- 29 dakika önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Dr. İrfan Kaya, Ülgel Uluslararası İlişkiler Uzmanı, Sayın Ülgel, canlı yayına hoş geldiniz.
00:05Merhabalar, iyi yayınlar dilerim.
00:07Teşekkür ediyorum. Elmenistan'daki seçimi öncelikle nasıl değerlendirdiniz?
00:12Yani tabii çeşitli açılardan yorumlanabilir.
00:15Bir kez beklentilere uygun olarak kamuoyu araştırmalarında ortaya çıkan
00:21Paşinyan'ın başarılı olacağı şeklindeki analizler doğru çıktı.
00:26Hakikaten rakipleri karşısında Nikol Paşinyan'ın Sivil Sözleşme Partisi üstün bir başarı gösterdi.
00:35Fakat anayasayı değiştirecek çoğunla ulaşamadı.
00:39En son Ermenistan Seçim Kurulu'nun yaptığı açıklamaya göre 105 sandalyenin dağılımı şu şekilde
00:4864'ünü Sivil Sözleşme Partisi Nikol Paşinyan'ın partisi kazandı.
00:55Milletvekilleri arasında 105'in 64'ünü kazandı.
01:01Rus yanlısı bir oligark olan Samuel Karapetya'nın güçlü Ermenistan Partisi'nin kazandığı milletvekili sayısı 41.
01:13daha doğrusu muhalefetin toplamı 41.
01:19şeyle birlikte Robert Koçaryan'ın Hayistan Büyük Ermenistan İttifakı'yla birlikte.
01:28Yani şunu söyleyebiliriz.
01:30105 milletvekilinden 64'ünü Sivil Sözleşme Partisi 41'ini de muhalefet kazandı.
01:39hükümet kurmak için bu oran tabii yeterli.
01:42Fakat anayasayı değiştirmek, bari sürecinin idamesi, devamı için önümüzdeki zaman diliminde sıkıntılar, hassasiyetler devam edecek gibi gözüküyor.
01:55Peki burada Paşinyan'ın kazanmasıyla birlikte Rusya nasıl bir pozisyon alır sizce?
02:05Rusya burada mutlak kaybeden kategorisinde bulunuyor.
02:11Çünkü olağanüstü ölçüde iki partiye destek verdi.
02:16Bir taraftan aynı zamanda Rus vatandaşı olan Samuel Karapetya'nın güçlü Ermenistan Partisi'ni destekledi.
02:22Öbür taraftan Karabağ kliği olarak nitelendirdiğimiz eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ı destekledi.
02:29Önümüzdeki zaman diliminde bu seçimlere yönelik bir takım iddialar da var.
02:34Bir tahkikat soruşturma yapılması söz konusu olabilir.
02:36Çünkü Rusya'nın finansal katkısıyla 50 bin ila 100 bin civarı Rusya'da çalışan Ermeni vatandaşının seçimlerde oy kullanmak için
02:48Ermenistan'a, Erivan'a sevk edildiği şeklinde bir takım bilgiler var.
02:52Bunlar şimdi savcılığa intikal etmiş vaziyette.
02:57Öte taraftan çifte uyduklu olması, kara para aklaması gibi bir takım suçlamalarla karşı karşıya.
03:06Samuel Karapetyan, Robert Koçaryan ve Sarkisyan da seçimlere katıldı ama o biraz daha geride kaldı.
03:15Maksimalist çizgide yani Büyük Ermenistan hayali kuran Rusların desteklediği çizgide.
03:22Rusya burada eskiye kıyasla Trans Kafkasya'da etkisini, nüfusunu kaybetme bakımından bir negatif durumun daha kapısını araladı.
03:34Baktığımızda Trans Kafkasya'yı, tüm eski Sovyet Cumhuriyetleri'ni Rusya arka bahçe olarak görüyor.
03:40Şimdi Dağlık Karabağ'ın merkezi 2023'te ayrılışlardan temizlendiği için Rusya'nın oradaki varlığı, askeri varlığı sona erdi.
03:5110 Kasım 2020'deki Ateşkes Antlaşması'na göre 2000'e yakın 1980 askerden oluşan bir barış gücü vardı Rusya'nın Dağlık
04:01Karabağ'da.
04:022023'te Karabağ'ın merkezi Stapane Kent, Hankendi kontrol altına alındı.
04:08Barış gücünün görevi süresi yani görevi sona erdi.
04:12Rusya'nın Azerbaycan üzerindeki baskısı böylece ortadan kalktı.
04:18Yani en azından askeri boyutuyla kalktı.
04:20Gürcistan'a baktığımızda Gürcistan'ın iki bölgesini merkez hükümetten kopardı.
04:26Abazya ve Güney Osepya'yı halen güçlü biçimde buralarda tutunmaya çalışıyor.
04:32Şimdi son kale olarak gördüğü, Ermenistan'da ise destek verdiği siyasi partiler netice olarak bir başarı ortaya koyamadılar.
04:43Rusya'nın şimdi emniyet vereceği husus Gümrü'de bir üssü var Rusya'nın.
04:506 bin civarı Ermenistan'da görev yapan askeri var.
04:55Bunların varlığını korumaya çalışacak.
04:58Ermenistan'a bir takım konularda esasen baskı yaptı.
05:03Ucuz doğal gaz verdiğini, bunun kesileceğini söyledi.
05:07Bazı gıda maddelerinin Rusya'ya ithalatını kısıtladı.
05:13Rusya, Trans-Kafgasya'da bu seçim sonuçlarına göre negatife gidişi durduramıyor.
05:23Tehdit de etti.
05:24Aslında bakacak olursanız seçimlerden önce Putin'in sözcüleri şu tip açıklamalar yaptılar.
05:32Yeni bir Ukrayna ile karşı karşıya kalmak istemiyoruz diye yani örtülü biçimde Ermenistan'a müdahale edebileceği sinyali baskısıyla seçmenleri yönlendirmeye
05:49çalıştı.
05:49Fakat Ermenistan halkının büyük çoğunluğu netice itibariyle barış sürecinin devamı yönünde oy kullandı.
06:00Azerbaycan'la normalleşmeyi iyi savundu.
06:03Önümüzdeki zaman diliminde Türkiye, Ermenistan arasında sınır kapılarının açılması, diplomatik ilişkilerin tesisi gündeme gelebilir.
06:14Fakat çok önemli bir bariyer var.
06:17O da barış anlaşmasının imzalanabilmesi için anayasa değişikliği yapılması lazım.
06:23Ermenistan anayasasında Dağlı Karabağ'ın, Ermenistan'ın ayrılmaz bir parçası olduğu şeklindeki ibarelerin kaldırılması lazım.
06:32Önce bunun meclisten geçmesi, arkasından referenduma sınır olması lazım.
06:37İşte bu aşamada biraz hassasiyet gerektiren sürecin kapısı aralandı denilebilir.
06:43Bir başka cepheden bu seçimler bize şunu gösteriyor.
06:48Ermenistan kimliğinin yeniden tanımlanması süreci başladı.
06:53Esasen Nikol Paşinyan bu konuda çok önemli adımlar attı.
06:57En son konuşmalarına baktığımızda şunu söylüyor.
07:00Yani soykırım yoktur diyor.
07:05Bunun yani kasti olarak yapılmadığını ve bunun Batılılar tarafından, Ruslar tarafından siyasi sebeplerle gündeme getirildiğini söylüyor.
07:16Bu bakımdan Türkiye'nin görüşlerine paralel bir ifade kullanması dikkat çekiyor.
07:21Ararat Dağı yani Doğu Anadolu üzerindeki böyle Ermenilerin talepleri konusunda da kısmi değişiklikler yapıldı.
07:34Mesela pasaportlardan bu Ağrı Dağı simgesi çıkarıldı.
07:37Sonra baktığımızda bir başka Kambur'dan daha Ermenistan'ı kurtardım dedi.
07:44Dağlık Karabağ, Azeri toprağıdır şeklinde ifadeler kullandı.
07:49Kilise tabii ki Ermenistan'daki apostolik kilise Gregorianlar muhalefet ediyorlar Paşinyan'a.
07:58Yani Ermenistan kimliğinin yeniden tanımlanması bakımından da bu seçimler çok önemli bir kilometre taşını, bir dönüm noktasını işaret ediyor, gösteriyor.
08:11Aslında bu seçimlerde Paşinyan'a verilen Ermeni halkının vermiş olduğu bu oylar dolayısıyla Türkiye'yle olan ilişkilerin daha da iyiye
08:24doğru gitmesi noktasında atılan bir rey anlamını taşıyor değil mi?
08:30Yani bu konuda zaten 2018'den beri Ermenistan Başbakanlığı görevini yürüten Nikol Paşinyan olağanüstü çaba gösterdi.
08:38En azından 10 Kasım 2020'den sonra güçlü biçimde Kafkasya Barışı'nın tesisi için kendisinin gayret ortaya koyduğunu görüyoruz.
08:51Çünkü real politiğe gelindiğinde maksimalist Ermenistan coğrafya tanımlaması, diasporanın yönlendirmesiyle, dış güçlerin yönlendirmesiyle yürütülen mücadele
09:06Ermenistan'a bir şey kazandırmıyor.
09:08Bunu gayet net bir şekilde pragmatist bir anlayışla Nikol Paşinyan'ın çözümlediğini görüyoruz.
09:17Halkı da ikna etmiş vaziyette.
09:19Çünkü Ermenistan halkı yani bağımsızlıktan günümüze neredeyse tecrit altında bulunuyor.
09:26Türkiye ve Azerbaycan bağlantısı tamamen kopmuş vaziyette.
09:32Gürcistan üzerinden Rusya ile bağlantı kuruyorlar.
09:35Bir de İran dış dünyayla bağlantı noktalarını oluşturuyordu.
09:39Şimdi yeni koşullarda Ermenistan bir taraftan Türkiye ile sınır kapılarının açılması,
09:46öte taraftan Çin'den Avrupa'nın ortalarına kadar giden yeni bir iletişim altyapı projesinin de bir parçası haline girecek.
10:02Batı ile ilişkilerinde önemli ilerlemeler var.
10:05Baktığımızda 6 Mayıs'ta Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi Erivan'da yapıldı.
10:14Rusya'nın ithalat ısıtlamaları yaptığı bir dönemde Avrupa Komisyonu Başkanı'na destek verdi.
10:22Ursula von derleyen 50 milyon euro Erivan'a ekonomik destek yapılmasını öngören bir kararı uygulamaya koydu.
10:35Şimdi Sayın Ülger sözünüzü kesiyorum.
10:38Türkiye gerçekten önemli bir jeopolitik noktada yer alıyor ve burada gerçekten Ermenistan ile olan ilişkiler önemli.
10:45Biz uzunca bir zamandır buradaki Çin'e uzanacak olan İpek Yolu Projesi ya da adından ne derseniz deyin yollardan ve
10:55bağlantılardan bahsediyoruz.
10:57Dolayısıyla burada tabii ki Türkiye açısından çok büyük önemi arzu ediyor bu koridor.
11:04Hakeza kapıların açılması çok önemli.
11:07Ermenistan ile Türkiye arasında olan ilişkiler aslında bir domino taşa gibi Avrupa Birliği'nde rahatlatacak bir durum.
11:15Dolayısıyla burada çok stratejik bir hamle ya da hamleler atılacak gibi bir izlenim alıyorum ben bundan sonraki aşamada.
11:28Yani sürecin hızlanmasına büyük ölçüde bu seçim sonuçları aslında etkileyecekti fakat ne yazık ki 3'te 2 çoğunluğa ulaşamadı şu an
11:39itibariyle.
11:40Hükümet kurmak için partinin Sivil Sözleşme Partisi'nin milletvekili sayısı yeterli.
11:48Parlamentoda çoğunlukları var fakat anayasayı değiştirecek çoğunlukları yok.
11:53Rus yanlısı partiler bu süreci parlamentoda bloke edebilirler.
11:58Yani Robert Koçaryan ve Sanvel Karapetya'nın bu barız sürecini kilitleyeceklerini düşünüyorum.
12:07Bu noktada belki sürecin aşılması için bir takım Ermenistan devleti başka yöntemleri de başvurabilir.
12:17Çünkü bir takım konularda yürütülen tahkikatı aslında Paşinyan seçimlere gölge düşmesin diye engelledi.
12:28Robert Koçaryan hakkında doğru düzgün bir yargılama yapılmadı.
12:32Hem Koçaryan hem Sarkistiyan hakkında yolsuzluk soruşturmaları var.
12:38Ermenistan adalet sistemi içerisinde arkasında güçlü bir irade ortaya çıkmadığı için seçim öncesinde bu yönde gelişmeler olmadı.
12:51Öte taraftan Karapetya'nın bakımından da önümüzdeki zaman diliminde seçmenlerin Rusya desteğiyle Erivan'a aktarılması,
13:03kara para aklama ve yolsuzluklardan dolayı bir takım tahkikat soruşturmalar yapılması söz konusu.
13:08Yani parlamentoda olağan koşullarda barış sürecinin onaylanmasına çıkması ihtimali düşük.
13:18Fakat siyasi gelişmeler, Ermenistan'ın ideali ve yargısal sistemindeki gelişmeler belki yeni bir opsiyon aralayabilir.
13:29Diyasporanın tutumu burada önemli.
13:31Diyaspora derken Ermenistan diasporası bir Sovyete Birliği dağıdıktan sonra bir buçuk milyon civarca Ermeni vatandaşı ekonomik sahikle Rusya içerisinde faaliyet
13:42gösteriyor.
13:43Bir onlar bir de 100 yıl önceden beri batı ülkelerinde bulunan Ermeniler onlar da önemli ölçüde Ermenistan siyasetini etkileme potansiyeli
13:56taşıyorlar.
13:57Yani kolay olmayacak fakat Ermenistan'ın da çıkarları Türkiye'nin de Azerbaycan'da çıkarları burada istikrarın huzurun idamesini devamını gerektiriyor.
14:11Çünkü Rusya manipülasyonla, provokasyonla süreci batılamaya çalışacak bu gayet açık.
14:20Evet bir de şimdi bu ABD, İran ve İsrail arasında devam ede gelen bir türlü tam manasıyla ateşkesin kağıda döküldüğü
14:32bir ana ilerleyemediğimiz bir durum var.
14:34Yine peyderpeyde olsa saldırılar başladı. Bu ilerleyen aşamada büyük bir savaşa yeniden evrilir mi?
14:44Ne İran ne de ABD düşük yoğunluklu çatışmanın topyekun bir savaşa gitmesini istemiyor.
14:53Aslına bakacak olursanız 8 Nisan'da 15 günlük ateşkes ilan edilmişti.
15:00Ve bu süre bitmeden önce Trump bunu süresiz uzattığını açıkladı.
15:04O zamandan günümüze müzakereler bir taraftan devam etti.
15:09Hem resmi ara bulucu İslamabad Pakistan üzerinden devam etti.
15:15Hem de devreye son dönemde Katar'ın girdiğini görüyoruz.
15:19Fakat arka kapıdan başka türlüler de var.
15:22Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan gibi.
15:24Hatta işte Çin, Rusya'nın da bu sürecin içerisinde olduğunu söyleyebiliriz.
15:32Şimdi nihai bir anlaşma zaten mevcut şartlarda kolay olmayacak gibi gözüküyor.
15:39Taraflar neyi konuşuyorlar?
15:40Aslında 8 Nisan'dan beri bir tür resmi müzakereler yapıldı İslamabad'da.
15:46İkinci turu başlamadı.
15:48Fakat doğrudan dolaylı görüşmelerle taraflar şunu konuşuyorlar.
15:5360 gün süreyle ateşkesin uzatılması ve bu süre esnasında
15:59Ürmüz Boğazı'nın açılması, etrafındaki Amerikan blokajının, ablukasının kaldırılması,
16:09İran'ın dondurulmuş kaynaklarının, İran'a yönelik yaptırımların kısmen kaldırılması suretiyle
16:17taraflar arasında iyi niyetle mesafe alınması ve bu arada esas fokus noktası
16:25İran'ın nükleer faaliyetleri.
16:27Trump 2015'te imzalanan, daha sonra kendisinin birinci başkanlık döneminde ayrıldığı
16:35nükleer anlaşmanın bir benzerini şimdi uygulamaya koymaya çalışıyor.
16:42Bunu yapabilirse içeriye bunu müthiş bir başarı kazandık diye satacak.
16:46Fakat burada işte anlaşmazlık olan hususlar var.
16:50ABD tarafı, zenginleşmiş uranyumun tamamının kendilerine verilmesini yahut da imha edilmesini istiyor.
16:59İran belki müzakerelerde bu konuda katı bir tutum içerisinde.
17:04Fakat esas görüşmeler başlayınca kısmi bir takım tavizler verebilecek.
17:10Bir üçüncü ülkeye bunların aktarılması yahut da uluslararası atom enerjisi ajansı gözetiminde seyredilmesi seçenekleri konusunda mutabakat sarılabilecek.
17:21Bir de İran şunu diyor, barış çamaşlarla uranyum faaliyetlerinin tamamen tadil edilmesi, yasaklanması bu kabul edilemez.
17:30Evet, düşük yoğunluklu çatışma devam ediyor.
17:34Dün yaşandığı gibi bir alevlenme de olabiliyor.
17:38Fakat bunun topyekun bir savaşa doğru gitmesini İran da istemiyor, ABD de istemiyor.
17:45Yumuşak karnı burada İsrail.
17:48İsrail, yani İsrail bu çatışmanın biteviye sonsuza kadar sürmesinden yana hem Amerika'yı yönlendirdiğini, yönettiğini göstermiş oluyor böylece.
18:01Hem de en sonunda bir Arap-Acem çatışması, Şiş-Dünni çatışması şeklinde İsrail'in başka projeleri de var.
18:11Bu bakımdan mevcut düşük yoğunluklu çatışmanın uzlaşı arayışının yumuşak karnı, İsrail'in manipülasyonları, provokasyonları.
18:24Evet, bakalım bekleyip göreceğiz neler olacak.
18:27Ben çok teşekkür ediyorum Sayın Ölger, açıkladığınız ve analizleriniz için çok sağolunuz katkılarınızdan dolayı.
18:34İyi yayınlar dilerim.
18:36Teşekkür ederim.
Yorumlar