- 18 saat önce
📍 Ermenistan sandık başında: Kremlin’e veda mı?
📌 Moskova’dan tehdit: Faturası büyük olur!
📌 Koçaryan: Rusya yerine Türkiye'yi mi koyacaklar?
📌 Ayvazovski: Denizin ruhunu hisseden ressam
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
📌 Moskova’dan tehdit: Faturası büyük olur!
📌 Koçaryan: Rusya yerine Türkiye'yi mi koyacaklar?
📌 Ayvazovski: Denizin ruhunu hisseden ressam
🎙️ Hakan Aksay yorumladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:08İNTRO
00:11Ermenistan sandık başına gidiyor bu pazar günü ayın 7'si ve bu seçimlerle hemen hemen herkes ilgileniyor.
00:19Dünyanın önemli güçleri Rusya, ABD, Avrupa Birliği ve civarındaki ülkeler kuşkusuz bizim açımızdan da çok önemli.
00:30Eski Sovyet Cumhuriyetleri açısından da çok önemli.
00:33Çeşitli tahminler var onları ele alacağız ama bu seçimler Ermenistan'ın Rusya'dan kopuşu demeyelim bir anda kopmaz öyle o kadar
00:44bağ birdenbire kopmaz ama
00:46ayrılmasını daha bir pekiştiren, daha hızlandıran, batıya gidişi daha hızlandıran bir sonuçla da bitebilir.
00:53Veya bir sürpriz olur artık buna sürpriz diyoruz ve Paşinyan istediği başarıyı elde edemez.
01:00O zaman da Rusya'nın desteğiyle çeşitli Ermeni güçleri, partileri, ittifakları kendi arasında bir ittifak, bir hükümet kurmayı deneyebilir.
01:11Küçük bir ihtimal ama yok diyemiyoruz.
01:14Şimdi Ermenistan eski çok eski medeniyetlerden birisi.
01:19Tarihi bir yer ama tarihi bir uygarlık ama kendisi küçük bir ülke 3 milyon civarında nüfusu var.
01:28Böyle Ermenistan ve 3 milyon deyince de hemen bir ek yapmak gerekiyor.
01:33Ermenistan dışında yaşayan Ermeniler çok daha fazla.
01:37Bununla ilgili farklı şeyler oluyor.
01:38Rakamlar ileri sürülüyor.
01:40Yani içeride 3 milyon kişi varsa dışarıda da bunun işte 2,5-3 katı, hayır 4 katı vs. böyle şeyler
01:47var.
01:49Öne sürenler var.
01:50Ama şurası açık ki özellikle Rusya'da ve ABD'de çok sayıda Ermeni var.
01:57Rusya'da benim bildiğim değişik rakamlar yine veriliyor ama 1,5-2 milyon civarında ya da en az o civarda ABD'de
02:05de ona yakın olduğu söyleniyor.
02:07Onun dışında Fransa 500-700 bin diyenler var.
02:12Gürcistan yakın ülkelerden komşu Gürcistan, Lübnan vs.
02:17Yurt dışında içeridekinden çok daha fazla Ermeni var.
02:22Şimdi haritadaki yerinden de görüyorsunuz.
02:26Kafkasya'da, Güney Kafkasya'da çok önemli bir yeri var.
02:30Türkiye açısından, Azerbaycan açısından, Gürcistan, İran ve oradaki geçiş hatları açısından, ticaret, ekonomi açısından, enerji hatları açısından.
02:41Bunlar çok önemli tabii ki.
02:44Yakın döneminde ne vardı bizim sık sık ele aldığımız bir dönem ayrıntılı olarak yayınlar yaptığımız Karabağ Savaşı vardı.
02:53Yani olayın tarihçesi kim haklı, nerede hangi karar çıktı, Sovyetler Birliği'nde şu kararı şundan dolayı altlar, oralara girmeyeceğiz.
03:02Oralara zaten girince işin içinden çıkılmıyor ama nispeten yakın döneme bakıldığında,
03:07yani aşağı yukarı 1988'de savaşın ilk kıvılcımlarıyla birlikte Karabağ, Ermenistan yönetiminin etkisi altına giriyor.
03:21Ermenistan alıyor Azerbaycan'dan.
03:23Ondan sonra da çok uzun bir savaş başlıyor.
03:2730-35 yıla uzanan bir savaş.
03:29Ve bu savaş ancak son yıllarda bitiyor.
03:34Azerbaycan'ın ekonomik ve buna bağlı olarak askeri gücünü artırması ve pek çok sonuç vermeyen,
03:41ona göre sonuç vermeyen pek çok uluslararası girişimden sonra biz kendi şeyimizle, gücümüzle bu işi hallederiz demesi.
03:50Tabii ki orada Türkiye'nin, tabii ki onun çok yakın ilişkiler içinde bulunduğu İsrail'in de katkısıyla.
03:57Savaşı kazanması bu hangi yıl oluyor?
04:00Aslında fiilen birkaç aşaması var savaşın ama biz de burada çok anlatmıştık.
04:062020'de savaşın son haline yakın bir tablosu şekilleniyor.
04:102020'de Azerbaycan'ın kazandığı belli oluyor.
04:13Ama son bir darbe var o da 2023.
04:17Şimdi bu aşamalara bağlı olarak Ermenistan yönetimi de farklı aşamalardan geçiyor.
04:23Konuyu çok uzatmadan hemen Paşinyan'a getireceğim.
04:28Paşinyan 2018'de Ermenistan'da başa geliyor.
04:31O kadife devrim, o sokaklarda, meydanlarda direniş hareketleri, hareketleri, mitingleri var.
04:37Görüyorsunuz bunlardan birinde kendisini sakallı ve daha genç halini görüyorsunuz.
04:42Ne de olsa 8 yıl geçmiş, o da Nisan-Mayıs aylarıydı 2018'in.
04:47Kendisi gazeteci, tıpkı partneri Anna Hakopyan gibi onunla da yakın zamanda ayrıldıkları duyuruldu.
04:59Çocukları var.
05:00Gazeteci gazetecilikten siyasete geçiyor ve Sarkisyan döneminde büyük bir başarı kazanıyor.
05:07Yani meydanlarda, sokaklarda direnerek başa geliyor.
05:12Bu anlamda bir renkli devrimin Ermenistan'daki bir şeyi bu.
05:17Tezahürü ve ondan sonra da demin dediğim gibi 2020'de yenilecekleri, yenildikleri aslında belli olmasından sonra ilginçtir.
05:25Bir seçim süreci var, 21'de savaştan sonra ve o seçimleri zor da olsa kazanmayı başarıyor Paşinyan.
05:34Bu ilginç, bunun üzerine çok yorum yapıldı ve yani hem her zaman sahip çıktığın, kendinin bir parçası, Ermenistan'ın parçası
05:43gördüğün Karabağ'ı kaybedersin.
05:45Hem de seçimleri kazanırsın.
05:47Bu neyle açıklanabilir?
05:48Bu yoksullukla açıklanabilir, bu savaştan yorulmuşlukla açıklanabilir.
05:53Ve bu eski yönetimlerin özellikle de ikinci Ermenistan Devlet Başkanı Koçaryan, Robert Koçaryan ve üçüncü, onunla çok da farklı politikalar
06:04izlemediğini düşündüğüm,
06:06üçüncü başkan Sarkisyan, onun dönemlerindeki, ki onlar her ikisi de Karabağ kökenli,
06:17o dönemlerin hem savaş, savaş yandaşlığı hem de onlarla ilgili epeyce bir yolsuzluk iddiaları da var.
06:26Paşinyan'la ilgili pek çok eleştiri var ama yolsuzluk eleştirisini çok güçlü bir eleştiri olarak ben şu ana kadar izlediğim,
06:33izlemeye çalıştığım Ermenistan'da görmedim.
06:37Yani kayda değer böyle bir şey yok.
06:39Şimdi, önce bir şuna bir bakalım, hangi şartlarda seçime gidiyor Ermenistan?
06:47Dışarıdan çok çok çok güçlü bir destek alan bir Paşinyan var.
06:52Paşinyan ve partisi, Sivil Sözleşme Partisi bu seçimlerin açık ara favorisi.
07:00Anketler, tabii anketler diyeceksiniz güvenilir mi güvenilmez mi bu konuda biliyorum.
07:04Bu hep tartışmalı bir konu ama anketlere göre biraz geniş bakmaya, geniş vermeye çalışacağım.
07:11Oyların en az dörtte birini alır diyenler, oyların hayır üçte birini rahatlıkla alır diyenler ve hatta geçen programda da vermiştim,
07:19kararsızlar dağıtıldığında, kararsızlar dışında yüzde altmış beş oy alarak ezici bir zafer kazanır diyenler,
07:26Paşinyan'ın partisi, Sivil Sözleşme Partisi için muhalifler ciddi bir başarı kazanamaz.
07:32Yüzde on ikilik barajı bile aşamazlar.
07:35Anayasa yardımıyla belki iki tanesi meclise yer alır diyenler var.
07:40Şimdi muhaliflere çok kısa bir bakış atmak gerekirse,
07:43Sanvel Karafeten var, Rusya'dan giden bir oligarh, çok zengin birisi.
07:49Ama işin garip tarafı, acayip tarafı da şu, adam Rusya'dan gitti oraya Ermenistan'a ve bir siyasi lider olarak kendini
07:58konumlandırdı.
07:59Ama seçimlere katılamıyor, öyle bir hakkı yok çünkü.
08:03Aynı zamanda başka şeyleri de var, vatandaşlıkları da var, Ermenistan böyle bir şey mümkün değil.
08:09Yani Rusya vatandaşlığı da var, aynı zamanda Kıbrıs vatandaşlığı da var, Güney Kıbrıs vatandaşlığı da var.
08:17Dolayısıyla seçimlere katılamıyor, biliyorsunuz tutuklanmıştı, sonra ev hapsine çevrildi.
08:26Sıkıntılı bir süreç yaşıyor, tüm gücüne, maddi gücüne karşın ve Rusya desteğine karşın.
08:34Ve yeğenini partinin başına geçirdi.
08:38Bu güçlü Ermenistan partisi ne kadar oy alabilir?
08:45Kimilerine göre işte %7, 8, 9 belki, %15'e kadar tahmin verenler var.
08:51Ondan sonra üçüncü sırada gelen yine bir Rusya yanlısı, eski bildiğimiz Koçaryan.
08:57Az sonra basında ondan, medyada ondan bahsedeceğiz.
09:00Koçaryan'ın partisinin de %3, 4'den işte 8'e, 9'a kadar çıkabileceğini iddia edenler var.
09:08Ve daha sonra yine Rusya'ya yakın parti ve ittifaklar sıralanıyor.
09:12Yani bir yaklaşıma göre bütün o Rusya yanlıları, Rusya yanlı olmasında birleşiyorlar, ortak payda gibi görünüyor ama kendi aralarında anlaşamıyorlar.
09:22Bu da önemli.
09:23Onların hepsinin toplamı Paşinyan'ın partisini geçerse kendi aralarında bir ittifak yapabilirler mi?
09:30Zor, çok zor.
09:32Yani tek başına benim izleyebildiğim kadarıyla Koçaryan bile egosu oldukça büyük ve anlaşmaya kolay kolay yaklaşmayacak birisi gibi.
09:42Ki kendisi üçüncü sırada geliyor Paşinyan'dan ve Samuel Karapetyan'ın partisinden sonra.
09:49Dolayısıyla bu nasıl olur belli değil ama anketler ve tahminler fark atarak Paşinyan'ın kazanma ihtimalinin daha fazla olduğunu söylüyorlar.
09:59Bakalım bundan sonrasını seçimler gösterecek.
10:03Seçimlerin en çok tartışma yaratan konusunda iki konuyu ya da hatta isterseniz üç diyelim şöyle sıralayabiliriz.
10:12Ekonomi yok bunların arasında.
10:13Ekonomi daha sonra geliyor.
10:14Ama birinci konu bu yine Karabağ'la bağlantılı ve yenilgiyle bağlantılı bir konu.
10:21Azerbaycan'la barış konusunda nasıl bir tutum alınmalıdır?
10:25Çünkü uzun süredir Paşinyan bir hatta girdi.
10:28Barış hattına girdi.
10:29El sıkıştılar vesaire.
10:31Bu süreç devam ediyor.
10:32Üstelik Batı'nın da katkısıyla, desteğiyle.
10:37Azerbaycan'da o hatta girmiş durumda.
10:39Türkiye'nin de uzaktan da olsa bir desteği var.
10:42Bu da net.
10:43Karşı çıkan kim?
10:45Bu süreçlere Rusya.
10:47Ve Rusya'yı yanlısı muhalefette burada farklı bir tutum alıyor.
10:51Onun dışındaki bir ya da iki konu diyelim.
10:54Bunları ayırmak da mümkün.
10:55Birlikte vermek de mümkün.
10:56Rusya'yla ilişkiler ve Batı'yla ilişkiler.
10:59AB ile ve ABD ile ilişkiler.
11:01Bu çerçevede mücadelenin çoğu gidiyor.
11:04Devam ediyor ve bu arada birbirlerine yönelik suçlamaları.
11:07Zaman zaman duygusal ne de olsa Kafkasya ne de olsa bizim bölgeler hep duygusal şeyleri oluyor.
11:15Çıkışlar, tepkiler oluyor.
11:18Şimdi destek dediğim gibi Rusya'nın dışında neredeyse herkesten destek alıyor.
11:24Paşingan dedik.
11:24Gerçekten de AB'nin net bir desteği var.
11:29Zaten defalarca ziyaret ettiler, görüştüler vesaire.
11:32Ama AB'ye kısa süre içinde Ermenistan girecek falan böyle bir şey hayal.
11:37Epeyce bir uzun süreç var AB'ye girmelerine ama ilişkilerin iyileştirilmesi vesaire açısından.
11:43ABD ile ilişkiler tabii ki bu benim daha önce de birkaç kez dediğim gibi Rusya'nın bölgede gücünü kaybetmesi ve
11:50belki de yaptığı bazı hataların da sonucunda.
11:53Zaten 2018'den beri, 2018'in baharından beri yavaş yavaş Moskova'dan uzaklaşmak isteyen Paşinyan ve çevresi bu süreci hızlandırdı.
12:03Bu süreci hızlandırdı ve bu süreç içinde de bazı konularda mesafeyi iyice arttırıyor.
12:14Bunlar arasında ne var?
12:16Yani şimdi çok sıkı birbiriyle bağlı, birbirlerini baş ittifak olarak, stratejik partner olarak gören Rusya ile Ermenistan,
12:26hangi konularda nasıl bir çatırtı ile ayrılıyorlar, ayrılmaya başladılar uzunca bir süredir.
12:34Onları söyleyelim.
12:36Şimdi siyasi alanda tabii ki Rusya'nın baskılarına karşı ve bu arada Ukrayna Savaşı zaten o pek çok eski Sovyet
12:46Devleti'ni, Cumhuriyetini ürkütmüş durumda.
12:50Putin'in tepkileri Ermenistan'da ne kadar karşılık buluyor bilmiyorum.
12:56Rusya yanlısı Ermeniler arasında ama halkın önemli bir bölümünde ve tabii ki yönetimde ters tepiyor.
13:03Putin uzun süredir birkaç defa da bunu açıktan dillendirdi.
13:07Ya şu AB konusunu bir referandüme götürün bakalım diyor.
13:11Bu farklı şekilde de olsa bir tür müdahale.
13:14Referandüm yapın bakayım halk ne diyecek?
13:16Aslına bakarsanız bu seçimler de bir anlamda referandüm.
13:19Yani Paşinyan açık kara farkla kazanırsa Rusya'dan uzaklaşılıp batıya yaklaşılması şeyi onaylanacak gibi.
13:27Şimdi Rusya yine gücünü kaybettiği ölçüde Kafkasya'da süreçlerden ve Karabağ'daki süreçten uzaklaştırıldı.
13:34Üstelik bunu Ermenistan ve Azerbaycan yönetimleri birlikte yaptılar.
13:38İşte 2020'de savaşın sonunun belli olduğu aşamada oradaki Rus askerleri yaklaşık 2000 asker onu geri gönderin dediler.
13:47Birlikte dediler.
13:47Yenen ve yenilen birlikte gönderdi, uğurladı Rusları.
13:51Daha sonra da güç kaybına devam ettiler.
13:54Şimdi AB referandümü yine de Putin'in ve Rusya yönetiminin nispeten yumuşak tavrı.
14:01Daha sert olanı Ukrayna senaryosundan bahsediyorlar.
14:05Hatırlatıyorlar bunu.
14:06Bakın sonunuz öyle olmasın diye.
14:08Özellikle de Putin'in bir yere kadar getirip yumuşatıp bıraktığı şeyi, pası eski Rus lideri ve son yıllarda sert konuşmalar
14:20yapmasıyla tanınan Medvedev söylüyor.
14:22Bakın bunu yapamazsınız.
14:24Başınıza Ukrayna gibi belalar gelir, sonunuz kötü olur.
14:27Aynı anda iki koltukta oturamazsınız.
14:30Şimdi Ermenistan'la ilgili çok sevdiği bir şey bu Medvedev'in.
14:34Aynı anda olmaz birini seçeceksin sonra kötü olur vs.
14:38Bu tür şeyler, Ukrayna senaryosu.
14:41Ondan sonra hemen buna bağlı olarak söyleyeceğim.
14:44Geçen programlarda da söyledim.
14:46Doğalgaz konusunu bir şey olarak getiriyor Moskova.
14:49Yani şimdi diyor biz doğalgazı batıya, aslında batıda verdiği yerde çok azaldı ya,
14:54bu Ukrayna savaşından sonra 600 dolar civarında veriyorsak 1000 metrekübünü size 177 civarında veriyor.
15:03Siz bunun değerini bilmiyor musunuz?
15:04Bizden kazanıyorsunuz.
15:06Bu olmaz diyor artık siz.
15:07Böyle politikalar izlerseniz biz bunu vermeyiz.
15:09Ya da çok pahalıya veririz.
15:12Batıya verdiği rakam olarak buna benzer şeyler söylüyor ama ben yine geçen haftalarda söylemiştim.
15:17Çin'de öyle bir pazarlık yapıyor ki hem petrolde hem gazda.
15:20Gazda hiç sıkılmadan Çinliler ya 50 dolara düşürün falan demeye getirdiler.
15:25Bu da çok acayip bir şey.
15:27Ama Ermenistan'ın ve Belarus'un Rusya'dan çok ucuza gaz aldığı o net bir şey.
15:32Onun altını çizelim.
15:33Şimdi gazı keser mi Rusya?
15:38Doğrusu bu konuda da çok çok fazla düşünür diye düşünüyorum.
15:42Çünkü gazı keserse oraya etki etme, baskı yapma aracının da en önemlisini belki de yitirmiş olur.
15:49Moskova her zaman bir şeyi baskı yaparak ilişkileri düzenleme şeyinde pozisyonunda.
15:55Gazı kestin, ilişkiler büyük ölçüde sıfıra yaklaşacak.
15:59Ne olacak o zaman?
16:00Evet ekonomik ilişkiler de var.
16:01Evet askeri ilişkiler de var.
16:03Askeri ilişkilerken biliyorsunuz gümrülsü var.
16:06Ve onun dışında da Rus askerleri var.
16:09Değişik rakamlara göre 3000 daha çok verilen şeyi söyleyeyim.
16:124000-5000 Rus askeri var.
16:15Ve uzun süredir bir de kolektif güvenlik örgütü Ermenistan'ın da katıldığı ve
16:20başını Rusya'nın çektiği Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı beni korumadın diyerek
16:24çıktığını ilan etmese bile toplantılarına katılmadığı ve bir de ekonomide de
16:28aynı şekilde Avrasya Ekonomik Birliği var.
16:30Orayı da boşlamış durumda ama çıkmıyor da.
16:33Geçen toplantılarında Kazakistan'da acaba atarlar mı diyenler oldu.
16:37Onlar atmadılar.
16:38Diğerleri istifa etmedi.
16:39Yani bu seçimden sonra duruma bakacaklar.
16:41Zaten geçen gün benim görüşlerine çok değer verdiğim bir politika uzmanı, bir analist
16:47Alexander İskender Yan bir Rus gazetesinde bildiğiniz artık sık sık alıntı yaptığım
16:52komersantta bir yorum yaptı.
16:55O yorumun temel şeyi ve başlığında da şu vardı.
16:58Ya şu seçimler olsun ondan sonra esas şekillenecek Ermenistan'la Rusya arasındaki ilişkiler.
17:04Şu andaki bu politik söylemlere bakmayın dedi.
17:07Doğrusu da herhalde bu olacak.
17:09Şimdi Kafkasya'daki süreçler bir ara geldi tıkandı garip bir şekilde.
17:14Belki Türkiye'nin, İsrail'in başka ülkelerin de ara buluculuğuyla ve Ermenistan'la
17:20Azerbaycan'ın da istekli havasıyla bir altın tepsi içinde götürüldü.
17:25Trump'e o hazretlere verildi.
17:28Hatırlıyorsanız 8 Ağustos 2025'te Washington'da bir görüşme yapıldı ve Trump'ın ağzı
17:35kulaklarındaydı.
17:36Bir yanına Aliyev'i aldı, öbür yanına işte şeyi aldı, Paşinyan'ı aldı.
17:41Ben dedi bu savaşı da bitirdim.
17:43Ne yaptın?
17:44Bakın şeye bakın, şu güdücüklere bakın.
17:47Bu savaşı da bitirdim.
17:48İşte 8-10 durmadan savaş bitiriyor.
17:50Başlattığı savaşları yaptığı operasyonları saymazsak.
17:53Ama oradan tam da şey demeyeyim hadi bedavaya demeyeyim ama çok ucuza bir bölgeye aktı gitti
18:01ve Zengezir koridoru işte Trump şeyi hattı olacak bilmem trip olacak adı vesaire diye.
18:09Şimdi geçenlerde Trump hem destekledi Paşinyan'ı hem de 40 dakikalığına Dışişleri Bakanı Rubio gitti Ermenistan'a.
18:1940 dakika görüştüler birkaç şey imzaladılar.
18:22Baktım o imzalanan şeylerde trip hattında ABD şirketine nasıl garantilen ne şekilde verilecek adamlar onu böyle icığını cizcığını düşünerek
18:31böyle madde madde çıkarmışlar.
18:33Ermenistan'da evet efendim diyor yani.
18:36Böyle Amerika bir yere girerse ondan sonra bakalım neler olur.
18:40Böyle Trump bir de espri yaptı onun maga var ya şeyi sloganı make America great again onu bir de Ermenistan
18:47'a uyguladı hadi Ermenistan'da büyük yapalım tekrar falan filan diye.
18:51Herkesin böyle bir desteği var Rusya dışında.
18:54Şimdi Rusya ne yapıyor bir kere daha dönelim daha küçük başlıklara bakalım o da eksik kalmasın.
19:00Şimdi Rusların ilginç bir özelliği var bir devletle ilişkileri gerilince bozulunca hemen böyle bir sağlık denetleme kurulları var.
19:08Onlara diyorlar sen bak bakalım bu ülkenin şeyleri ihraç kalemleri özellikle besinler falan ne durumda.
19:15O da hemen işte diyelim ki vaktiyle çok eskiden Belarus'la ilişkiler bozuldu.
19:21Belarus'tan süt alıyor peynir alıyor.
19:23Aa bunlarda bir bakteri var ya olmayacak siyasi bakteri ya da Moldova ile ilişkiler bozuldu.
19:29Şarap bize üzüm falan olmaz bunlar zararlı.
19:32Burada da öyle oldu Ermenistan'dan çiçek alıyoruz almayalım ya.
19:36Çünkü o çiçeklerde zararlı şeyler var sağlığa zararlı.
19:39Maden suyu meşhur Ermeni maden suyu cermuk almayalım almayalım.
19:45Sonra meyveler geldi sebzeler geldi falan bir sürü şeyi bunları Ermenistan'a baskı yöntemi.
19:50Bazı konyakları da almayız demişler ama orada dikkat ettim.
19:54Bir numaralı Ermeni Konya herhalde yanılmıyorumdur.
19:57Ararat bu listelin dışında çünkü Ararat'a Rusların epey bir alışkanlığı var.
20:02Elit Rusların falan da var.
20:04Yani belki de bunun etkisi vardır.
20:07Buradan başlayarak başka pek çok şey.
20:09Bakın bir söylenti çıktı.
20:11Hatta bunun bir benzerini ben bugün Agosta'da gördüm.
20:15Agosta bu ara tabi ki Ermenistan'da olan bitenlerle ilgili de epey şey veriyor.
20:19Ve bugün Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin gelişmesi adına bir Ermeni heyetinin Kars'ta ticaretle ilgili, ticareti geliştirmekle ilgili girişimlerde bulunduğu türünden enteresan
20:31bir haberi de veriyordu.
20:32Ama benim bahsetmek istediğim başkaydı.
20:36Rusya'dan Ermenileri, pek çok Ermeni var ve yurt dışında oy kullanılmayacak.
20:40Böyle bir şey getirdi.
20:41Paşinyan da artık öyle çok demokrat falan davranmıyor.
20:44Paldır küldür gidiyor.
20:45O zaman demişler Ruslar, öyle diyesiymiş Ruslar, biz para ayıralım, ciddi bir para ayıralım.
20:53Mesela 50 milyon dolar ayıralım ve 100 bin, Ermeniye 100 bin ciddi bir rakam.
20:57Gönderelim uçaklarla, biz karşılayalım gitsinler, oy kullansınlar.
21:02Bizim lehimize oy kullansınlar vs.
21:04İşte Agosto bunu veriyor, bu rakamın 10 bin olabileceğini söylüyor.
21:10Bilemiyorum bunlar söylenti.
21:11Ve kolay da değil öyle.
21:13Parayı verdik git oy kullan vs.
21:15Bunlar da çok kolay şeyler değil.
21:17Ama sonuçta bir süreç devam ediyor ve bu süreç içinde Azerbaycan ve Türkiye'de olumlu bakıyor Paşinyan'ın tutumlarına.
21:25Ama böyle biraz daha ayaklar frendi.
21:28Azerbaycan tabii savaşı kazanmış.
21:29Sen anayasanı değiştir bakayım önce vs.
21:31Barış anlaşmasını biraz daha öteliyor.
21:34Farklı bir tavırla ama o da özellikle Mayıs ayında Zoom'la Ermenistan'daki bir toplantıya bağlanan Aliyev.
21:41Biz dedi artık savaş şeyini kapattık.
21:43Barış dönemindeyiz, ticaret dönemindeyiz.
21:46Geçen programlarda da vermiştim ben.
21:49Çok küçük de olsa bir 10 milyon dolar, 12 milyon dolar vs.
21:52Azerbaycan, Ermenistan arasında ticaret başladı.
21:56Hatta geçen programda dediğim gibi gaz eğer Rus keserse Azerbaycan verebilir.
22:02Olabilir mi?
22:02Çok önemli bir gelişme olur.
22:04Onun dışında Türkiye biraz daha yavaş tepki veriyor.
22:09Olumlu tepki veriyor ama yavaş tepki veriyor.
22:10Türkiye başından beri bakıyor bakıyor.
22:13Onlara aman şey yapmayalım, küstürmeyelim.
22:15Hatırlıyorsanız 2008-2009'da bir futbol diplomasisi vardı.
22:20Abdullah Gül ve Sarkisyan'ın önceliğini yaptı.
22:25İşte Bursa'da işte maç seyredildi.
22:26Şu oldu, bu oldu.
22:27Devamı da gelecekti ama Bakü birazcık böyle küsmeye, bozulmaya başladı.
22:31Bizimkiler hemen geri adım attılar.
22:33Yani büyük kardeş, küçük kardeş size nasıl geliyor bilmiyorum ama bu Ermenistan'a karşı Türkiye'nin tutumunda ve bu ilişkilerde
22:41Bakü daha önde, daha ağırlıkta tavır koyan bir durumda.
22:45Türkiye oradaki dengeleri çok da fazla ayarlayamıyor.
22:49Bakü daha şey, daha akıllı bir politikayla Türkiye'ye bazı şartları dikte ediyor ama tersi olmuyor.
22:57Mesela Ermenistan'ın İsrail ile ilişkilerini Türkiye'ye engelleyebiliyor mu?
23:03Gerçi bizimkilerin ilişkisi de ayrı bir konu ama Azerbaycan diplomasisinin bir tık daha ileride olduğunu vurgulamak istedim sadece.
23:11Şimdi evet, onun dışında Türkiye'de sınırı açma hazırlıkları yapıyor, ticaret vs.
23:17Biliyorsunuz uçak seferleri vardı, Türk Hava Yolları da yanlış hatırlamıyorsam Mayıs ayında başladı uçmaya.
23:23Böyle pek çok gelişme var ve bütün bu gelişmeler sonuçta bu seçimlere geldi dayandı.
23:29Bu seçimlerin sonucuna göre bunlar şekillenecek.
23:35Eğer Paşinyan tahminlerdeki gibi açık ara farkla kazanırsa Kremlin daha zor bir duruma düşecek.
23:44Kafkasya'daki durumu daha da zayıflayacak.
23:48Tersi olursa ne şekilde olur, nelere yol açar?
23:51Darbe olur vs. diyenler var.
23:53Onları ele almayacağım şimdi.
23:55Bütün bunları gelişmeleri göreceğiz ama artık kolay değil.
23:57Özellikle de Ukrayna'da bu kadar sıkıntılı duruma düşen Rusya'nın benzeri senaryoları, savaş gibi, baskı gibi vs.
24:05Bir başka yerde uygulaması.
24:07Üstelik de sadece AB'yi falan değil, Trump'ı da karşısına alarak, Türkiye'yi vs.
24:12Zaten ilişkilerinin gergin olduğu Azerbaycan'ı da karşı alarak bunları yapması çok kolay olmayacak.
24:18Diyelim ve biraz uzattık bu bölümü farkındayım.
24:20Bu bölüm hep, bu program hep Ermenistan'la ilgili dedik.
24:24Medya bölümünde de yine Ermenistan'dan eski lider Koçaryan'ın ne dediklerine bir bakalım şimdi.
24:37Rus, Erbk kanalına demeç verdi Robert Koçaryan.
24:431998-2008 arasında iki dönem Ermenistan'ın devlet başkanlığını yapmış olan ikinci devlet başkanı biliyorsunuz birincisi Ter Petrosyan'dı.
24:51Bu arada Ter Petrosyan'da ilerleyen yaşına ve azalan siyasi etkisine rağmen o da seçimlere giriyor.
24:58Halbuki şey, Başbakan Paşinyan onun partisinde yetişmişti falan ama o yok ben daha iyisini biliyorum diyor.
25:06Her neyse, Koçaryan 72 yaşında zinde görünüyor.
25:13Dinledim o söyleşiyi.
25:15Rusçayı da çok iyi konuşuyor.
25:17Yani Paşinyan'dan çok daha iyi, eksiksiz konuşuyor ve
25:22Rusya'nın yerine diyor bunlar Türkiye'yi koymak istiyor diyor Paşinyan için.
25:27Gerçekten bunu mu savunuyor?
25:29Belki bunu derken de biraz da bu Karabağ ve Türk Ermenistan o eski düşmanlık tohumlarına birazcık işaret ederek belki de
25:38düşmanlık üzerinden, gerginlik üzerinden puan almaya çalışıyor gibi.
25:42Yani Batı'ya fazla değinmiyor.
25:44Veriyor Batı'yı ama Rusya ve Batı ilişkisi bağlamında veriyor.
25:48Biz diyor Rusya'dan ayrılamayız.
25:50Başka şeyler diyorlar ama esas meseleleri bunların dış politikayı değiştirmek.
25:53Ve Rusya ile ilişki ve özellikle Rusya'nın başını çektiği Avrasya Ekonomik Birliği'nden ilişkiler bizim için çok şey, çok
26:01avantajlıdır diyor.
26:03Ki bunu Putin de rakamlarla falan ortaya sermeye çalışmıştı.
26:07Onları tekrarlıyor.
26:08Ve AB ile böyle bir düzeye gelemeyiz.
26:11Türkiye hele hele hiç yerini tutmaz ama Erdoğan'ın hoşuna gitmek için bir sürü numaralar yapıyor diyor Paşinyan.
26:16Erdoğan'ın gözüne girmek için diyor hatta öyle bir şeyi var.
26:22Şimdi bunlar özellikle de Koçaryan ve Sarkisyen.
26:29Sarkisyen'in artık çok fazla etkisi kalmadı.
26:31Koçaryan'ınki de sınırlı.
26:33Az önce rakamlarla verdim anketlerde.
26:35Bunlar Karabağ kliği denilen bir şey.
26:38Yani şimdi Azerbaycan'la barışı istemez görünüyorlar.
26:42Ne yapacaksınız?
26:43Karabağ'ı almak için savaşa mı gireceksiniz?
26:45Azerbaycan çok daha güçlü.
26:47Objektif olarak öyle yani şimdi birini savunmak adına demiyorum.
26:50Yeni bir savaş yeniden binlerce on binlerce insanın ölümü bu mudur mesele?
26:57Dolayısıyla güçleri sınırlı ama kendi aralarında işte bölünmüş durumdalar.
27:02Bu tür politikaları şey yapanlar izleyenler.
27:05Bir de dediğim gibi geçmiş dönemlerden bunlarla ilgili yolsuzluk dosyaları falan da var.
27:09Ama Koçaryan oldukça sert bir şekilde bütün demeç boyunca gördüm mesajlar veriyor.
27:16Paşinyan'a karşı oldukça sert ve Rusya'yı merkeze koyan Rusya'yla ilişkilerin bozulmaması şeyini merkeze koyan mesajlar veriyor.
27:27Diyelim ve son bölümde Portre'ye bir bakalım.
27:36Evet bugünkü program Ermenistan ağırlıklı dedik.
27:40Aslına bakarsanız Rusya'nın en önemli kültür insanlarından biri diye anılan russam, ünlü russam İvan Ayvazovski.
27:50Asıl adı Ovanes Ayvazyan yani Ermenistan kökenli o da programın bir başka rengi olacak.
27:59Tabi ki bu ulusal şeyler falan sanat kültür hele konuşurken hatta başka şeyleri konuşurken de çok öne çıkarılmaması gereken şeyler.
28:06Sadece ben şimdi doğum ve ortamından bahsederken biraz bunlardan bunlara değineceğim.
28:13Şimdi Ayvazovski dünyanın en iyilerinden biri resimde, resamlardan biri.
28:181817-1900 yılları arasında yaşamış yani 82 yıldan fazla yaşamış ve burada da KJ'de de yazdık.
28:28Denizin ruhunu hisseden adam.
28:30Deniz o kadar güzel çiziyor ki tabi ki sadece deniz değil.
28:33Başka şeyler de var.
28:35Bir ara gidiyor Ermenistan'a başka Kafkasya bölgelerine dağları vesaire harika çiziyor ama deniz illaki deniz.
28:41Ve denizi, dalgaları, ışığı mükemmel çizen benim de deniz açısından, deniz ressamlığı açısından herhalde üstünde pek kimseyi tanımadığım bir büyük
28:57ressam.
28:57Çocukluğuna bakalım.
28:59Kırım'da doğuyor.
29:01Feodosya'da.
29:02Feodosya çok güzel bir yer.
29:05Gidenler var mı bilmiyorum.
29:06Bir zamanlarda eski Osmanlılar'dan kalma küçük İstanbul derlermiş oraya.
29:10Ermeni bir ailede doğuyor.
29:12Babası tüccar.
29:13Babası da böyle ismini değiştiriyor falan böyle daha Rus şeyine benzetiyor.
29:20Ailede kardeşleri arasında işte tarihçi, kilisede çalışanlardan var.
29:27Ve sanata, kültüre ilgisi çocuk yaşlılardan çıkıyor.
29:31Kendi kendine keman çalmayı öğreniyor örneğin.
29:33İlginç.
29:34Ama tabi daha sonraki gelişiminde resim öne çıkıyor.
29:37İlkokulu kiliseye bağlı.
29:40Aziz Sarkis kilisesinin okulunda okuyor.
29:42Daha sonra Sinferopol kentine gidiyor.
29:44Orada Rus lisesinde okuyor.
29:46Gençliğine bakacak olursak gençliğinde Petersburg'a gidiyor.
29:51St. Petersburg.
29:52Buradaki İmparatorluk Güzel Sanatlar Akademisi'nde yazılıyor.
29:57Orada başarılı bir öğrenci.
29:58Şu resim de baya onun Pushkin'e benzetildiği bir resim.
30:03Bu arada Pushkin'le de tanışıyor.
30:04Pushkin'le, Çekov'la böyle büyük şeyleri var.
30:07Kültür insanları ile tanışmaları falan da var.
30:09Şimdi bir süre sonra 1840'ta falan Avrupa'ya gönderiliyor.
30:16Çok yetenekli.
30:18Askeri bürokrasi ile de ilişkisi iyi.
30:21Siyasetçilerle de ilişkisi küçük yaşlarda.
30:23Bu giderek artıyor.
30:24Avrupa'ya gidiyor.
30:25Bir süre yaşıyor orada.
30:26İtalya'da özellikle.
30:28Sonra işte dönüyor ve Rusya Deniz Kuvvetleri baş ressamı olarak ilan ediliyor.
30:34Bu da enteresan.
30:34Ve Çarlı'nın işte elit askerleri ile üst düzey yöneticileri her zaman arası iyi.
30:39Kısa süre içinde kendine bir ünlü bir ressam olarak zaten kabul ediliyor.
30:43Daha o zamanlardan örneğin Çekov ki tanışıyorlar dediğim gibi.
30:47İşte öyle bir görüntü ki diyor işte tam diyor Ayvazovski'nin fırçasına uygun bir görüntü falan.
30:52Böyle övüyor.
30:53Böyle bir şey.
30:54Dünyada da ünlü.
30:55Özellikle 9. Dalga adlı eseriyle pek çok eseri var.
31:01Yani 6 binden fazla tablosu var.
31:04Ve 125 kadar da sergi açmış.
31:10Yani çok çok büyük bir başarı bu.
31:12Bunlar arasında lütfen eğer bir parça ilgi duyanınız varsa bir bakın.
31:18İnternette bir bakın.
31:19Biraz da büyük görüntü bulun bakın.
31:21Ve 9. Dalga.
31:22Nedir espri?
31:22Aslında bu koskoca bir öykü bir öykülü değil.
31:26Neredeyse roman bunun böyle bazı bölümleri küçük küçük kareler halinde de bazen yaygınlaştırılır.
31:31Öyküsü anlatılır falan.
31:32Deniz yine deniz ve dalgaların şu harikalığına bakın.
31:35Ve ışıkların da sın yansıtıldığında.
31:36Batan bir gemi ve o gemiden kurtulmaya çalışanlar.
31:40Dalga üstlerine dalga.
31:41Devasa dalgalar geliyor.
31:43Ve onları muhtemelen o tutundukları şeyden de ayıracak olan kurtuluş ümidinden de ayıracak olan dev bir dalga.
31:509. Dalga geliyor.
31:52Bu çok ünlü bir eserdir.
31:541950'de onun yaptığı şu anda Petersburg'da Rus Müzesi'nde sergileniyor.
32:00Bu arada Avrupa'yı geziyor.
32:03ABD'ye gidiyor.
32:05Bazı Avrupa ülkelerinde akademisyenliği işte bazı kurullarda yer alması var.
32:09Rusya'da hakeza.
32:11Şimdi bir bölümde de şimdi Türkiye meselesine gireceğiz.
32:14Türkiye ile çok ilgili bakın İstanbul'u 8 kez ziyaret etmiş.
32:19Ve defalarca 100'ün üzerinde İstanbul eseri çizmiş.
32:228 kez ziyaret 3 padişah döneminde ve bunlardan Sultan Abdülmecit'den de ödül almış.
32:29Ve nişan almış.
32:31Ve dediklerine göre 1855 civarında işte yanına alırmış falan Sultan bunu.
32:37Ve Dolmabahçe Sarayı yapıldığında duvarına Ayvazovski'nin resimleri, Ayvazovski resimler yapmış.
32:44Ve aynı zamanda yine rivayete göre sarayı ve saray çevresini sanatla, resimle, piyanoyla, müzikle falan tanıştırmış.
32:52Böyle bir şeyi var.
32:53Demin dediğim gibi İstanbul seferlerinde yaklaşık 100 İstanbul tablosu ortaya çıkmış.
32:58Bakın şu tablo beni çok etkileyen bir tablodur.
33:01Öyle sanat eserlerinin analizini yapacak falan bir kapasitenin olduğundan dolayı değil.
33:06Ben 80'li yıllarda Leningrad'da yaşıyordum, Türkiye'den uzaktım, bağlantım birkaç yıl kopuktu.
33:13Ve orada bir ara Nevski Caddesi'nde giderken böyle bir şey, küçücük de bir şeydi böyle.
33:18Satıyorlardı bunlardan.
33:19Ve bunu aldım ve odamda öyle başucumdaydı.
33:22Orada hem bir Türkiye, İstanbul özlemi, vatan işte diğer taraftan bir sanat eseri.
33:30Çok küçük hali bile olsa harika bir şeydi bu.
33:34Konstantinopolde ay ışığı eseri gerçekten çok ilginç.
33:41Dünyada da Ayvazovski'nin yaptığı en güzel tablolar arasında gösteriliyor.
33:45Şimdi Ayvazovski İstanbul hayranı, Konstantinopold olarak geçiyor tabi şeyde eserlerinde.
33:52Türkiye'ye defalarca gelmiş dediğim gibi ve İstanbul'a en çok.
33:55Onun dışında Simirna, İzmir, Sinop, Troya gitmiş.
33:59Onun dışında çok demeçleri var işte bunlardan en çok bilineni İstanbul diyor.
34:05Herhalde öyle yüce bir yerdir ki güzelliğiyle, kökeniyle, tarihiyle falan.
34:11Herhalde diyor, kendisinin de bir süre yaşadığı İtalya'dan herhalde şey yaparak esinlenerek.
34:18Napoli'den ve Venedik'ten bile daha önemli bir kenttir diyor.
34:21Böyle bir İstanbul hayranlığı var.
34:24Tam buraya gelmişken konudan çıkmıyorum, konuya bağlı bir şey.
34:29Bir kitap çıkarılmıştı.
34:31Hazırlanmasında benim de çok ufak bir katkım olmuştu.
34:33Boyut yayınları çıkardı.
34:35Ayvazovski'nin İstanbul'u yine meraklısı varsa aranızda bunu bulabilir diye düşünüyorum.
34:40Boyut yayınlarının böyle nadide kitapları var.
34:43Bu kitapla ilgili işte Rusya'da başka yerlerde araştırmalar olmuştu.
34:48Angelika Akbar'ın da bir şeyi olmuştu.
34:51Katkısı olmuştu.
34:52Bestelerle falan bunu sunmuştu.
34:54Bu da önemli bir kültür şeyi.
34:56Şimdi sonuna gelelim artık konunun.
34:59Ailesi, özel hayatı bunlara da geliyoruz biz zaman zaman biliyorsunuz.
35:03Bu taraf yani güzel güzel konuşurken şimdi bozmak istemiyorum işi ama birazcık sorunlu.
35:08Özellikle ilk eşi bir İngilizmiş ve dört tane kız evladı ona vermiş ama sonradan kaçmış gitmiş.
35:18Daha boşanmaları bile epey sıkıntılı olmuş.
35:21Bunun da birkaç kaynaktan bakmaya çalıştım.
35:23Şiddet uyguladığını söylüyor.
35:25Ayvazovski'nin eşine sürekli şiddet uyguladığını.
35:28Ben o kaynakların yalancısıyım.
35:31Ondan epeyce sonra bir Kırım'da bir iş insanının cenazesinde onun eşini, dul eşini görüyor ve çok beğeniyor.
35:41Çok güzel ve aradan da çok büyük bir fark var.
35:43Kırk yaş kadar.
35:45Onunla bir yıl sonra evleniyorlar.
35:47Onunla yaşıyor uzun süre.
35:49Şimdi eserleri nerelerde sergileniyor?
35:55Yani tabii ki ermitaçda mesela sergileniyor.
35:58Şu ermitaçdan bir görüntü.
36:01Daha pek çok yani Rusya içinde, Avrupa'da, ABD'de, özel koleksiyonlarda da çok var.
36:06Parayı bastıran alıyor.
36:07Kendi özel koleksiyonuna satıyor ama ben yine ilgilenene faydası dokunur belki diye şunu söyleyeyim.
36:14Bizde Dolmabahçe'de var, Dolmabahçe Sarayı'nda var, Milli Saraylar Resim Müzesi'nde, Deniz Müzesi'nde, Beşiktaş'ta, İstanbul Resim Heykel Müzesi
36:24'nde ve başka yerlerde de muhtemelen Ayvazovski'nin eserlerini bugün de gidip görebilirsiniz.
36:30Ayvazovski'nin doğduğu Kırım'da, Feodosya'da da çok güzel bir yer var.
36:35Bir bina ve bir müze.
36:36Ben de gitmiştim vaktiyle.
36:38Giden fırsatı olanlara da tavsiye ederim.
36:40Burada da Ayvazovski Müzesi var.
36:42O demin size dediğim 9. dalga falan burada neredeyse canlı gibi duruyor bu değişik aşamaları.
36:48Farklı yerlerden bakıyorsunuz resme ve orada bir hareket görüyorsunuz.
36:52Işığın hareketini, denizin hareketini.
36:55Büyülü bir şey gerçekten bu.
36:57Ayvazovski dünya resim tarihinin çok seçkin isimlerinden biri.
37:02Özellikle de deniz açısından denizin ruhunu hisseden ressam diyelim.
37:07Ve bu seferlikte bu programı burada bitirelim.
37:10Önümüzdeki hafta tekrar görüşmek üzere.
37:12Hoşçakalın.
Yorumlar