng China.
13:11Kasi kapag nangyari yun, we failed as a nation.
13:14Ibig sabihin, ano pang pagmamahal niya sa Pilipinas para i-uphold ang story ng China?
13:21Ang ginagawa natin ngayon, we just have to tell the truth.
Comments