00:00علوم قریبه یا علوم خفیه که در زبان لاتین به آنها اکولتیسم گفته می شود
00:05مجموعه از دانش، فنون و سنت های فکری هستن
00:08که متالعه آنها در تمدونهای باستانی یونانی، ایرانی و هندی رواج داشت
00:14اگرچه نام این علوم با تلسم، جادو، احسار ارواح یا پیشگوی گره خورده
00:19اما از منظر تاریخی خلاصه کردن این علوم تنها به این چند موضوع نادرست است
00:25تاریخ علوم قریبه بسیار قدیمی تر از اسلام هست
00:28نخستین نشانه های آن را می توان در تمدونهای مصر، بینالنهرین، ایران باستان و هندی آفت
00:34در صداهای نخست اسلامی، آثار یونانی، ایرانی و هندی به عربی ترجمه شدن
00:39و در همین دوره بود که علوم قریبه بارد چارچوبه فکری اسلامی شد
00:44و توسط دانشمندان آن دوران باستریف شد
00:47در سنت اسلامی و ایرانی، علوم قریبه در قالب پنج شاخه اصلی طبقه بندی شدن
00:54کیمیا، سیمیا، نیمیا، هیمیا و ریمیا
00:58کیمیا مشهورترین شاخه علوم قریبه است
01:01و هدف آن تبدیل فلزات کم ارزش به تلا
01:04از طریق ماده اصرارامیز به نام اکسیر یا سنگ فلاسفه بود
01:09در سیمیا فرض بر این بود که نمات ها و حروف صرفا قرارداد های انسانی نیستن
01:14ملک دارای قدرتی کیهانی هستن و استفاده صحیح از آنها
01:18میتواند بر ساختار جهان اثر بگذارد
01:21لیمیا دانش ساخت تلسپا و استفاده از روابط میان اجرام آسمانی و اعداد بود
01:28کیمیا بر موضوع تأثیر نفس انسانی یا ارواح بر جهان متمرکز بود
01:33و در اصر باستان این حوضه در مرز میان ارفان، روانشناسی پیشا مدرن و جادو قرار داشت
01:40ریمیا را میتواند نزدیکترین شاخه ی علوم قریبه به شعبت دانست
01:44در این حوضه ایجاد نمایش های خارقل عاده و تأثیر گذاری بر حواس مورد توجه بود
01:50برخلاف تصور رایج، علوم قریبه صرفا در میان افراد منظوی رواج نداشتن
01:56و شخصیت هایی مانند اجابر ابن حیان، زکریای رازی، شهوب بدین سهروردی و ابن عربی
02:02به درجات مختلف با این حوضه ها ارتباط داشتن
02:06با این وجود آنها نیز نسبت به بسیاری از ادعاهای متر شده در این علوم
02:10با دیده ی تردید می نگریستن
02:12ابن خلدون مبرخ مشهور عرب از نخوسین متفکران مسلمان بود که در آثارش نوشت
02:18اساس برخی ادعاهای تر شده در این علوم فریب و تلقین یا سوئه برداشت است
02:24روند جدا شدن علوم قریبه از علم مدرن از قرن هفته هم آغاز شد
02:29یعنی از زمانی که دانشمندانی چون گالیله، فرانسیس بیکن و اصاغ نیوتون
02:34مئیارهای تازهی برای اعتبار موضوعات علمی ترک کردن
02:38و گفتن یک نظریه در صورتی علمیست که قابل آزمایش باشد
02:42و نتایج به دست آمده در آزمایش ها نیز قابل تکرار باشند
02:46اما بسیاری از نظریات مطرح شده در علوم قریبه نمیتوانستن
02:51این پی شرط ها رو محقق کنن
02:52و فقط بخش تجربی آنها جزب علوم جدید شدن
02:56این گونه بود که کیمیا به شیمی تبدیل شد
02:59و نجوم احکامی جای خود را به ستار شناسی داد
03:02اما نظریه های مرتبط با تلسم و جادو
03:05از حوضه علم خارج شدن
03:06اگر چه کیمیا نتوانست سرب را به تلو تبدیل کند
03:10اما بسیاری از ابزارها و روشهای آزمایشگاهی
03:13مانند تقدیر، تسئید، تبلور
03:16و استخراج مواد شیمیایی توسط کیمیاگران توصیح یافت
03:20و انتقال این دانش ها به اروپا
03:22نقش مهمی در شکل گیری شیمی و دارو سازی نوین داشت
Comments