- 18 saat önce
Gizem Çetin ile Parantez hafta içi her gün saat 17.00'de Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:3014 maddelik bir plan ilettik. İran ya kabul eder ya da biz bombardımana devam ederiz dedi. Bir hafta verdi.
00:37İran cephesinden inceliyoruz denildi ama bu arada Kalibaf sosyal medya hesabı üzerinden anlaşmayla biraz da dalga geçti.
00:45Dalga geçmesinin sebebi şüphesiz ki nükleer kısmı gibi görünüyor.
00:50Çünkü ABD'nin İran'dan talebi nükleeri İran'dan, uranyumu İran'dan tamamen dışarıya çıkarmak.
00:59Ve önümüzdeki 20 yıl içerisinde de kesinlikle bir daha bu konuya girmesine engel olmak gibi görünüyor.
01:06Peki İran bunu kabul eder mi? Taraflar masaya oturur mu? Yoksa bir hafta içerisinde yeniden savaşı mı konuşuruz?
01:12Bunu değerlendireceğiz. Sonrasında savaş ekonomisine de bakacağız.
01:15Türkiye'ye etkilerine bakmaya devam edeceğiz. Ama önemli bir gelişme de var.
01:20Savaş şüphesiz ki körfez ülkelerini de çok ciddiye etkiledi.
01:24Türkiye'de acaba bundan bir fayda sağlayabilir miyiz diye bazı formüller masaya sürüyordu.
01:29Bunlar konuşuluyordu. Ama son hali ne olarak geldi?
01:33Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne de barlık barışı olarak geldi.
01:37AKP 8. kez barlık barışını masaya sürdü.
01:41Ama önemli kriterler var. Önemli detaylar var. Hatta bizi şu soruyu sordurttu.
01:47Hani ne olursan ol gel diyor sanki. Peki bu durum Türkiye'yi yeniden gri listeye sokar mı?
01:53İşte bugün bunu da konuşacağız.
01:55İlk olarak Orta Doğu'da savaşta son durum. Yapılan son açıklamalar gelsin. Üzerine konuşmaya başlayalım.
02:04Trump İran'la görüşmelerde mesafe kat ettiklerini söyledi. Bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel dedi.
02:10İran tarafı teklifi değerlendiriyor. Henüz tam kabul etmediler ama reddetmedilerdi.
02:16Pakistan ara buluculuğuyla görüşmeler sürüyor.
02:22Trump Hürmüz Boğazı'yla ilgili kendi planını yapmış. Adını Özgürlük Projesi demişti.
02:27Trump'ın özgürlük projesi başlattığı gibi bitti. Operasyonu durdurdu.
02:32Özgürlük projesinin akıbetinin İran'la imzaya bağlı olduğunu söylemişti.
02:38Savaşın maliyeti her iki tarafı da müzakere masasına itmiş durumda.
02:43Anlaşma çok yakın ama henüz imzalanmadı.
02:46Önümüzdeki günler kritik. Çünkü İran temkinli.
02:49Eğer İran evet derse sıcak savaş bitebilir ve nükleer müzakereler yeni bir aşamaya geçebilir.
02:57ABD Başkanı Trump Fox News kanalına telefonla açıklama yaptı.
03:01İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğunu vurguladı.
03:04Her şeyin tamamlanabilmesi için bir hafta dedi.
03:07İran nükleer silaha sahip olamaz ve sahip olmayacaktı.
03:11Zaten diğer hususların yanı sıra bunu da kabul ettiler.
03:14Bu anlaşma olacak.
03:15İran anlaşmayı kabul ederse savaş sona erecek.
03:18İran'ın nükleer silaha sahip olmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz.
03:22Şu anda bizimle anlaşma yapmaya çok isteyen bir tarafla görüşüyoruz.
03:25Bizim için tatmin edici bir anlaşma yapıp yapmayacağımızı göreceğiz.
03:29Anlaşmaya varacaklar mı, varmayacaklar mı göreceğiz.
03:32Trump katıldığı bir başka televizyon kanalında da Tahran'daki liderler için zor grup ifadesini kullandı.
03:48Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı açıklama yaptı.
03:53Trump'ın tüm kulvarlarda yenilgiye uğradığını söyledi.
03:56Uranyumu çalmak, Hürmüz Boğazını açma ve Deniz Ablukası planının başarısızlıkla sonuçlandığı görüşünde.
04:05Anlaşmaya dair kritik başlıklar da basına yansıdı.
04:10Onları da konuşacağız ama Trump sürekli bir açıklama yapıyor.
04:13Ya sosyal medya hesabı üzerinden ya da Amerika'daki televizyon kanallarına, gazetecilerine ve o açıklamalar kafayı da karıştırıyor.
04:20Bir onun detaylarını alacağız sonra da konuğumuzla birlikte değerlendirmeye başlayacağız.
04:25Amerika Birleşik Devletleri'nden Washington temsilcimiz Serra Karaçan bizlerle ve emekli büyükelçi Ahmet Kamil Erozan'la da son durumu değerlendireceğiz.
04:33Hoş geldiniz.
04:34Merhabalar, iyi yayınlar Gizem.
04:36Teşekkür ederim Serra.
04:38Şimdi kafalar bizde biraz karıştı.
04:40Sürekli farklı açıklamalar geliyor.
04:41Kısaca bir son durumu alabilir miyiz Amerika cephesinden?
04:45Evet, aslında diplomasi hamleleri ağırlık kazanmış görünüyor.
04:49Trump zaten dün birkaç günün savaş sürecinde önemli bir süre olduğunu, pek çok şeyin değişebileceğini söylemişti.
04:56Ve İran'ın bugün savaşı sona erdirmek için Amerika'nın teklifine yanıt vermesi bekleniyor Washington'da.
05:03Bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşıldığını zaten haberimizde de aktardık.
05:08Tabii Trump bir hafta verdi.
05:10Bu da Çin Devlet Başkanı Jinping'le yapacağı zirve için aslında Pekin'e hareket etmesine tekabül ediyor.
05:17Bu bir hafta dolduğunda 14-15 Mayıs'taki Pekin ziyareti başlayacak.
05:22Bugün de Brezilya Devlet Başkanı'nı ağırlıyor.
05:24Bu da tabii bu belirsizlik sürerken gerçekleşen önemli bir görüşme aslında Amerika için ilişkiler girilmişti orada da.
05:3324 saati vurguladı Trump.
05:35Çok iyi geçtiğini söyledi.
05:36Anlaşmak istediklerini söyledi.
05:39Bu iş hızlı şekilde bitecek ifadelerini kullandı.
05:42Fox Haber kanalı temkinli bir imserlik olduğu yorumunu yapıyor.
05:47Bu soruları kendisine soran da Fox muhabiriydi bu arada.
05:50Trump ona cevap verdi dün Oval Ofis'te.
05:5214 maddelik bir mutabakat zaptı var.
05:55İran'ın bugün bu zapta dair detaylara dair geri dönüş yapması bekleniyor.
06:02Tabii bu arada denizdeki gerilim sürdü.
06:04Dün Amerikan ordusu İran bayraklı bir tankere daha yine abluka gerekçesiyle ateş açtı.
06:10Aslında bu tanker İran limanına doğru ilerliyordu.
06:14Ve aslında bir de dün İran Boğaz'da yöneteceğini düzenleyen bir internet sitesi açmıştı.
06:23Bunun üzerine Amerika'dan bu adım geldi.
06:26Dolayısıyla aslında Amerika'nın uyarıları sürüyor.
06:29İran'ın meydan okuması sürüyor.
06:31Bu ufak tefek çatışmalar buralardan kaynaklanıyor.
06:36Bu arada tabii elbette Fransa Cumhurbaşkanı da İran'la bir görüşme yaptı.
06:40O da Boğaz trafiğini güvence için çok uluslu misyonla ilgili davetini tekrar etti.
06:47O taraftaki çabalar da sürüyor yani.
06:50Bu arada da Lübnan'daki ateşkesin baskı altında olması Washington'da dikkatle izleniyor.
06:54Çünkü üçüncü tur İsrail-Lübnan görüşmeleri yapılacak.
06:58Dün İsrail bir Hizbullah komutanını hedef aldı.
07:00Bu da tabii ateşkesin ve İran'la ilgili sürecinde aslında ne kadar kırılgan olduğunu göstermekte.
07:09Şu anda beklenen nükleer meseleler İran'ın finansal varlıklarının serbestliğe kavuşması ve Hürmüz gibi anlaşmazlık konumları için
07:18aslında yeni bir sürecin başlaması eğer bir mutabakata varılırsa tekrardan bir 30 günlük sürecin başlaması bekleniyor.
07:27Tabii yüksek düzeyde zenginleşmiş uranyum ne olacak?
07:31Amerika'ya gönderilecek mi?
07:32Nasıl taahhütler verilecek?
07:34Oralarda dikkatle izlenen başlıklar arasında.
07:37Netanyahu da dün tabii Trump yönetimi yetkilileriyle görüştü.
07:41Amerika'nın taviz vermesinden İsrail de oldukça endişe duyuyor.
07:46Bu arada bu özgürlük projesi Amerika'nın gemilere biz yol göstereceğiz dediği,
07:50Trump'ın sonradan vazgeçtiğini duyurduğu çünkü anlaşıyoruz dediği şey.
07:54Aslında Suudi Arabistan ve Kuwait gibi ülkelerin Amerikan üslerini kullanmalarına izin vermemesi
08:01ve hava sahası kullanımına izin vermemesinin ardından gerçekleştiği,
08:05Trump'ın bu operasyonu askıya almasının nedeninin körfez ülkelerinin Trump kendilerine danışmadan duyurduğu için
08:12tepki göstermiş olmasının gerekçe olduğu aktarılıyor.
08:16Şimdi Serra çok önemli bilgileri aktardı bize HAP şeklinde.
08:19Sayın Erozan değerlendirecek olursak yüzlük yüzlük kuyruğuna mı geldik?
08:23Trump, Çin ziyaletime kadar bu durum çözülsün, bir neticeye varalım dedi.
08:28Ama aynı zamanda Serra'nın aktardığı gibi dün yine Hürmüz Boğazı'nda sıcak anlar da yaşandı.
08:34Bir İran tankerine de saldırı gerçekleşti.
08:37Siz nasıl görüyorsunuz?
08:39Taraflar gerçekten anlaşmaya yakın mı?
08:41Ve en son Arakçi'de biliyorsunuz Çin'e bir ziyaret gerçekleştirmişti.
08:46Çin gerçekten bu konuda böyle bir çözüme odaklı bir rol oynuyor mudur ya da oynayacak mıdır?
08:54Şimdi ben şöyle bir tabirle başlayayım.
08:57İzin verirseniz iç politikadan konuşurken şöyle bir cümleyi hep duymuşsunuzdur.
09:03Demokrasilerde çözümler tükenmez.
09:06Diplomaside de çözümler tükenmez.
09:08Ve biraz evvel Serra Hanım'ın ifade ettiği gibi Trump 5 gün demedi, 13 gün demedi, 7 gün dedi.
09:16Niye 7 gün?
09:17Serra Hanım'ın dediği gibi yani şu işi ben Pekin'e gitmeden halledin.
09:22Niye?
09:22Çünkü bütün bu meselenin arkasında Hürmüz dahil, petrol dahil hep böyle Çin'in cam damarlarından bir tanesi olan o güzergahtan
09:33gelen petrol akımının
09:35bir ölçüde kontrol altında tutulması çabası vardı.
09:38Yani bu seyahatin hala gerçekleşiyor gözükmesi bence umutlu olmamız için bir imkan veriyor.
09:47Yani bu çatışma çok böyle kanlı canlı olduğu bir ortamda bu seyahatten, Çin seyahatinden bir Çin-Amerikan ilişkileri açısından da
10:00olumlu bir çözüm beklemek biraz hayalcilik olurdu.
10:05Ama ateşkesin neresindeyiz dersek ben bir benzetme yapacağım.
10:11Her iki tarafında elinde silahlar var.
10:14Ama tek farkı var yani bundan 15 gün evveline göre bugün nedir olumlu olan?
10:21Her iki tarafında eli tetikte değil.
10:24Silahı elinde tutuyor ama tetiğe basmamak konusunda her iki tarafında bir mecburiyeti var demem lazım.
10:32Şimdi o mecburiyet çatışanlardan çok çatışmayanların canının yanmaya başlamasıyla ilgili.
10:39Can derken ekonomilerinden bahsediyorum.
10:42Yani bugün çatışmanın petrol fiyatları üzerindeki etkisi bunun her ülkeye, her ülkeye istisnasız Amerika dahil olan yansımaları bunu bir ölçüde
10:55astarı yüzünden pahalı bir askeri harekata çevirdi.
11:00Askeri harekata çevirdi derken onu Serra Hanım benden daha iyi takip ediyordur yakında.
11:06Trump 60. günde durdurdu şeyi sistemi.
11:10Yani çatışma bitti dedi.
11:11Yani hep zaten bu askeri çatışma diye başından beri gidiyordu.
11:15Savaş olmasa halinde kongrenin kapısını çalması gerekeceği için o kapıyı çalmasına rabak kala düğmeye bastı kapattı fişeyi.
11:24Fişi çekti demem lazım.
11:26Ama dolayısıyla önümüzdeki dönemde Trump'ın da kongreyle ilişkilerindeki yeni bir gerginliğe veya soruna yol açmamasını da herhalde Trump kendisi
11:37de arzuluyordur.
11:38Yani dolayısıyla bir çıkış yolunu bulunacak.
11:43Niye bir çıkış yolu bulunacak diyorum.
11:45Bir 30 gün lafı da var biliyorsunuz.
11:48Yani bu bir mutabakat olacak.
11:51Ondan sonra da 30 gün içinde yine müzakereler devam edecek.
11:54Ve nihayet çözüm inşallah maşallah 30 gün sonra bulunacak.
11:59Yani dolayısıyla o geçecek zaman içinde bir anlamda bu çatışmanın soğutulması diyebileceğim.
12:06Ama o soğutmayı da sağlamak için bu hürmüz trafiğinin yani tanker veya diğer gemi trafiğinin bir şekilde çözüme kavuşturulmasının gerekeceğini
12:17ben düşünüyorum.
12:18Diğer konular biraz daha karmaşık.
12:20Yani o 30 gün dahi yetmeyebilir uranyum vesilesine.
12:24Ama bir takım keza yaptırımların kaldırılmasını ama en azından işin rayına oturtması ondan sonra zaman içinde göreceğiz bu trenin barışa
12:38veya duzlaşıya doğru ne gibi bir tempoda gideceğini henüz bu aşamada söylemek biraz zor.
12:45Şimdi hemen bu hususta serraya döneyim.
12:47Zamana yayılacak sürecin en önemli sebebi şüphesiz ki nükleer kısmı.
12:53Yanlışsan sen beni düzeltirsin ama Amerikan tarafında basına yansıyan bilgilerde işte tesislerin tamamen sökülmesi, uranyumun tamamen teslim edilmesi, mevcut altyapının
13:04fiziksel olarak sökülmesinden bahsediliyor.
13:07Hani İran tarafı kabul eder mi etmez mi diye birazdan Sayın Erozan'a da soracağım ama ve yine Sayın Erozan
13:13'ın söylediği gibi şüphesiz ki ilk önce Hürmüz krizini çözmeye çalışacaklar.
13:18O konuda da yaptırımlar devreye girecek gibi ama yaptırımlar da tamamen kaldırılmayabilir şeklinde gördüm.
13:26Evet doğru öncelikle Ahmet Bey'in söylediği bir noktayı biraz açabilirim ek bilgi verebilirim.
13:33Çünkü dedi ki işte 60 gün süresi dolduğu için Amerika Birleşik Devletleri'ndeki anayasa gereği başkanın tek başına savaş ilanı
13:41yetkisi olmadığından dolayı hızlıca durduğunu söylediler.
13:44Zaten hep operasyon diyorlardı çok doğru.
13:46Son gelen bilgilere göre kongreden normalde Trump aslında hep meydan okumaktan yana biliyorsunuz anayasa mahkemesi getirdiği vergileri iptal etti.
13:56Tamam bu maddelerden bunu yapmaya hakkımız yokmuş ama şuralardan dolaşırsak biz bunu uygularız deyip hep bir yolunu arayıp çekişme peşindeydi
14:04aslında.
14:05Bildiğini yapmanın öbür taraftan giderek ulaşmanın peşindeydi hep.
14:09Ancak şimdi yapılan basına sızan bilgilere göre Trump'ın ekibi danışmanları ve cumhuriyetçi kongre üyeleri gelecek olan seçimlerde kongre seçimlerinde
14:20hem mecliste hem senatoda demokrat bir ağırlık görülmesi durumunda başlarına gelebilecek işlerle ilgili yasal donelere çalışıyorlar.
14:30Yani nasıl ki demokratlar biz göreve gelirsek Trump'ı hangi yerlerden vurabiliriz şimdiden çalışalım biz kazanacağız gibi görünüyor diye çalışıyorlarsa
14:38karşı tarafta buna çalışıyor.
14:40Böyle bir atmosfer yaşandığı için bu 60 gün sınırını da riayet ederek tabii bunu da Trump anayasal değil diyor aslında
14:48başkanın yetkisi olmalı diyor.
14:50Bir de başka ülkelerde de hep böyle böyle bir şey yok niye bizde var onu da kendi ülkesinin anayasasını başka
14:56ülkelerinkiyle de kıyaslıyor tabii bu arada.
14:58Bunlar bir tarafa şimdi senin söylediğin gibi bu 30 güne yayılması nükleerle ilgili Amerikan basınında yer alan işte söküm gibi
15:07daha ileri safalarını değerlendiren bu süreçin şeyler yansıyor basına doğru.
15:12Ama tabii bununla ilgili İran nasıl bir orta yol teklif etti şu anda biliyorsunuz kısa bir döküman var 14 maddelik
15:19bir taslak üzerinden gidildi.
15:21Ama işte uyum sağlanabilecekler sağlanamayacaklar zaten savaşın ana nedeni olan İran'ın nükleer güçlenmesi işte uranyum zenginleştirmesinin atom bombası yapacak
15:31seviyeye gelmesi.
15:33Bununla ilgili de hem Amerikan istihbaratından işte şu kadar yıl uzakta diye aslında Trump'ın dediği 15 gün süresinin doğru
15:40olmadığını doğrulayan hem atom enerjisi kurumu ile ilgili çeşitli zaten tahminler var.
15:45Bu tahminler de işte belli bir süreci kapsıyor. Ne şekilde uzlaşılacak o şu anda biraz daha ikincil kalmış durumda.
15:53Savaşı başlatan sebep ikincil kaldı ve asıl hürmüzü açmak öncelik haline geldi.
15:59Amerika kendi yarattığı bir sorunun çözümünü savaşın müzakereyle ve anlaşmayla sonlanmasının temel maddesi haline getirdi.
16:08Yani kendi başlattıkları problemin altından kalkamaz hale geldiler.
16:11Bu arada Shell biliyorsunuz İngiliz firması enerji devi petroldeki bu artıştan ve jet yakıtındaki artışlardan karında 1.3 milyar dolarlık
16:23artış açıkladı.
16:24Yani aslında yılın 3 ayındaki kazancı 6.9'a yükseldi ki normal koşullar altında geçen sene aynı döneme göre 1
16:33.3 milyar daha fazla.
16:35Hani hep diyoruz ya bu işten kim kazançlı çıktı? Trump bu işte yalnız mı? Sürekli olarak petrol ekonomisini övüyordu biliyorsunuz.
16:43Amerika'nınkini de daha çok satacağız diye bir Venezuela operasyonu oldu.
16:47Bu şey bu şekilde yansımalarını görüyoruz şu anda global dev firmalarda.
16:53Yine İran Güney Kore ile ilgili de gemilere saldırmıştı biliyorsunuz Hürmüz Boğazı'nda.
16:59İran bunun sorumluluğunu reddetti. Amerikan basını bunları da yakından takip ediyor.
17:04Gerçekten saldırı var mı yok mu yani Amerika işin içerisinde başkalarını mı çekmeye çalışıyor?
17:11İran doğru mu söylüyor? Bunlara dair de konular tabii ki izleniyor.
17:15Ama Amerika'daki gelecek olan kongre seçimleri jet yakıt fiyatlarının artması şimdi en son Hazine Bakanı ile yine bu konuda önemli
17:25bir Amerika'nın hava yolları sektör grubundaki bir takım temsilciler bunların derneklerinin temsilcileri Hazine Bakanı ile görüştüler ve onlar da
17:36endişelerini paylaştılar.
17:37Yani artık ekonomik etkiler konusunda cumhuriyetçi cephelerden ki buranın başkanı da bir eski cumhuriyetçi vali bu arada Trump yönetimine gelip
17:46mesajımızı alın aksi halde durum daha da kötüleşecek ara seçimlerde diye siyasi bir bedel ödeyeceklerinin uyarısı dört koldan Trump'a
17:56geliyor.
17:56Trump'ın danışmanlarının da çoğunun fiyatlar düşmeye başlamazsa savaş sona ermezse kendilerini gerçekten ara seçimlerde zor durumda kalacaklarının altını çiziyorlar
18:08Gizem.
18:08Çok teşekkür ediyorum Serra Karaçam yine Amerika Birleşik Devletleri'nden en sıcak ve en doğru bilgileri senden aldık.
18:14Hemen Sayın Erozan'a dönüyorum.
18:16Şimdi ben umutluyum dediniz hani bir yoluna girecek diplomaside yollar tükenmez dediniz devam ediyor ama süreçte yayılacak biraz dediniz.
18:26Bu hususta size son olarak şunu sorayım şimdi Hürmüz Boğazı Serra'nın da söylediği gibi aslında savaşın başında hiç adı
18:34geçmeyen ama şu an kilit noktası olan kısım ve diyorlar ki o Hürmüz Boğazı için abluka genişledikçe Hürmüz'den geçişlere İran'da
18:43izin verecek.
18:44Bir bu var dikkat çeken bir diğer önemli mesele de tesisler tamamen sökülecek, uranyum teslim edilecek, mevcut altyapının fiziksel olarak
18:53sökülmesini talep ediyoruz dedi Amerikan tarafı İran'a.
18:56Zaten Trump'ın son açıklamaları da asla izin vermeyeceğiz yolunda olmuştu.
19:01İran'ın da kabul edemediği taraf bu.
19:04Sizce bu hususta nasıl bir anlaşmaya varırlar, varabilirler mi?
19:09Hani Hürmüz belki çözülür ama nükleer kısmı.
19:13Şimdi burada en kritik olan şey Amerika'nın vurmaya çalıştığı ama vuramadığı %60 oranında zenginleştirilmiş olan uranyum.
19:25Yani geçmişteki saldırılarda yani geçen seneki saldırılarda önemli bir tahribata uğradı belki tesisleri ama hala o stok dediğimiz miktar erişilemeyecek
19:36ve bombalamayla da artık imha edilemeyecek bir konumda olduğu anlaşılıyor.
19:42Şimdi önümüzdeki dönemde buna baktığımızda buradaki en kritik şey bunu kim denetleyecek?
19:47Yani sonunda bir anlaşmaya varsak dahi bir aşamada bunun ikili mi, üçlü mü, uluslararası bir şemsiye altında mı nasıl denetleneceği
19:57meselesi bence ana kilit mesele.
20:00Yani dolayısıyla o stokların geriye çevrilmesi mümkün yani %60'ın yeniden ne bileyim sağlık sektöründe kullanılmak üzere %4'ün %5
20:11'in altına geriye seyreltilmek suretiyle indirilmesi mümkün.
20:19Ama bununla ilgili vadiler konusunda da bir soru işareti var.
20:24Yani sadece eldeki stokların değil zenginleştirmenin de askıya alınması diyeceğimiz ortada 5 yıl var, 10 yıl var, 15 yıl var,
20:3420 yıl rakamları dolaşıyor.
20:37Dolayısıyla bu pek kolay olamayacak bir şey.
20:40Yani ben onun için diğer konularda 30 gün içinde, önümüzdeki 30 gün içinde bir çözüm yolları bulunması mümkünse de bu
20:49nükleerin vadesinin ben birkaç aya sirayet edebileceği kanısındayım.
20:56Asıl mesele de bu.
20:58Çünkü neticede Amerika'nın ve tabii ki İsrail'in ana amacı o nükleer silah düzeyine erişmemesi.
21:07Şimdi şeyin zayıf tarafı bu aslında İran'ın.
21:11Çünkü %60 oranındaki bir zenginleştirme ancak nükleer silah yolunda ilerlemekte olan bir ülke için anlamlı bir oran.
21:21Dolayısıyla bence orada hala biraz daha uzun sürecek bir müzakere olacaktır.
21:28Ama şeyin Hürmüz'ün bir çözüme kavuşması daha kolay ve onun en büyük etkisi Türkiye dahil yani uluslararası piyasalar açısından
21:37söylüyorum.
21:38Türkiye dahil pek çok ülke açısından bir umut ışığı diye bekleniyor.
21:43Şimdi biraz evvel siz jet benzinlerinden bahsettiniz.
21:47O iş jetle bitmiyor.
21:49O jet dediğiniz şey turizmin ana ayağı.
21:52Yani Türkiye gibi ödemeler dengesinde turizm sektörü önemli bir kalem olan bir ülke açısından o fiyatların düşmesi çok ama çok
22:02önemli.
22:02Yani Türk Hava Yolları'nın dünyanın önemli bir havayolu şirketinden bahsediyoruz.
22:08Onun dahi önemli ölçüde sefer iptal etme perspektifi belirdi.
22:14Yani uçak seferlerinin azalması turistin azalması demektir.
22:18Onun da biraz sonra mutlaka değineceksiniz.
22:22Türkiye ekonomisinin ve geleceğe ve hatta daha da öteye gideyim seçimlerin tarihine etkisi var.
22:28Yani iktidar büyük ihtimalle seçime yaklaşırken bir seçim ekonomisi programı ortaya koyacaktır.
22:36Para yoksa program da yok.
22:37Yani dolayısıyla biraz evvel o varlık barışı dediğiniz şeyin arkasında hep eriyen rezervlerin bir şekilde yerine konulması var.
22:46Yani şeylere bakarsanız enflasyon oranlarına veyahut hayat pahalılığına Türkiye'de gerçek enflasyon oranı savaşan İran'dan fazla, savaşan Rusya'dan fazla, savaşan Ukrayna'dan
22:59fazla.
22:59Yani dolayısıyla Erdoğan'ın o seçim perspektifli politikalar açısından paraya mutlaka ve mutlaka ihtiyacı var.
23:08Onun dar boğazından çıkmak arayışıyla o varlık barışı veyahut inşallah maşallah bu Ukraynaş Savaşı, İran, Amerika, İsrail Savaşı biter de
23:18bizim petrol fiyatları düşer.
23:21Ve oradan da Türkiye ve dünya genelde tabii ki ne manalır diye bir beklenti var.
23:26Şimdi dediğiniz bu bütün ekonomi başlıklarını da iktisatçı Prof. Dr. Oğuz Oyan'a konuş soracağım.
23:33Birazdan o varlık barışı kısmına da geleceğim bizim için kritik.
23:36Hocam öncelikle hoş geldiniz.
23:39Hoş bulduk Gizem Hanım. İyi yayınlar.
23:41Çok teşekkür ederim. Şimdi neredeyse iki buçuk ayı geride bıraktık.
23:44En azından belli bir noktada anlaşmaya varabilecek gibi görünüyor taraflar.
23:48İnşallah öyle olur. Demin Sayın Erozan'ın da söylediği gibi en azından hürmüz kısmı, ekonomik kısmı, petrol kısmı ama
23:54bu iki buçuk ayda bile etkisi büyük oldu.
23:59Ve şunu da biliyoruz en azından sizler gibi kıymetli hocalarımla konuştuğum.
24:03Şu an Savaş Pişse şu an imzalansa dahi bu enerji krizinin, petrol krizinin fiyatların
24:092026'nın sonuna kadar çok da normalleşmesi beklenmiyor.
24:13Şimdi Türkiye kısmını kattı Sayın Erozan.
24:15Ben de şöyle bir bilgi vereyim.
24:17OECD ülkeler arasında bir enflasyon raporu hazırlanmış.
24:21Türkiye'de Aralık 2019'dan bu yana kümülatif enflasyon %777.8'e ulaşmış.
24:30Ama aynı zamanda Uluslararası Gayrimenkul Danışmanlık Şirketi Night Frank'in yayınladığı
24:352026 servet raporunda da Türkiye ultra zengin artış hızında Avrupa ikincisi olmuş.
24:42Bu nasıl iş gerçekten ben anlamadım hocam.
24:47Evet program sürekli eşitsizlik ürettiği için belki oradan anlaşılabilir olduğunu görmek gerekecek.
24:56Şöyle yani bir kere gelir dağılımından daha kötüsü her zaman servet dağılımıdır.
25:01Çünkü gelir dağılımı cari gelirleri yani akım gelirleri ilgilenen o yıl içindeki sizin elinize geçen gelirler ve işte en zengin
25:10en fakir farkları vesaire.
25:12Fakat servet dediğimiz zaman o en zenginler o gelirlerin hepsini tüketmezler.
25:17Dolayısıyla o tasarruflarını bir şekilde yatırırlar değil mi?
25:21Değerlendirirler yani.
25:23Dolayısıyla kübülatif olarak birikimli olarak baktığınızda bir süre sonra servet dağılımı ile gelir dağılımı arasında uçurum iyice açılır.
25:32Yani bugün en zengin %20 milli gelirin %48'ini alıyor mesela.
25:37Ama en zengin %1 şeyin toplam servetin %39, %40'ını alıyor yani %1, %40'ını alıyor.
25:48%20, %48'ini alıyor, %1, %40'ını alıyor.
25:50Böylesine büyük bir eşitsizlik var.
25:53Tabii bu sadece Türkiye'de değil şunu da söyleyeyim dünyada da ciddi bir eşitsizlik artışı var.
25:59Ama Türkiye hakikaten başı çekiyor sizin dediğiniz gibi.
26:02Yani sadece dolar milyarderi olarak bakmayın onların sayısı da arttı.
26:08Yani işte kırkları aştı vesaire ama burada esas olarak yani zengin yani bayağı güçlü zengin denilen kesim 30 milyon doların
26:16üzerinde nakit varlığı olanlara deniyor.
26:1930 milyon dolar yani işte 1 milyar liradan fazla bir şeyden bahsediyoruz.
26:24Bu tür zenginlerin bu kapsama giren zenginlerin sayısı da Türkiye'de 2700'den 4000 küsüre çıkmış vaziyette.
26:32Yani bu birkaç yıl içinde oldu.
26:34Demek ki çok ciddi bir gelir dağılımı ve servet dağılımı bozulması var.
26:39Şimdi şeye gelirsek yani bu bütün bu şeyler yani Şubat sonundan itibaren bu sarsıntılar neye mal oluyor?
26:47Bir kere çok açık hemen ortaya çıkmış bir gerçek var.
26:50O da Türkiye'ye döviz altın rezervlerinin önemli ölçüde eritti bu süreçte.
26:55Ne kadar eritti?
26:56Kıyaslama yapalım.
26:572024'te 19 Mart süreci yani işte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'na yapılan operasyon vesaire onun olduğu o dönemde 55 milyar
27:11dolarlık bir rezerv verilmesi oldu Türkiye'de.
27:13Şimdi son iki ayda bunu aşağı yukarı aşan bir süreçle karşı karşıyayız.
27:21Yani 55-60 milyar dolarlık bir eğrime söz konusu.
27:26Bu ciddi bir rakam.
27:27Yani bir kere bu hemen görülebilir bir şey.
27:29Dolayısıyla şimdi niye varlık barışı geliyor onunla ilintili ya işte cephaneyi tüketiyoruz önümüze de bir seçim var.
27:37Cephaneyi yeniden yerine koyalım.
27:39Durum acil onunla bağlantılı bir şeyden bahsediyoruz.
27:45Öbür taraftan tabii daha uzun sizin dediğiniz gibi 2026 sonuna kadar en azında sürecek etkiler var.
27:52O nedir?
27:53Yani Türkiye'nin enerji faturası yükseldi.
27:55Yani siz orta vadeli programa bu yıl için 60-65 dolar varil fiyatı koymuşken bunu şimdi artık yıl ortalaması olarak
28:05yani 85 doların altında olma ihtimali kalmadı.
28:09Yani gerilese bile şu an hani 100 dolardan aşağı düşse 90 dolarlara falan gelse bile sizin ortalama maliyetiniz çok yükseldi.
28:18Bu tabii Türkiye'ye nasıl yansıyor?
28:20Cari açıkları bir kere dış cari açıkları büyür.
28:23Dış cari açıklarının yaklaşık yarısı kadar bir cari açık olduğunu düşünüyorum.
28:26Yani döviz açığı diyelim bu cari açığa.
28:29O kadar bir şeyiniz yani 25 milyar dolar hesap ettiğiniz cari açık 2026 için yaklaşık 50 milyar dolar düzeyinde olacaktır.
28:39Yani bunun getirdiği tabii ilave şeyler var.
28:43Yani hem enflasyonist etkiler var hem de tabii Türkiye'nin dış ödemeler dengesi itibariyle bozulmalar söz konusu olacak.
28:52Yani programda birçok şey sil baştan yapılıyor.
28:56Ama şunu söyleyeyim enflasyon bu savaşı olmasaydı Türkiye'de çok da rayına girmiş değildi bu mücadele.
29:02Çünkü yılın ilk iki ayında zaten %8'lik.
29:05Yani yıl hedefi %16'yı da ilk iki ayda biz %8'i zaten bulmuştuk.
29:10Dolayısıyla öyle hemen her şeyi de savaşa atmasınlar.
29:14Kesinlikle.
29:15Şimdi hemen hızlıca Sayın Erozan'a bir de kısaca savaşla alakalı şunu sorayım.
29:20Hatta onunla birlikte yavaş yavaş şu varlık barışına da girmek istiyorum.
29:24Amerika Birleşik Devletleri Özgürlük Projesi dedi.
29:27Sonra apar topar hani bunu askıya aldı.
29:29Ve bunda etki olarak da Suudi Arabistan'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne hava sahasını kapatması, askeri üslerinin kullanımını kapatması olduğu
29:40söylendi.
29:40Serra dedemin kısaca bahsetmişti.
29:43Sayın Erozan şimdi başta çok birlik halinde hareket eden körfez ülkeleri Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail.
29:49Orada da sizce bu savaşın sonuna doğru çatlak olur mu?
29:53Hayır şimdi ben biraz evvel bir şey kelime kullandım.
29:57Canları yanan ülkeler var.
29:58Yani bu canları yanan derken hele körfezdekiler Suudi Arabistan bu kategoride.
30:03Ama onların şöyle bir dileması var.
30:06Yani bir yandan canları yanıyor çünkü petrol sevkiyatı eskisi gibi olmuyor.
30:11Ama bir yandan da ellerini ovuşturuyorlar.
30:14Yani Suudi Arabistan'ın ne kadar para kazandığını bilmiyorum ama Rusya'nın ki o da bir petrol ihracatçısı.
30:21Bu iki ay içinde kazandığı para ilave paranın on beş milyar dolar olduğu söyleniyor.
30:27Ve o da bir savaşan başka bir savaşın içindeki bir ülke.
30:31Yani dolayısıyla bu şey vardır bir şarkı vardır aman petrol canım petrol diye.
30:38Maalesef enerji sektörü küresel anlamda en hassas ve bütün ülkelerin kaçınılmaz olarak etkilendiği bir sektör.
30:47Yani dolayısıyla Suudilerin bir anlamda şeyi Amerikalıları uzlaşı takvimini hızlandırmak konusunda bir iğneledikleri diyeyim.
30:58İğneledikleri daha çuvaldız batıracak hali yoktur Suudi Arabistan'ın.
31:02Ama bir iğneledikleri bir konjontürde olduğumuzu düşünüyorum ben.
31:06Şimdi o zaman ben arkadaşlarımdan rica edeyim şu varlık barışıyla alakalı bir haberimiz var.
31:12Aslında haberde başlığı da soru varlık barışı gri liste yolunda mı diye bir onu izleyelim üzerine konuşmaya başlayalım.
31:20Yurt dışında yaşayan ve son 3 yılda ülkemizde vergi mükellefi olmayan kişilerin ülkemize gelmeleri halinde 20 yıl boyunca yurt dışı
31:35kaynaklı gelir ve kazançları için Türkiye'de vergi almayacağız.
31:42Türkiye'de vatandaşlar yüksek vergiler altında ezilirken çalışanların maaşlarındaki vergi yükü %40'lara ulaşmışken iktidar yurt dışından mal varlığını getireceklere yeni
31:54vergi ve varlık barışı getirdi.
31:56Ülkemize nitelikli yatırımcı ve döviz girişini artırmak amacıyla son 3 yıl Türkiye'de yerleşik olmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazançlarını 20
32:08yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutuyoruz.
32:12AKP yabancı yatırımcılara da vergi teşviği içeren 15 maddelik yasa teklifini meclise sundu.
32:18Teklif geçerse AKP dönemindeki 8. varlık barışı olacak.
32:227'sinde başaramadınız 8'sinde nasıl başaracaksınız?
32:25Vatandaşa vergi üstüne vergi getirilirken yurt dışından gelene verginin kaldırılmasına hem muhalefet hem de ekonomistler tepkili.
32:34Ancak tek tepki bu değil. Yeni bir kara para dalgası uyarısı da yapılıyor.
32:39Türkiye bir kara para cenneti.
32:42Nereden kazanırsan kazan yeter ki Türkiye'ye gel ben senin paranın kaynağını sormayacağım.
32:48Hatta devlet bonolarına yatırırsan vergi de almayacağım diyor.
32:52Türkiye daha önceki varlık barışı uygulamalarından dolayı Ekim 2021'de Mali Eylem Görev Gücü tarafından gri listeye alınmıştı.
33:01Gri liste kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede yetersiz kalan ülkelerini telendiriyor.
33:08Türkiye o listeden çıkmayı 3 yılda başarabildi.
33:11Gri listeye girmek kolay. Çıkması oldukça zor.
33:15Ancak daha 2 yıl geçmeden tekrar gri listeye girme riski konuşuluyor.
33:20Söz konusu olan kara para olunca, trilyon liralar olunca, milyar dolarlar olunca, para babaları, suç örgütü liderleri olunca onlara diyor
33:29ki yeter ki gelin ben size hiçbir soruşturma yapmayacağım.
33:32Ekonomist Prof. Dr. Burak Arzova'da sosyal medyadan yaptığı paylaşımda gri liste yükleniyor yorumunda bulundu.
33:40CHP Parti Meclis Üyesi Ekonomist Kerim Rotay ise kayıt dışı olan her türlü kaynağın sisteme alınmasına izin verilecek gibi görünüyor
33:48ifadelerini kullandı.
33:49Koskoca Türkiye Cumhuriyeti'ni bu suç örgütlerinin kara para babalarının çamaşır makinesine çevirdiniz.
33:59Şimdi Türkiye harekete geçti ve AKP 8. kez varlık barışı teklifini meclise sundu dedik.
34:06Hocam birazdan gri liste kısmına geleceğim ama ilk ben şurayı sormak istiyorum.
34:10Çünkü pek çok vatandaşın aslında ilk yorumu bence bu kısmı oluyor.
34:13Bizler bu kadar vergi yükü altında ezilirken her gün yeni vergiler yeni vergi yükleri de sırtımıza binmeye devam ederken yurt
34:23dışından getirilen varlıklardan 20 yıl boyunca vergi alınmayacak.
34:28Bu kısmıyla başlayalım dilerseniz Oğuz Hocam.
34:32Şimdi bu şey düzenleme kapsamında birden çok böyle şey var.
34:39Af ya da barış tırnak içinde ifadesi altında.
34:43Bu 20 yıl meselesi aslında Cumhurbaşkanı bir an önce söylerken yanlış ifade etti.
34:48Yani yurt dışından getirilen bütün varlıklara vesaire 20.
34:51O onunla ilgili değil.
34:52Aslında daha sonra AKP milletvekili açıklarken doğrusunu söyledi.
34:57Şimdi maddelerden biri şu.
34:58Türkiye'ye yerleşik olan bir gerçek kişiyi düşünün.
35:01Bu 3 yılda mükellefiyeti de son 3 yıldır bulunmayan ama gerçek kişi bu.
35:09Ama yurt dışı kazanç ve iratları Türkiye'ye getirirse yurt dışı kazanç ve iratlarını şeyden bahsetmiyoruz.
35:15Yurt dışı varlıklarından bahsetmiyoruz.
35:16Yurt dışı kazanç ve iratlarını getirirse 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna kılınacak deniyor.
35:23Bu bir maddesi bu.
35:25Ama en önemli maddesi şu.
35:27Cumhurbaşkanı nasıl dile getirdi?
35:28Yani yurt dışındaki bütün varlık hangi tür varlık taşınır taşınmaz.
35:32Taşınır dediğim nedir?
35:34İşte menkul değerler vesaire.
35:36Bunları getir sen şeye Türkiye'ye.
35:39Üstelik Maliye Bakanlığı'na falan beyan etmene de gerek yok.
35:43Yani bankaya yatır, aracı kurumlara yatır.
35:46Ben diyor ki ben bunu hatta hatta bir şeyle haklı Türkiye'de bulunan varlıklarını da şimdiye kadar beyan etmemişsin.
35:54Kayıt dışı.
35:54Bunları beyan edersen de bunlara da aynı vergi avantajlarını uygulayacağım.
36:0031 Temmuz'a kadar beyan et ve 2 yıl içinde bunları şey yap sisteme gir.
36:05O takdirde ben sana bunları eğer devlet iş borçlanma senetlerini veya kira sertifikalarına yatırırsa ben sana %0 ile %5 arasında
36:14bir şey artışlı bir vergi uygularım.
36:18%0 da olabilir.
36:20Dolayısıyla böyle bir düzenleme getiriliyor.
36:23Tabii o şey biraz keyfi tarafı da var onun.
36:27Çok ayrıntıları henüz daha açığa çıkmadı ama böyle bir düzenleme.
36:30Yani bu tabii ki bütün yasa dışı kazanılmış her türlü şey.
36:35Yani kaynağını menşeğini sormadan bunları siz legalleştireceksiniz.
36:40Yani çamaşır makinesi atacaksınız, kirli çamaşırlar beyaz çıkacak, bembeyaz olacak, aklamış olacaksınız.
36:48Yani bu paraları siz uyuşturucudan kazanmış olabilirsiniz, silah ticaretinden kazanmış olabilirsiniz, kadın ticaretinden kazanmış, çocuk ticaretinden, organ ticaretinden her şey
36:59olabilir.
36:59Ama yeter ki sen bu paraları beyan et, getir Türkiye'ye ya da Türkiye'de ise de kayıt dışıza beyan et.
37:06Ben bunların hepsini aklayacağım, sistem içine sokacağım, legal hale getireceğim diyen bir şey.
37:13Başka maddeleri de var isterseniz onları da söyleyeyim.
37:16Şimdi vergi ve diğer kamu alacaklarında şimdiye kadar azami taksit süresi 36 ay, bir iki aya çıkarılıyor.
37:27Bir başka şey daha yapılıyor.
37:29Teminat aranmadan ertenebilecek borç limit 50 bin liradan 1 milyon liraya çıkarılıyor.
37:36Esas mesele bir başka düzenleme İstanbul Finans Merkezi üzerinden yapılıyor.
37:44Bir kere kurumlar vergisinde indirimli oran ondan bağımsız olarak söylüyorum.
37:48Kurumlar vergisinde indirimli oran getiriliyor.
37:50Şimdi bakın ona girmeden size şunu söyleyeyim.
37:54Şeyin bir beyanı var Mehmet Şimşi.
37:569 Nisan'da bir beyanda bulun dedi ki tam olarak okuyorum şöyle dedi.
38:00Vergi affı niteliğinde bir yapılandırma beklentisi varsa asla olmayacak dedi.
38:07Şimdi satın aralarını okursanız şunu demek istiyor.
38:10Yani ben vergi affı niteliğinde bir düzenleme yapmayacağım ama ben varlık barışı yapacağım demek istiyor.
38:16Anlatabiliyor muyum?
38:18Üzerinden daha bir ay geçmemiş.
38:20Mehmet Şimşek daha önce iki kere varlık barışında imzası olan biridir.
38:24Daha önceki dönemlerinde.
38:25Dolayısıyla bu konuda masum değil.
38:28Bunu da bir kelime oyunuyla yani vergi affı deyince çünkü şu anlaşıyor.
38:32Senin şu kadar vergi borcun var ben bu vergi borcunu işte şey yaparak faizini affederek ya da düşük oranı uygulayarak
38:40zamana yayacağım.
38:41Türü bir şeyi vergi barışı yok.
38:43Vergi affı olarak anlaşıyor.
38:44Burada diyor ki öyle bir şey yok.
38:46Tamam mesela kurumlar aralarına indirim yapıyor.
38:48Af getirmiyor.
38:49Ne yapıyor?
38:49Diyor ki sen eğer ihracatçıysan o malı da ihracatçıysan Türkiye'de ürün sen imal etmişsen ben sana %9 kurumlar aralarına uygulayacağım.
38:59Kaç yerine %25 yerine %9 uygulayacağım diyor.
39:03Onun dışındaki ihracatçıları %14 uygulayacağım diyor.
39:06Yani aslında bu bayağı bir avantajlı oranlar uygulamak demek.
39:11Tabi bu arada İstanbul Finans Merkezi'ni teşvik etmek için bu merkezde faaliyet gösteren şirketlerin finansal hizmetler dolayısıyla bunların ihracatından
39:24elde ettikleri kazançları da üzerinde kurumlar vergisinin %100'ünü vergiden muaf tutuyorlar.
39:34Yani sıfır vergi demek.
39:35Bunun süresini uzatıyorlar.
39:37Bu 2031'e kadardı.
39:392047'ye kadar uzatıyorlar.
39:40Yani kim öle kim kala.
39:452047'de ben herhalde 100 yaşında falan olurum.
39:48Şimdi böyle bir şey o zamana kadar ne olur?
39:51Yeni af mı çıkar bunlar geri mi alınır?
39:54Onları bilemeyiz ama o finans merkezini bu tür teşviklerle ayakta tutmak istiyorlar.
39:59Binaları yaptılar ama o binalar çalışmıyor.
40:02Binaların içinde faaliyet yok.
40:04Yani şey Lübnan'dan sonra umuyorlardı.
40:06Şimdi işte Dubai'den sonra gelirler mi falan diye umuyorlar.
40:10Bu işler böyle yürümüyor ama yani hukuk olmayan bir ülkede de yürümesi çok zor tabii.
40:16Hemen o kısımda bir sayın Erozan'a düğünüp size döneceğim tekrar hocam.
40:20Çünkü önemli bir noktada bıraktınız.
40:23İşte Lübnan'dan sonra olur.
40:25İşte bu İran'dan sonra olur.
40:26Olur mu diye sayın Erozan'a sorayım.
40:29Bu açıklanan paket Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de kabul edilirse gerçekten yabancı yatırımcıyı işte özellikle körfez ülkelerinden kaçan yabancı
40:40yatırımcıyı ülkeye getirebilir mi?
40:41Hayır ben hem iç politikada hem dış politikada hem ekonomi politikalarındaki durumu maalesef teslimiyet ile ifade ediyorum.
40:53Yani teslimiyetin Fransızca karşılığı kapitüle demek.
40:56Kapitüle demek kapitülasyona kadar uzayan bir yoldayız.
41:00Yani bu yabancılara veya dışarıdan aklanacak paralar için iktidar neticede pes etmiş durumda.
41:10Yani iflas etmiş durumda demek istemiyorum.
41:13Ağır olur ama pes etmiş durumda.
41:15Şimdi diğer coğrafyalardan kaçışan ki bu kaçışan dediğimiz zaman aklımıza gelen körfez coğrafyası.
41:24Şimdi körfez coğrafyası hukuk düzeni olmayan bir ülkeye gelir mi?
41:28En basiti bu.
41:30Kaldı ki Türkiye'de biliyorsunuz ikili bir hukuk düzenine gidiliyor yavaş yavaş.
41:36Niye?
41:37İşlemeyen bizim iç hukuk düzenimiz var.
41:40Ama işlemesi için umut beslenen Londra'daki tahkim var.
41:46Yani yabancıyı çekmek için Türkiye'de hukuk düzeninin olmadığını iktidar bile kabullenmiş durumda.
41:52Onlara başınıza bir iş gelirse sizin işlerinize emin olun Londra'da halledeceğiz diyorlar.
41:58Bir bu var.
41:59İkincisi bu sektörlerde özellikle parayla ilgili sektörlerde en önemli faktör zamandır.
42:07Yani internete girdiğiniz zaman karşınızdaki sayfa 3 saniyede mi açılıyor?
42:14Bir saniyede mi açılıyor?
42:15Yoksa bekliyorsunuz?
42:17Biraz evvel loading diye bir şey söylendi arkadaşlarımız.
42:23Maalesef o internet altyapısı da maalesef mukayesel olarak baktığımızda o kaçışan coğrafyalara göre halen kötü durumda.
42:34Yani dolayısıyla Türkiye'nin bir cazibe merkezi olmasın açısından eli kolu biraz özürlü.
42:42Dolayısıyla ben bu açıdan Mehmet Şimşek'in zihnindeki aklındaki beklentilerin gerçekleşme olasılığını çok düşük görüyorum.
42:52Şimdi Oğuz Hocam'a dönüyorum.
42:54Hocam hem eklemek istediğinizi ekleyin.
42:56Hem de Sayın Örozan'da dedi ya mesajlar arasında loading vardı diye.
43:00Gri listeyiz loading şeklinde bir paylaşım vardı.
43:03Gerçekten öyle mi?
43:04Bu bize tekrar gri listenin kapısını mı açar?
43:09Evet yani bu mali eylem görev gücü denilen şey teşkilat oldukça sıkı tutuyor bu işi.
43:18FATF diye biliyorsunuz baş harfleri İngilizcesi.
43:22Yani şey yani Şimşek söylüyor zaten şey girmek zor çıkmak kolay diye yani çıkmak kolay işin o tarafındayız.
43:33Biz yani Türkiye çünkü gerçekten özellikle de bu şeyle neye bakıyorlar?
43:38Bir kere enflasyon yüksek ve yükselme eğilimine geldi.
43:42İki cari açıkların büyüyor.
43:45Bakın şey bu arada dış ödeme güçlüklerim var.
43:48Ona bir örnek vereyim size.
43:50Bir yıl için kısa vadeli borçlarıyla yani vadesi bir yıldan kısa ile daha uzun vadeli olmakla birlikte vadesi bir yıl
43:58içinde olacak toplam dış borcuna baktığımız zaman Türkiye'nin bir yıl işe ödenecek.
44:02Burada 230 milyar dolarlık bir şey görüyorsunuz.
44:06Bunun üzerine bir de bu yıl 50 milyar dolara çıkacak bir cari açığı koyun.
44:10Türkiye başka bir şey açık vermiyor olsa bile 280 milyar dolar çevirmesi gerekiyor.
44:18Bu aslında şeydir yani.
44:21Bunu da helali yoldan çeviremez diyorsunuz.
44:23Yani şöyle bir kısmı borç yenilenmesi üzerinden oluyor ama bir kısmı da yeni borç bulmanız lazım.
44:30Ya da bu tür işte varlık barışı vesaire üzerinden cinlikler yapıyor.
44:34Bunlar da bu varlık barışlarına şimdiye kadar bakın Türkiye 12 kere AKP döneminde vergi affı vergi barışı toplamı.
44:42Yani 24 yıllık AKP'de her iki yılda bir bunlar oldu.
44:46İşte bu sekizincisi olacak varlık barışı olursa bu şimdiki geçense varlık barışı yanında ama bu vergi düzenlemeleri de getirdiği için
44:55bir de öyle bir hem varlık barışı hem vergi düzenlemesi paketi bu.
45:00Yani bunlardan çok ciddi sonuçlar almadı.
45:04Yani çok ciddi girişler olmadı onu söyleyeyim.
45:07Bundan da çok ben büyük kaynaklar beklenebileceği kanısına değilim.
45:11Ama işte ne gelse kar yani 50 milyar dolar bekler ama 10 milyar dolar gelir gene hiç yoktan iyidir derler
45:18ama bir şeyi bozuyorlar sistemi bozuyorlar.
45:20Yani böyle olunca hiç kimse vergi vermek ya da şey ne bileyim legal bir mükellef ve bir vergi mükellef statüsünü
45:31korumak için bir gayret göstermiyor.
45:33İnsanların vergi ödeme şeyini şevkini kırıyorsunuz bir de müthiş bir eşitsizlik yaratıyorsunuz.
45:38Dolayısıyla bu sistemi çok bozan bakın şimdiye kadar en az 8 bakan bir daha vergi affı olmayacak ve varlık barışı
45:48olmayacak diye getirdi.
45:49Bu sondur sonuncudur diye getirdi.
45:51Şimşek'in de bu konuda beyanı var 2013'te 2014'te beyan etmiş diyor ki bu son bir daha olmayacak.
45:58Şimşek de 2015'te ömrü bitti kendisinde ama şeyler devam etti ve şimdikinde de muhtemelen bu son diye bir süre sonra
46:07duyarız.
46:08Bunlar son olmuyor ve Türkiye'de tabii işin ciddiyeti iyice kaçıyor.
46:13Son bir şey söyleyeyim bu vergi şeyiyle ilgili.
46:16Bu İstanbul Finans Merkezi'ni teşvik etmek için bir de şunu yapıyorlar.
46:20En az 3 ülkede faaliyet gösteren bir şirketseniz.
46:23O zaman ben size şu avantajı tanırım.
46:27Türkiye'de de faaliyetim var ama.
46:29Ben Türkiye'deki faaliyetini üst düzey hizmet olarak düşünürsen nitelikli hizmet merkezi ilan ederim.
46:36Ve çalıştırdığım bütün personelin gelir vergisini sıfır sayarım.
46:41Mesela evet bir de bu tabii Türkiye'deki şeyin çalışanlar arasında inanılmaz bir şey eşitsizlik yaratacak.
46:49Bir şey daha size.
46:52Yani dolayısıyla bu ölü doğmuş İstanbul Finans Merkezi nasıl yaşatır?
46:57Canlandırabiliriz.
46:58Çok hevesliler İran ve Dubai.
47:00Dubai'i çöktü ya büyük ölçüde oradan nasıl yararlılıyor?
47:04Ama Dubai'den kaçanlar İtalya ve İngiltere'ye gidiyorlar.
47:07Türkiye'ye gelmiyorlar.
47:08Kesinlikle.
47:09Şimdi Oğuz Hocam teşekkür ediyorum.
47:11Hemen iki dakikam kaldı.
47:13Hızlıca sayın Erozona dönüyorum.
47:14Hem eklemek istediğiniz bir şey var mı diye sorayım.
47:16Bir de sizin bahsettiğiniz hani bu jet yakıtı vardı ya.
47:19Onunla alakalı önemli bir haber vardı.
47:22Jet yıkıtı krizi ilk başta en çok İstanbul'u ve Münih'i etkilemiş.
47:29Çok hani böyle ara destinasyonlar, çok hani transferlerin olduğu destinasyonlar olduğu için.
47:34Şimdi Türkiye'nin en önemli gelir kaynağı turizmde tehlikede.
47:38Bir dakikam var.
47:39Hemen sizden alayım.
47:41Hayır biz önümüzdeki döneme baktığımızda maalesef çalkantılı bir denizde su almakta olan bir gemi durumundayız.
47:52Pusula da yok ha.
47:55Kaptana da güvenimiz sıfır.
47:58Burada durayım.
47:59Tamam o zaman hem siyasi açıdan hem de ekonomik açıdan aslında çok kısa, çok net, çok diplomatik bir şekilde aktarmış
48:07ve paylaşmış oldunuz.
48:08Çok teşekkür ederim değerli katkılarınız için.
48:11Ben teşekkür ederim.
48:12İyi akşamlar, iyi programlar.
48:13Teşekkür ederim.
48:14Çok sağ olun.
48:15Değerli izleyenler hem savaş hem ekonomi hem de varlık barışını değerlendirdik.
48:19Gerçekten ikisi de birbiriyle son derece alakalı.
48:23İki uzman görüşü de iki konuğum da dedi ki, evet bir heves sekizinci vergi barışını getiriyorlar ama umdukları karşılığı da
48:31bulamazlar ve netice gri listede olabilir.
48:34Noktalıyoruz.
48:35Ece Öner karşınızda olacak.
48:37Halk Ana Haber'le.
48:37İyi akşamlar.
Yorumlar