00:00İNTRO
00:35İNTRO
00:37İNTRO
00:37İNTRO
00:38İNTRO
00:38İNTRO
00:38İNTRO
00:58İNTRO
00:59İki kaynak sistresine dayanıyor.
01:02Bunların bir tanesi Erken Dönem Osmanlı Kroniklerine Aşık Palizler'de dayanıyor.
01:05Ve onun devamında onun rivayetlerini tekrar eden neşri, bu şekildi kaynaklar.
01:10Bunlar ilk Osmanlılar, Söğren Paşa, Ece Bey, Gazi Fazıl Bey, Evren Öztürk, Hacı İl Bey'i.
01:16Bunlar gülece altına, gülece altında geçeriz, karşıya geçeriz diye Söğren Paşa'yla konuşuyorlar.
01:24Devamında Şükürullah diye başka bir kaynak var.
01:26Daha Erken Dönem'e karşı diyor, direkt kemer olarak vurguluyor.
01:28Aslında ilk geçiş noktası kemer.
01:30Kemer'den Çinpe'ye geçiyorlar.
01:32Şimdi Çinpe, son zamanlarda bu konuda benim yaptığım araştırmalar var.
01:38Yıllardır Bola Yırda, Gelibolu Yaraması içerisinde arandığı yıllardır.
01:42Ama Osmanlı Tahrir Defterleri'nin içine girdiğimiz zaman,
01:44Sağ Araştırması, Bizans Kronikleri, Osmanlı Kronikleri'nin içine girdiğimiz zaman
01:47aslında bütün bu verilerin Gelibolu Yaraması'nın dışını gösterdiğini tespit ettim ben.
01:53Daha çok Evreşi Şarkö tarafı, oradaki Cin Tepe, Cin Basatepe Kalesi aslında ismi de çok manidar.
02:00Halk arasında Cin Tepe diye geçiyor.
02:02Çünkü Osmanlı Kronikleri'nde Cin Hisarı, Çin Hisarı, Cin, Çin Pe, Cin Bi.
02:06Osmanlı Tahrir Defterleri'nin Cin Bi diye geçiyor.
02:10Direkt aslında Türkler ilk Kalesi Beyliğini 1346 yılında ilhak ettikten sonra
02:16bu Lapseki-Bursa hattını ele geçiriyorlar.
02:21Ve işte bu bölge geldiği zaman ilk defa bu noktadan Osmanlı kaynaklarının aktardığı bir hikaye var.
02:26İşte Öküz Deresinden işte sallar bağlayıp 40 kişi Allah'a sığınıp geçtiler şeklinde.
02:33Kaynakları Çin Pe de diyor ki kemerin yani gülece altının tam mukabelesinde, tam karşısında diyor.
02:39Sal işin biraz daha efsaneleştirmiş hali.
02:42Çünkü kaynaklarda bu şekilde hikayeyi doğaçlı bir hava yaratma hikaye durumu var.
02:48Ama yani Bizans kaynakları geldiğimiz zaman işte başka kaynakları daha çok zemine oturuyor.
02:55Aslında burada bayağı buradan bu şekilde geçmiş yapmışlar.
02:57Ama temel durum şu, şimdi süreci şöyle ele almak lazım.
03:05Osmanlılar Bizans'ta anlaşma yapıyor.
03:081348'den itibaren devamlı durumu ile Süleyman Paşa yardıma geçiyor.
03:13Bizans'a şimdi her geçtiği zaman araziyi öğreniyor.
03:16Bölgeyi çok iyi öğreniyor.
03:18Aynı zamanda babası Orhan Gazi Bizans'in pekinde Kante Gözönüz'ün kızıyla evli.
03:23Teodol ile evli.
03:24Aynı zamanda bundan kayınpederi yani şey ilişkisiyle ilişkileri var.
03:27Ve bunlar devamlı Süleyman Paşa'na yardım istiyorlar.
03:29Yani Orhan Gazi'den, Orhan Gazi devamı oğlunu yolluyor.
03:32En son 1352 yılında Sırp ve Bugak kuvvetli Meriç Irmanı'nda yenilgiye uğratıyor Süleyman Paşa.
03:37Dönüşte Çinpe'ye yerleşiyor.
03:39Şimdi burada kaynaklar tabii sarı değil, açık değil.
03:41Bizans İmparatorluğu Kante Gözönüz kaleyi Türkiye'nin ele geçirdiğini söylüyor.
03:45Ama Gregoras Çağdaş Kaynak, başka bir Çağdaş Kaynak.
03:48O kaleyi verdiklerini söylüyor.
03:49Ama her halükarda kaleye yerleşiyorlar.
03:53Devamında Bizans İmparatorluğu Kale'nin iadesi için...
03:55Şimdi Süleyman Paşa kaleyi Kılıçaklı'ya aldığını söylüyor.
03:58Yani ben ilişkisiyle yardım ettim, kaleyi aldım.
04:00Devamında Kale'nin iadesi için 10 bin altın para talep ediyor.
04:05Süleyman Paşa Bizans İmparatorluğu 10 bin altın öneriyor.
04:08Çinpe için sadece.
04:10Bu anlaşma kabul ediliyor.
04:13Tam böyle yürürlüğe girdiği zamanlarda anlaşmanın Süleyman Paşa kaleyi terk ediyor.
04:181 Mart, 2 Mart'a bağlayan 1354'te çok büyük bir deprem oluyor.
04:23Depremde bütün Gelibolu Yarımlısı, yani Tekirdağ kadar böyle işte kaynak,
04:27Akantik üzerine falan geçiyor.
04:28Yer yarıldı, insanlar içine düştü diyor.
04:30Devamında soğuk geldi diyor.
04:31Ya soğuktan öldüler ya depremden öldüler diyor mesela bu şekilde.
04:35Süleyman Paşa kaleyi bırakmış bir gada.
04:37Deprem sırasında deprem olduğunu bir gada.
04:39Hemen asıl geçiş deprem ve bitte başlıyor 1354'te.
04:43Aslında 1352-1354 arasında bir fetih şey yok.
04:46Sadece Çinpe, Osmanlı hakimiyetinde verme aşamasında Bizans'a versek mi?
04:50İşte altın anlaşmalı falan.
04:52Ama veriyor ama tam olmasına rağmen olmasın aşamasında büyük bir deprem oluyor.
04:58Bir gada olan Süleyman Paşa, işte burada bütün gazilerde, etrafındaki ünveler falan.
05:02Hepsi birlikte gemilerle nereye geçiyorlar?
05:05Daha önce bildikleri, üzerine işte yerleştikleri Çinpe'ye yerleşiyorlar tekrar.
05:09Çünkü direkt o noktaya çıkıyorlar.
05:10Çinpe'de bugün Cimbasartepe, Cintepe diye bilinen yer.
05:13Bola'ya'daki kale Çinpe değil.
05:14Orası 19'uyup Tabya sonradan yapılmış.
05:18Fetih, Çinpe'ye geçiyorlar, Çinpe'yi ele geçiriyorlar.
05:21Sonra da Cimbasartepe denilen nokta, Şarköy tarafı olan nokta.
05:27O bölgeden de o kalenin etrafından üç kaleyi alıyorlar.
05:32Otköklük Kalesi, Ayaşlonya ve Eksamil.
05:34Hepsi bugün o Cintepe'nin etrafında olan kaller.
05:38Şimdi yıllarca gelip olaylamasından aramışlar kaleyi ama
05:40nahi olarak Osmanlı bürokrasi, Osmanlı tahrik kayıtları bu bölgeyi gösteriyor.
05:45Yani belgeler burayı gösteriyor.
05:47Aslında kale iki deniz görmüyor.
05:48Ama yıllardır bir oluşmuş bir şey var, algı var.
05:52Çinpe karesi iki deniz görmek zorunda.
05:53Çinpe karesi iki deniz bile görmüyor şu an.
05:56Süleyman Paşa buradan Fethi Güzelge'ye bağlamında ilk olarak
06:00yine Keşan Malka tarafını Fethi'ye davam ediyor.
06:03Ece Bey ve Gazi Fazıl Bey'i Bollayır'a kuşatmaya gönderiyor.
06:07Şimdi orada Çinpe diye bir yer var ama önce Çinpe'ye çıkıyorlar.
06:10Üç kale alıyor sonra Bollayır'a alıyor.
06:12Ama bir de orada gördüğümüzde Çinpe diye binilen bir yer var.
06:15Şimdi Fethi Güzelge'ye oraya Çinpe'yi kabul edersek
06:17önce Bollayır'a alması lazım.
06:19Sonra buralara gelmesi lazım.
06:20Yani hiçbir şekilde sistem uyuşmuyor.
06:24Yani Fethi Güzelge'ye uyuşmuyor.
06:57Lapseki'den Kozludere'ye 3 bin kişi Melikbe komutasında karşıya geçiyorlar.
07:00Şimdi Lapseki'yi direkt Enver'in düstünlenmesini Lapseki'ye yazıyor.
07:03Rumeli'ye geçişlerine dair.
07:05Bu döneme dair başka kaynaklarla velayetlemeler var.
07:09Mesela olayın biraz daha doğal süreç yani şeyini anlatan
07:13Rum abdallarının bu süreci anlatan Seyideri Sultan var.
07:18Kızılderide'ye.
07:19Rumeli'ye geçişte Süleyman Paşa'nın komutasında, ordusunda
07:22direkt hikayenin velayetlemesinde Seyideri Sultan'ı anlatıyor.
07:26Orada mesela ilk defa geçiş için Çardak Güzelge'ni gösteriyor.
07:30Hatta orada bir kum adacığı var.
07:33Süleyman Paşa, yani Lapseki'lilerin çoğu zaman anlattığı hikaye.
07:37İşte Süleyman Paşa gemiye almıyor Kızılderide'yi, Seyideri Sultan'ı.
07:42O da eteğini kum atıyor.
07:43Attıya toprak oluyor.
07:44Ya diyor bu işte bütün bölgeyi şey yapacak.
07:48Boğazı.
07:48Bunu alalım gemiye falan.
07:50Rumeli'ye direkt oradan birlikte direkt Kozludere'ye geliyorlar.
07:56Yani karşısı Çardak-Lapseki.
07:59Tam bu iki mevki Çardak'tan geçmiş olabilirler.
08:02Lapseki'den de tam net değil kaynaklar bu konuda Sarih değil.
08:06Ama her türlü çıktıkları nokta burası.
08:09Orası kesin.
08:11Kozludere günümüzde Cevizli ismi geçiyor.
08:14Ama Rumeli Fethi'leri sırasında belki de dere geniş bir ovaya kapsıyor olabilir.
08:19Yani burası komple işte bazı köyleri içine alan Sütlüceleri, Bayırköy falan.
08:25Sadece Cevizli Köyü'nü kastetmiyor da olabilir.
08:27Aslında Aşık Peyazal'de rivayetlerini veren Hadidi ve onun devamında kroniklerle
08:33Enveri'nin Lapseki'den geçişteki verdiği kronikler birleşiyor.
08:36Kaynaklar öyle bahsediyor ki kuşatma altının gelip olduğu için limanına bile gemi çıkmaz oldu.
08:42Yani o kadar sahilden bile belki kuşatma altında.
08:45Aynı zamanda Karadan iki taraftan Melik Bey ve Gazi Fazıl ve Ece Bey komutasını kuşatma altında.
08:50Ve orada da yani bu büyük ihtimalle 1-2 Mart'a bağlayan depremden sonra 3-4 ay içerisinde çok hızlı
08:57bir şekilde
08:57Depremde çok büyük hasar aldığı için bölgeyi çok hızlı bir şekilde ilk Osmanlılar bütün Gelibur yaramasını ele geçiriyorlar.
09:35Dolomeli bir yeni dünya Osmanlı için Osmanlı doğal sınırlarına ulaşmış artık.
09:42Balkanlar çok ayrı bir nokta.
09:46Yani aslında Osmanlı'nın kalıcı olmasını sağlayan Balkanlar aslında.
09:50Yani Çinpe alınmasaydı ve Gelibur alınmasaydı şu an İstanbul'da olmazdı, Edirne'den alınmazdı.
09:54Balkanların Belgrad'a kadar Osmanlı'na ilerleyemezdi ve orada ciddi bir şey oluşturamazdı Osmanlı.
10:00Yıllarca 600 yıl falan ayakta kalamazdı.
10:02Bence Balkan çok önemli ve bunun anahtarı da Gelibur olduğunu düşünüyorum.
Yorumlar