01:00Maria Cristina Alberto, isang pediatrician.
01:03Good morning po, Doctina, and welcome to Rise and Shine, Pilipinas.
01:07Welcome back, Doctina. Good morning.
01:09Hello. Magandang-magandang umaka po sa ating lahat.
01:13Ayan, Doctina, ngayong World Asthma Day, maring niyo po bang ipaliwanag para sa kalaman ng ating mga televiewer sa simpleng
01:21salita,
01:22ano po ba yung pediatric asthma at bakit nga ba mas at risk ang mga bata sa mga triggers sa
01:30parigid?
01:31Okay, ang hikam po ay isang panghabang buhay na kondisyon ng baga kung saan nagkakaroon ng pamamaga na daanan ng
01:40hangin or pagsigit nito
01:41na nagre-resulta sa paulit-ulit na ubo sa mga bata, hirap sa paghinga, recess, or pagsipol ng baga.
01:49Ito ay sadyang mas dalikado sa mga bata dahil una sa lahat, ang nag-de-develop pa lang yung kanilang
01:55mga bangga o ito ay immature.
01:57At the same time, nagkakaswaliit din ang tubo ng kanilang baga, kaya mas prone ito sa pagsisikip at pagsasara.
02:07At at the same time, syempre dahil ang mga bata ay mahina pa ang immune system,
02:11mas prone din sila sa mga viral infection, na pinakakatalasang dahilan na nanghiga o trigger, nanghiga sa mga kabataan.
02:19So, yan po yung mga dahilan kung bakit ang mga bata ay mas high risk for severe asthma.
02:25Ayun, Doc. Marami sa mga magulang ang nalilito.
02:28Paano po ba matutukoy kung ang nararanasang sintomas po ng bata, simpleng ubo at sipon lang?
02:34O senyalis na pala po ng isang asthma attack, ano po ba yung mga red flags na dapat bantayan?
02:40Ang respiratory tract infection ay nagkakaiba sa hikas.
02:45Una sa lahat, ang respiratory tract infection ay katalasang may lagnat.
02:50Ang hika naman ay katalasang walang lagnat.
02:53Ikalawa, katalasang din ang respiratory tract infection ay may pagkaroon ng saman ng pakiramdam ng bata,
03:00na may pagsisipo, patanakit ng katawan.
03:02Ang hika naman ay katalasang wala nito.
03:05So, yung kano'ng mahalaga din siyempre na alamin yung history, yung medical history ng bata,
03:10ito ba ay paulit-ulit na nangyayari, ito ba ay may known triggers,
03:14at ang bata pa ay may history ng eczema, allergy sa mga pagkain, allergy sa alikapok,
03:21at may family history ng asthma.
03:23So, kung lahat ng ito ay mayroon ang bata,
03:26mas papahor tayo sa diagmusis ng hika kumpara sa respiratory tract infection.
03:31Ang hika ay sadyang nakamamatay na sakit, kaya hindi po ito dapat binapaliwala.
03:36Ang yung mga red flags na hika, una sa lahat, kung ito ay paulit-ulit na nangyayari,
03:40at nagkakaroon ng hirap sa paghinga ang bata,
03:44ay dapat kagalito ipakonsulta.
03:46Ang pangingitim sa bata, mabilis na paghinga, paglakti ng putas ng ilong,
03:51paghumihinga, hirap sa pagkain,
03:53at pagbabago sa changes o sa sensorium ng bata ay mga red flags sa hika.
04:00Okay, Doktina, ito po ah, kaugnay doon sa may sitwasyon sa Alba ngayon.
04:04Dok, gano'n po ba kadalikado yung volcanic ash?
04:08Partikular na doon sa mga developing lungs o baga ng mga bata.
04:12Ano po yung epekto nito kapag nalanghap nila yung mga maliliit na particles ng abo?
04:19Okay, ang particles ng ashes ay napakaliliit at ito ay maaari magundi ng silika,
04:25of course, alikapo at asido na maaari makadamage sa baga ng mga bata.
04:30Although rare talagang permanente na pagkasira ng baga.
04:34Kung ito ay mangyayari sa matagal ng panahon,
04:36ito ay makakaapekto sa development ng lungs.
04:39Lalo na sa mga bata may hika.
04:42Ang particulate ng volcanic ash ay maaaring masinghot ng mga bata
04:48na magdudulot ng pamamaga ng baga at ang tubo nito
04:53at pagsisikip, magkakaroon ng mas paraming plema sa baga
04:56na maaaring mag-trigger ng hika.
04:58So napakahalaga na iwasan talaga ng mga bata na lumaba sa bahay,
05:04lalo na sa Bicol.
05:04So nakakalungkot po yung nangyari na ito.
05:08So sana po umiwas po sa paglabas ng mga bahay.
05:12At kung lalabas mo na ang mga bata,
05:14ay panikuladuhin yung pasuot po ng maskara.
05:16Ang preferred po na maskara sa paglabas,
05:19ay tiyatawag nating N95 maskara
05:21na makakapag-filter ng uliliit na particles ng ashes.
05:25At kung wala po na ito,
05:27ito yung lalabas po ay sana po
05:29gumamit ng pasang tuwalya
05:31para po hindi masinghot ng mga bata
05:33ang volcanic ashes.
05:36Dok, tina sakaling magkaroon ng matinding atake
05:39o hika o asma attack
05:42ang isang bata sa gitna ng ganitong kalamidad,
05:44ano po ba yung mga dapat first aid
05:46o yung unang lunas na gawin ng mga magulang
05:48sa kanilang mga tahanan?
05:52Ang paunahing gamot sa asma na
05:55rescuer or reliever
05:57ay ang ating mga salbutamol
05:59o yung ating nebulizer.
06:01Kung familiar po kayo,
06:02yan yung pinapausok ng mga bata.
06:04O maysan din po,
06:05meron din po itong syrup or oral form
06:07na nagpapamuka ng daanan ng hangin.
06:10Meron din tayong tinatawag ng mga steroids,
06:13pwede po yung inhaler or oral
06:14na dapat laging mayroon ng mga magulang
06:17na may mga anak na asma.
06:19So panadalihing meron po natin
06:21ito sa bahay
06:22na rin hindi natin alam kung
06:23kailan matitrigger ang asma.
06:25Sa mga bata.
06:26Particular sa kondisyon ngayon
06:27sa albay kung saan,
06:28hindi naman in-expect ng lahat
06:29na may biglang
06:31sasabog ang vulcan.
06:32So dapat ang mga magpiyang
06:33ngayon ay maghanda
06:35ng mga verbalizing solusyon
06:37para sa asma
06:38para hindi po
06:39atakihin na niya
06:40ang mga bata.
06:41Ayun.
06:41Panghuli na lamang po, Doc.
06:43Ano po yung mga
06:44mensahe po ninyo
06:45para sa ating mga
06:46ka-RSP parents po
06:47para manatiling malusog
06:49ang baga
06:49ng kanilang mga anak,
06:51lalo na po ngayong
06:52World Asthma Day.
06:55Sa mga magulang,
06:56halaga po na
06:57ang bata ay makahiwa
06:59sa asma
07:00dahil ito po ay hindi
07:01simple po buwan
07:02sipon lamang.
07:03So tayo po ay
07:04umiwas sa paninigarilyo,
07:06pagkakaroon ng
07:07exposure
07:08ng mga bata
07:09sa nerve triggers
07:10at tandaan po natin
07:11ang mga red flags
07:12sa higa
07:12at kung meron dito
07:13ang bata
07:13ay dalit po kagad
07:14sa pinakamalapit
07:16ng doktor.
07:16At of course,
07:17always maintain
07:18good nutrition
07:19sa mga bata
07:20para po maiwasan
07:21ang pagkakaroon
07:22ng severe asthma attacks.
07:24Ayan.
07:24Maraming salamat,
07:25Dr. Tina,
07:26sa pagbibigay ng
07:26kaalaman patungkol
07:27sa sakit na asma
07:28at ingat po
07:29sa ating mga ka-RSP,
07:30lalo na dyan
07:31sa mga kababayan natin
07:32sa Alvay.
07:33Maraming salamat.
07:34Again, Dr. Tina.
07:35Thank you, Doc.
07:36Maraming salamat.
Comments