00:00Igan, makakapulong. Ngayong araw ni Pangulong Bogbong Marcos ang Prime Minister ng Japan,
00:05ang Presidente ng Japan International Cooperation Agency, at iba pa.
00:10Kahapon po, nakausip niyang business leaders ng Japan kung saan nakakuha ang Pangulo
00:13na mayigit 200 billion pisong halaga ng investment commitments.
00:18Live mula sa Tokyo, Japan. May unang pagitan, katakan natin si Ivan Mairina.
00:23Ivan!
00:27Ohayo! Magandang umaga, Igan, mula dito sa Tokyo, Japan, kung saan ikatlong araw na
00:33ng state visit ni Pangulong Bogbong Marcos.
00:36Simulan natin sa mga pinakasariwang balita. Una nga dyan, Igan, yung nabanggit mo.
00:403.4 billion dollars na halaga, katumbas ng 210 billion pesos na investment commitment
00:46na ibinunga ng roundtable meeting ni Pangulong Bogbong Marcos sa mga nangungunang business leaders dito sa Japan.
00:52Tulad na kanya mga karaniwang mga biyahe abroad, Igan, may mga business meetings sa Pangulo
00:57para manghihikayat ng mga mamumuhunan sa bansa.
01:00Sa kita ng kasalakuyang hamon ng global economy, ayon sa Pangulo,
01:04partikularang krisis sa enerhiya at pagkadiskaril ng mga supply chain,
01:07lubhang mahalaga na lalong palakasin ang ugnayang paekonomiya ng Pilipinas at Japan.
01:12Ang dalawang sektor na magiging engines of growth, ika nga,
01:15ang trade at tourism, kaya katabi ng Pangulo sa pulong kagabi,
01:19si na Trade and Industry Sekretary Christina Roque at Tourism Sekretary Dita Anggaramatay
01:24na dating trade representative ng Pilipinas sa Japan.
01:28Ibinida ng Pangulo ang kakayahan ng mga magagawang Pilipino
01:31at nangako ng patuloy ng modernisasyon, institutional efficiency
01:35at pangmatagalang investment stability.
01:38Kagabi rin, naganap-igan ang state banquet o yung salusalong inihanda
01:42ni na Emperor Naruhito at Empress Masako
01:45para sa first couple at sa Philippine delegation.
01:48Nagpahayag ng commitment ng Pangulo sa patuloy na partnership sa Bansang Japan
01:52para sa pagsusulong ng kapayapaan na nakabase sa rules-based order
01:56na titiyak sa katatagan at kaunlaran ng Indo-Pacific region.
02:00Ang mainit na pagtanggapan niya mula sa state call at welcome ceremony sa umaga
02:05hanggang sa state banquet sa gabi
02:07ay patuloy ng malalim na pagkakaibigan ng dalawang bansa.
02:10Kinilala din ng Pangulo ang Japan bilang pangunahing katuwang sa pag-unlad
02:14mula sa infrastruktura, seguridad, agrikultura, connectivity
02:18at iba pang aspeto ng ating ekonomiya na kanya namang pinasalamatan.
02:23Binigyan po kayo din ng Pangulo ang may 350,000 na Pilipinong
02:26na ninirahan at tagtatrabaho sa Japan
02:28at ang malaking ambag nila sa Japan bilang isang bansa
02:31at ang kahalagahan nila bilang tulay sa malalim na ugnayan ng dalawang bansa.
02:36Samantala, Igan, nabanggit mo yung ilang meetings sa Pangulo
02:39pero bukod dyan, punong-puno ang schedule ng Pangulo ngayong araw.
02:43Ngayong umaga, apat na business meetings na nakaschedule sa mga pribadong kumpanya
02:47bagong kanyang meeting kay dating Prime Minister Kishida Fumio
02:51at ngayong Supreme Advisor sa Parliamentary Association of the Asia Zero Emission Community.
02:57May meeting din ng Pangulo sa Presidente ng Japan International Cooperation Agency
03:01o JICA na isa sa pinakamalaking pinagkukunan ng pautang ng Pilipinas
03:05sa mga malalaking proyekto tulad nalang halimbawa ng Metro Manila Subway Project.
03:10May isa pang pulong sa Chairman ng Nippon Foundation
03:13bago naman ang kanyang nakatakdang talumpati sa joint session ng National Diet.
03:17Ito, Igan, yung Kongreso ng Japan.
03:20Matapos naman yan, ang panghuling meeting kay Japan Prime Minister Takaichi Sanae
03:25na agad susundan ng joint press conference kung saan i-anunsyo ang mga nalagdaang kasunduan.
03:32Inaasahan dito ang may kinalaman sa Defense at Maritime Security at Energy Security,
03:37mga bagay na malapit sa sikmura ikangan ng mga Pilipino,
03:41sagitan ng tensyon sa West Philippine Sea at gayon din ang krisis sa langis na kinakaharap ng mundo.
03:47At yan, Igan, ang latest mula dito sa Tokyo, Japan.
03:51Ivan, gusto kong i-share mo yung experience dun sa estate call ng Emperor at Empress ng Japan,
03:58kinapangulong Bongbong Marcos at First Lady.
04:00Parang ito rin, may na binaliwalang protocol or something?
04:09Hindi naman sa binaliwalang protocol, Igan, pero very, very rare daw yung nangyari kahapon.
04:15May kwento ko lang, nung papasok na, nakalis na si Pangulong Bongbong Marcos,
04:20kami naka-standby doon sa media box, papasok na itong si Emperor Narujito, Empress Masako.
04:27Parang nagdalawang isip sila, nagtingin na sila, tapos biglang lumapit sa Philippine media delegation.
04:33At si Empress Masako, nagtanong, are you from the Philippines? How is your stay so far?
04:39So, nagtinginan, medyo nagulat kami kasi, di ba, napakahigpit ng protocol,
04:44napakaligpit ng mga siguridad sa loob ng Imperial Palace.
04:48Nakapagsabing pa nga sa amin, bawal nga daw ang eye contact sa Emperor.
04:51Pero sa pagkakataon ito, siya ang lumapit.
04:54Kinausap kami, at kinausap naman namin siyempre na,
04:57na ikwento namin na mahal na mga Pilipino ang Japan.
05:00Ako, talagang daan-daan-libong Pilipino ang nagiging turista sa Japan taon-taon
05:05dahil mababaita mga tao, maganda ang bansa, masarap ang pagkain,
05:09at syempre masarap ang shopping.
05:11Yan lang naman, very, very small talk.
05:12Pero it was indeed a rare opportunity, ika nga,
05:15na makasalamuha ang Emperor at Empress ng Japan.
05:19At syempre, Igan, masarap din yung pakiramdam na habang nandun tayo,
05:23binigyan ng welcome si Pangulong Bongmong Marcos.
05:26Marinig mo yung pambansang-awit ng Pilipinas na tinutugtong sa ibang bansa,
05:30at pagkatapos doon, tinutugtong pa.
05:32Yung iba mga folk songs, narinig natin,
05:34Leron Leron Sinta, Manang Biday,
05:36yung mga ganun bagay ba na pinahalagahan ang kulturang Pilipino sa pagbisitang yun.
05:41Okay, napag-usaban ba yung mga pagbabago sa prosesyon ng Japan
05:44pagdating naman sa defense at issue dito sa West Philippine Sea at South China Sea,
05:48kung saan aktibo na silang nakikilahok at observer?
05:56Tama, Igan. Yan ang isang malaking pagbabago
05:58dahil kung titignan natin,
06:00kung ma-google mo yung Takaichi Sanae,
06:02yung bagong Prime Minister at first lady Prime Minister ng Japan,
06:08word na hawkish, ganyan siya dinidescribe eh.
06:11Medyo, kumbaga sa salita natin,
06:13siya po ay palaban at siga, ika nga.
06:16Yung, kumbaga sa halip na diplomasya,
06:18ito yung leader na hindi nangingiming magpakita
06:21ng military might, ika nga.
06:23Isa sa mga naging unang ginawa niya ng maupong Prime Minister
06:28ay ang pag-relax ng restrictions,
06:30halimbawa sa pag-export ng mga armas,
06:33ng mga weapons.
06:34At isa sa mga makikinabang dyan,
06:36ang Pilipinas na sinasabing bibili
06:38ng mga missiles, anti-ship missiles,
06:41mula sa Japan.
06:42At isa pa, tulad ng labangit mo,
06:44dati observer, ngayon,
06:46active participant na ang Japan
06:48sa mga military exercises dito sa Pilipinas.
06:50At tulad ng ilang linggo pa lamang,
06:52I think, two o last week or two weeks ago lang,
06:54nagkaroon ng military exercises
06:56kung saan nagkaroon ng partisipasyon ang Japan.
06:59At basis sa mga pronouncements
07:00nitong bagong Prime Minister ng Japan,
07:03talagang nakahanap ng kakampi
07:06ang Pilipinas ikanga,
07:07lalo na dito sa issue ng sigalot
07:09sa West Philippine Sea
07:10at mas palaban ito
07:11sa expansionist moves ng China
07:14dito sa South China Sea.
07:16Okay, puntahan natin.
07:17May krisis pa sa Middle East
07:18na nagresulta sa mataas na presyo
07:20ng petrolyo at mga bilihin.
07:21Ang tanong eh,
07:23anong pakinabang
07:24ng mga Pilipinos
07:25sa estate visit na yan sa Japan
07:26ng Pangulong Marcos?
07:32Yan, Igan,
07:33ang lagi sinasabi ng Malacanang
07:35na sa kabila ng lahat
07:36ng ingay sa politika,
07:38maraming kinakaharap na problema
07:39mga Pilipino.
07:40At yan daw,
07:41ang naisugodan ni Pangulong Bangbong Marcos.
07:43Halimbawa na lang,
07:44yung pakikipag-usap niya
07:45sa mga negosyante rito,
07:47gusto niya makahikayat
07:48ng mga mamumuhunan
07:49dahil ang efekto naman yan
07:51sa mga Pilipino,
07:52syempre,
07:52ay mas maraming trabaho,
07:55mas maganda at dekalidad
07:57na mga trabaho.
07:58Sa usapin naman,
08:00sa energy supply halimbawa,
08:01magkakaroon din
08:02ng mga pag-uusap
08:03dahil diplomatically
08:05pag napag-usapan
08:05ang mga agreements
08:07para sa supply agreements halimbawa,
08:10pagdating sa enerhiya,
08:11ay yan na makakatulong din
08:12sa ating energy security.
08:14Yan ikan ang sinasabi
08:16ng palasyo
08:17na kahit ano pang
08:18mga kinakaharap na
08:20krisis
08:21o intriga
08:22o kontrobersya
08:23dyan sa bansa,
08:24ay kailangan magpatuloy
08:26ang Pangulo
08:26sa pagtatrabaho
08:27dahil kahit
08:28nandyan yung mga ingay politika,
08:30ay hindi naman
08:30mawawala yung mga problema
08:31ng bansa
08:32na kailangan tugunan
08:33ng Pangulo.
08:34Okay,
08:35naitanong nyo ba uli
08:36yung Noel?
08:37Sabay,
08:37umismid uli sa inyo?
08:44Baka nga ganun ulit
08:45ang isagot sa amin
08:47Igan
08:47pag tinanong namin bukas
08:49pero
08:49yung pandulo,
08:50yung bukas
08:51araw ng biyernes,
08:52huling araw ng Pangulo
08:53dito sa Japan,
08:54ang schedule na
08:55kapihan
08:56with the Philippine media
08:57at yan ay isa
08:58sa mga inaasahang
09:00itatanong
09:00ng malakanyang press corps
09:02sa kanya,
09:02yung Noel
09:03dahil
09:04maingay na maingay
09:05ang kanyang kapatid
09:05na si Senadora Aimee Marcos
09:07tungkol sa isyong yan
09:08at syempre
09:09isa sa mga tinututukan
09:10ng bayan ngayon
09:11yung nangyayaring
09:12kamunga
09:13Senate Flix
09:14hindi pa natin
09:15natatanong ang Pangulo
09:16tungkol sa kanyang
09:17mga salaubin
09:17sa nangyayaring
09:19kaguluhan
09:20o kontrobersa
09:21dyan sa Senado
09:22at isa yan
09:23sa mga itatanong natin
09:24bukas Igan.
09:25Maraming salamat
09:25Ivan Mayrina
09:27directa sa Japan
09:28Ingat!
Comments