Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
Akit TV
  • 20 saat önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...

Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:01Geri Batan Camii ile başlayıp Sultanahmet ile süren Türkçe Kur'an denemeleri bu kez Ayasofya Camii ile yapılacaktı.
00:08Sıra Ayasofya'ya geldiğinde ise tarihler 4 Şubat 1932'yi yani Kadir Gecesi'ni gösteriyordu.
00:16Bu kez hafızların sayısı da önemli oranda arttırılmış ve hafız sayısı 25'e çıkarılmıştı.
00:22Yine bu gece Ayasofya Camii ile çok farklı bir uygulama daha yaşanacaktı.
00:27Zira daha önceden hazırlanan Türkçe tekbir de yine burada hafızlar tarafından seslendirilecekti.
00:35Camii hınca hiç doluydu ancak dikkat çeken bir isim vardı.
00:39Dönemin ABD Ankara Büyükelçisi Charles Sherrill.
00:43Sherrill bu gece yapılan merasime eşiyle birlikte katılarak Türkiye'de yapılan dinde reform girişimlerini yakından takip ettiğini de gösteriyordu.
00:52Yine aynı akşam Dolmabahçe Sarayı bahçesinde Balgat Parklı delegasyonuna hükümet tarafından Alatürk ve müzik eşliğinde yemek veriliyordu.
01:03Bu hadiseden 3 yıl sonra da 1935'e gelindiğinde Bakanlar Kurulu kararı ve Mustafa Kemal'in talebiyle Ayasofya Camii ibadete
01:13kapatılacak ve müze olarak kullanılmaya başlanacaktı.
01:24Ancak bugün herkesi şaşırtacak bir başka uygulama daha sırada beklemektedir.
01:29Türkçe Ezan
01:32Halk, Türkçe Kur'an, Türkçe tekbirin şaşkınlığını henüz atamadan Hafız Rıfat tarafından Fatih Camii'nde okunan Türkçe ezanla bir kez
01:42daha şoke olur.
01:44Bu aynı zamanda 18 yılı aşkın sürecek olan ilk Türkçe ezandır.
02:08Öte yandan beklenen gün gelir ve 3 Şubat 1932 tarihinde yani Kadir gecesinde Türkçe Kur'an, Türkçe tekbir Ayasofya Camii
02:18'nde tatbik edilir.
02:19Kadir gecesinde Ayasofya Camii'nde gerçekleştirilen program Mustafa Kemal'in emriyle radyodan da canlı olarak yayınlanır.
02:27Mustafa Kemal ise programı radyodan dinleyecektir.
02:31Diğer camilerde olduğu gibi Ayasofya Camii'nde gerçekleştirilen Türkçe Kur'an denemesine katılan cemaatin başında da o dönemde zorunlu olan
02:39fütür şapka bulunması dikkat çekicidir.
02:46Türkçe Mersi'ye ile başlayan değişim Türkçe Kur'an, Türkçe tekbir ve Türkçe ezanla sürmüştü.
02:53Bu defa sırada başka bir uygulama vardı.
02:56Türkçe Hutbe
03:02Sıra Türkçe Hutbe'ye geldiğinde ise tarihler 5 Şubat 1932 tarihini yani Ramazan ayının son cuma gününü göstermektedir.
03:11İstanbul Süleymaniye Camii'nde okunacak Türkçe Hutbe için ise Hafız Saadettin Kaynak seçilmiştir.
03:19Ramazan'ın son cuma günü olması hasebiyle de Süleymaniye Camii'yi hınca hınç doludur.
03:25Mustafa Kemal Saadettin Kaynak'a
03:28Hadi bakalım Türkçe Hutbe'yi de Süleymaniye Camii'nde mukabeleyle oku ama okuyacağını evvela tertip et, bir göreyim der.
03:37Hafız Saadettin Kaynak minbere çıkmadan önce de Mustafa Kemal'e sarık saracak mıyım diye sorduğunda şu karşılığı alır.
03:48Katiyen sarık istemem, sarığı bırak.
03:51İşte bu gece giymiş olduğun elbiseyle başı açık ve fıraklı olarak git.
03:55Fakat hava soğuktur, palto giyebilirsin.
04:00Hafız Saadettin Kaynak, fıraklı, başı açık olarak çıktığı minberde,
04:05Mustafa Kemal tarafından da onaylanan o meşhur hutbesini,
04:09Ey Ulu Tanrı ifadesiyle okumaya başlar.
04:37Soğuk bir kış günüydü.
04:39Tarihler 5 Şubat 1932'yi gösteriyordu.
04:42İlk Türkçe hutbeyi okumakla görevlendirilen Hafız Saadettin Kaynak,
04:47Her zamankinden farklı bir kıyafetle gelmişti Süleymaniye Camii'ne.
04:52Başı açık ve fıraklıydı.
04:55Aynı zamanda düşünceli ve heyecanlıydı da.
04:58Süleymaniye Camii ise Ramazan ayının son cuması olması münasebetiyle tıklım tıklım doluydu.
05:04Saadettin Kaynak, daha önce Mustafa Kemal tarafından da onaylanan Türkçe hutbesini okumak üzere işte bu minbere yöneldi.
05:28Sıra Türkçe hutbeyi okumaya gelmişti.
05:30Başı açık ve fıraklı olarak buraya gelen Hafız Saadettin Kaynak,
05:34ilk Türkçe hutbesini Ey Ulu Tanrı diye okumaya başladı.
05:38Saadettin Kaynak, daha önce Mustafa Kemal'in de onayıyla okumaya karar verdiği hutbesinde,
05:46Bakara suresinin 11, 12 ve 13. ayetlerini konu edinecekti.
05:52Saadettin Kaynak, bu kez diğer hutbelerden farklı olarak hutbenin hamdale ve salvele bölümlerini de Türkçeleştirmişti.
06:02Hutbe bittikten sonra ise müezzin mahverinde bulunan hafızlar,
06:06Saadettin Kaynak'a Türkçe tekbir getirerek eşlik ediyorlardı.
06:11Saadettin Kaynak, o günü hatıralarını anlatırken,
06:15Süleymaniye Camii'ni hınca hınç dolduran cemaatin arasına 150 kadar polisin yerleştirildiğini
06:20ve Türkçe hutbe, Türkçe tekbir ve Türkçe namaza tepki gösteren bir vatandaşı da anında yakabaça gözaltına aldıklarını yazacaktı.
06:31Saadettin Kaynak, o günü hatıralarında anlatırken hutbenin konusunun Mustafa Kemal tarafından seçildiğini,
06:37Mustafa Kemal'in kendi elleriyle Türkçe Kur'an'dan seçtiği ayetinse,
06:41Bakara suresinin 11, 12 ve 13. ayeti olduğunu yazar.
06:45Bu ayetlerin Türkçesi ise,
06:48O gafillere yeryüzünü ifsad etmeyin denildiği zaman,
06:52Biz ifsad değil, ıslah istiyoruz derler.
06:55Halbuki işte onlar müfsitlerdir.
06:58Fakat ne yaptıklarının farkında değillerdir.
07:01Şeklindedir.
07:02Bu arada dikkat çeken değişimlerden biri de hafızların kıyafetinde yaşanır.
07:08Yakın zamana kadar sakallı, sarıklı, cübbeli olan hafızlar gitmiş,
07:12Yerine kravatlı, sakalsız ve fötür şapkalı hafızlar gelmiştir.
07:188 Şubat 1932 tarihi ise Ramazan bayramıdır.
07:22Ve daha önceden kararlaştırıldığı gibi,
07:24İstanbul camilerinde ve Türkiye'nin pek çok yerinde,
07:27Bayram namazında hutbeler ve tekbirler Türkçe okunacaktır.
07:32Bayramın ilk akşamı ise,
07:34Mustafa Kemal, ordu müfettişlerini Dolmabahçe Sarayı'na davet eder.
07:37Fahrettin Paşa, İzzettin Paşa, Şükrü Naili Paşa'nın yanı sıra,
07:42İçişleri Bakanı Vekili Şükrü Kaya da davette hazır bulunur.
07:46Hafız Saadettin Kaynak,
07:47Mustafa Kemal'in emriyle Türkçe Kur'an'ı paşaların huzurunda da okur.
07:52Bunun üzerine ayağa kalkarak birer konuşma yapan paşalar,
07:55diğer inkılapları destekledikleri gibi bu inkılabı da destekleyeceklerini söylerler.
08:03Reformlar tamamlanmıştır tamamlanmasına ama İstanbul dışına çıkılamamıştır.
08:08İbadetleri Türkçeleştirme girişimlerinin son olmasının ardından,
08:111. Türk Tarih Kongresi düzenlenir.
08:14Bu kongrede de önemli kararlar alınacaktır.
08:20Evkaf Müdüriyeti,
08:22bugün kağıdıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü,
08:24Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin kuruluşundan bir hafta sonra,
08:27bütün müftülüklere Türkçe ezan için hazırlanmaları talimatını verir.
08:32Zaten Diyanet Reisliği de ezanın yeni şeklini çoktan tespit etmiştir bile.
08:39Tanrı Uludur, Tanrı Uludur, Tanrı Uludur, Tanrı Uludur,
09:26Fatih Sultan Mehmet'in bizzat eliyle taş köyrek yaptırdığı Fatih Camii,
09:30Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı olaylarından birine şahitlik edecekti.
09:341932 yılında ilk kez okunan Türkçe ezan,
09:38Hafız Rıfat tarafından işte bu minareden seslendirilecekti.
09:56Başı açık, kravatlı bir şekilde bu minareye çıkan Hafız Rıfat'ın,
10:00elinde bulunan kağıda bakarak yeni ezanı okuması ise,
10:03Türkçe ezanı henüz ezberleyemediğinin kanıtıydı.
10:08Muhammed
10:12Sübeziz bilirim, bildiririm
10:18Tanrı'nın merkezidir Muhammed
10:36Artık Türkçe ezan tüm Türkiye'de okunacaktır.
10:40Ancak çok geçmeden de beklenen tepkiler gelmeye başlar.
10:46Ezan
10:48Türkçeleştirdiği zaman,
10:51Türkçeye çevrildiği zaman,
10:55başta hoca efendiler gönülden kabul etmediler.
10:59Yani benimsemediler.
11:02Çünkü mecbur edildi.
11:04Evvelki ezan yasak,
11:08sonraki kabul edilen ezan okunacak,
11:11kim okursa şöyle cezalanır diye yasaklanmıştı.
11:15Alay konusuydu çünkü
11:16iyi çevrilmemişti.
11:19Ve bize tuhaf geliyordu yani.
11:22Türkçe ezan öbürüne ulaşmıştık.
11:28Mesela bizim ev Edirne'de şeydi,
11:30Selimiye'nin yakınındaydı.
11:32Ben ezan okunduğu zaman,
11:35ben de elmacına çıkardım,
11:38orada ben de ezan okurdum beraber.
11:41Babama söylemişler,
11:43biz okurken okualım.
11:46Bu arada Türkçe ezana tepkiler de çığ gibi artmaya başlar.
11:50Bunlardan en dikkat çekeni ise,
11:53Bursa'da meydana gelir.
11:55Daha birkaç yıl öncesine kadar,
11:57Kurtuluş Savaşı sırasında,
11:59dine ve dindara gösterilen saygının gidip,
12:02yeni tavırların tersi yönde ilerlemesi,
12:04herkeste büyük şaşkınlığa neden olur.
12:06Ezanın Türkçe okunmasına tepki gösteren yüzlerce Bursalı,
12:10Ulu Camii önünde nümayiş yapar.
12:15Olayların büyümesi üzerine,
12:17İzmir'e gidecek olan Mustafa Kemal karar değiştirerek,
12:20Bursa'ya hareket edecektir.
12:22Mustafa Kemal, yaptığı ilk açıklamada,
12:25eylem yapanların irticacı olduğunu,
12:27ve dini siyasete alet etmek istediklerini söyler.
12:33Açıklamasını daha da sertleştiren Mustafa Kemal,
12:35henüz hazırlanmış bir kanun bulunmamasına rağmen,
12:38Türkçe ezana tepki gösterenlerin cezalandırılacaklarını açıklar.
12:43Anadolu Ajansı'nın geçtiği ve hemen bütün gazetelerin birinci sayfasında yer alan haberde,
12:48Mustafa Kemal,
12:51Bursa'ya geldim,
12:53hadise hakkında alakadarlardan malumat aldım.
12:56Hadise hadizatında fazla ehemmiyeti haiz değildir.
12:59Herhalde cahil mürteciler,
13:01Cumhuriyet Adliyesi'nin pençesinden kurtulamayacaklardır.
13:04Hadiseye dikkatimizi bilhassa çevirmemizin sebebi,
13:07dini siyasete ve herhangi bir tahrike vesile etmeye,
13:10asla müsamaha etmeyeceğimizin bir daha anlaşılmasıdır.
13:14Meselenin mahiyeti esasen din değil, dildir.
13:18Kat'i olarak bilinmelidir ki,
13:20Türk milletinin milli dili ve milli benliği bütün hayatında hakim ve esas kalacaktır,
13:26diyecekti.
13:28Mustafa Kemal,
13:29Anadolu Ajansı'na verdiği beyanatta,
13:31her ne kadar ehemmiyeti yok dese de,
13:33hükümet,
13:34Bursa'daki olaylarla ilgili geniş çaplı bir tahkikat başlatmıştı.
13:38Her geçen gün tutuklananların sayısı artıyor,
13:41basında olayı gündemde tutuyordu.
13:44Gazetelerin dini inkılapları desteklediğini bildiren,
13:47veya devrimlere bağlılığını yineleyen yüzlerce telgrafa yer vermeleri,
13:52Türkçe ezan ve Türkçe Kur'an okuma girişimlerini hızlandırmıştı.
13:57Gelgin ortamdan istifade eden bazı çevreler,
14:00hiçbir yasal dayanağı olmadığı halde,
14:03cezri tedbirlere başvurmaları tabi görülür olmuştu.
14:06Öyle ki,
14:07Arapça ezan okuyanların idam edilebileceğinden bile söz edilmeye başlanmıştı.
14:15Gazeteler ise,
14:16Evgaf idaresinin Türkçe ezan işini sıkı takibe aldığını,
14:20Türkçe ezan okumayan müezzinlerin görevine son dereleceğini yazıyordu.
14:24Bu arada,
14:25Bursa olaylarından dolayı tutuklananların sayısı artarken,
14:28diğer illerde de Arapça ezan okuduğu tespit edilenler,
14:31tek tek tutuklanmaya başlanmıştı.
14:34Çok acımasız bir şekilde bastırıldı.
14:37Mesela Şapka Risalesi yüzünden,
14:39İstiklil İplati Pozisyonu'nun başına gelenleri biliyoruz.
14:42Ya da İstiklil Mahkemesi'nin zaptıları hala niye açıklanmıyor?
14:44Çünkü muhalefet acımasız şekilde bastırıldı.
14:47Hatta bu konuda bir takım anılarda çok ayrıntılı bilgiler de bulmak mümkün.
14:58Sanıyorum son saatte,
15:02eğer muhalefet etselerdi kafalarının koparılacağını biliyorlardı diyor.
15:09Yani bir kemalist yazar.
15:11Muhalefetin ilim anlamına geldiğini,
15:14kendi anılarında anlatıyorlar.
15:17Onun için diyor seslerini çıkartamadılar.
15:19Ama diyor,
15:20işte öyle çalıştılar,
15:23sessiz bir, derinden bir çalıştılar diyor.
15:26Ve bunların yok edilmesi gerektiği fikrini
15:30o zamanki makalelerde, kitaplarda çok açık şekilde görüyorsunuz.
15:35Diyanet İşleri Başkanlığı da boş durmuyor,
15:38henüz Türkçe'ye çevrilmemiş,
15:40salatü selam ve tekbirlerin Türkçe'ye çevrilmesi için uğraşıyordu.
15:44Dönemin Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi,
15:476 Mart 1933 tarihinde müftülüklere gönderdiği tamimde,
15:51bundan böyle salatü selam ve tekbirlerin de Türkçe olmasını istiyordu.
16:00Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü
16:05Öz dilimizde, her tarafta Türkçe ezan okunduğu bir zamanda,
16:09minarelerde Arapça salatü selam okumak,
16:12ahensiz düşeceği gibi,
16:13hükümeti celilinin takip buyurduğu maksadı milliyeye de uygun gelmediğine binaen,
16:18yukarıda yazılan 3 suret ile Türkçe tekbir gönderilmiştir.
16:21Alakadarların ondan okumaları lüzumuna tahminen beyan olunur efendim.
16:26Rıfat Börekçi, Diyanet İşleri Başkanı,
16:296 Mart 1933.
16:33Bu arada bazı kesimlerde Bursa'da yaşanan olayları Menemen'den sonra yapılan en büyük irticai hareket olarak yorumluyor,
16:41bir an önce inkılapların uygulanması için baskıların arttırılmasını istiyordu.
16:46O zaman şahıslar oldukça kanun sayılıyordu.
16:50Mesela bir memura karşı gelemezsiniz.
16:54Köye gelen bir vazifeliğe karşı gelemezsiniz.
16:57Karşı gelseniz derhal o sizi cezalandırma yoluna gidebilir.
17:02Artık ne diyecekse ona göre ceza verilir yani.
17:06O taraflarını da şu anda ben bilemiyorum.
17:09Yani ne gibi ceza ama cezalandırıyorlardı.
17:11O kadar benimselmedi ki bizzat gönen de merkezde minareye çıkmış adam
17:19Allahu Ekber, Allahu Ekber diye o bildiğimiz dinin emrettiği ezanı okumaya başlamış.
17:27Eski ezan demiyorum çünkü ezan eskimez.
17:30O ezana başlamış ve biliyor ki bunu duyanlardan gelip yakalayan olur.
17:36Yarısını okuduğu gibi inmiş minareden kaçmış.
17:39Hakikaten hemen basmışlar.
17:42Kimdi o ezan okuyan demeye başlamışlar ama ortada adam yok.
17:47Ve sonunda istenilen oldu.
17:511932 Ramazanından sonra Türkiye'de dini hayat köklü bir surette değişti.
17:58Artık ülkenin bütün camilerinde ezanlar, salalar, tekbir ve dualar Türkçe olarak okunmaya başlanmıştı.
18:17Türkçe ezan ve ibadetler için uygulamalar Mustafa Kemal'den sonra ise bambaşka bir seyir izleyecekti.
18:28Mustafa Kemal'in ölümünden 3 yıl sonra, 2 Haziran 1941 tarihinde ise Türkçe ezan uygulaması için yasa dahi çıkarıldı.
18:39Ceza yasasının 526. maddesine yapılan bir ilave ile ezan ve kameti Arapça okuyanlara 3 aya kadar hapis veya 10 liradan
18:48200 liraya kadar para cezası getirildi.
18:5330'larda yapılmaya çalışılan şey çok daha muhafazakar yani sadece ibadetin ve namaza çağrının diliyle oynamak.
19:10Benim çocukluğumda ezan Türkçeydi bildiğiniz gibi.
19:15Önce Türkçe olabilir denildi.
19:17Sonra Türkçeden başka bir dille yani Arapçayla ezan söylemeye karşı bir cezai hüküm getirildi.
19:25Yaşımız ilerleyince, tabi 1950'ye kadar bu ezan devam ettiği için, bu yeni dedikleri ezan devam ettiği için bizde mesleğimiz
19:36o sayılıyor.
19:38Mesela camiye, hangi camiye gitsek buyur bir ezan oku diye bize teklif ederlerdi.
19:44Tabi çıkıyorduk, Tanrı oğludur, Tanrı oğludur diyorduk.
19:47Peki ama Allah-u Ekber'in yerini tutuyor mu bu cümle?
19:52Tutmuyor.
19:54Tutmuyor.
19:55Asla tutmaz.
19:56Yasa çıkarılmış, güvenlik güçleri sürekli takibata başlamış olsa da millet bu uygulamayı benimsememişti.
20:04Öyle ki, orijinal ezanı hapis pahasına, dayak, işkence ve delilik yaftası pahasına okumaya devam edenler olacaktı.
20:14Örneğin, meclis dinleyici locasında, bir milli maçta dolma bahçesinde, Ankara valisinin huzurunda ve ülkenin değişik şehirlerinde bazı kişiler Arapça ezan
20:28okuyor ve verilecek cezaya da razı oluyorlardı.
20:311950 sonrasında ise tablo yavaş yavaş değişecekti.
20:35Türkçe ezanın siyasi bedelinin ağırlığı ortaya çıkınca, bazı kesimler Atatürk'ü bu Türkçe ibadet devriminden uzak gösterme çabasına girişeceklerdi.
20:471946 seçimlerinde halkın Demokrat Parti'ye yönelmesi bu konuyu tekrar gündeme getirdi.
20:53İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan yeni dünya düzeni içerisinde kendisine emin bir yer bulmak isteyen Türkiye, ister istemez bazı
21:00adımlar atmak zorunda kaldı.
21:021946'da çok partili hayata geçilmesi bunlardan biriydi.
21:07Dış siyasi koşulların etkisiyle, iç politikadaki dengelerin değişmesiyle CHP kan kaybetmeye başlamıştı.
21:141949 yılına gelindiğinde, CHP içinden de bazı kimseler artık ezanın Arapça haline çevrilmesi gerektiğini, aksi halde yok olacaklarını seslendirmeye başladılar.
21:271949 yılının hararetli tartışmaları, 14 Mayıs 1950'de Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle kesilir diye beklenirken, aksine daha da arttı.
21:37Yeni Başbakan Adnan Menderes ve meclisin yaptığı ilk icraatlerden biri, 18 yıldır Türkçe okunan ezanı orijinal haline çevirmek olmuştu.
21:47İşin ilginci, CHP de Demokrat Parti'nin bu değişikliğine üstü kapalı da olsa destek vermişti.
21:53Ezanın yeniden Arapça okunması da yine bir Ramazan ayına denk gelmişti.
21:59Ezan, 16 Haziran 1950'de ikindi namazından itibaren artık orijinal haliyle okunmaya başlanmıştı.
22:07Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
22:37Fakat bu durum halkın dışında bazı çevreleri yine ayağa kaldırdı.
22:43Atatürk inkılaplarından vazgeçildiği veya taviz verildiği yeniden ortaya atıldı.
22:50Basında Nadir Nadi, Falih Rıfkı, Orhan Veli Kanık gibi bazı yazarların başını çektiği bu koro, iktidara akıl almaz ithamlarda bulunuyorlardı.
23:01Sütunlarında hemen her gün tekrar geri dönüldüğünü, gericilik yapıldığını yazıp çizeceklerdi.
23:06Başbakan Menderes ise yöneltilen eleştirilere sert karşılık verecekti.
23:12Menderes, jandarma zoruyla yürütülen, halka dayatılan inkılapların bir manası olmayacağını söyledi.
23:19Menderes,
23:21Eğer inkılap kanunları bugüne kadar benimsenmemişse, jandarma zoruyla yürütülecekse, milli vicdanın hilafına olan bu kanunları kaldırmak demokratik bir iradenin başta
23:31gelen vazifesidir.
23:32İnkılaptan bahsediyorlar. Hakiki inkılap şimdi oluyor.
23:37İnsanları süre olmaktan kurtaran bir iradeyi kurmaktayız ve demokrasiyi ve halk hakimiyetini tesis eden hakiki inkılabı şimdi yapmaktayız.
23:46Diyerek eleştirilere meydan okudu.
23:50Başbakan Menderes, bir anlamda ibadet ve ezanların Türkçeleştirme projesinin halk tarafından kabul görmediğini ifade etmiş, yıllardır gerçekleştirilmeye çalışılan projeyi rafa
24:01kaldırmıştı.
24:02Demokrat Parti gelince bu ezanı tekrar Arapçaya dönüştürdü.
24:07Hani neden dönüştürdü? Çünkü halk onu istiyordu. Neden halk onu istiyordu? O bir şey konusu olmuştu, bir çekişme konusu olmuştu.
24:15O çekişme konusunda Demokrat Parti halkın eğilimlerine uygun davrandı.
24:20Hatta rivayet olunur ki, Ceren Bayer işte acaba Atatürk'ün ruhunu muhazzeb eder miyiz gibisinden bir itirazda da bulunmuş.
24:31Fakat ikna edilmiş böyle bir şeyin Atatürk'ün beklentilerine de uygun olacağına dair ve ezan Arapçalaştı.
24:38Şimdi bana sorsanız ezan Türkçe mi olsun iyi, Arapça mı olsun iyi, doğrusunu isterseniz ben kendi adıma, Arapça ezandaki ahingi
24:49Türkçe ezanda bulamadım.
24:50Menderes Hükümeti'nin en ses getiren icraatlarından olan ve bazı odakların hiç unutmadığı, affetmediği bu olay millet tarafından büyük sevinçle
25:00karşılandı.
25:03Yasağın kalkmasıyla birlikte yıllardır patlama noktasına gelen halk meydanlara, cami yönlerine dökülerek secdelere kapandı.
25:11Kurbanlar kesti ve sevinç gözyaşları döktü.
25:15Çok sevindi millet.
25:18Yani Müslüman Türk tarihinde Adnan Menderes kadar sevilmiş bir başbakan ben görmedim şahsen.
25:26Bakın mübalağa değil bu.
25:28Bunun yegane sebebi Allah diyemezken siyasiler Allah dedi.
25:37Ezanı aslında çevirdi.
25:39Hocalarımız bize tembih ederlerdi.
25:42İçinizden ezanınızı okuyun.
25:44Evet çıkıp Tan Nuruludur diye okudunuz.
25:48Olabilir.
25:50Mecbureti edildiği için ama kendi kendinizde oradan ininceye kadar Allah-u Ekber, Allah-u Ekber diye o ezanı tekrarlayın.
25:58Esas ezanı okuyun.
25:59Yani bu şekilde böyle sıkı tutarlar ve bu tembihatta bulunurlardı.
26:04Bu sayededir ki Adnan Menderes zamanına kadar böyle idare eden Hoca Efendiler ondan da herhalde rica ettiler.
26:13O da böyle aslına çevirdi.
26:16Bu şekilde büyük bir iyilik etmiş oldu.
26:19Allah rahmet eylesin.
26:20Ancak halk hakimiyetini tesis eden bu değişimle birlikte ülkede inkılap ve ihtilallerin bir daha sonu gelmeyecek, her ihtilalden sonra da
26:30ibadetlerin Türkçeleştirilmesi projesi ilk ele alınan kurulardan biri olacaktır.
26:3527 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen darbenin ardından Menderes ve 3 arkadaşı Eylül 1961 tarihinde idam edileceklerdi.
26:45Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel darbeyi gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi'ne ezanın Türkçe okunması teklifini verecek ancak halkın tepkisinden dolayı bu mümkün
26:55olmayacaktı.
26:5610 yıl iktidarda kalan Menderes'in en fazla hafızalarda kalan icraatı da ezanın Arapçaya çevrilmesi olacaktı.
27:03O kadar ki Anadolu halkı ezanın Arapçaya çevrilmesi olayının Menderes'in sonunu hazırladığına dahi inanacaktı.
Yorumlar