00:00Isa po sa mga naging sentro na usapan sa ASEAN Summit sa Cebu,
00:03ang efekto ng gera sa gitnang silangan
00:05at kabinang sa napagkasundoan ang pagtatatag ng fuel reserve ng ASEAN.
00:10Mula sa Cebu City, isang sila, si Ivan Maylina.
00:15Ivan?
00:19Pia, ang pagtatatag nga ng isang fuel reserve para sa ASEAN Nations,
00:23ang isa sa mga napagkasundoang paraan
00:25para tugunan ng oil crisis dulot ng gera sa Middle East.
00:29Yun nga lang, bagamat nagkakasundo sa ideya at konsepto,
00:32hindi pa malinaw sa ngayon kung paano ito masisimulan
00:35at kung kailan mapakikinabangan.
00:40Navigating our future together,
00:42ang tema ng ASEAN Summit ngayong taon.
00:44Layan ang pulong na mapagbuklo ng ASEAN
00:46para magkaroon ng nagkakayasang tugun sa crisis sa Middle East.
00:49Across our region and beyond,
00:52nations continue to navigate an increasingly complex global environment.
00:56The increasingly volatile situation in the Middle East
01:00has impacted our region,
01:02challenging us to remain agile
01:04in the face of the uncertainties
01:07which threaten lifestyles, livelihoods, and lives.
01:10Kahunay dyan ang pagtiyak sa siguridad sa enerhiya,
01:13lalot 66% ng crude oil ng ASEAN,
01:16ay inaangkat mula sa Middle East.
01:18Gusto rin masiguro ang siguridad sa pagkain,
01:21lalot taantala ang paglalayag at paggalaw ng mga mahalagang raw material sa mundo,
01:25kabilang ang fertilizer.
01:26Naisning matiyak ang kaligtasan ng ASEAN Nationals,
01:29naapektado rin na si Galut.
01:31Kabilang sa mga napagkasuduan bilang tugon sa oil crisis,
01:34ang pagtatatag ng fuel reserve ng ASEAN,
01:37bagamat nagkakasudo sa konsepto,
01:39kailangan para o planchahin ang ilang detalye.
01:41Ang malinaw, kailangan itong madaliin.
01:44I'm very optimistic they are committed to making this succeed
01:49because everyone is suffering
01:51and everyone wants to get out of this situation.
01:54So that's why I'm very optimistic that
01:57we will not be wasting time with bureaucratic nonsense.
02:01Iginiit din ang Pangulo ang posisyon ng ASEAN sa gyera sa Middle East.
02:05Peace.
02:07That is, it's that simple.
02:09We have made that position very clear.
02:12We have the foreign ministers when they met previous to this summit
02:18already put out that document calling for all parties to cease hostilities
02:24and to take a step back, open the Strait of Hormuz
02:28and find a way for a lasting peace.
02:33And this between US, Israel and Iran.
02:38So that is something that is, I think, fundamental to any discussion about the war in the Middle East.
02:47That's the first step.
02:49Because we will achieve absolutely nothing until there is peace.
02:54We now are in this limbo situation where we don't know how long it's going to last.
02:59We don't know when the next encounter is going to be.
03:03Is the ceasefire on?
03:05Is it not on?
03:06Is Israel included?
03:08Is Hezbollah included?
03:09It's a very difficult situation.
03:12So, again, until the fighting ends, until the bombings end,
03:18then it's very difficult to put together any kind of solution, if you want to call it that.
03:25That is why the call, essentially, is peace now.
03:31Isa pa sa mga isinulong ng Pilipinas sa chairship sa ASEAN ang Maritime Cooperation.
03:35Sa ilalim ng ASEAN Leaders Declaration on Maritime Cooperation,
03:39magtatatag din ang ASEAN Maritime Center sa Pilipinas.
03:42Dito, pangunahin tututukan at pagtutulungan ng ASEAN
03:45ang ligtas sa paglalayak sa South China Sea
03:47at pagtitiyak na napoprotektahan ang soberania teritoryo ng bawat bansa
03:51sa ilalim ng Unpresent International Law.
03:54Sabi ng Pangulo, patuloy na inaasal ng Pilipinas
03:56sa pagkaraon ng Code of Conduct sa paghita ng ASEAN at China sa South China Sea.
04:01The basic fundamental foundation to get the answer to any of those questions
04:08will come from the finalization of a COC, a Code of Conduct.
04:14We cannot institutionalize any of those things until the Code of Conduct is finalized.
04:21The Code of Conduct between ASEAN and the People's Republic.
04:26So that, again, that is one of our aspirations as Chair of ASEAN for 2026
04:34that we find at the end of the year that we actually have a Code of Conduct.
04:41Now, how optimistic or pessimistic I am, I don't want to say.
04:46Pagamat wala patiyak na panahon ng implementasyon ng marami sa mga napagkasunduang hakbang,
04:51magpapatuloy daw mga member ng ASEAN para itsulungan mga ito.
04:59Pia sa gala dinner ngayong gabi,
05:01pinasalamatan ni Pangulong Bongbong Marcos sa mga kapwa niya ASEAN leaders
05:04sa kanilang partisipasyon at suporta sa chairship ng Pilipinas sa ASEAN ngayong taon.
05:10Masiguro sa araw na sana ng Pilipinas na mabigyan ng mas magarabong pagtanggap ang mga bisita
05:14pero kakaibang hamon ang kailangang harapin.
05:17Pero, ika nga ng Pangulo, marami ng pinagdaanan ng ASEAN
05:20at ang lakas ng regyon ay ang kakayahan nitong lampasan
05:23ang mga hamong tulad ng hinaharap ng mundo sa ngayon.
05:28Pia?
05:29Marami salamat, Ivan Mayrina.
Comments