- 12 saat önce
Gizem Çetin ile Parantez hafta içi her gün saat 17.00'de Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:19İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Çin yolcusu boğalınan karar orada yapılacak görüşme acaba hem Amerikan yönetimini hem de Trump'ı nasıl etkileyecek?
00:37Tabi bu da ayrı bir önemli konu başlığı.
00:40Ama bu arada şöyle bir durum da yaşandı.
00:42İran'a yönelik tehdit açıklamaları geldi.
00:45Ateşkes tamamen sona erdi demedi.
00:48O yüzden müzakere masasına evrilir mi durum?
00:51Yoksa körfez ülkelerine de yönelik saldırılar vardı?
00:55Savaşa kaldığımız yerden devam mı der taraflar.
00:58Bugün bunu sorgulayacağız.
01:00İkinci bölümde ise yine ekonomi konuşacağız.
01:03Çünkü dün enflasyon rakamları açıklandı.
01:05O rakamların yankısı da devam ediyor.
01:08Zaten nasıl devam etmeyecek ki?
01:10Yılın ilk dört ayında yıl sonu enflasyon hedefi yakalanmış durumda.
01:15Ara zam olur mu sorusu?
01:17Tabi anında gündeme geldi.
01:18Bu soru AK Parti Grup Başkan Vekili Abdullah Güler'e de soruldu.
01:22Gündemimizde şu an için böyle bir çalışma yok dedi.
01:27TL'deki değer kaybı sürüyor.
01:30Alım gücü azalmaya devam ediyor.
01:32Maaşlar da enflasyon karşısında erimeye devam ediyor.
01:35Acaba tam da bu zamanda değil de ne zaman gündemlerinde bu konu olacak ve hakkında çalışma yapacaklar bunu da soracağız.
01:43Şimdi ilk olarak dün Trump'ın açıklamalarıyla başlayalım.
01:46Açıkçası beklediğimden daha yumuşak tonda bir açıklama geldi.
01:51İran'la minik bir savaş halindeyiz dedi.
01:542-3 hafta daha devam edebilir dedi.
01:57Amerikan gemilerine ya da askerine yönelik bir saldırı olursa onları tamamen sileriz dedi.
02:03Ancak dediğimiz gibi ateşkes sona erdi demedi.
02:11Trump yeryüzünden sileriz diyerek yine İran'ı tehdit etti.
02:17İran'la ABD arasındaki Hürmüz krizi derinleşiyor.
02:21Tansiyon yükseldi.
02:22İran Hürmüz'de uyarıları dikkate almayan Amerikan savaş gemilerine seyir füzeleri, roketler ve dronlarla uyarı atışı gerçekleştirdiklerini açıkladı.
02:33Ancak İran'ın iddialarını ABD'den yalanlama geldi.
02:37ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ABD bayraklı iki geminin Hürmüz boğazından geçtiğini duyurdu.
02:43Trump da gemilerin başarıyla geçtiğini söyledi.
02:47Bu tartışmalar sürerken Trump çok konuşulacak bu paylaşımı yaptı.
02:53ABD donanması hava kuvvetleri ve füze savunma sistemlerinin %100 faal olduğunu vurguladı.
02:59Görselde İran'a ait deniz, hava ve hava savunma yeteneklerinin yok edildiği belirtildi.
03:04Ve İran'ın öldürüldüğünü lideri Ali Hamene'in görüntüsünün üzerinde kırmızı çarpı işareti yer aldı.
03:10ABD Başkanı Amerikan Fox News kanalına konuştu.
03:15Tehditlerini sürdürdü.
03:16İran'ın Hürmüz boğazından geçen gemilere eşlik eden ABD ordusuna ait gemilere saldırması halinde İran'ın yeryüzünden silineceğini söyledi.
03:28ABD Başkanı Beyaz Saray'da da konuştu.
03:31İran'la devam eden savaşa ilişkin ekipmanları yok, hatta İran'ın lideri bile yok.
03:36Yönetimini yok ettik ama hala nükleer silah istiyorlar, operasyonumuz başarılı gidiyor dedi.
03:41İran'la mini bir savaş halinde olduklarını söyledi.
03:44159 gemiyi batırdıklarını açıkladı.
03:47Şu an ellerinde sıfır gemi kaldı dedi.
03:52ABD Başkanı Donald Trump, ABC News'e telefon üzerinden verdiği kısa röportajdaysa İran'ın ateşkesin yürürlükte kalmasını umması gerektiğini söyledi.
04:01Onlar için olabilecek en iyi şey bizim ateşkesi yürürlükte tutmamızdır dedi.
04:05İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ise görüşmeler ilerlerken ABD kötü niyetliler tarafından bir kargaşaya çekilme konusunda dikkatli olmalıdır ifadesini kullandı.
04:18Ve bugün yaklaşık 2 saat kadar önce hem ABD Genelkurmay Başkanı Keynes hem de Savaş Bakanı Hexet'ten açıklamalar vardı.
04:27Keynes, İran açıkça saldırgan taraftır derken Hexet dünya sorumluluk almalı dedi.
04:33Sanki yine bir hem NATO'yu hem Avrupa Birliği'ni duruma müdahil olmaya davet etti, çağırdı gibi görünüyor.
04:41Hepsini ve daha fazlasını konuşacağız.
04:43Konuklarımız var.
04:44Avrupa Temsilcimiz Hüseyin Günay bizlerle birlikte ve Emekli Tuğul General Dr. Osman Gazi Kandemir bizlerle.
04:51Hoş geldiniz.
04:54Olay gelsin.
04:55Hoş bulduk. İyi yayınlar diliyoruz.
04:57Teşekkürler.
04:58Sayın Kandemir sizden bir 5 dakika izin isteyeyim.
05:01İlk önce bir Hüseyin'e döneyim.
05:02Avrupa cephesindeki gelişmeleri alalım.
05:05Ondan sonra üzerine konuşmaya başlayalım.
05:07Çünkü 8. Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi de Erivan'da başladı.
05:12Ve bu topluluk, bu zirve tam da savaş ortamında bir araya gelmesi tabii ki daha dikkat çekiyor.
05:18Özellikle de işte bu NATO tartışmaları savaş boyunca devam etti.
05:22Avrupa Birliği ülkeleriyle Trump'ın arası girildi.
05:25Bu anlamda da sanırım önemli şeyler içeriyor diye düşünüyorum.
05:29Ne dersin Hüseyin?
05:58Gizem şimdi geleneksel olarak düzenleniyor.
06:00Hem de Rusya'ya karşı bir mesaj verme arayışı içerisindeler.
06:05Bu 50 ülkenin lideri bir araya geldiğinde aslında Mark Carney'nin daha önce Almanya'da yapmış olduğu bir konuşmadan hareketle start
06:14verdiler.
06:14Ve dediler ki daha önce bildiğimiz kurulu düzen sona erdi.
06:18Artık yeni bir kutuplaşma var ve bu yeni kutuplaşma içerisinde herkes kendisini yeni bir pozisyonla ifade etmeye çalışıyor.
06:27Bu yüzden Avrupa'da Amerika Birleşik Devletleri'nin kendisine Donald Trump aracılığıyla asker çekme, Grönland'ı alırım gibi tehditlerden sonra yeni
06:36ittifaklar oluşturmaya çalışıyor.
06:38Avrupa siyasi topluluğu zirvesi de bu yeni ittifakların zeminini arama çabası mevcut.
06:45Fransa, İngiltere, İtalya, Almanya hatta bu arada Türkiye'den de Cumhurbaşkanı yardımcısı Cevdet Yılmaz Türkiye'yi temsilen oradaydı, oraya gitti.
06:55Çeşitli mesajlar var.
06:58Bir tanesi Amerika Birleşik Devletleri'nin, Avrupa'nın güçlü olduğu ve Avrupa'nın Trump'ın tehditlerine boyun eğmeyeceği mesajı veriliyor.
07:06Böyle bir duruş sergileniyor.
07:07Ama kapalı kapılar ardında Avrupa kıtasıyla Amerika Birleşik Devletleri kıtasının hala birliklerinin de önemli olduğu dile getiriliyor.
07:16İkinci mesaj Rusya'ya.
07:18Şimdi Rusya ve Ermenistan ilişkilerinin, şimdi değil ama bundan bir 10 yıl önce ne kadar yakın olduğunu herkes biliyor.
07:27Hala Ermenistan içerisinde Rus etkisi çok ciddi bir şekilde kendisini hissettiriyor.
07:32Ama Ermenistan'da Avrupa'ya bir şekilde göz kırptı ve bu toplantının Ermenistan'da gerçekleştirilmesi kabul edildi.
07:39Bu arada 2028 yılında da Azerbaycan'da yapılacak.
07:42Azerbaycan bu toplantıda var, toplantıyı destekliyor.
07:45Keza Ermenistan'da 2028'deki toplantıyı destekliyor.
07:49Yani ülkeler Amerika Birleşik Devletleri'nin bu saldırganlığına karşı yeni pozisyonlar alıyorlar.
07:56Ve bu pozisyonlar özelinde de ikili ilişkiler ve büyük ittifaklar mevcut.
08:02Açıkçası Avrupa topluluğunun bu siyasi zirvesi sonuç bildirgesi oldukça çarpıcı olacak.
08:09Amerika'nın adını anacaklar mı anlayacaklar mı?
08:11Herkes şimdi onu merakla bekliyor.
08:13Bir de Rusya meselesi var.
08:15Rusya bu toplantıyı kendisine tehdit olarak algıladı.
08:19Ve hemen bizim güneyimizde böyle bir toplantının yapılıyor olmasının kendi egemenlik haklarına ve egemenlik alanına müdahale olarak değerlendirdi.
08:28Ama öyle görünüyor ki Avrupa bir güç olarak ortaya çıkmaktan vazgeçmiyor.
08:33Bir de NATO meselesi var.
08:35İstersen onu da şimdi söyleyeyim.
08:36Orada da Amerika Birleşik Devletleri Almanya'dan 5000 asker çekme kararını verdi.
08:44Ama Donald Trump 5000 askerle kalmayacağız.
08:46Daha fazla asker çekeceğiz açıklamasında bulundu.
08:50Bu da artık Avrupa'nın kendi ordusunu oluşturma konusunda kararlılıkla ilerlemesi anlamını taşıyor.
08:56Ama burada şöyle bir problem var.
08:59Avrupa ekonomisi iyi değil ve bu ordunun zemini için gerekli olan para yine Avrupa'nın sosyal haklarının bütçesinden kesilecek.
09:08Bu yüzden insanlar buna tepkili.
09:10Bir de Avrupa'nın şöyle bir handikapı var.
09:12Hala askeri envanterin %70'ini Amerika Birleşik Devletleri'nden almak zorunda kalıyorlar.
09:18Yani Amerikan askeri buradan gitse bile Avrupa'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne olan teçhizat bağımlılığı devam edecek gibi görünüyor.
09:26Çok teşekkür ediyorum Hüseyin Günay Londra'dan aktardığın sıcak gelişmeleri.
09:30Kolaylıklar diliyorum ve hemen Doktor Osman Gazi kandemire dönüyorum.
09:348. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi aslında rutinen düzenlenen bir etkinlikti.
09:39Ama savaşın gölgesinde olması tabii ki çarpıcı oldu.
09:42Hem Amerika Birleşik Devletleri'ne hem de Rusya'ya mesajlar vardı dedi Hüseyin Günay.
09:46Aslında sabah süresince de bunu konuşmuştuk.
09:49NATO ile Trump'ın karşı karşıya gelmesi, Avrupa Birliği ile Trump'ın karşı karşıya gelmesi.
09:54Hürmüz Boğazı konusunda da kendi göbeklerini kesmek istemişlerdi.
09:57Girişimlerde bulundular.
09:59Anladığımız kadarıyla askeri açıdan da zorlansalar da nasıl yapabiliriz'in arayışı devam ediyor.
10:05Ne dersiniz Sayın Kandemir?
10:07Evet şimdi bu toplantı gerçekten önemli.
10:11Avrupa'nın siyasi birliği açısından.
10:13Burada sadece Avrupa Birliği'nden konuşmuyoruz.
10:18AB'ye ait bir toplantı değil bu.
10:222022 yılında Fransa'nın öncülüğünde yani Ukrayna Savaşı başladıktan sonra
10:26Macron'un liderliğiyle oluşturulmuş bir yapı.
10:30Kimi kaynaklar bu toplantıya 48 ülkenin katıldığı, kimi de 50 diyor.
10:35Dolayısıyla ciddi bir rakam var ortada ve Amerika, Rusya, Çin'i dışarıda tutarsak dünyanın büyük ülkelerinin katılımıyla oluşmuş bir toplantı,
10:44bir yapı var.
10:45Burada iki türlü mesaj var.
10:47O mesajları iki boyutlu okuyabiliriz.
10:49Bir tanesi Güney Kafkasya'ya yönelik mesajlar.
10:52Toplantının icra edildiği yerin Ermenistan olması bu açıdan önemli.
10:57Bildiğiniz gibi burada Rusya'dan dolayı bir boşluk oluştu.
11:02Rusya, Ukrayna Harbi'ne angaja olunca Güney Kafkasya geride kaldı.
11:07Zaten Azerbaycan-Ermenistan'ın Karabağ üzerindeki savaşı bunu bariz bir şekilde ortaya çıkarmıştı.
11:15Başlangıçta şunu söylemek mümkündü.
11:18Fransa burada roller almak istiyor.
11:20Güney Kafkasya'da en azından kendisindeki Ermeni diasporasının etkisiyle yerleşmek istiyordu.
11:27Ama birdenbire baktık ki Trump iki ülkenin devlet başkanını çağırdı.
11:32Geçen sene Azerbaycan ve Ermenistan devlet başkanlarını bir masaya oturttu.
11:37İşte adına da Trump yolu dedi.
11:39Bizim Zengezer Koridoru olarak bildiğimiz yolu açtırmayı taahhüt ettirdi.
11:44Şimdi burada esasında şunu söylemek mümkün.
11:48Güney Kafkasya'da oluşan bu güç boşluğunu çeşitli devletler doldurmaya çalışıyor.
11:53Bunlardan bir tanesi Amerika.
11:56O zaten kendini göstermiş durumda.
11:58İkincisi de Fransa öncülüğünde Avrupa Birliği diyebiliriz.
12:03Burada tabii Ermenistan'daki yeni yönetimin yani çok 10 yıl geriye gitmemize gerek yok.
12:08Paşinyan seçildikten sonra özellikle Rusya karşıtı politikalar oluşmaya başladı.
12:15Paşinyan'da aslında bizim için de çok güzel mesajlar veriyor.
12:19Şöyle son bir yıla baktığımızda Azerbaycan'a yakın, Azerbaycan'ın tezlerini destekleyen hatta Türk milletine karşı yıllar içerisinde oluşturdukları o
12:30algıyı yıkmaya yönelik tarihi yeniden yazmaya çalışıyorlardı biliyorsunuz.
12:35Soykırım iddialarıyla orada bile bizim tezlerimize yakın, beyanlarda bulunarak bize de yakın duruyor.
12:43Dolayısıyla benim baştan beri söylediğim bir konu var.
12:47Keşke becerebilseydi konu.
12:49Kafkasya'ya hiç kimse girmesin.
12:51Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan olsun.
12:54Buna ilave olarak da İran ve Türkiye destek versin.
12:57Çünkü bizim doğrudan komşularımız hem İran hem bizim.
13:00Ama yine büyük devletler giriyor.
13:03Şimdi burada belki yine bu kapsamda söyleyeceğimiz şu olabilir.
13:08Aliyev bu toplantıya fiziken katılmadı ama görüntülü konuşmayla bağlandı.
13:15Orada Avrupa Birliği'nin ikiyüzlü tutumlarını, çifte standartlı tutumlarını eleştirdi.
13:21Ve şöyle ifadeleri var.
13:23Yani ABD ile beraber anlaşma imzaladığımızdan beri tek kurşun atılmadı bölgede dedi.
13:31Yani bu şu demeye geliyor.
13:33Siz karıştırdığınız zaman burada barış bozuluyor.
13:36Ama Amerika geldi daha uzaktan bizi barıştırdı.
13:39Şu ana kadar o tarihten bu yana bir çatışma yok.
13:43Bu aslında Avrupa'ya bir fren koymak manasına da gelebilir.
13:48Çünkü bir sonraki bir zirve eğer Azerbaycan'da olacaksa ki bu zirveler çok önceden belli olmuyor.
13:55Yeni kurulan bir yapı olduğu için.
13:57İkincisi Hüseyin Bey de güzel ifade etti.
14:00Avrupa'nın büyük ülkelerinin Amerika'ya karşı tavrını gördük burada.
14:04Ama bir de şunu gördük.
14:07Avrupa ülkeleri aslında kendi aralarında da çok hemfikir birliğine varmış değiller.
14:13Mesela İngiltere halen daha Atlantikçi yapıyı savunuyor.
14:16Polonya gibi Doğu Kanat'taki ülkeler Rus tehditini çok yakından hissettikleri için Amerika'dan hemen uzaklaşmanın tehlikelerinin farkındalar.
14:26Almanya dengeli duruyor.
14:29Tamam MERS bir açıklama yaptı.
14:31İşte İran'ın Amerika'yı aşağıladığını söyledi filan.
14:35Ama gelen Almanya Cumhurbaşkanı daha dengeli mesajlarla ortamı yumuşatmaya çalıştı.
14:42Ve Fransa burada en bariz bir şekilde stratejik özellikten yana tavır koyuyor.
14:49Ve bu yeni bir oluşum olacaksa da buranın değerliğine aday gibi duruyor.
14:54Ama öncelikle Avrupa Birliği'nin veya Avrupa ülkelerinin diyelim daha doğrusu kendi aralarında fikir birliğine varmalar lazım.
15:02Çünkü Rus tehdidi batıya doğru uzaklaştıkça şey gevşiyor.
15:07Yani İspanya en az tehdit hisseden ülke olarak NATO'ya olan desteğinde bile veya NATO'ya karşı taahhütlerinde bile farklı
15:16bir tutum sergileyebiliyor.
15:17Dolayısıyla o birlik olmadan Amerika ile ilişkilerini tamamen koparacaklarını söylemek zor olur diye düşünüyorum.
15:24Peki şimdi savaşa dönecek olursak.
15:27İlk önce İran ABD savaş gemilerini vurduk dedi.
15:30Sonrasında uyarı ateşi açtık dedi.
15:32Hatta size şunu da soracağım.
15:33Görüntüleri gördüyseniz eğer İran medyası bir görüntüler de yayınladı.
15:37Hani o vurulma ya da hedef alma anlarına ilişkin.
15:40Gerçekten öyle midir diye.
15:42Şimdi artık bu savaşta her şeyi sorguluyoruz biliyorsunuz.
15:44Sonra Birleşik Arap Emirliklerindeki pestrol tesislerine saldırı gerçekleşti.
15:49İran bu arada biz yapmadık dedi ki bu zamana kadar yaptıklarını hep kabul eden bir taraftı.
15:54Şimdi de bugün yine bir haber var.
15:56ABD hava kuvvetlerine ait dev bir yakıt ikmal uçağı Hürmüzboğazı üzerinde acil durum sinyali verdi.
16:03Sonra da ortadan kaybolduğu iddia edildi.
16:06Trump tamamıyla haritadan sileriz tehditlerini savurdu.
16:10Hem savaşta biz bir türlü anlaşmaya varamıyoruz.
16:14Tekrar savaşa yani sıcak çatışmaya geri mi döneriz diye sorayım.
16:19Bir diğer yandan da şeyi de eklemek isterim aslında.
16:23Hani bu 14 maddelik piran Trump kabul etmedi.
16:27Sonrasında Hürmüz için işte özgürlük operasyonu yapacağım dedi.
16:31Yani barış kuşu ne diyelim barış güvercini olan Trump hani dediniz ya Zengizor koridorunu açtı.
16:37Ama burada da sanki Hürmüz'ün tamamen kilitlenmesine sebebiyet verdi.
16:42Evet yani zaten savaşın belli bir safhasından sonra ifade etmeye başlamıştık buranın düğümü Hürmüz olacak diye.
16:52Aslında iki tarafta birbirini kilitlemiş görünüyor.
16:55Yani şimdi İran içeriden kilitledi.
16:57Amerika dışarıdan kilitledi.
16:59Ama avantaj dezavantaj boyutuna baktığınız zaman küçük bir üstünlükle de olsa İran daha önde görünüyor.
17:08Neden? İran sadece Hürmüz'e tabi değil.
17:12Yani İran'ın Hürmüz dışında da denize kıyısı var.
17:16Pakistan'la yaptığı anlaşma var.
17:18Mesela 25 Nisan'da bu ilan edildi.
17:21Pakistan 5 kapıdan İran'ın ihtiyaçlarını karşılamayı kabul ediyor.
17:26Bu bir anlamda gelecekte de Pakistan üzerinden petrol dışarı çıkarmak anlamına da gelebilir.
17:32Yani şunu söylemek istiyorum.
17:34Sadece Hürmüz boğazını kapatarak petrolün yönünü kesmek uzun vadede mümkün değil görünüyor.
17:43Kısa vadede özellikle Çin üzerinde, Japonya üzerinde ve de en fazla Avrupa ülkeleri üzerinde ciddi bir baskı oluştu.
17:54Tabi Trump onu şeyle dengeliyor, siz gelip bana Hürmüz'e yardım etmediniz Avrupa'yı suçlayarak dengelemeye çalışıyor ama
18:03bu bugüne has bir hesaplaşma değil.
18:06Daha geriye gidersek Avrupa'nın da zaman zaman kendi dış politika hedeflerini gerçekleştirmek için yaptığı hamleler Amerika tarafından engellenmiştir.
18:14Yani bugüne has bir şey değil.
18:15Yani Amerika ben istersen gelin, istemezsen gelmeyin veya sizin ihtiyacınız olduğunda ben gelmem diyebiliyor.
18:23Bu da bugün kabul edilmiyor, kabul görmüyor.
18:26Yani Amerika'nın hatta Amerika'nın bile denmiyor buna Trump'ın savaşı.
18:30Sayın Kandil Bey, bölüyorum çok özür dileyerek ama arkadaşlarım benim dediğim görüntüyü bulmuşlar.
18:36Görebiliyorsanız ekrandan şu an görüntüyü.
18:39İran medyası bunu işte hani gemiye saldırı anı olarak paylaştı.
18:44Şimdi hani emekli bir asker olarak da sorayım bu gerçekten bir uyarı ateşi saldırısı mıdır nedir?
18:51Doğru mudur sizce bu görüntü?
18:53Ben görüntüyü göremiyorum.
18:55Arkadaşlarımla da konuştuk onu ama herhalde bir teknik arıza var çözemedik.
19:00Fakat hangi görüntü olabileceğini tahmin ediyorum.
19:03Evet.
19:04Şimdi iki tarafta yani hem İran tarafı hem Amerika tarafı çeşitli iddialarda bulunuyorlar.
19:12Bunların bir kısmının doğru olmadığını biliyoruz.
19:15Çünkü iki taraf da bilişsel alanda çok ciddi faaliyet gösteriyorlar.
19:21Siber alanda çok ciddi faaliyet gösteriyorlar.
19:24Hatta Birleşik Arap Emirlikleri'nin körfez dışındaki limanına saldırıyı bir hacker grubu üstlendi.
19:31Siber füzeleri biz yaptık diye.
19:33O ilkokul saldırısına kız çocuklarının öldüğü saldırıya misillem olarak.
19:38Dolayısıyla bunların yanlışlığı veya doğruluğunun çok bir anlamı yok.
19:43Fiili duruma bakmak lazım.
19:44Fiili durumda Amerika bazı gemileri engelliyor.
19:48Ama bazı gemiler körfezden çıkıp hedeflerine gidiyor.
19:52İran istemediği gemileri çıkarmıyor.
19:56Yani bunlar gerçek.
19:57Körfezin dışında olan konular dediğim gibi çok şeyli olabilir.
20:01Şimdi Trump'ın söylemlerine baktığınız zaman mesela biraz önce siz söylediniz bültende sıfır gemileri kaldı diyor.
20:09Böyle bir şey yok.
20:10Sıfır gemileri yok.
20:12Eğer hiç gemisi yoksa neden giremiyorsunuz körfeze?
20:15Orada devrim muhafızlarının sivrisinek filoları var.
20:21Onların yarattığı tehlikenin farkında Amerikan donanması girip de mesela körfezdeki petrol gemilerine eskortluk yapamıyor.
20:30Onları korumayla çıkaramıyor.
20:32Halbuki geçmişte İran-Irak savaşı sırasında tanker savaşları dediğimiz bölümde Amerika Birleşik Devletleri körfezden petrol gemilerine eskortluk yaparak onların emniyetini
20:42alabilmiştik.
20:43Şimdi alamıyor.
20:45Birleşik Arap Emirliklerindeki o saldırı konusunda da İran yapmıyorum dediyse, yapmadım dediyse onun da gerçekliğine bakmak lazım.
20:55Esasında burada şu alternatifi unutmamak lazım.
21:01Birleşik Arap Emirliklerini savaşın içine sokmak için Batı dünyasının büyük bir çabası var.
21:06Batı dünyasını genelliyorum ama Amerika, İsrail'in yanında belki İngiltere'nin de bu yönde gayretleri olabilir.
21:13Çünkü zaten Birleşik Arap Emirliklerinin güç oluşturma veya etki alanı oluşturma gibi politikalar var.
21:25Bunların dışında geçmişten gelen körfezdeki bazı adalar üzerindeki hak iddialarıyla da çatışmalar var.
21:32Küçük Tump, Büyük Tump, El Musa Adası 1971'de İran tarafından ele geçirildi.
21:40Tam Birleşik Arap Emirlikleri bağımsızlığını ilan edeceği günden iki gün önce.
21:45Dolayısıyla o şey devam ediyor.
21:48Birleşik Arap Emirliklerini de harbin içerisine çekerlerse ve onun da desteğiyle bölgede bir anfibi harekatı icra ederlerse durum farklı bir
21:58boyuta ulaşabilir.
21:59Yani körfezin kontrolü açısında farklı bir boyuta ulaşabilir.
22:03Henüz o cesareti de göremiyoruz Amerika'da.
22:07Çünkü zayiat riski çok yüksek, harbin uzama riski çok yüksek.
22:13Şu anda edindiğim izlenim benim.
22:15Özellikle Amerika baskıyı maksimum düzeyde tutarak, yani psikolojik baskı, hürmüzün kapatılması,
22:24baskıyı zirvede tutarak bir an önce istediği şartlarda masaya oturtmaya çalışıyor.
22:31İstediği şartlarda çok net, yani onu da şey yapıyor, nükleer konuyu çözmek istiyor.
22:37İran da tam tersine, biz önce bir barışı yapalım, nükleer sonra konuşuruz diyor.
22:41Nükleer çünkü sadece bugüne ait bir konu değil, yılları var, geçmişi var.
22:46O geçmişte çözüme hiçbir zaman yaklaşamadılar.
22:50Öyle bir kilitlenme durumu var.
22:53Siz bir şey diyordunuz, sözümüzü kestim.
22:54Şu hani dediniz ya biraz daha eli güçlenerek müzakere masasına oturmak istiyor.
22:59Çünkü İran'ın buradan bir zafer ilan edip çıkabilmesi için,
23:03hani girdik, nükleeri çözdük, çıktık demesi lazım artık netice.
23:07Bu çünkü zaten açık olan hürmüzü açtık demek ona bir başarı getirmeyecek.
23:12Müzakere konusunda son açıklama İran tarafından Dışişleri Bakanı Erakçı'dan geldi.
23:19Kriz askeri yöntemlerle çözülemez dedi.
23:23Amerika'nın özgürlük projesini kördüğüm projesi olarak adlandırdı.
23:28Ve önemli ve sıcak bir gelişme, bugünün sıcak gelişmesi.
23:31Erakçı Rusya'ya gitmişti biliyorsunuz.
23:34Putin'le görüştü ve Putin'den bir destek açıklaması gelmişti.
23:37Bugün de kendisi Çin yolcusu ki savaş boyunca konuştuğumuz en önemli konulardan biriydi.
23:44Çin, İran'a mühimmat desteği sağlıyor iddiaları.
23:48Bu ortamda Çin'le görüşme ne ifade ediyor?
23:53Şimdi harbin başından beri şöyle bir beklenti var.
23:57Madem dünya çok kutuplu bir düzene evriliyor.
24:00Burada Rusya ve Çin, İran'a destek olacak.
24:04Beklentileri çok hakimdi.
24:06Ama biz bunu çok net bir şekilde göremedik.
24:10Tamam, geçen sene Haziran'da yapılan çatışmadan sonra Çin'in sağladığı bazı imkanlar var İran'a.
24:19Özellikle Seyri Sefer Harbi'ni sağlıklı yapabilmesi için, füzelerin hassasiyetle vuruş yapabilmesi için uydu desteği sağlanmış.
24:29Onu gördük.
24:30Ve harpten önce füzeler için katı ve sıvı yakıtlarda destek sağlanmış.
24:35Ama harp esnasında Çin'den herhangi bir mühimmat geldiğine dair hiçbir emare olmadı.
24:40Olsaydı zaten.
24:41En son ama bir gemiye el koymuştu Amerikan tarafı ve Trump'tan bir açıklama gelmişti.
24:47Hatırlıyor musunuz onu Sayın Kandemir?
24:49Hani Çin'den geliyor, içinde de biraz askeri malzeme var.
24:52Hani aslında J.P. ile de çok iyi anlaşıldık ama savaş zamanı olur böyle şeyler demişti.
24:58Trump'ın söylediklerinin yüzde kaçına itibar etmek lazım o da şey değil.
25:04Çünkü eğer gerçekten savaş boyunca öyle bir destek olsaydı bunu davulla duyururlardı dünyaya ve Çin'e karşı bir takım yaptırımlara
25:14falan girişirlerdi.
25:15Yani şunu demek istiyorum, çok ciddi bir harp boyunca yani şu 28 Şubat'tan bugüne kadar iki ülkeden de hem Rusya'dan
25:24hem Çin'den de çok ciddi bir destek geldiğini düşünmüyorum ben.
25:28Ha bugüne kadar İran dayandı, Çin'de dayandı veya işte Çin'in de elinde şu anda yeteri kadar stoklar var.
25:36Zaten petrol bağımlılığından kurtulmaya çalışıyor, ülkedeki büyük enerji ihtiyacı kömürle karşılanıyor, yenilenebilir enerjiyle karşılanıyor, petrol sadece araçların yakıtı için lazım
25:49falan gibi tezler de var.
25:51Ama ben daha çok şunu beklerdim Çin'den, çok kutuplu dünyada lider olma arzusunda olan bir ülkenin sesini daha fazla yükseltmesini
26:01beklerdim, o olmadı.
26:02Ama şunu da ihmal etmiyoruz gene, biliyorsunuz bu görüşme Çin'le Amerika'nın arasındaki görüşme Mart sonunda yapılacaktı, ertelendi, Mayıs
26:12ortasına kaldı şimdi.
26:14Mayıs ortasına kadar Amerika ne yapabilirse eli masaya güçlü bir şekilde gitmek için çabalıyor bir görüntüsü de var yani onu
26:23da görmemezlik edemiyoruz.
26:25Yani 14 Mayıs'tan önce Amerika istediklerinin ne kadarını ele geçirebilirse, elde edebilirse, Çin'le oturduğu zaman Trump, Şimping'le oturduğu
26:36zaman ben şunları yaptım diyebilir.
26:39Aksi takdirde belki Çin'den bir ses yükselmesini görebiliriz.
26:45Rusya'dan zaten bir şey beklemiyorum.
26:47Rusya Ukrayna'ya boğulmuş durumda, oradan dönüp de yani Putin'in beyanatları filan Trump gibi adamları durduracak beyanatlar değil.
26:56Çünkü Ukrayna'da ilerleyemiyor, zaten orada kilitlendi.
27:01Yani bu ümitsizlik veya İran adına ümitsizlik veya şey değil, Çin'in mutlaka bir etkisi olacaktır ama önümüzdeki gene 10
27:10gün bekleyeceğiz demek.
27:11Şeyin, Arakçı'nın ziyaretlerinde de, ben bunu söyledim biraz ters gelebilir başkalarına ama bence onların baskısı İran'a.
27:22Yani bir an önce sen otur, bu işi çöz.
27:25Aksi takdirde dünya çok farklı bir boyuta gidiyor.
27:29Tamam seni anlıyoruz, senin güvenlik endişelerini anlıyoruz.
27:32Biz sana yardım ederiz boyutunda olduğunu düşünüyorum.
27:35Yani Arakçı'nın Rusya'yla görüşmesiyle Rusya, İran'a destek verecek diye bir şey yok.
27:42İran'ın durumu ortada, destek verecekse zaten vermesi lazım.
27:46Çin de aynı şekilde, Arakçı'nın gitmesine gerek yok.
27:48Yani ben de size şunu soracaktım.
27:51Şimdi hani İran'ın içerisinde hani bir ay, hani yönetimsel anlamda bir ayrılık yok anladığımız kadarıyla ama şu var.
27:58Hani bir taraf müzakereye daha yakın, bir taraf devrim muhafızları tarafı diyeyim daha uzak.
28:03Bu müzakereye daha yakın olan Arakçı arayışlarını sürdürüyor.
28:08Ancak işte bu özgürlük projesi, işte tehditler vesaire sanki müzakere masasından da bayağıdır uzak kalındı süre olarak.
28:17Müzakere isteyen tarafın elini biraz zayıflatıyor gibi.
28:21Ne dersiniz?
28:23Yani işte ben tam olarak da benim söylemek istediğime geliyor nokta.
28:27İran müzakere masasına oturmak istemeyen taraf görüntüsünde şu anda.
28:32Yani Rusya ve Çin'in de telkinlerinin müzakere masasına oturun şeklinde olduğunu düşünüyorum.
28:40Yani biraz önce ifade etmeye çalıştığım oydu.
28:43Rusya ve Çin İran'a diyordur ki şimdi, ya siz müzakereden kaçan durumundasınız.
28:49Siz beraberinde hem İran'ı kötü duruma sokuyorsunuz hem de dünyadaki küresel sistemi çok ciddi etkileyecek bir boyuta getiriyorsunuz.
28:58Çünkü bu enerji bu meselesinde farklı görüşler var.
29:03Bir müddet sonra o kuyular kilitlenecek, ciddi hasarlar meydana gelecek şeklinde sadece bombalamayla değil sistemlerin çalışmaması ile de alakalı.
29:13Dolayısıyla İran'a telkin ettiklerini düşünüyorum bazı şeyleri.
29:17Yoksa destek vermek için Arakçı'nın oraya gitmesine gerek yok, Rusya'ya gitmesine gerek yok.
29:22O devletlerin en azından işte bu 15 Mayıs öncesinde, 14-15 Mayıs öncesinde bir orta yol bulma ve İran'ı
29:30ikna etme konusunda çabalarının olduğunu düşünüyorum ben.
29:33İran'da da şu anda sertlik yanlıları yani devrim muhafızları grubu çok büyük ölçüde hakim, diğer barış yanlısı diyebileceğimiz daha pozitif
29:46kişilerin şu anda sesinin çıkma ihtimali zayıf zaten.
29:50Çünkü o kadar insan öldü, o kadar lider katledildi, suikastler yapıldı.
29:57Bunun karşısında hem toplumun hem de güvenlik örgütünün keskinleşmesi son derece doğal.
30:05Bir de karşınızda medeniyetten silmeyi düşünen, yeryüzünden ortada kaldırmayı söyleyen, ifade eden bu bir insanlık suçu bir anlamda.
30:17Böyle bir lider varken sizin kalkıp da çok parışanlısı olma ihtimaliniz olamaz yani.
30:23Kesinlikle öyle ve anladığımız kadarıyla Mayıs'ın ortasına kadar durum bu şekilde iki ileri bir geri ilerlemeye devam edecek gibi
30:31görünüyor.
30:32Emekli Tuğgeneral Doktor Osman Gazi Kandemir çok teşekkür ederim katıldığınız için.
30:37Sağ olun, iyi ayınlar diliyorum.
30:39Teşekkürler, çok sağ olun.
30:41Değerli izleyenler şimdi son olarak Orta Doğu'da neler yaşandı?
30:45Yapılan son açıklamalar sıcak durumu değerlendirecek.
30:48Bir de bizim ülkemizdeki sıcak duruma gelelim dilerseniz.
30:51Yankıları devam eden konu bizde ise enflasyon rakamlarının açıklanmış olması.
30:56Her ne kadar bir markanın anneler günü için düzenlediği reklam kampanyası ve oradan başlatılan tartışma ile enflasyon biraz gölgelenmek istense
31:07de,
31:08çarşıya gittiğinizde, pazara gittiğinizde, markete gittiğinizde sürekli deneyimlediğiniz için aslında çok da artık gölgelenebilecek bir tarafı kalmadı.
31:164 ay içerisinde gerçekleşen enflasyon, yıl sonu enflasyon hedefini tutturmuş bile durumda.
31:23E tabi hali hazırda durum böyleyken, zaten yılbaşından itibaren 1-0, geride başladık biliyorsunuz.
31:30Asgari ücret açlık sınırının altında belirlenmişti.
31:34Maaşlar erimeye devam ediyor, ara zam gelir mi soru buydu.
31:38Abdullah Güler'e soruldu, şu anda gündemimizde herhangi bir çalışma yok dedi.
31:45Özellikle petrol fiyatlarındaki bu kadar kırılgan bir fiyatlandırma ve değişkenlik,
31:50bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de enflasyonda ciddi bir baskı oluşturdu ve artışına sebebiyet verdi.
31:59Tabi biz hem çalışanlarımızı, hem emeklilerimizi, hem diğer dar gelirlerimizi, sabit gelirlerimizi her zaman destekledik.
32:09Bundan sonra desteklemeye devam edeceğiz.
32:10Ama şu anda hali hazırda, bu mahiyette daha yeni açıklandı.
32:14Gündemimizde herhangi böyle bir şekilde bir çalışma yok, onu da ifade etmek istedim.
32:19Sayın seyirciler, Türkiye'ye açıklanan son verilerle birlikte,
32:23eflasyon oranlarıyla Avrupa'da birinci, zaten belli bir süredir böyleydi biliyorsunuz ki,
32:28dünyadaysa beşinci sıraya yükselmiş durumda.
32:31Ama ara zam konusu şu an gündemimizde değil ve bir çalışma yok dedi.
32:36Bu durumu ve daha fazlasını konuşacağız.
32:38Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik bizlerle hoş geldiniz.
32:42Hoş bulduk bir zamana, iyi yayınlar.
32:45Çok teşekkür ederim.
32:46Şu an için gündemde olmayan bu konu aslında acilen gündeme alınması ve
32:50çok hızlı bir şekilde çalışılması gereken, belki de ülkenin en önemli konusu değil midir sizce?
32:57Kuşkusuz en önemli konusu, AKP Grup Başkan Vekilinin söylediği, yeni açıklandığı gündemimizde yok.
33:04Aslında şunun itirafıdır, memleket meseleleriyle ilgilenmiyoruz, çalışan meseleleriyle ilgilenmiyoruz,
33:10halkın meseleleriyle ilgilenmiyoruz demektir bu.
33:13Bir de şunun altını çizmiş oldu aslında.
33:16Kamuoyunda izlenen ekonomi politikası Mehmet Şimşek'e fatura ediliyor.
33:21AKP ve hükümetin aslında bunda rolü olmadığı gibi bir izlenim yaratılıyor.
33:25Aslında az önce gösterdiğiniz AKP Grup Başkan Vekilinin açıklamaları bu politikanın aslında bir hükümet politikası olduğunu,
33:34bir siyasi tercih olduğunu ortaya koydu.
33:37Yani bu bir kişisel mesele değil, Mehmet Şimşek meselesi değil.
33:40AKP bir bütün olarak, bir ekonomi politikası olarak sıkı para politikasını, kemer sıkma politikasını devam ettirme kararlılığında.
33:48Şimdi 4 ayda %15'lik bir erime söz konusu, yani 4 ayda %15'lik bir erime söz konusu.
33:55Asgari ücrette 4100 lira civarında, emekli aylığında, en düşük emekli aylığında 3000 lira civarında bir erime söz konusu.
34:02Siz memura yılbaşında ve memura ve memur emeklisine %11 zam vermişsiniz.
34:07Onun 3 puanı, 4 puanı gitmiş vaziyette.
34:10Şimdi böyle bir durumda aslında asgari ücretin de emekli aylıklarının da yüksek enflasyon döneminde yılda birkaç kez arttırılması gerekir.
34:20Ama anlaşılan şu ki, Temmuz ayında yasa gereği emeklilere bir artış yapılacak, memurlara bir artış yapılacak ama asgari ücret için
34:28bir artış düşünülmüyor.
34:30Mayıs ayında ise herhangi bir artışın hükümetin gündeminde olmadığını söylemek mümkün.
34:35Bunu şundan da anlıyoruz.
34:36Emekli bayram ikramiyesi 4000 lira biliyorsunuz.
34:39Israrla bunu milim şey yapmadılar, oynatmadılar, 5000 lira bile yapmadılar.
34:44Yine yapmayacaklarını söylüyorlar.
34:46Yani şunun altını ben net bir biçimde çizmek istiyorum.
34:50Hükümet kemer sıkma politikasına ısrarla devam edecektir.
34:54Devam etme niyetindedir.
34:56Ve bu bir kişisel olarak Mehmet Şimşek meselesi değildir.
34:59Hükümetin tercihi bu yöndedir.
35:01Yani enflasyonun sebebi olarak ücretleri, maaşları ve aylıkları görüyor.
35:05Ve bunları bastırmayı düşünüyor.
35:07Bu politika bütün hükümetin ve AKP'nin tercih ettiği bir politikadır.
35:11Ben böyle okuyorum bunu.
35:12Yoksa memleketin şu anda en acil meselesi ara zam meselesidir.
35:17Daha önce de yapılmalıydı.
35:18Yani bu ta Nisan ayında yapılmalıydı.
35:20Belki daha önce yapılmalıydı.
35:21Bu kadar yüksek bir enflasyon döneminde 6 ay beklenemez.
35:25Zaten açıklanan veriler tartışmalı veriler.
35:29Yani herkes açıklanan veriyi TÜİK şey yaptı, abarttı, beklediğimizin üstünde geldi.
35:34Ama bu TÜİK'in geçmişte düşük açıkladığı enflasyonları örtmüyor.
35:39Yani toplam kayıpları örtmüyor.
35:41Dolayısıyla aslında buradan bir iyimserliğe kapılmamak gerekiyor.
35:45TÜİK evet mızrak çuvala sığmadı.
35:48Yüksek açıklamak zorunda kaldı.
35:49Ama bunun karşılığında ne olacağı önemlidir.
35:52Yani bu ücretlerde bir artışı yaratacak mı?
35:55Bir arazam yaratacak mı?
35:56Bütün mesele budur.
35:57Yani herkesin resmi enflasyon bile hesaba katılsa %15'i 4 ayda uçup gitmiştir.
36:04Bunun yerine konulması için Temmuz ayının beklenmesine gerek yoktur.
36:08Şimdiden yapılmalıdır bu.
36:09Ama hükümetin böyle bir niyeti var mı?
36:12Bence böyle bir niyeti yok.
36:13Bunu çok açık bir biçimde de söylüyorlar.
36:15Bunda şunu eklemek isterim.
36:17Yani bu hükümet seçimleri ekonomiyle almayı düşünmüyor.
36:20Yani ekonomide bir iyileştirme yaparak asgari ücrette halkın refahında bir artış yaparak seçim almayı düşünmüyor.
36:28Bunu yapamayacağını görmüş vaziyette ve bunun yerine hukuksuzluk yaparak seçim almayı düşünüyor.
36:33Yani burada şöyle bir beklenti var.
36:35Aman efendim bir buçuk yıl sonra seçim var.
36:38Bu yüzden bunu nasıl yapıyorlar?
36:40Yapıyorlar çünkü bence artık ekonomiyle seçim almaktan vazgeçmiş vaziyette var.
36:45Alamayacaklarını görüyorlar.
36:46O yüzden de bir gevşeme yapmayacaklar bence ekonomi politikasında.
36:51Ben açıklamayı bu şekilde okuyorum.
36:52Ve maalesef bu milyonlarca insanın enflasyonun faturasını ödemesi demektir.
36:58Şimdi böyle deyince sondan başlayıp seçimlerden önce asgari ücrette %50 zam yapıldığını bile gördük.
37:03Deneyimledik biliyorsunuz ki.
37:04Ama şu an anladığım kadarıyla hani son dönemde konuşuluyor işte hani AK Parti'nin içerisindeki bir kanat artık bir an
37:13evvel seçim ekonomisine geçmemiz lazım.
37:15İşte kredi musluklarının açılması lazım baskısı artıyor.
37:18Ama anladığımız kadarıyla kendi içindeki baskı da sizin düşüncenize göre yeterli gelmeyecekmiş gibi görünüyor.
37:25Şimdi bu yılın başında biz neyi yaşadık?
37:27Hatta geçen yıl da yaşadık ama bu yıl daha ağırını yaşadık.
37:30Bir hedef enflasyon lafı çıkardılar.
37:33Gerçekleşen enflasyonu keride bıraktılar.
37:35Hedef enflasyonu üzerinden de Ocak ayında zam oranı belli oldu.
37:39Geçtiğimiz senede zaten 3-4 ay içerisinde maaşlara yapılan zam eriyip gitmişti.
37:44Ama bu defa durum çok vahim ve kritik.
37:48Şimdi Nisan ayı enflasyonu çok yüksek açıkladı diyoruz TÜİK ama savaş, koşullar, şartlar aynı şekilde devam ediyor.
37:55Ve muhtemelen Mayıs ayı enflasyonu Nisan ayını aratmayacak gibi görünüyor.
37:59Ve şöyle bir dönüp baktığımızda şu an sizin dediğiniz gibi asgari ücret 4.110 lira erimiş.
38:05Demek ki yılın 6. ayında verilen zam tamamen gitmiş olacak.
38:10Geri kalan 6 ay boyunca bu insanlar ne yapacaklar?
38:14Bence en önemli soru bu.
38:16Hani acaba orada seçim ekonomisine geçmese dahi bir zorundalık gelişecek mi?
38:23Ya da en azından yılbaşında da seçim ekonomisine geçmese de bu hedef enflasyon lafı geride bırakılır mı?
38:31Şimdi ben hükümetin bir seçim ekonomisi yani para politikasının gevşetilmesi, sosyal politikanın gevşetilmesi, kamu harcamalarının arttırılması gibi bir yola kolay
38:41kolay girmeyeceğini düşünüyorum.
38:43Şu anda seçime yaklaşık 1.5 yıl kalmış durumda.
38:47Maksimum 2 yıl kalmış durumda.
38:48En kötü senaryo ile 2 yıl ama Türkiye 1.5 yılı ancak götürür seçimde.
38:54Dolayısıyla şu andan itibaren siz bir gevşeme izlerseniz ücretleri maaşları arttırırsanız bunun ancak etkisi olabilir.
39:02Şu anda bile bunun işaretlerini görmüyoruz.
39:04Dolayısıyla seçime 6 ay kala, 5 ay kala bir seçim ekonomisi ya da gevşeme yapılması bana çok mümkün değil.
39:12Dahası şu yani şu anda hükümette ekonomi yönetimi de şuna inanmış vaziyetedir.
39:17Bunu bir amentü gibi kabul ediyorlar.
39:19Enflasyonu düşürmenin yolu talebi düşürmektir.
39:23Talebi düşüreceğiz, enflasyonu düşüreceğiz.
39:25Enflasyon düştükten sonra vatandaşın alım gücü artacak.
39:28O zamana kadar zorluk yaşamamız gerekiyor.
39:30Buna inanmış bir kitle söz konusu, bir siyasi yönetim söz konusu.
39:34Bundan kolay kolay ben geri adım atabileceklerini düşünmüyorum.
39:37Bir de yani seçime doğru daha önceki dönemlerde ellerinde var olan avantajların bu seçime giderken ellerinde çok fazla olmadığını düşünüyorum
39:46ben.
39:47O yüzden de bir yani seçime doğru ciddi bir refah artışı, bir ferahlama olacağı beklentisi bence yok.
39:53Eğer böyle olsaydı zaten bunu yaparlardı ve seçime çok daha ekonomiyle seçimi kazanacak bir perspektifleri ve imkanları olsaydı zaten bunu
40:03yaparlardı.
40:04Ben bütün göstergeleri okuduğumda ekonomiyi siyasetten bağımsız okumamak gerekiyor.
40:09Okuduğumda hükümetin ekonomiyle seçim alamayacağını gördüğünü çıkarıyorum buradan.
40:16Çünkü çok ciddi bir yoksullaşma var hem asgari ücretli açısından hem emekli açısından hem memur açısından.
40:23Dolayısıyla bunun telafi edilebilmesinin öyle küçük artışlarla mümkün olması mümkün değil.
40:29Yani çok küçük artışlarla seçime doğru biraz refah payı verelim, enflasyonun biraz üstünde artış verelimle durumu kurtarmak bana çok mümkün
40:37gelmiyor.
40:38Yapsalar, yapmak isteseler şu anda mesela şimdi düşünün emekli ikramiyesini 4 bin liradan 5 bin liraya çıkarma işi 50-60
40:47milyarlık bir iş.
40:48Şimdi bunu yapmıyorlar.
40:50Tersine işsizlik sigortasına fonuna ayrılan devlet katkısını %1'den yarıma çekiyorlar.
40:57Yarı yarı dışı.
40:57Bunun sağlayacağı avantaj ne?
40:5950-60 milyarlık bir avantaj.
41:00Böyle küçük miktarları bile kovalayan bir ekonomi yönetimi söz konusu.
41:04Dolayısıyla ben bu bayramda da emekli ikramiyesinin artmayacağını düşünüyorum.
41:09Dolayısıyla şeyde de Temmuz ayında da bir asgari ücret için ikinci bir artışı gündeme getirmeyeceklerini düşünüyorum.
41:16Yani bunlar sıkı para ve politikası ve kemer sıkma politikasına devam edecekler.
41:22Maalesef önümüzdeki bütün şey bunu gösteriyor.
41:25Göstergeler bunu gösteriyor.
41:26Bahaneleri hazır.
41:27Bahaneleri şu bildiğiniz gibi demin söyledi AKP'li siyasetçi.
41:32Efendim savaş var, enerji fiyatları var.
41:34Ama şimdi Türkiye enerjiye en yakın bölgede.
41:38Ve Rusya'dan da ucuza tedarik ediyor.
41:40Evet, ucuz enerji sağlayabilecek komşuları var.
41:43Buna rağmen alamıyor.
41:44Bir de Türkiye gibi aynı şekilde enerji bağımlılığı olan ülkelerden 10 kat yüksek enflasyonunuz var.
41:50Böyle bir şey ifade olamaz.
41:52Yani Türkiye sadece Avrupa'da değil, Akdeniz'de, Kafkasya'da ve Orta Doğu'da İran'dan sonra en yüksek enflasyona sahip ülke.
42:00İran'da %50, bizde %32.
42:03İran'da ABD ambargosu var yıllardır.
42:05İsrail, ABD saldırısı var.
42:07Lübnan'da %17.
42:09Ukrayna'da ve Rusya'da %5 ile 7 arasında bir enflasyon var.
42:13Şimdi dolayısıyla bir izahı yok.
42:14Yani don oldu.
42:16Enerji fiyatları, savaş vs.
42:17Bunlar işin bahanesi.
42:19Yani esas dinamikler içsel dinamiklerdir.
42:21Hükümetin ekonomi yönetimindeki başarısızlığıdır.
42:24Yani bunun uluslararası faktörlerle, savaşla, enerji fiyatlarıyla açıklanması çok mümkün değil.
42:31Dediğinizde çok son derece katılıyorum.
42:33Önümüzdeki günlerde de enflasyonun düşüş eğilimine girmesi mümkün değil.
42:38Mehmet Şimşek 3 yıllığını tamamladığında muhtemelen aldığı yere çok yakın bir enflasyonla tamamlamış olacak.
42:45Yani Haziran ayına geldiğimizde şu anda %32, Şimşek %38 ile almıştı enflasyonu.
42:513 yılda indire indire 6 puan indirdi.
42:55Ama muhtemelen Haziran'da eski yerine getirmiş olacak.
42:58Buradan da varın ekonomi yönetiminin başarısını düşünün.
43:02Şimdi bir yanda evet enflasyon var.
43:05Enflasyon karşısında maaşlardaki kayıp var ama bir diğer yanda da biliyorsunuz Türk lirasındaki boğazdan değer kaybı var.
43:12Paranın da pul olması durumu var.
43:14Merkez Bankası Başkanı Karahan Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bir sunum gerçekleştirdi.
43:20Cumhuriyet Halk Partisi Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ise TL'deki değer kaybına dikkat çekti.
43:27Böyle elinde de dövizler vardı.
43:29Kısacık bir ses var bir onu dinleyelim.
43:32Son kısımda da onu sormak istiyorum.
43:33Bir euro 50 TL'mize eşit.
43:38Bakın bu en büyük banknotumuz.
43:40En büyük banknotumuz.
43:43Bu banknot pasaport gibi bir ülkenin onurudur, şerefidir.
43:47Maalesef kötü yönetim sayesinde geldiğimiz durum 5 Amerikan dolarına eşit.
43:53Bu ilk çıktığı zaman hepiniz biliyorsunuz 131 dolar iken şu anda 5 dolar, 5 dolar 200 TL'den daha fazla yapıyor.
44:03Bunun sorumlusu Mehmet Şimşek dersek az söylemiş oluruz.
44:07Berat Ayrım Arayat dersek az söylemiş oluruz.
44:10O gülümsemesiyle meşhur nebati dersek az söylemiş oluruz.
44:14Bunların hepsinin atama kararnamesi kimin imzası var?
44:19Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın imzası var.
44:212020'den bu yana tam 5 Merkez Bankası Başkanı değiştirilmişiz.
44:26Ama atanana değil atayana bakın burada da.
44:30Elimizde bu 500 TL var.
44:32Bir bizim basmış olduğumuz.
44:34Burada bir de Mehmet Şimşek resmi var.
44:36Bu muhterem mi tanıyorsunuz?
44:39Bu muhterem biliyorsunuz Recep Tayyip Erdoğan'ın 2018'den sonra suçladığı ama sonra denize düşen yılana sarılır misali Mehmet Şimşek'i
44:49göreve getirdi.
44:51Eskiden 200 TL çocuğunuza verdiğiniz zaman mutlu oluyordu.
44:54Şimdi dalga geçme baba benim ne diyor parayı atıyor üzerimize.
44:57Soracağız Merkez Bankası Başkanı'na.
45:00Diyeceğiz ki 5 bin lira mı basacaksın, 500 lira mı basacaksın.
45:04125 ülkenin yıllık enflasyonu bizim aylık enflasyonumuzla daha düşük.
45:14Şimdi TL'deki değer kaybına dikkat çekti Beli Ağbaba.
45:17Çekilmeyecek gibi de değil.
45:18Bir de şu bilgiyi de paylaşayım.
45:20Sonra hemen sözü size bırakayım.
45:21En düşük %20'lik gelir grubu toplam gelirin sadece %6.3'ünü alırken
45:26bu grubun harcamaları içinde en ağırlıklı pay gıdaya gidiyor.
45:30%30.4 ile en yüksek %20'lik grupsa toplam gelirin %48.1'ini elde ediyor.
45:38Onlarsa gıdaya gelirlerinin sadece %12'sini harcıyorlar.
45:42Yani aslında herkesin enflasyonu da aynı değil.
45:45Gelir dağılımındaki adaletsizlik sebebiyle.
45:483 dakikam var Aziz Çelik sözü size bırakıyorum.
45:51Evet önce son söylediğinize şu vurgu yapayım.
45:54Çok haklısınız.
45:55Herkesin enflasyona aynı değil.
45:57Düşük gelirler çok büyük bir bölümüne gelirlerinin gıdaya harcadıkları için
46:01çok daha ciddi bir biçimde hissediyorlar enflasyonu.
46:04TL meselesine gelince şimdi 200 TL biliyorsunuz Ocak 2009'da çıkarıldı.
46:10En büyük banknot olarak çıkarıldı.
46:12O günden bugüne kadar enflasyon %2500 oldu.
46:17Dolayısıyla 200 TL'nin şu anki karşılığı 5000 TL.
46:20Yani 5000 TL ile ancak o zamanki bu şeyi alabiliyorsunuz.
46:25Ya da diğer ifadeyle şunu söyleyeyim 8 liraya düştü.
46:28Yani 200 TL'nin değeri 8 liraya düştü.
46:31Dolar olarak da demin Veli Ağbaba 5 dolar demişti.
46:34Şu anda ben bugün hesapladım paylaştım onu 4.4 dolara düştü.
46:39Fakat ne yapıyor?
46:40Merkez Bankası ve hükümet ısrarla 200 TL yerine bir banknot basmıyor.
46:45Şu anda 5000 TL'lik banknot basmaları gerekirken basmıyor.
46:48Neden basmıyor? Çünkü psikolojik olarak şeyden korkuyorlar.
46:51Bunu yaratacağı etkiden korkuyorlar.
46:53Enflasyonla mücadeleyi böyle yapıyorlar.
46:55Böyle komik bir mücadele veriyorlar.
46:57Yani aslında kağıt full oldu.
46:58Bankacılar feryat ediyor 200 TL yüzünden.
47:01İnsanlar boşuna hammallık çekiyorlar 200 TL yerine.
47:06Fakat ısrarla ısrarla 17 yıldır hükümet %2500'lük enflasyona rağmen yeni bir banknot basmıyor.
47:13Bunun basmamasının sebebi aslında vatandaşın gözünü boyamak.
47:17Yani 200 TL'yi en büyük banknot olarak koruyor.
47:19Bunu bir sembolik mesele olarak görüyorlar.
47:22Yoksa şu anda 5007 lira yapıyor size 2009'daki 200 TL.
47:26Yani 5000 TL'lik bir banknot olması lazım şu anda Türkiye'nin o zamanki şeyi arayabilmesi için.
47:32Bu Türkiye'de enflasyonun ne kadar çarpıcı olduğunu gösteriyor bize.
47:36Yani cebemizde en büyük para 200 TL olarak duruyor.
47:38Fakat 200 TL ile şu anda çorba içemiyorsunuz.
47:41O kadar ciddi bir şeyle erimeyle karşı karşıyayız.
47:45Kesinlikle bir diğer yandan enflasyon artı paranın pul olmasını da en acı şekilde.
47:51İlk başta sizin de söylediğiniz gibi en dar gelirli grup, en yoksullaşan grup daha ağır hissediyor.
47:58Çok teşekkür ederim Prof. Dr. Aziz Çelik katıldığınız için.
48:01Ben teşekkür ederim İzleyman Hanım.
48:04Teşekkürler çok sağ olun.
48:05Süremin sonuna geldim.
48:06Değerli izleyenler parantezi noktalıyoruz.
48:08Yarın aynı saatte görüşmek üzere.
48:10Ece Öner karşınızda olacak.
48:11Halk Ana Haber'le iyi akşamlar.
Yorumlar