- 22 dakika önce
Ali Fuat Gökçe: COP31 Zirvesi'nin anlamı ne?
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00COP31 zirvesinin anlamı nedir? Geleceğe nasıl etki edecek?
00:04Diplomatik faaliyetler hangi noktalarda etkili olacak Türkiye açısından?
00:09Değerli bir isimle Gaziantep Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe bizlerle beraber Skype bağlantımızda.
00:18Hocam yayınımıza hoş geldiniz.
00:20Merhabalar, hoş bulduk, iyi yayınlar.
00:22Çok teşekkür ederim. Hocam Antalya'da süren COP31 zirvesini genel anlamda başlangıcından bugüne nasıl değerlendirmemiz, nasıl okumamız gerekir?
00:34Şimdi öncelikle zirvenin gündemi bakımından bir değerlendirme yapmak lazım.
00:41İçeriği bakımından bir de zirvenin gündeminin dışında bu zirvede neler konuşuldu yani gündem dışında neler yapıldı ona bakmak lazım.
00:50Gündemine bakacak olursak bu öncelikle iklim zirvesi yani yaşanabilir bir çevre iklimde karbon salınımlarının sınırlandırılması.
01:03Bugüne kadar birçok ülke söz verdi bununla ilgili olarak ama hiçbiri yerine getirmedi.
01:08Yani hatta yapılan açıklamalarda gerek bizim Cumhurbaşkanımız olsun gerek bakanlarımız olsun yapmış olukları açıklamalarda uygulanabilir.
01:16Verilen sözlerin yerine getirilebileceği bir iklim zirvesinden bahsediyoruz demişlerdi.
01:22Zaten buradaki temel sorunu ortaya koyuyor.
01:26Bugüne kadar sözler verildi ama hiçbiri uygulandı.
01:29Yani artık sıfır noktasındayız dedi çevre ve şehircilik bakanı.
01:32Sıfır noktası ne demektir bu sıfır noktası?
01:35Artık bundan sonra daha ya eksiye doğru gidiyoruz, kötüye doğru gidiyoruz.
01:39Daha da kötüye doğru gidiyoruz.
01:41Şu anda yaşanabilir çevrenin, yaşanabilir ekolojik ortamın tam böyle dibindeyiz ve daha da eksiye doğru gitmek üzereyiz anlamında.
01:51İşte bununla ilgili olarak ülkelerin verdikleri sözleri durması gerekiyor.
01:55Peki ne söz verdi ülkeler?
01:57Karbon salınımın sınırlandırılması, çevrenin kirletilmemesi, ekolojiye zarar verilmemesi.
02:02Şimdi peki buna neden sözünde durulmuyor?
02:05Bir de o var.
02:07Neden sözde durulmuyor?
02:08Bir kere bu vahşi kapitalizmin bir gereğidir.
02:10Yani vahşi kapitalizmde para kazanma hırsı, şirketlerin, sermayelerin, sanayi şirketlerinin o kar azami, kar elde etme hırsı buradaki alınacak tedbirleri
02:24sınırlıyor.
02:25Yani şunu demek istiyorum.
02:26Diyelim ki aşırı karbon salınımını engellemek için ne gibi tedbirler alınması lazım?
02:32Fitrelemeler yapılması lazım.
02:34Atıkların boşa atılmaması lazım.
02:36Çevreye dökülmemesi gerekiyor.
02:38Bununla ilgili tesislerin yapılması gerekiyor.
02:40Bununla ilgili düzenlemelerin yapılması gerekiyor.
02:44Bununla ilgili para harcanması gerekiyor.
02:46Her bir para harcanması bu kapitalist sermayelerin ve bu sistemin onları bir maliyet artırıyor.
02:55Tabii istemediği bir iş.
02:57Bu yüzden bunu istemiyorlar.
02:58Ve bunu da maalesef devletler de körüklüyor.
03:01Devletler de buna ses çıkarmıyor.
03:03İşte söz veren ama yerine getirmeyen den kastımız devletler.
03:06Özel şirketler buna umursamaz.
03:08Çünkü dediğim gibi özel şirketler en azami kar elde etmek isterler.
03:12O zaman uygulanabilir verilen sözlerin yerine getirilebilmesinden kasıt devletlerin elini taşın altına sokması gerekiyor ki bu tür olaylarda yani sanayi
03:22şirketlerinin çevreyi kirleten, ekolojiye zarar veren sanayi şirketlerinin bu tedbirleri almasını sağlamak.
03:30Almıyorsa da en azından ceza yazmak ya da kapatmak.
03:34Dolayısıyla insanın da bakın insan doğadan ayrı değildir.
03:38Yani insan doğanın bir parçasıdır.
03:41Doğanın bir parçası olan insan doğadaki meydana gelen her değişimden en fazla olumsuz yönde etkilenen canlı türüdür.
03:48Yani bugün dünyanın neresinde kuzeyinde Fuzlu bölgesinde Antarktika'da meydana gelen olaylar iklim bakımında bizi nasıl etkiliyorsa
03:58işte Afrika'da meydana gelen daha güreyle meydana gelen olaylar da Kuzey Avrupa ülkeleri o şekilde ilgilendirmektedir.
04:07Birbirine ilişkilidir bütün bu olaylar.
04:09Bu açıdan bu zirveyi oradaki konuların tartışılması gerekli tetkiler alınması bağlamında değerlendirebilir.
04:16Peki hocam.
04:17İkinci husus.
04:18Pardon özür dilerim.
04:19İkinci hususu geçmeden önce şunu da sormak istiyorum.
04:23Amerika'nın COP zirvelerine ve iklim değişikliğine bakışını nasıl değerlendirmek gerekir?
04:29Zırva gibi bir ifadeleri var.
04:32Şimdi zaten onlar işte Amerika gibi, Çin gibi ya da birçok sanayileşmiş ülkeler, Avrupa'daki sanayileşmiş ülkeler.
04:40Bakın mesela onlarda sanayi şirketleri iş gücünün daha ucuz olduğu yerlere taşınmıştır.
04:47Fransa'da mesela bunun etkilerini görüyoruz.
04:48İşsizlik artmış vaziyette.
04:50Şimdi bir de bu boyutu var.
04:51Çevre boyutunun dışında toplumsal boyutu da var.
04:54Şimdi bu gibi ülkeler bunu istemezler.
04:56Çünkü onlar o sanayi şirketlerine dokunmak istemezler.
05:00O yüzden de söz verdikleri zaman da yerine getirmezler.
05:03Tamam siyaseten söz verirler.
05:04Yapalım, edelim, tutalım ama hadi o sanayi şirketlerine ceza yazın, kapatın.
05:10Hayır bunu yapamazlar.
05:11Çünkü oradaki siyasetçilerin de meşhuriyeti o sanayi şirketlerinin sermayenin elinden geçiyor.
05:18Onlar sağlıyorlar bu şeyi.
05:19Dolayısıyla onlar buna müsaade ettikleri için burada onlardan bir şey beklemek gerekmiyor.
05:25Ama bakın İngiltere, İngiltere'den örnek veriliyor.
05:28İngiltere sanayileşme döneminde, kapitalizminin ilk dönemlerinde bir kendi kıtası kadar kömür yaktığı söyleniyor.
05:36Bakın çok önemli değil, kendi kıtası kadar kömür yaktığı söyleniyor.
05:42O sanayileşmenin ilk dönemde, buharlı makinelerin ilk dönemde.
05:45Buradan çıkan gazların salınımını düşünün, sera etkisini düşünün ne kadar vahim bir sonuç oluyor.
05:52Bir İngiltere adası kadar, Britanya adası kadar bir kömür sahasının kullanıldığını düşünün o ilk dönemlerde.
06:00Dolayısıyla fosil yakıtların böyle zararı var.
06:03Bunlardan vazgeçilmesi gerekiyor ama ucuz, çok da ucuz olduğu için vazgeçilemiyor.
06:08Bu açıdan ele almak gerekiyor.
06:10Bu yüzden Amerika gibi, İngiltere gibi sanayileşmiş ülkeler bu işe pek yaklaşmazlar.
06:14Çünkü onlar kendi sanayicilerinin, sermayelerinin daha fazla kazanmasını isterler.
06:19Doğru. İkinci husus demiştiniz hocam.
06:22İkinci hususta, bu zirvede, yani bu çevre konuları, ekoloji konularının dışında liderler diplomasisi, arka kapı diplomasisi.
06:32Bu çok önemli.
06:33Mesela her bir lider geldiğinde ne yaptı?
06:37Farklı ülkelerde kendisinin diplomatik ilişki kurduğu, ya da kurmak istediği, sorunu olduğu, ekonomik ilişkiyi geliştirmek istediği ülke liderleriyle toplantılar yaptı.
06:50Görüşmeler yaptı.
06:51İşte bunu arka kapı diplomasisi.
06:53Burada da bunlar yaptı.
06:54Sayın Cumhurbaşkanımız da birçok görüşme yaptı.
06:56Mesela çok, bazıları sosyal medyayı çok iyi kullandı.
07:00Mesela Ermenistan Başbakanı Paşmeyen çıktı.
07:05Çay içerken, çay içerken bir video paylaştı.
07:08Bu da bir, oradaki, kendi yapmış olduğu bir diplomasi diyelim.
07:15Ama esas olan konu o.
07:16O sosyal medya konusu da.
07:18Esas olan şu, mesela Sayın Cumhurbaşkanımız, birçok bu bölgedeki İran-ABD savaşı dair olmak üzere, İran Cumhurbaşkanı ile olsun,
07:26diğer yetkililerle olsun, Pakistan'la görüşüldü, işte Körfez ülkelerinin temsilcileriyle görüşüldü.
07:32Bu savaşa nasıl tekbir alırız?
07:35Bununla ilgili neler yapılabilir?
07:36Onlar konuşuldu.
07:37Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile görüşüldü.
07:40Her ülke biraz önce dediğim gibi, kendisini ilgilendiren konularda,
07:44ister ekonomik olsun, ister siyasi olsun, ister toplumsal olsun,
07:48kendisine ilgilendiren, kendi ülkesine ilgilendiren konularla ya da ülkelerle görüşmeler yaptı.
07:54Buna da arka kapı diplomasisi bu zirvereye de damgasını vurdu.
07:57102 tane ülke katılıyor ve her biri de bir şekilde bir diplomatik ilişki ağı kurmuş vaziyette.
08:05Şimdi hocam bir de iç muhalefette bu COP31 ile ilgili altının çok dolu olduğunu düşünmediğim bir eleştiri söz konusu oluyor.
08:14Diyorlar ki, ülke liderleri bazında katılım çok azdı ve bu konuyla ilgili COP31 gerekli etkiyi oluşturamadığı şeklinde ifadeler var.
08:25Benim araştırmama göre, delegasyon ve lider bazında bir Amerika katılmadı.
08:31Yani hiçbir şekilde katılmayan bir tek o var.
08:35Suudi Arabistan ile imzalama var, delegasyon bazında var ve oradaki alanda çok önemli isimler var.
08:43Bakan düzeyinde, işte ne bileyim diplomat düzeyinde, yani ülkelerin buna olan ilgisi ve arka kapı diplomasisi biraz önce de söylediğiniz
08:52gibi çok ciddi anlamda etkili isimler ve etkili anlaşmalar da imzalandı.
08:57Bu eleştiri boş bir eleştirmiş sizce.
08:59O eleştiri şuna benziyor.
09:02Sinop'ta füze denemesi yapılmıştı, iç muhalefette birileri çıktı dedi ki orada balıklar ürküyor dedi, korkuyor dedi oradaki füze denemesinden.
09:13Ona benziyor bu Ziya Bey, o yüzden fazla takılmamak lazım.
09:16Kendi gündemleriyle onları boğuşuyorlar.
09:18Çok da güzel gelişmeler oluyor.
09:20Adam ufacık bir ülkenin lideri gelip resmi bir fotoğraf çektirmeden sonra Sayın Cumhurbaşkanı'na selfie yapmak istiyor.
09:27Kendi cebinden telefonu çıkarıyor, selfie öz çekimi yapıyorsa.
09:30Yani bu daha fazlasına konuşmaya gerek yok.
09:33Herkes kendi sorunuyla ilgilensin diyoruz.
09:36Türkiye emin adımlarla gidiyor.
09:39Özellikle şunu belirtmek lazım.
09:42İnsancıl ve barışçıl politikayız diyor.
09:44Siz bugün insancıl ve barışçıl politikaya damganızı vurmamış olsanız kimse buraya gelmez.
09:50Kimse sizi kahve almaz.
09:51COP31 değil, bir normal toplantı bile yapamazsınız.
09:55Antalya Diplomasi Forumu yapıyorsunuz.
09:57Bütün dünya liderler hemen hemen geliyor.
09:59Temsilciler geliyor.
10:01Yani Türkiye bugün bölgede, bakın şunu söyleyeyim.
10:04Nobel Barış Ödülü, değil mi?
10:07Nobel Barış Ödülü.
10:07Ben bunu yıllar önce dile getirdim.
10:10Bir Nobel Barış Ödülü sadece bir lidere verirken, herhangi bir kimseye verirken sadece bir husustan dolayı verirken.
10:18İşte örnek veriyorum.
10:19Gıda krizini çözdü.
10:21Şuradaki savaşı durdurdu.
10:23Şuradaki çatışmayı durdurdu.
10:25Şuradaki iki tane anlaşması giderdi.
10:27Sadece bir konuyla ilgili.
10:29Ben o zaman şunu dedim.
10:30Sayın Cumhurbaşkanı dedim.
10:32Nobel'i en çok hak eden kişi dedim.
10:34Neden?
10:34Bakın gıda krizine çözüm buldu.
10:37Rusya-Ukrayna savaşına çözüm buldu.
10:39Onlar istemedik.
10:40Ve başka sayılabilir.
10:42Mesela bir dünya husus var.
10:44Sadece bir tek konuyla değil.
10:46Ama sadece Cumhurbaşkanımızda öyle bir huyu var ki.
10:49Ben diyor onların isteyen, vereceğine, obere ihtiyacını kimsede beni...
10:52Ne için yaptığını bilen isimlerdi?
10:53Tabii ki bunu da kimse de beni aday göstermesin diyor.
10:56Bakın insani anlamı.
10:57İnsani dediğimiz bu.
10:59İnsancıl dediğimiz bu.
11:00İnsancıl ve barışçıl.
11:01Peki bunu görmüyor mu?
11:03Dışarıdaki insanlar görmüyor mu?
11:05Görüyor.
11:06Bunu not etmiyor mu?
11:07Ediyor.
11:07Ona göre de size değer...
11:09Çok önemli.
11:10Yani bazen eleştiri boyutu hakikaten haddini aşan noktalara geliyor.
11:14Yani sanki Netanyahu'nun konuşmasını dinliyor gibi oluyorum bazen.
11:18Saçma eleştirilere.
11:19Yani yapılan iyi bir şey var.
11:21Zahmet var.
11:22Emek var.
11:22Çok büyük çabalar var.
11:23Bunlar teşekkür edilmesi gereken noktalarken niçin eleştirmeye kalkıyorsunuz?
11:28Yani bu çok ciddi anlamda can acıtacak.
11:31Kesinlikle.
11:32Paşıyan'ın durumu düşünün.
11:33Yani bundan yıllar önce Azerbaycan'da savaştı.
11:36Adam bugün Türkiye'ye gelirken belki de sevinerek geliyor.
11:40Koşa koşa geliyor.
11:41Çay içip paylaşıyor.
11:43Sosyal medyasını takip edin.
11:44Adam bizden biri oldu.
11:47Yani bakın Ermenistan Başbakanı'ndan bahsediyoruz.
11:49Türkiye ile ilişkilerin devam etmesini, geliştirilmesini istiyor.
11:53Bu çok önemli bir gelişme.
11:54Ermenistan'da sanırım o gün okudum.
11:56Savunma Bakanı açıklama yapmıştı.
11:59Bizim işte bunca yıl Rusların peşine takıldık.
12:03Ruslar bizi koruyacak zannettik.
12:05Ama Türkler isterse, evet bekledik diyor.
12:09Türkler isterse diyor, Ruslar istediği kadar müdahale etsin.
12:14Bizi hemen işgal edebilirler.
12:16O yüzden diyor, bu barışçı deli sahiplenmemiz lazım diyor.
12:20Bu mimali açıklama yapıyor.
12:22Türkiye o savaştan sonra, o savaştan sonra Ziya Bey öyle bir açıklama yaptı ki Sayın Cumhurbaşkanı.
12:28Evet, bir haksızlık vardı.
12:30Bu haksızlık giderildi.
12:32Buyurun gelin 3 artı 3 formülünde biz bölgeyi kalkındıralım.
12:36Bölgeyi kalkındıralım.
12:38Ermenistan'da kalkınsın, Dahçıvan'da kalkınsın, Azerbaycan'da kalkınsın.
12:42Yani bakın teklif ne güzel.
12:43Ekonomik işbirliği, sosyal işbirlik.
12:46Bugün Türkiye'den Ermenistan'a turlar gidiyor biliyor musunuz?
12:50Tur şirketleri oraya turistik ve kültürel gezi düzey.
12:53Bu Ermenistan için kazanımdır.
12:55Öyle tabii.
12:56Bunlar neyle yapıldı?
12:58İşte sancı ve barışçıl politikalarına.
13:01Tabii ki bunun başında da bazen karşı tarafı isterse, ki savaşı da onlar başlattı.
13:06Ne Azerbaycan başlattı ne Türkiye başlattı.
13:09Savaşı da onlar başlattı, sonucunda da katlandılar.
13:12Ama gelinen noktada bakın Paşinyan kezi öyle.
13:15Demek ki istenirse barış oluyormuş.
13:17Tabii, büyük bir mutlulukla geliyor.
13:19Bunlar önemli hususlar.
13:20Dediğiniz gibi bu şekildeki eleştiriler, ilk başta verdiğim örnek gibi Sinop'taki balıklar korkuyor ama biz yolumuza devam etmemiz gerekiyor.
13:28Peki.
13:28Şimdi gelelim İran Savaşı, Amerika-İsrail etkisi.
13:33İsrail'i ülkeden saymadığım için COP31'de saymadım.
13:36Ondan dolayı bir Amerika dedim.
13:39Diğer bir nokta da Amerika seçim sonrası, İsrail seçim sonrası İran konusunda hala gündemi sıcak tutmaya çalışıyorlar.
13:49Ama bir yandan da Trump'la Netanyahu arasında da çok ciddi bir kriz olduğu İsrail basınında dahi yer alıyor.
13:56Nasıl değerlendirmek lazım, nasıl okumak lazım hocam?
13:59Şimdi tabii ben şunu demiştim o zaman, büyük sözü dinlemiyorlar.
14:04Tabii biz büyük değiliz ama burada ironi var.
14:07O zaman demiştik ya arkadaşlar siz bu Netanyahu'nun sözüne inanmayın Trump nezdinde.
14:13Yani buna saldırı yapsanız da siz İran'ı devirmeniz mümkün değil yani mümkün değil.
14:19Büyük İskender'de gelmiş, savaşı kazanmış gitmiş İran'a hala yerinde.
14:24Şimdi dolayısıyla öyle bir toplumla karşı karşıyasınız, öyle bir coğrafyayla karşı karşıyasınız.
14:28Kara harekatı yapmak istiyorsunuz, yapamıyorsunuz, çölden korkuyorsunuz ki mümkün değil.
14:33Yani o çönde, Şiraz çölünde Tahran'a yürümek yani biraz zor.
14:37İntihar olur.
14:39Tabii bunu yani Rommel de yapamadı.
14:42Mısır'da olsun, Kuzey Afrika'da çok büyük zayiatlar verdi.
14:46Bunu göze alabilecek misin?
14:47Alamazsın.
14:48Şimdi peki havadan bombardımanla bir şey yapabiliyor musun?
14:52Yapamıyorsun.
14:53Trump diyor ki, çok büyük bir iş yaptık diyor.
14:5615 bin den fazla hedefi vurdun.
14:58O zaman ben de soruyorum Ziya Bey, 15 binden fazla hedef vurdun da ne elde ettin?
15:02Siyasi hedefine ulaştın mı?
15:04İran'da rejim değiştirdin mi?
15:06İran'daki bırakın rejim değiştirmeyi, İran'ın başındaki adamın soy ismini bile değiştiremedin.
15:13Soy ismini değiştiremedin.
15:14Muhalifleri bile devletçe yaptı.
15:16Yani evet, onu demek istiyorum.
15:19Onu bile değiştiremedin.
15:20İşte Amerika çıkmazda, Trump çıkmazda.
15:23Bunun da sebebi İsrail.
15:24O zamanlar biz bunları söylemiştik.
15:26Şu anda da çıkmazda, bunun farkında.
15:29J.D. Vance de bunu söylüyor.
15:30Tüm Amerikalı siyasetçiler de bunu söylüyor.
15:33Trump ne yapması gerekiyor?
15:34Bakın bir de şu var, İsrail, Amerika'yı sahada tutabilmek için,
15:38İran'a saldırıları devam etmesini sağlayabilmek için,
15:41hiç dikkatinizi çekti mi?
15:42Seçimler hemen sonra ne dedi?
15:44İran kimyasal silah kullanabilir dedi.
15:47Ya İran neden kimyasal silah kullansın durup dururken?
15:51Sahada güçlü mü?
15:52Amerika istediğini yapamadı, güçlü.
15:55Sınırlarını koruyor mu?
15:56Koruyor.
15:57Masada da Amerika'nın tüm tehditlerine, baskılarına rağmen,
16:00ayrı istedikleri konuda diretiyor mu?
16:03Diretiyor.
16:03Peki siz olsanız, Ziya Kaplan olarak,
16:07kimyasal silah kullanıp,
16:08tüm dünyanın nefretini üzerinize toplar mısınız?
16:11Onu yapan bazıları var da biz yapmayız.
16:15Hayır, o yapar.
16:16Onlar ayrı bir konu.
16:17Ama bakın bu mümkün değil.
16:19Bu mümkün değil.
16:20Dolayısıyla bunlar neden bunu yaptı?
16:23İşte New York Times'ı açıklandı.
16:25Amerika'yı, Trump'ı,
16:26bu muhtemelen saldırmayacak.
16:28Saldırmaktan vazgeçti.
16:30Tekrar saldırması için böyle bir korku yanıyor.
16:32Aynen şu rapor gibi.
16:34İşte Hamana'yı ölürse,
16:36İran dağılır gibi.
16:38Yanlış bir rapor.
16:39Ya da bilinçli bir rapordu.
16:41O da ayrı bir konu.
16:42Dolayısıyla Amerika çıkmaz da,
16:44Amerika için tek seçenek yok,
16:45İran'la uzlaşmak.
16:47İran için de tek seçenek yok,
16:48Amerika'yla uzlaşmak.
16:49Bakın, işin bir başka boyutu değil mi?
16:51Diğer boyutu o.
16:51İran için.
16:52Tabii İran'da Amerika'yla uzlaşmak zorunda.
16:55Yoksa bu savaşın sonucu,
16:58savaş çalışan bir kişi olarak,
17:00bu savaşın sonucu,
17:02bir Almanya, Amerika, Rusya,
17:04yani Hitler dönemindeki gibi değil.
17:06Yani Berlin işgal edilmiş değil.
17:08Burada işgal söz konusu yok ki.
17:11Sen diretesin, dayatasın anlaşmayı.
17:14Orada Amerika dayattı,
17:15Sovyetler Birliği dayattı Almanya'yı.
17:17Almanya zaten teslim olmuştu.
17:19Burada bir teslimiyet yok.
17:20Yok.
17:20Ya da Japonya'ya nükleer bomba atları,
17:22Japonya'ya teslim ediyor.
17:22Ya da Gazze değil burası yani.
17:25Yani burada bir teslimiyet yok.
17:27Dolayısıyla her iki ülke ne yapacak?
17:28Ortada duran ama İran,
17:30bir nebze yukarıda durdu,
17:31bir savaşta,
17:33her iki ülkede uzlaşmak zorunda.
17:35Kimi çok alır, kimi az alır.
17:37Ama uzlaşmak zorunda.
17:38Bu yedi şartı İran'ı dayatmakta,
17:42devam ettirmekte.
17:43Yedi şartı incelediğinizde,
17:45baktığınızda İran istediklerini alabilecek mi?
17:48Yani işte dediğim gibi,
17:50biraz zor orada.
17:51Mesela özellikle nükleer,
17:52urayun rengineştirilmesinde nükleer konuda,
17:56rakamlar üzerine belki değişiklikler olabilir.
17:59Yani şu anki rakamlar aklımda değil,
18:02rakamlar azalır ya da çoğalır,
18:04o rakamlar üzerine değişiklik olabilir.
18:06Teslim konusunda pek taviz vereceğe benzemiyor İran.
18:09Ama buradaki esas konu ziyavi,
18:12Hürnüz'ün kontrolü.
18:13Amerika'nın esas niyeti bu.
18:15Bakın şunu söylemek lazım.
18:16Amerika Başkanı'nın niyeti,
18:18İran'a demokrasi getirmek değil.
18:20Değil tabii.
18:21Buna hemfikir istiyor.
18:21Ticaret hepsi.
18:22Peki para kazanma.
18:24Adam ne istiyor?
18:25Diyor ki,
18:26ABD'nin körfezde,
18:29tek merkez bankasına dolar bulundurmayan ülke İran,
18:32ABD doları.
18:33Sen diyor,
18:34İran olarak,
18:35rezerv paranı dolara çevir diyor.
18:37Bunu istiyor.
18:37Bunu biz bilmiyoruz ama arka planda dolar.
18:40Dolar bazlı ekonomiye geç diyor.
18:42Tabii ikincisi,
18:44sen diyor,
18:45petrollerini bana ver.
18:46Niye istiyor?
18:47Çin'i dengelemek istiyor.
18:49Üçüncüsü de,
18:50bunu söyledik,
18:51dillendirdik hep.
18:52Ama en sonunda,
18:54İslamabad'da yapılan ilk tur görüşmeden sonra,
18:57İran Meclis Başkanı Galiba bunu açıkladı.
19:00Ne dedi?
19:01ABD biz de,
19:03Hürnüz'ü birlikte kontrol etmemizi istiyor dedi.
19:06Para kazanma bağlaması.
19:07Aynen öyle.
19:08Bunu ben demedim galiba dedi.
19:09Ama ben bunu,
19:10çok önceden söyledim.
19:12Ben diyorum,
19:13lütfen kimse yanlış anlamasın seyircilerimiz.
19:15Estağfurullah.
19:15Bu yorumumda,
19:16tespitim doğruydu çünkü.
19:17Kesinlikle.
19:18Esas konu da bu.
19:19Esas konu da bu ziyade.
19:20Amerika para kazanmak istiyor.
19:22Yani Amerika'nın niyeti,
19:24İran'a demokrasi getirmek değil.
19:26Trump'ın niyeti,
19:27İranlılar değil.
19:28İran'daki halkın,
19:30demokrasiyle yönetilmesi değil.
19:32Öyle bir şey isteseydi,
19:33nereye giderdi?
19:34Şunu soramam.
19:35Körfez ülkeleri çok mu demokratik?
19:37Gibi.
19:38Mesela.
19:39Niye onlara müdahale etmiyor da,
19:41İran'a müdahale ediyor?
19:42Diyelim.
19:43Çünkü Körfez'den para kazanıyor.
19:44Aynen öyle.
19:45Peki hocam,
19:46şunu da görmek gerekmez mi?
19:48Yani biraz önce nükleerden bahsederken,
19:51hep İran'ın üzerindeki veya farklı ülkelerdeki nükleerleri konuşuyoruz da,
19:55İsrail'in elindeki nükleeri neden konuşmuyoruz?
19:58O işte kanayan yani.
20:00Yani o kanayan yani.
20:01Neden onu konuşur mu?
20:03Çünkü onun arkasında Amerika var.
20:05En büyük sorun bu.
20:07İsrail-Gaziye saldırında ne dedik?
20:09Nerede bu İslam ülkeleri dedik?
20:1158 tane İslam ülkesinin arasında Adana'dan küçük bir coğrafya burada kafa tutuyor dedik.
20:19Nerede bu insanlar dedik?
20:20Yavaş yavaş çoğalıyor.
20:22Mekke anlaşması vesaire bunlar büyüyor.
20:24Bir de bir olacak iş değil.
20:25Çünkü çok geri kaldı İslam ülkeleri.
20:27Çok geri kaldı İslam ülkeleri.
20:28Biri, biri, biri konu.
20:29Biri, tamam İslam işbirliği teşkilatı var ama yani her bile...
20:32Aktif olmayan bir şekilde.
20:3375 yaşının üzerinde adamlar geliyor orada kınayıp kınayıp gidiyorlar yani şimdi.
20:37Yani Mahmut Abbas'ı da gördük ilk günlerde.
20:41Mahmut Abbas ayrı bir konu zaten, ayrı bir dosya hocam.
20:43Yani evet bu konuda çok dertliyim ben bu konuda çok dertliyim.
20:46O ayrı bir konu da dediğim gibi şimdi yavaş yavaş Mekke anlaşmasıyla beraber ortaya çıkıyor her şey.
20:52Burada da İsrail'in nükleer silah sahibi olması işte İsrail kendisini dengeleyecek bir güç istemiyor.
21:01Mekke anlaşmasındaki 3 tane aktör var çekirdek.
21:04Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan.
21:06Ben şöyle yorumladım.
21:07Dedim ki bakın Türkiye askeri gücü çok fazla, teknolojisi çok yüksek, savunma sanayi gelişmiş bir ülke.
21:16Suudi Arabistan'ın parası var, Pakistan'ın nükleer silahı var.
21:20İsrail'e karşı dengeleyici bir unsur.
21:22Şimdi İsrail ikinci bir nükleer silah sahibi olan bir İslam ülkesi istemiyor.
21:27Kendisinden tehdit görüyor.
21:29Ama kardeşim siz konuşuyorsunuz İran'a nükleer silah kullanalım mı kullanmayalım mı?
21:33Değil mi?
21:33Şimdi hadi bir de buradan bakalım.
21:35Sen istemiyorsun ama sen konuşuyorsun İran'a nükleer silahı atan mı diyorsun.
21:40Ben konuşmuyorum, sen konuşuyorsun.
21:42Dolayısıyla en büyük tehdit de o coğrafya için.
21:45Peki hocam, şimdi biraz kendi merakımdan da soracağım bunu.
21:50Okumayı seviyorum dış politikada.
21:52Özellikle İngiltere parantezini biraz açmak gerekiyor.
21:57Çünkü İsrail'in oluşumu İngiltere'nin desteği ama Netanyahu'yu istemeyen bir İngiltere var şu anda.
22:03Trump'ı istemeyen bir İngiltere var şu anda.
22:07Yani siyonizmin ve bu politikanın özellikle bir değişim gösterdiği aşikare okunmakta.
22:15Türkiye İngiltere ilişkilerine de baktığımızda çok sağlam ve sıkı bir ilişki olduğunu da görmekteyiz.
22:21İngiltere eski gücünde mi, siyonizm kabuk değiştirebilecek mi?
22:27Şimdi Ziya Bey İngiltere'ye şöyle diyelim.
22:29İngiltere paranın merkezi.
22:31Nakit paranın.
22:32Bakın nakit paranın merkezi.
22:34Şimdi İngiltere'deki fon kuruluşları, bu herkes bugünlerde fonlar ortalısında geziyor ayrı bir konu.
22:40Buradaki kuruluşlar, oradaki kuruluşlar, bakın Doğu Avrupa'ya bile, Doğu Avrupa ülkelerine bile adamlar kredi açmıyorlar.
22:51O kadar sağlam çalışıyorlar.
22:53Evet.
22:54Doğu Avrupa ülkelerine.
22:55Adam hayır güvenmiyor, kredi açmıyorlar.
22:57Ama paranın merkezi.
22:59Londra'da bir dünya, Manchester'da, Liverpool'da bu şekilde iktisadi teşekkürü, iktisadi kuruluş var diyelim.
23:05Hadi biz öyle diyelim.
23:06Hadi öyle diyelim.
23:07Teşekkür ederim.
23:08Evet, hadi öyle diyelim.
23:09Onlar var.
23:10Şimdi bunlar Doğu Avrupa'yı bile açmıyor.
23:12Paranın merkezi.
23:14İngiltere, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra güç kaybetti.
23:17Yani küresel hegemonyaya Amerika'ya devretti.
23:19Peki İngiltere, İran Savaşı'nda, ABD-İran Savaşı'nda neden ABD'ye yardım etmedi?
23:26Sadece İngiltere'deki hava üstünü kullandırdı.
23:28O da Amerika'dan geldi, uçaklar orada yakıt ikmalı yapsın diye.
23:31Peki neden gelip de yardım etmedi?
23:35Trump müdahale etti.
23:36Çünkü Ziya Bey, İngiltere bugün Orta Doğu'da kazanıyor, para kazanıyor.
23:41Büyük kazanıyor.
23:41İngiltere, Orta Doğu'daki, Körfez'deki Birinci Dünya Savaşı'nda kendisinin çizmiş olduğu sınırları değiştirmesini istemiyor.
23:49İngiltere ve Fransa, İngiltere ve Fransa, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Haifa'dan başlayıp, Kerköy'e kadar hatta o hattın kuzeyini
24:00Fransa aldı, güneyini İngiltere aldı.
24:03Oradaki yapay devletler, Suriye, Irak, Ürdün, Lübnan gibi yapay devletler bunlar tarafından kuruldu.
24:10Lübnan'dan İsrail saldırınca, bundan 2-3 yıl önce, Beyrut'a saldırınca ilk gelen ülke kim oldu?
24:19Fransa geldi, Dışişleri Bakanı hemen geldi, hal etti.
24:22Çünkü orada da onun nüfuzu var.
24:23Dolayısıyla bu iki ülke, özellikle de İngiltere, Orta Doğu'da sınırların değişmesini istemediği için,
24:28burada adeta Amerika'nın güç kaybetmesi için sessiz kaldı.
24:34Kendisi güçlenmek istedi.
24:36Para var, Amerika para harcıyor.
24:37Amerika bugün 41 trilyon diyor, bazen 44 trilyon diyor, 44 trilyon, hadi 41 olsun, 41 trilyon dolar borçta.
24:45Ama Çinler'de, Çin'de yaklaşık o da 4 trilyon dolar bütçe fazlası vermiş, ticaret fazlası vermiş bakın.
24:54Rakamlara bakın, biri borçlandı, biri.
24:57Dolayısıyla İngiltere bu planda, bu süreçte sessiz kalarak,
25:02nasıl ki Amerika, İngiltere sahada savaşırken sessiz kalarak, kredi musluklarını açarak,
25:08bütün dünya ekonomilerini kendilerine bağlayarak, güçlenerek çıktıysa,
25:12aynı strateji İngiltere izliyor.
25:14Sessiz kalıyor, askeri sahadan uzak duruyor, elindeki parayı, kredi musluklarını, ülkeleri açıyor ve bu şekilde yapıyor.
25:22Türkiye'de, Türkiye çok güzel bir politika izliyor, denge politikası.
25:25Rusya-Ukrayna savaşında da öyle.
25:27Bugün Avrupalı ülkeleri görüyoruz bu savaşta izledikleri yanlış politikadan dolayı.
25:31Türkiye'de bugün İngiltere'yle de, adamda para var, kredi gerekirse alabilirsin.
25:36Türkiye'ye veriyor İngiltere kredi, bu çok ilginç.
25:38Doğu Avrupa ülkelerine vermiyor ama Türkiye'ye veriyor, o ayrı bir konu.
25:41Ama şunu demek istiyorum, İngiltere'ye de dikkat etmek gerekiyor.
25:46Bakın, o kredinin verdikleri devlete veriyorsa ayrı.
25:51Devlete veriyorsa ayrı.
25:53Ama devlet dışı aktörlere veriyorsa farklı.
25:56O ayaklamal maktası gibi.
25:57Devlet dışı aktörleri fonluyorsa, o konuyu konuşmak lazım.
26:0215 Temmuz'ları da uğruyor işte hocam.
26:04Tabii, tabii, tabii, tabii, aynen öyle.
26:07Yoksa yani bu bazen soruyoruz, bu paranın kaynağı nerede, bu musluk nereden akıyor diyorsunuz.
26:14İşte dediğim gibi fonlamadan akıyor diyebiliriz yani.
26:17Kesinlikle.
26:18Hocam, bir de biliyorsunuz sualiyle Amerika'da da bir seçim oldu, İsrail'de de.
26:25Amerika'daki seçimi biraz farklı değerlendirmek gerekiyor.
26:28Trump kim olduğu belli, nasıl bir karaktere sahip olduğu da belli.
26:33Yani söyleneni yapıyor.
26:36Şimdi benim buradaki esas sorum, Amerika'da başkanları belirleyen isimler arasında bir çatlak mı var veya farklı bir değişim mi söz
26:48konusu?
26:49Şimdi tabii burada Amerikan seçmenine bakmak lazım.
26:52Seçmen burada iradesini ortaya koydu.
26:55Başkanı belirlemekten ziyade seçmen Trump'a dedi ki benim vergilerimi başkası için kullanma dedi.
27:02Bunu söyledi.
27:04Bu çoğunlukta yani net bir rakam veremem, oran belirleyemem ama %70'in üzerinde olaya ekonomik olarak yaklaşan kesin halkın tabanı
27:17bu şekilde düşündü.
27:19Bir de %30 diyelim, belki %25, o 20 de diyebiliriz.
27:23Siyasetle ilgilenen, dış politikayla ilgilenen, Amerika'nın küresel hegemonya politikalarıyla ilgilenen ve bunu küresel hegemonya politikalarından gurur duyan, bunu gerçekleştiren
27:39donanmadan gurur duyan kesin var.
27:41Siyasetçi dersiniz, bilim adamı dersiniz, duyarlı vatandaş dersiniz, adına ne dersiniz ama siyasette ilgilenen ve dış politika ilgilenen.
27:52Bunlar da Amerika'nın, Amerika'nın donanmasının İran Savaşı'nda aldığı yaradan rahatsız olmalar.
27:59Anladım.
28:00Bu da ikinci.
28:01Bir diğeri de, bir diğeri de Amerika'da, Amerika'da sermaye sahip demek.
28:07Bakın bunlar da çok.
28:08Seçim bütçeleri onlardan çıkıyor zaten evet.
28:11Abi Yahudi lobisi, bir dünya para topladılar.
28:14Ama çok ilginçtir, Yahudi lobisi istediği adamları seçtiremedi.
28:19Fakat, seçilen adamlar üzerinde sonradan etkisi olabilir mi?
28:22Ona da dikkat etmek lazım.
28:24Önemli bir uyarı.
28:26Aslında belki de en fazla işlenmesi gereken konulardan bir tanesi o.
28:30Seçilen adamlar üzerinde nasıl bir etki olacak?
28:33Seçilen adamlar aynı söylemleri devam ettirebilecek mi?
28:38Politikalarını devam ettirebilecek mi?
28:40Göreceğiz ama hocam özellikle azil konusu ve cumhuriyetçiler, demokratlar arasındaki
28:47bu veto şapkası mesajı, bunlar çok dikkat çekici değil miydi?
28:53Şimdi Ziya Bey, herkes şunu diyor ki, şunu söylüyor.
28:57Trump topal ördek oldu diyor.
28:59Ben buna katılmıyorum.
29:01Değil mi?
29:02Bakın ben buna katılmıyorum.
29:04Neden katılmıyorum?
29:04Amerika kongresinde, başkanla kongresinde böyle bir denge ve denetleme mekanizması var ki,
29:11ikisinin bu gibi durumlarla, farklı partilerde olması durumunda,
29:16sistemin aksamaması için kendi içerisinde tedbir almış durumda.
29:21Yani siz Trump'a topal ördek diyemezsiniz.
29:25Örnekle açıklayayım, vaktimiz varsa.
29:27Lütfen.
29:28Şimdi diyelim ki, hani diyorlar ya, Trump istediği adamı atayamayacak.
29:35İstediği adamı işte mahkeme üyesi yapamayacak, yüksek mahkeme üyesi yapamayacak.
29:39İstediği adamı üst düzey görevi yapamayacak.
29:41Kongreyle anlaşmak zorunda, senatoyla anlaşmak zorunda.
29:44Zaten bu işin demokrasinin gereği bu değil mi?
29:48Normalde evet.
29:48Demokrasinin gereği bu.
29:50Diyor ki Amerikan sistemi, sen diyor kafana göre adam atama diyor.
29:55Gel diyor, benimle anlaş diyor.
29:57Kimle anlaşacaksın, senatoyla anlaşacaksın.
29:59Aynen öyle.
30:01Şimdi, peki, aynı sistem kongreye ne mesaj veriyor?
30:05Diyor ki kongreye, sen başkanın partisinin dışında bir parti olarak her iki meclisleri çoğunluğu elde etmiş olabilirsin.
30:13Ama başkanın işlerini aksatacak bir kanun çıkaramazsın diyor.
30:18Mesela bunu nasıl diyor, bunu açıkça söylemiyor.
30:21Ama bunu nasıl söylüyor?
30:22Şöyle diyor, eğer kongrede her iki meclisten de geçen bir kanun tasarısı, kanun, kanunlaştıktan sonra başkana gidiyor.
30:31Başkan veto eder ya da etmez.
30:33Bakın, başkan veto ederse, her iki meclisten, hem temsilciler meclisten, hem de senatodan,
30:40üçte iki çoğunlukla geçmek zorunda.
30:42Her birinden üçte iki çoğunluğu.
30:44Amerikan siyasi tarihinde, her iki mecliste de üçte iki çoğunluğu şimdiye kadar sağlanamadı biliyor musunuz?
30:50Yok.
30:51Sistem ne diyor kongreye?
30:54Sen başkanın istemediği kanunu çıkaramazsın kardeşim diyor.
30:57Başkanla anlaş diyor.
30:59Başkan'a diyor ki,
31:00Görünürde senat oyla anlaş ama esas da başkanla anlaş.
31:06Tabii.
31:07Başkan'a diyor ki, kongreyle anlaş, kongreyle diyor ki başkanla anlaş.
31:11Yani istişare mekanizmasını ortaya koyuyor.
31:13Dolayısıyla, yani bu sistemde, ha demokrat olsun, ha bilmem ne olsun, sistem bu şekilde işliyor.
31:19Oradaki günlük rutin işleri ya da Amerikan siyasetini kördüğüm haline getirecek bir sistem yok.
31:27Bir diğeri de zaten mesela kongre üyeleri üç yılda, altı yıllığına seçiliyor.
31:35İki yılda bir seçim yapılıyor.
31:36Üçte biri yenileniyor.
31:38Böyle bir tıkanıklık olursa, böyle bir tıkanıklık olursa, üç yılda, iki yılda bir yapılacak seçimlerle, üçte biri yenilendiği için bunu
31:46çözmek amaçlı yapılıyor.
31:48Bakın sistem böyle işliyor.
31:49Dolayısıyla burada bir topal örnek falan yok.
31:52Topal da kimse yok.
31:53Birbirleriyle anlaştıyorlar şu anda.
31:55Trump'a da anlaştıyor, ona da anlaştıyor.
31:58Peki bundan sonraki noktada, Amerika'da halef olarak Trump'tan sonra kim gelebilir?
32:04Yani demokratlar mı, cumhuriyetçiler mi?
32:07Çok erken bir soru farkındayım.
32:08Bunun farkında olarak soruyorum ama, yani zaten Orta Doğu ve Gazze, Filistin politikasında değişiklik olacağını düşünmüyorum.
32:15Belki yumuş ama bir nebze olabilir mi?
32:18O da ayrı bir soru ama, sonuç olarak baktığımızda Trump sonrası nasıl bir okuma yapılabilir?
32:26Ya da Trump bu iki aylık süreç noktasında çılgınlık yapar mı?
32:33Şimdi, Trump çılgınlık yapar mı?
32:36Yapabilir.
32:36Bu Trump'tır.
32:37Megaloman bir kişiliktir.
32:39Kibirli bir kişiliktir.
32:40Büyük narsis, evet.
32:42Evet, yapabilir.
32:43Bu konuda, yani söz veremem onun adına.
32:45Yapabilir.
32:46Yani hiçbir şey belli değil.
32:48Ama, aklı selim olarak düşündüğünde yapmaması gerekiyor.
32:51Seçmen verdi.
32:52Şunu diyebilir.
32:54Ya ben, bir daha seçilmeyeceğim.
32:57Cumhuriyetçilerine canlı cehenneme, ben istediğimi yapayım.
33:00Ondan sonra, ne olursa olsun sonrası diyebilir mi?
33:03Diyebilir.
33:04Bu ayrı bir konu.
33:06Ama, aklı selim yapmaması gerekiyor.
33:08Çünkü zaten seçmen bunu söyledi.
33:11Mesajı net bir şekilde verdi.
33:13Çıkmaza doğru gidersin.
33:15Yaparsa ne olur?
33:16İran'a bir şey elde edemezse ne olur?
33:18Bu sefer daha büyük tepkiler ortaya çıkıyor.
33:20Tut yani, bir taraf.
33:21Ama diğer konu, kim gelir?
33:23Yani, burada rahmetli Süleyman Demirel'in bir sözü var.
33:26Değil mi?
33:27Siyasette 24 saat çok uzun bir süredir.
33:30Çok iyi. Aynen öyle.
33:30Yani, biz iki yıl öncesinde bunu tahmin etmek güç değil ama, Cumhuriyetçiler adına, C.D. Vance'nin ismi ön plana
33:37çıkıyor.
33:37Demokratları bilemiyorum.
33:38C.D. Vance sanki geleceğe yatırım yapıyor gibi geliyor bana.
33:42Bununla ilgili olarak, yaşı da genç.
33:45Ama dediğim gibi, çok erken.
33:47Çok erken.
33:48Trump'la da bir sürtüşmesi oldu gerçi seçim sonrası ama.
33:52Oldu, evet.
33:52Yani, bakalım ne gösterecek.
33:54Hocam, son olarak da şunu sormak istiyorum özellikle.
33:59İsrail seçimi sonrası, Gazze'de neler yaşanabilir?
34:04Kısaca alabilirsin ki.
34:06Siyah Bey, şunu söylemek lazım.
34:08Herkes diyor ki, Netanyahu seçimi kaybetti.
34:10Hayır, Netanyahu seçimi kazandı.
34:11Birinci parti çıktı.
34:13Değil mi?
34:13Net okumak lazım.
34:14İkinci parti kim?
34:15İkinci parti kim?
34:16Ayrıca zihniyet de kazandı.
34:18Peki şunu söyleyelim.
34:20Şunu söyleyelim.
34:21Bu kadar zulüm varken,
34:23İsrail halkı, Netanyahu'yu birinci parti olarak çıkarıyorsa,
34:27İsrail halkındaki zihniyet değişmedi.
34:31Değişti mi? Değişmedi.
34:33Bu nerede gördük değişmeyeceğini?
34:35Değişmeyeceğini, rehineler konusunda gördük.
34:37Aynen öyle.
34:37İsrail halkı, rehinelerin için gösteri yaparken,
34:41ellerindeki pankart ve dövizlerde,
34:44savaşır durdurun diye bir şey yazıyor muydu?
34:46Yok.
34:47Ne yazıyordu?
34:47Rehineleri kurtarın diyordu.
34:49Aynen öyle.
34:50Bu çok önemli.
34:51Yani.
34:52Aslında tam özet gibi oldu.
34:53Savaşır durdurun yok.
34:54Savaşır durdurun yok.
34:55Rehineleri kurtarın var.
34:57Aynen öyle.
34:57Netanyahu birinci çıkıyor.
34:59Tamam, hükümeti kurmakta çoğunu sağlar.
35:01Ama birinci çıktı mı?
35:03Çıktı.
35:03Az partil olsa birinci çıktı adam.
35:05İkinci çıkan parti de,
35:07aynı koalisyonun bir partisi,
35:08hemen hemen sayılır.
35:10Dolayısıyla zihniyet...
35:10Peki soykırımda da zaten birlikte hareket etmiyorlar mı?
35:15Tabii.
35:15Gazze için,
35:16yani her kışı rahat atlatmaları için dua ediyoruz.
35:21Peki.
35:21Türkiye'ye bir fırsat verseler,
35:23bakın Türkiye'nin konuda yardım etme tecrübesi ve kapasitesi çok yüksek.
35:29Evet, Sayın Cumhurbaşkanı'nın konuşmasına baktığımızda.
35:32Tabii, mesela bir Maraş depremini,
35:35işte Pazarcık depremi atlattık bizim bölgemizde de.
35:38Evet.
35:39Türkiye'nin bir depremle nasıl yardım edeceğine dair tecrübesi var.
35:42Konteynerimiz var binlerce.
35:44Sırf onları toplayıp oraya götürsek,
35:46adam kışın o çadırda kalmaz.
35:49Yağmur tepesine inmez.
35:50Ya, hocam...
35:51Sadece Türkiye'yi bu konuda değerlendirseler yeter.
35:54Çok teşekkür ediyoruz.
35:55Maalesef süremizin sonuna geldik.
35:57Değerli katılımlarınız ve katkılarınız için tekrar görüşmek dileğiyle.
36:01Ben teşekkür ediyorum, iyi yayınlar.
36:03Çok sağ olun hocam.