- 1 day ago
Η ζωή και η πορεία του Κωνσταντίνου Καραμανλή σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή της σύγχρονης Ελλάδας. Στο βίντεο παρουσιάζεται η διαδρομή του μέσα από γεγονότα, μαρτυρίες και ιστορικά στιγμιότυπα που καθόρισαν τη δημόσια παρουσία του. Η αφήγηση φωτίζει κρίσιμες στιγμές, επιλογές και καμπές που διαμόρφωσαν την πορεία της χώρας. Ένα δραματικό και ανθρώπινο πορτρέτο μιας προσωπικότητας που έζησε στο επίκεντρο της ιστορίας.
Category
📚
LearningTranscript
00:00Συχνά σκεπτόμουν τη συγκίνηση που θα δοκίμαζα
00:03όταν θα ξαναπατούσα το έδαφος της πατρίδος.
00:07Με τη σκέψη αυτή εδάκριζα προκαταβολικά
00:10κι όμως ουδέποτε υπήρξα τόσο ψύχρεμος
00:14όσο τη στιγμή που έφθανα στο αεροδρόμιο.
00:17Γιατί το αίσθημα των ευθυνών ήταν τόσο έντονο
00:21ώστε να εξαφανίζει κάθε άλλο αίσθημα.
00:44Στις 20 Ιουλίου του 1974
00:46οι Τούρκοι μπήκαν στη Κύπρο.
00:49Στην Ελλάδα κηρύχθηκε γενική επιστράτευση.
00:52Η κυβέρνηση είχε εξαφανιστεί.
00:55Το κράτος ήταν ανύπαρκτο.
00:57Η Ελλάδα ήταν στο γύλος του γκρεμού.
01:00Τρεις μέρες αργότερα
01:02τις πρώτες ώρες της 24ης Ιουλίου
01:05προδιώθηκε στο αεροδρόμιο του ελληνικού
01:08ένα μικρό τζέτ.
01:10Επιβάτης του ήταν ο άνθρωπος
01:12που είχε κληθεί να επιτελέσει ένα
01:14τιτάνιο έργο.
01:16Να ξαναφέρει τη δημοκρατία στην Ελλάδα
01:18να αποφύγει τη σύραξη
01:20να σώσει την πατρίδα μας.
01:23Τα κατάφερε και με το παραπάνω.
01:25Το όνομά του
01:26Κωνσταντίνος Καραμανής.
01:33Ο Καραμανής
01:35με τρόπο σχεδόν μαγικό
01:37πήρα αμέσως στα χέρια του την κατάσταση.
01:40Έφτιαξε κυβέρνηση
01:41εθνικής ενότητας και οδήγησε
01:43τη χώρα σε ελεύθερες εκλογές.
01:45Και αυτό ενώ οι δυνάμεις
01:47της Χούντας βυσοδομούσαν
01:49ακόμα εναντίον.
01:51Και κάθε στιγμή υπήρχε ο κίνδυνος
01:53μιας νέας δικτατορίας.
01:56Τις εβδομάδες εκείνες
01:58στη συνείδηση του ελληνικού λαού
02:00ο Καραμανής μεταμορφώθηκε
02:02σε πραγματικά μεγάλο εθνάρχη.
02:04Ελληνικό πολιτικό θαύμα
02:06χαρακτήρισε ο διεθνής τύπος
02:08τα όσα επέτυχε ο Καραμανής
02:09τους μήνους τους εκείνους του 1974.
02:11Ένωσε αμέσως όλους τους Έλληνες
02:14και επανέφερε τη δημοκρατία.
02:17Η πρώτη του κίνηση ήταν
02:19να ελευθερώσει τους πολιτικούς κρατούμενους.
02:21Να νομιμβοποιήσει όλα τα κόμματα.
02:24Και το ΚΚΕ.
02:26Κίνηση που ξάφνιασε
02:27πρώτα απ' όλα την ίδια την αριστερά.
02:31Εσείς θα αποφασίσετε
02:33αν ο άνθρωπος που μετέτρεψε
02:35τη φτωχή βαλκανική Ελλάδα
02:37σε σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα
02:39εξασφαλίζοντας την ευημερία
02:41τη δημοκρατία και την ασφάλεια της
02:43ήταν για μας
02:45τους σημερινούς Έλληνες
02:47ο σημαντικότερος πολιτικός.
02:49Δεν γνωρίζω τι επέτυχα
02:51και τι δεν επέτυχα στη σταδιοδρομία μου.
02:54Γνωρίζω όμως
02:55ότι ανέτρεψα την αντίληψη
02:57ότι η αθλειώτης αποτελεί
02:59την μοίρα της Ελλάδος.
03:21Υπότιτλοι AUTHORWAVE
03:40γεννήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα
03:42σε ένα Οθωμανικό χωριό
03:44της Μακεδονίας, το Κιούπιόι.
03:48Δεν είχε περιουσία,
03:49δεν είχε περγαμηνές,
03:51δεν είχε ψηλές γνωριμίες,
03:52δεν είχε λεφτά.
03:55Δεν ήτανε μέλος
03:56μιας πολιτικής οικογένειας.
03:58Ήταν ο πρωτότοκος γιος
04:00του Γιώργου
04:01και της Φωτεινής Καραμανλή.
04:03Έγινε άντρας
04:05μέσα από αλλεπάλληλους πολέμους,
04:07εισβολές ξένων στρατών,
04:09πολιτικούς διχασμούς.
04:11Φτώχεια,
04:12πολύ φτώχεια
04:13και ανασφάλεια.
04:15Το μοναδικό του όνειρο
04:17ήταν από τότε
04:18να αναλάβει ο ίδιος την ευθύνη,
04:20να χτίσει ένα τόπο
04:22σύγχρονο, ασφαλή
04:24και ευημερούντα
04:26μέσα από τα ερήπια
04:28της φτωχής
04:30διχασμένης βαλκανικής του χώρας.
04:33Και το έκανε,
04:34το κατάφερα.
04:36Έστω και αν χρειάστηκε
04:37να μείνει μόνος,
04:39απέναντι σε όλους,
04:41να στεγνώσει όπως είπε
04:42και η ψυχή του.
04:44Βρίσκομαι έξω από το σπίτι
04:46του Καραμανλή,
04:47του πατρικό του σπίτι.
04:49Τη παλιά εποχή
04:50τα σπίτια
04:50είχαν αριθμό αύξοντα.
04:52Ο αριθμός του Καραμανλή
04:54είναι 6-19.
04:56Ο πατέρας του ήταν δάσκαλος.
04:59Αλλά απολύθηκε
05:00γιατί βγήκε στον αγώνα.
05:02Δεν πτωήθηκε όμως.
05:04Ήταν σκληρό καρύδι
05:05και έτσι έκανε και το γιο του.
05:07Από δάσκαλος
05:08έγινε καπνοκαλλιεργητής.
05:10Και έφερα στο κόσμο
05:11άλλα 7 παιδιά.
05:15Άγρια χρόνια.
05:17Το χωριό έβραζε.
05:19Οι Βούργαροι
05:19εισφάζονταν με τους Έλληνες
05:21και όλοι μαζί με τους Τούρκους.
05:22Ανάμεσα στα φύματα
05:24και πολλοί συγγενείς του.
05:26Ο μικρός Κωνσταντίνος
05:28μεγαλώνει σε ένα σπίτι
05:29γεμάτο όπλα.
05:30Ήξερε πως ο πατέρας του
05:32ήταν μακεδονομάχος πολεμιστής.
05:37Ο φόβος
05:39να χάσει τον πατέρα του
05:40τον συνόδευε
05:41κάθε μέρα της ζωής του.
05:47Όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανής
05:49έγινε 6 χρονών
05:50το χωριό του έγινε
05:51επιτέλους ελληνικό
05:52με τη συνθήκη του Κουκουρεστίου
05:54η πρώτη Σερών.
06:03Σταυτό το κτίριο
06:04στεγαζόταν
06:05το δημοτικό σχολείο
06:06όπου πήγε ο Καραμανής
06:07μέχρι τα 12 του χρόνια.
06:09Στα 12 χρειάστηκε
06:11να αφήσει τη μάνα του
06:12και τα αδέλφια του
06:13και να πάει στο γυμνάσιο
06:15σε ένα χωριό
06:1525 περίπου χιλιόμετρα από εδώ.
06:18Τον έπιασε απελπισία.
06:20Τόσκασε δύο φορές.
06:22Οι γονείς του
06:23στο τέλος χρειάστηκε
06:24να τον βάλουν
06:25σε ένα οικοτροφείο
06:26στην Αθήνα.
06:28Οι συμμαθητές του
06:29τον θυμούνται
06:30ως ένα όμορφο παιδί
06:32ήταν και αργότερα
06:33πάντα ωραίος άντρας
06:34όμορφο
06:35κλειστό στον εαυτό του
06:37σοβαρό
06:38δύσκολο χαρακτήρα
06:40που όμως
06:42δεν ήθελα να χρωστάει
06:43χάρη σε κανένα.
06:50Το πρώτο ελευταίο σου γράμμα
06:52με συνεκκίνησε βαθύτατα.
06:54Μετέφερε τη σκέψη μου
06:55στο χωριό
06:56και προπαντώ
06:57στα παιδικά μου χρόνια.
06:59Δεν ξέρω
07:00αν θα ήμουν ευτυχής
07:01αν δεν έφευγα δυόλου
07:02από το χωριό μου.
07:03Ξέρω όμως
07:04ότι δεν θα ήμουν
07:06εάν μπορούσα να επανέλθω
07:07στα παιδικά μου χρόνια.
07:09Η ατυχία μου
07:10ήταν όταν έφυγα
07:11παιδί από το σπίτι μου.
07:13Δεν κατόρθωσα
07:14ούτε με τους γονείς
07:15ούτε με τα αδέρφια μου
07:17να δημιουργήσω δεσμούς.
07:19Ιδίως με τα αδέρφια μου
07:20που μετά τον πρόωρο
07:21θάνατο των γονιών μας
07:22με έβλεπαν περισσότερο
07:24σαν πατέρα
07:25παρά σαν αδελφό.
07:28Πολλοί πιστεύουν
07:29ότι ένας άκαμπτος
07:30και μοναχικός πισματάρης
07:32δεν κάνει για την πολιτική.
07:35Κατά τη γνώμη μου
07:36κάνουν λάθος.
07:37Η μεγάλη πολιτική
07:39σε αντιδιαστολή
07:40με τη μικροπολιτική
07:42χρειάζεται σχετικά
07:44άκαμπτες ηγεσίες.
07:45Θαραλαίους πολιτικούς ηγέτες
07:48με βαθιά ριζωμένες πεπιθήσεις.
07:51Τέτοιος ήταν ο Καραμανής.
07:53Ήξερε ακριβώς που ήθελε να πάει
07:55και τίποτα δεν τον έκανε
07:57να παρεκκλίνει.
08:01Όταν σπούδαζε
08:02στη νομική σχολή
08:03χρεοκόπησε ο πατέρας του.
08:06Αναγκάστηκε λοιπόν
08:07να βγει στη δουλειά
08:08για να ζήσει η οικογένεια.
08:09Έγινε ασφαλιστής
08:11και άρχισε να γερνάει
08:13τα φτωχά χωριά της Μακεδονίας.
08:15Ήταν μια εμπειρία
08:16που δεν λυσμώνησε ποτέ.
08:18Χρόνια μετά όταν πήρε την εξουσία
08:21ήταν ο πρώτος που έδωσε ασφάλεια,
08:24σύνταξη και περίθαλψη
08:25στους αγρότες.
08:26Έσκησε στα χωριά
08:27αγροτικούς γιατρούς.
08:34Είμαστε πια το 1932
08:36το 25χρονος Κωνσταντίνος
08:38δηλώνει πως θέλει να κατεβεί
08:41στην πολιτική.
08:42Ο πατέρας του αγανακτεί.
08:44Δεν κάνει για σένα αυτή η καριέρα.
08:46Η ζωή θα σε σπάσει.
08:48Ξανασκέψου το
08:49πριν υποβιβάσει το όνομά μας.
08:51Ούτε εγώ θα σε ψηφίσω
08:53αν πολιτευθείς του είπε.
08:57Αν έχω φιλοδοξίες
08:58είναι γιατί με ενδιαφέρουν
09:00άλλα πράγματα
09:01πολύ σημαντικότερα
09:02από μένα τον ίδιο.
09:04Αν περιμένεις να νοικοκυρευτώ
09:06και να ζήσω
09:06μια συνηθισμένη ζωή
09:07γελιές.
09:09Πιστεύω ότι δεν δικαιώνεται
09:11η παρουσία μας στον κόσμο
09:12με το να καλλιεργούμε
09:13τη μικρή προσωπική μας ευτυχία.
09:15Εγώ θέλω να αφιερωθώ στον λαό.
09:48Το 1935 εκλέχθηκε για πρώτη φορά
09:51γουλευτής Σερών με το Λαϊκό Κόμμα.
09:54Ήταν 28 ετών.
09:56Η θητεία του όμως κράτησε λίγο
09:58διότι ήρθε η δικτατορία
10:00μεταξά το 1936
10:01και μετά ο πόλεμος.
10:03Σε αυτόν δεν έλαβε μέρος
10:04εξαιτίας του πολύ σοβαρού
10:06προβλήματος βαρικοΐας που είχε
10:08το οποίο όμως κατάφερε
10:09να το αντιμετωπίσει
10:10με μια εγχείρηση
10:11στις ΗΠΑ το 1946.
10:14Και αμέσως μετά αναλαμβάνει
10:16για πρώτη φορά υπουργός
10:18υπουργός εργασίας.
10:20Η θητεία του όμως είναι σύντομη
10:22και στη συνέχεια ξαναγίνεται υπουργός
10:24συγκοινωνιών αυτή τη φορά.
10:26Στο διάστημα που έμεινε
10:27στο Υπουργείο Συγκοινωνιών
10:29κατάφερε να τσακωθεί με την ΠΑΟΡ.
10:31Έτσι ήταν η πρώτη του επαφή
10:33με εξωτερικές δυνάμεις
10:35με την Αγγλία τότε.
10:37Και αμέσως μετά αργότερα
10:39γίνεται υπουργός κοινωνικής πρόνοιας.
10:41Και σε αυτή τη θέση
10:43αναδεικνύονται για πρώτη φορά
10:45τα σπάνια ηγετικά του χαρίσματα.
10:48Είχαμε τότε
10:49εξαιτίας του εμφυλίου
10:50χιλιάδες πρόσφυγες.
10:52Πρόσφυγες δηλαδή που φεύγαν
10:54από τα χωριά
10:54για να έρθουν στις πόλεις.
10:56Διότι αισθανόνουσαν ανασφαλείς.
11:03Βράδυ στα Γιάννανα κρύωνε
11:05και κατάλαβε ότι κρύωναν
11:07πιο πολύ από τον ίδιο
11:08οι πρόσφυγες.
11:09Αργά τη νύχτα
11:10τηλεφώνησε στον Πρωθυπουργό Σοφούλη
11:12και ζήτησε και έλαβε
11:13την εξουσιοδότηση
11:14να παρέμβει σε όλη τη τοπική
11:17κρατική μηχανή.
11:18Σχολεία, κινηματογράφη
11:20και άλλα κτίρια
11:21κατελήφθησαν μέσα στη νύχτα
11:23για να στεγάσουν τους πρόσφυγες.
11:25Μέσα σε μια νύχτα
11:26έλυσε το πρόβλημα
11:28χιλιάδων προσφύγων.
11:32Σκεφτείτε πόσους μήνες και χρόνια
11:34συζητούμε σήμερα
11:35για το επίδομα θέρμανσης.
11:37Αυτό έγινε εκεί
11:38σε μια νύχτα μέσα.
11:40Χρόνια μετά
11:41θυμώνουσαν το βράδυ εκείνο
11:43οι πρόσφυγες στα Γιάννανα.
11:44Είχαν βρει έναν πολιτικό
11:46που νοιάστηκε για αυτούς
11:48και έδρασε και ραυνοβόλα.
11:56Το 1951
11:57ο στρατάρχης Παπάγος
11:59ίδρυσε τον ελληνικό συναγερμό.
12:01Ο Καραμανλής προσχωρεί.
12:04Τον ίδιο χρόνο
12:05νυμφεύδε την Αμαλία.
12:06Ήταν μια
12:07καταπληκτική σύζυγος πολιτικού.
12:10Ήταν όμορφη, φίνα,
12:12καλλιεργημένη
12:13και ήταν ανιψιά του Παναγιώτη Κανελόπουλου.
12:15Μου είχε διηγηθεί η ίδια η Αμαλία
12:18πώς γνώρισε για πρώτη φορά τον Καραμανή.
12:20Τον είδε να μπαίνει σε ένα εστιατόριο.
12:22Δεν ήξερα ποιος ήταν
12:23και μέσα της είπε
12:25«Αυτόν θα τον παντρευτώ».
12:30Η Αμαλία ήταν τόσο όμορφη
12:32όσο και αξιοπρεπής.
12:34Και μολονότι ουδέποτε αναμεινιόταν
12:37στη δημόσια ζωή
12:39συμπαραστάθηκε με αφοσίωση
12:40στη δύσκολη σταδιοδρομία μου.
12:45Είναι καταπτυκτικό να δει
12:47κανείς τις φωτογραφίες του Καραμανή
12:49με ηγέτες μεγάλων χωρών.
12:52Εδώ είναι με τον Ερού, τον Κένετι,
12:55τον Ντομπολ, τον Άιζενχαρ.
12:56Έχει κανείς την αίσθηση
12:58βλέποντας τον Καραμανή
12:59ότι είναι ίσως
13:02με όλους αυτούς τους μεγάλους
13:03που προσωπούν τεράστιες χώρες,
13:06παντοδύναμες.
13:07Και όμως ήταν ο Καραμανής
13:09από τη μικρή Ελλάδα
13:11κάποιος που στεκόταν
13:12ακριβώς το ίδιο ύψος.
13:18Το 1962, ο Τζον Κένετι,
13:21ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτιών,
13:23είχε πει για τον Καραμανή.
13:26Είναι ένας από τους
13:27σημαντικούς πολιτικούς άντρες
13:29της Ευρώπης.
13:30Και συμπλήρωσε, για να πω την αλήθεια,
13:33τον θεωρώ τον σημαντικότερο
13:35από όλους.
13:37Ο Άγγλος Πρωθυπουργός
13:38Χάρολδ Βίλσον, το 1975,
13:41ένα χρόνο μετά την αποκατάσταση
13:44της Δημοκρατίας, είπε
13:45«Αν υπήρχε βραβείο
13:48Νόμπελ Δημοκρατίας,
13:49εκείνος που έπρεπε να το πάρει
13:52είναι ο Κωνσταντίνος Καραμανής».
14:00Ο Παπάγος το αναθέτει
14:02το Υπουργείο Δημοσίων Έργων.
14:04Σε αυτό το Υπουργείο,
14:05ο Καραμανής ολοκληρώνει
14:07το αρχηγικό του προφίλ,
14:09με τρόπο θεαματικό.
14:10Κύριο χαρακτηριστικό
14:12η ταχύτητα των αποφάσεων.
14:13Οι αποφάσεις δεν λιμνάζουν
14:16με το Καραμανή.
14:17Βλέπει το πρόβλημα
14:18και αποφασίζει.
14:20Χαρακτηριστικό παράδειγμα
14:21εδώ, η Λύκη.
14:23Η Αθήνα είχε πρόβλημα.
14:24Τότε το νερό
14:25έρχονταν μόνο από τη λίμνη του Μαραθώνα.
14:27Σε τρία χρόνια έρθε το νερό
14:29από την Λύκη.
14:30Καραμανής.
14:41Έφερε δρόμους και ηλεκτρικών
14:43σε όλα τα σημεία της χώρας.
14:45Εξυγχρώνισε λιμάνια
14:47και αεροδρόμια.
14:48Δημιούργησε τις υποδομές
14:50για επενδύσεις.
14:51Τότε και αργότερα
14:53πολλοί τον κατηγόρησαν
14:54για αυθέρατες επιλογές.
14:59Του τύχαιναν και δύσκολα.
15:02Μεγάλοι σεισμοί
15:03ισοπαίδωσαν Βόλο,
15:05Ιόνια Νησιά και Σαντορίνη.
15:07Έβαλε τότε τον στρατό να δουλεύει
15:09μέρα νύχτα, με προβολής.
15:11Έκτισε 72.000 σπίτια
15:14και επισκεύασε
15:15όλα τα δημόσια κτίρια.
15:17Η Κεντρό Ελευθερία έγραφε
15:19τα έργα του Καραμανλή
15:21οδηγούν πολλούς να πιστεύουν
15:22ότι είναι ο μόνος
15:24από τον συναγερμό που εργάζεται.
15:30Το 1955 ο Παπάγος πέθανε
15:33και ενώ όλοι περίμεναν
15:35ότι θα τον διαδεχθεί
15:36ο Στέφανος Στεθανόπουλος
15:37ή ενδεχομένως ο Παναγιώτης Κανελόπουλος
15:40ο βασιλιάς Παύλος
15:42όπως είχε δικαίωμα από το σύνταγμα
15:44όρισε κάποιον άλλο,
15:46τον Κωνσταντίνο Καραμαντή.
15:48Όπως ήταν φυσικό, ο Καραμαντής
15:50είχε τότε λόγω των έργων του,
15:52αυτό που είχε δείξει ο Συπουργός Δημοσίων Έργων
15:54τεράστια αποδοχή
15:55και αμέσως φάνηκε ότι η κοινή γνώμη
15:58υιοθέτησε αυτό που έκανε ο βασιλιάς.
16:00Αλλά όπως γίνεται πάντοτε
16:02στο τόπο μας, ο θαυμασμός
16:04για το Καραμαντή έφερε
16:06και το φθόνο, γιατί στο τόπο μας
16:08δεν αντέχουμε να μην φθονούμε.
16:10Όταν εμφανίστηκα στην πολιτική
16:13δημιούργησα αντιπάθειες.
16:14Δεν ήμουν από πολιτικό τζάκι.
16:16Δεν ανήκα στη λεγόμενη υψηλή κοινωνία.
16:19Συνεπώς, ήμουν μια εξορυγιστική περίπτωση.
16:25Έχω το θάρρος να λέγω την αλήθεια
16:27και αυτό το αποδεικνύει όλη μου η πολιτική παρουσία.
16:31Ακόμα και όταν γνωρίζω πως είναι δυσάρεστη.
16:38Η πρώτη οχταετία του Καραμαντή, 1955-1963,
16:42ήταν αναμφισβήτητα τα χρόνια
16:44όπου η Ελλάδα μεταμορφώθηκε
16:46σε μια οικονομικά αναπτυγμένη χώρα.
16:48Και αυτό ήταν σε μεγάλο βαθμό δικό του έργο.
16:52Και αυτό νομίζω ξεκινά από τη συμβολική του πράξη.
16:55Να μετονομάσει το κόμμα του
16:57σε Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση.
16:59Και από τις τρεις λέξεις,
17:01αναμφισβήτητα η σημαντικότερη
17:03για τον Καραμαντή ήταν το Ριζοσπαστική.
17:07Αργότερα,
17:07στη δεύτερη οχταετία,
17:09ξανά είχαμε το Ριζοσπαστικό
17:11φιλελευθερισμό αυτή τη φορά.
17:13Αυτό που προσπάθησε εκείνα
17:15τα χρόνια της αλλαγής ο Καραμαντής να κάνει
17:17ήταν να εξομαλύνει την πολιτική ζωή.
17:20Τον μετεμφυλιακή
17:21αυτή περίοδο. Δεν ήταν εύκολο
17:23διότι ήταν τότε το
17:25απόγειο του ψυχρού πολέμου, το οποίο
17:27έβαζε περιορισμούς.
17:29Αλλά δοκίμασε. Προσπάθησε
17:31να κάνει το κόμμα του
17:32όχι αρχηγικό, αλλά κόμμα
17:35στελεχών. Δεν δίστασε
17:37να βρει ανθρώπους από
17:39αντίπαλες παρατάξεις. Αρκεί
17:41να ήσαν ικανοί και καλοί. Έτσι
17:43ήρθαν από το κεντρό χώρο
17:44ο Κωνσταντίνος Τσάτσος και ο Ευάγγελος
17:47Αβέροφ.
17:48Εθνική ανεξαρτησία,
17:51εθνική ασφάλεια
17:52και εθνική αξιοπρέπεια.
17:55Αυτό θα είναι το τρίπτυχο
17:56της εξωτερικής πολιτικής.
17:58Για να εξασφαλιστούν ωστόσο αυτά
18:00χρειάζεται εθνική ισχύς.
18:03Χρειάζεται εθνική ενότητα.
18:07Στην οικονομική ζωή της χώρας
18:09γίνεται κοσμογωνία.
18:11Είναι τα χρόνια της μεγάλης
18:13οικονομικής ανάπτυξης.
18:14Για πρώτη φορά αρχίζει η σοβαρή
18:16ανάπτυξη βιομηχανίας.
18:18Ο Καραμανής κάνει μεγάλα έργα, έργα υποδομής.
18:21Ένα τεράστιο νέο δίκτυο
18:23αεροδρόμων μεταμορφώνει την Ελλάδα.
18:25Λιμάνια, αεροδρόμια,
18:27μονάδες ηλεκτροπαραγωγής,
18:29εξυγχρονίζονται οι τηλεπικοινωνίες.
18:31Όλα αυτά γίνονται γρήγορα.
18:34Αν τους συγκρίνει κανείς
18:35με τη σημερινή εποχή,
18:36αυτή είναι η μεγάλη διαφορά.
18:38Η ταχύτητα με την οποία κινείται ο Καραμανής.
18:42Ήξερε καλά
18:43τι σημαίνει ο χρόνος.
18:44Ο χρόνος είναι χρήμα.
18:46Αργότερα θυμάμαι μου έλεγε
18:48εδώ στην Ελλάδα συζητούμε πολύ
18:51για να μην αποφασίζουμε.
18:53Είχε την αίσθηση της ανάγκης
18:55να γίνουν τα πράγματα γρήγορα.
19:03Από πεποίθηση είμαι ο παδός του μέτρου
19:05που αποτελεί τη βάση της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη.
19:09Δεν αγνοώ όμως και τον Πλάτωνα
19:11που μας διδάσκει ότι για να πραγματοποιηθούν
19:13μεγάλα έργα
19:14χρειάζεται και οραματισμός.
19:17Στα πλαίσια του πολιτικού εξυγχρονισμού
19:20ο Καραμανλής έδωσε ψήφο
19:23στις γυναίκες.
19:24Για σκεφτείτε το λίγο
19:26πόσο αναχρονιστικό ήταν
19:28πριν από μόλις 50 χρόνια
19:31ο μισός πληθυσμός να μην έχει ψήφο.
19:33Το έλυσε λοιπόν αυτό το ζήτημα.
19:35Και μάλιστα αμέσως
19:37όρισε υπουργό τη Λίνα Τσαλδάρη
19:40η πρώτη υπουργός στο 55.
19:46Καμία σκοπιμότητα δεν είναι ιερότερη
19:49από το ίδιο το δικαίωμα του πολίτη
19:51να αποφασίζει ο ίδιος για τη μοίρα του.
19:56Το άλλο μεγάλο πρόβλημα που έπρεπε τότε
19:59να διευθετήσει ήταν το Κυπριακό
20:00που έμενε να γίνει ξανά εφιάλτης του
20:03το 1974.
20:05Η μοίρα το έφερε
20:06έλεγε αργότερα εγώ να πρέπει να λύσω
20:09κάθε φορά το Κυπριακό.
20:11Στη ζηρίχη του 59 πάντως
20:13η Μεγάλη Βρετανία
20:14είχε υπονομεύσει κάθε πιθανότητα για ένωση.
20:17Το δίνουμε για την Κύπρο
20:19ήταν ανεξαρτησία ή ριχοτόμηση.
20:21Ο Μακάριος ήταν χαρισματικός
20:24αλλά ίσως γι' αυτό ο Καραμανλής
20:26δεν τον πολυεμπιστευόταν.
20:28Η συμφωνία που υπέγραψαν τελικά
20:30με την Κύπρο
20:31έκανε την Κύπρο ανεξάρτητο κράτος
20:34αλλά έπρεπε για να είναι
20:37βιώσιποι να επιδείξουν
20:38όλες οι πλευρές μεγάλη σύνεση.
20:41Συναίσθησε λοιπόν
20:42στον Μακάριο
20:44πάρτε συμφωνίες και δούλεψέτε
20:46συμπομονητικά.
20:47Αλλά εκείνος τον αγνόησε.
20:53Η κυβέρνηση Καραμανλή
20:56δημιουργεί τις προϋποθέσεις
20:57να γίνουν μεγάλες επενδύσεις
20:59στην Ελλάδα. Πώς το έκανε αυτό.
21:01Πρώτον το ίδιο το περιβάλλον
21:03οικονομικό και πολιτικό
21:05ήταν σταθερό το οποίο είναι
21:06πολύ σημαντικό στοιχείο για να γίνουν
21:09επενδύσεις. Δεύτερον δημιούργησε
21:12μια νομοθεσία
21:13που μπορούσε να προσελκύσει
21:15μεγάλες επενδύσεις από το εξωτερικό
21:17διότι τους έδινε εγγυήσεις
21:19και ο κόσμος αισθανόταν ασφαλής
21:21και κατάφερε αυτό που εκείνη την εποχή
21:25ήταν εξαιρετικά δύσκολο
21:26να έρθουν πολλά κεφάλαια
21:28από το εξωτερικό και να επενδυνθούν
21:30στην Ελλάδα. Ένα παράδειγμα
21:32από εκείνη την εποχή είναι αυτό που
21:34βρισκόμαστε τώρα εδώ. Τα ναυπηγία
21:36τους Καραμαγκά. Τότε έγιναν
21:38χάρη στην νομοθεσία που
21:39θεσπίστηκε επί των ημερών Καραμανλή.
21:54Υπηρέτησα τον τόπο αυτό
21:56επί μακρόν χρόνο.
21:57Τον υπηρέτησα με πίστη και εντυμότητα.
22:00Τον υπηρέτησα με αυταπάρνηση.
22:03Του προσέφερα ασφάλεια,
22:05σταθερότητα και πρόοδο.
22:07Του προσέφερα δηλαδή
22:09ό,τι μπορεί να ζητήσει ένας λαός
22:11από την κυβέρνησή του.
22:30Την ίδια εποχή
22:31από αυτό το περιβάλλον
22:33και την νομοθεσία
22:35δημιουργούνται επενδύσεις
22:36από Έλληνες βιομηχανούς και επιχειρηματίες.
22:39Που και αυτοί υποφελούνται αυτού του νέου κλίματος.
22:41Ο Δέκαραμανής καταφέρνει
22:43να γοητεύσει μερικούς μεγάλους Έλληνες εφοπλιστές
22:46τον Ιάρχο και τον Ωνάση
22:48να φέρνουν και αυτοί τα λεφτά τους
22:50να επενδύσουν στην Ελλάδα.
22:51Είπαμε πριν για τα ναυπηγεία.
22:53Έργο του Ιάρχου εκείνης εποχής.
22:56Την ίδια όμως στιγμή
22:58για να μην μείνει πίσω
22:59ο Ωνάσης αγοράζει τη ΤΑΕ
23:01μια μικρή τότε αεροπορική εταιρεία
23:03βαλκανικού τύπου και λιγότερο
23:05με κάτι μικρές ντακώτες
23:07και δημιουργείται η Ολυμπιακή των πέντε υπήρων.
23:09Όλα αυτά
23:10χάρη σε αυτή την νομοθεσία
23:13εκείνης της εποχής.
23:19Το πνεύμα της κλασικής Ελλάδας
23:21άλλαξε τον κόσμο.
23:24Η σημασία του είναι οικουμενική
23:26και το νόημά του πάντοτε επίκαιρο.
23:33Πίστευα πάντα
23:34ότι τα έθνη τοποθετούνται στην ιστορία
23:37κυρίως με τις πολιτιστικές τους επιδόσεις.
23:42Για να καταλάβουμε το Καραμανλή
23:44είναι σημαντικό να κατανοήσουμε
23:47τη βαθιά του πίστη
23:48στην έννοια της Ελλάδας.
23:50Ήταν πολύ περήφανος που ήταν Έλληνας
23:52και πίστευε ότι αυτή
23:54η ελληνικότητα, αυτή
23:56η κληρονομιά είναι αυτό που
23:58συνδέει την Ελλάδα, την Ελλάδα
24:00των Βαλκανίων με την Ευρώπη.
24:03Αυτό η ελληνικότητά μας,
24:06αυτό που έχουμε όλοι μας μέσα
24:07προσδιορίζει τη μοίρα μας.
24:09έτσι πίστευε ο Καραμανλής
24:11και έτσι πρέπει να τον δούμε
24:13για να καταλάβουμε τα όσα έκανε.
24:29Χρηματοδοτήσε όλη τη χώρα να σκαφές
24:31σαν και αυτές που έφεραν
24:34στο φως τους θησαυρούς της Βεργίνας.
24:37Αναμορφώνει επίσης τον μαγικό χώρο
24:39των Δελφών και της Ολυμπίας.
24:41για να βάλει την Ελλάδα στο χάρτη
24:45του διεθνούς πολιτισμού
24:46αλλάζει την όψη της.
24:54Συνεργάζεται με τον Πικιόνι
24:56και αναδιαμορφώνει την περιοχή
24:59γύρω από την Ακρόπολη.
25:01Θεσπίζει το Φεστιβάλ Αθηνών
25:03Επιδαύρου, Φιλίππου και Δοδόνης
25:05αναστηλώνοντας τα αντίστοιχα θέατρα.
25:10Ζητάει από τον Ανδρέ Μαδρό
25:12να τον βοηθήσει να στήσει το ήχος και φως.
25:15Φτιάχνει την εθνική πινακοθήκη.
25:18Το Δύο Αθηνών.
25:19Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.
25:22Το Θέατρο Λικαβητού.
25:24Φιλοδοξεί μάλιστα να φιλοξενεί μόνιμα
25:27τους Ολυμπιακούς αγώνες.
25:28Εξού και οι επενδύσεις σε αθλητικές εγκαταστάσεις.
25:31Το Καραϊσκάκι, το Παλέντες Σπορ στο Φάδερο,
25:34το Ολυμπιακό Στάδιο, το Καφτά Τζόγλιο,
25:37το Παλέντες Σπορ Θεσσαλονίκης.
25:39Και στην παιδεία δεν μένει πίσω.
25:41Δημιουργεί τον Οργανισμό Σχολικών Κτηρίων
25:43που κατασκευάζει 4.300 έρθουσες.
25:47Ξεκινούν τα έργα για την Πανεπιστημίου Πολυαθηνών και Θεσσαλονίκης.
25:51Και πάει λέγοντας.
25:53Όλο έργα.
25:59Έχει λεχθεί σωστά ότι η δημοκρατία χωρίς παιδεία
26:02είναι υποκρισία χωρίς όρια.
26:06Αλλά είναι εξίσου σωστό
26:08ότι παιδεία χωρίς δημοκρατία
26:10είναι εμπεγμός.
26:17Εκείνα τα χρόνια
26:18η άποψη του αυτή διοχετεύεται
26:21στην ανάπτυξη του τουρισμού
26:22που πέρα από τα οικονομικά του ωφέλη
26:25έχει σκοπό να ξαναβάλει την Ελλάδα
26:28στο χάρτη
26:29ως φορέα αυτού του σπουδαίου
26:31μεγάλου πολιτισμού.
26:33Δημιουργούνται αναρρύθμιτα ξενία
26:36στις περιοχές που έχουν αρχαιολογικό
26:38ή άλλο πολιτισμικό ενδιαφέρον.
26:40Ιδρύονται τα μεγάλα φεστιβάλ
26:43των Αθηνών και της Επιδάμου.
26:45Χτίζονται δεκάδες μοσχεία.
26:48Όπως η υποδομή των ενεργειακών πηγών
26:50των μεταφορών ή των νομοθετικών ρυθμίσεων
26:53είναι απαραίτητη
26:55για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας
26:57η ανάπτυξη του τουρισμού
26:59είναι για τον Καραμανλή
27:00απαραίτητη για να ξαναέρθει
27:03στο προσκήνιο η Ελλάδα
27:04ως πολιτιστική οντότητα
27:06ως σύμβουλο και δύναμη.
27:08Στο τέλος της οχταετίας Καραμανλή
27:11ο τουρισμός είχε ανέβει
27:13κατά 250%.
27:19Την ίδια χρονιά που η Ελλάδα
27:21κατάφερε να συνδεθεί με την Ευρώπη
27:23ο Καραμανλής
27:25στην Ελλάδα αντιμετώπιζε προβλήματα.
27:28Ο λαός είχε οικονομικά
27:29προβλήματα, η αριστερά ανέβαινε
27:32και διαδηλώσεις είχαμε
27:34αλλά ο Καραμανλής ενώ τα καταλάβαινε
27:36όλα αυτά, καταλάβαινε το λαό,
27:37καταλάβαινε τα προβλήματά του
27:39θεωρούσε ότι αυτό ήταν το αναγκαίο
27:41αντίτιμο για την οικονομική πρόοδο.
27:49Δεν είμαι διατεθειμένος να εμπέξω
27:51τους Έλληνες εργαζομένους
27:53και να τους δώσω για να γίνω ευχάριστος
27:55έστω και μία δραχμή
27:57που θα τους την έπαιρνα πίσω
27:58με την εύκολη αλλά επικίνδυνη
28:01μέθοδο του πληθωρίσμου.
28:09Οι εκλογές του 1961 γίνανε με το σύστημα
28:12της ενισχυμένης αναλογικής.
28:14Της κέρδισε με μεγάλη διαφορά
28:16η ΕΡΕ. Ο Καραμανλής
28:18είχε απέναντί του τον Γιώργο Παπανδρέου
28:21αρχηγό των συνασπισμένων
28:23δυνάμεων του κέντρου.
28:24Είχαμε λοιπόν τον Καραμανλή
28:27από τη μία μεριά, λιγόλογο
28:29δωρικό Μακεδόνα
28:30και από την άλλη μεριά
28:32τον Πελοποννήσιο πληθωρικό ρήτορα
28:34τον Παπανδρέου.
28:35Ο Καραμανλής βέβαια τον θεωρούσε κάπως
28:38εμπριστικό για καιροσκόπο.
28:40Όπως και να είναι τα πράγματα
28:42ο Παπανδρέου χαρακτήρισε τις εκλογές αυτές
28:45εκλογές βίας και νοφίας
28:46και κήρυξε τον ανένδοτο αγώνα
28:49κατά του Καραμανλή.
28:51Αλάθητος δεν υπήρξαν.
28:54Άλλο όμως φάλμα
28:55και άλλο φαυλότης.
28:57Φαυλότης θα πει να βλάπτεις
28:59ανεπιγνώτος τον τόπο
29:00για να ωφελείς το κόμμα σου.
29:02Είναι αδικείς άλλους
29:03για να ευνοήσεις φίλους σου.
29:06Ο Καραμανλής βρέθηκε ξαφνικά
29:08στο επίκεντρο μιας καταιγίδας.
29:10Ο ίδιος αρνήθηκε στεναρά
29:12πως είχε οποιαδήποτε συμμετοχή στην οθία.
29:15Μολονάτι δεν ήμουν εκεί
29:17σας βεβαιώνω ότι μου είναι αδύνατο
29:19να πιστέψει ότι ο Καραμανλής
29:21είχε οποιαδήποτε ανάμειξη.
29:22Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν κάλυψε
29:24το στρατηγό Καναδανάκη
29:26που κατηγορήθηκε τότε
29:27ότι πρωτοστάτησε στην οθία.
29:31Ο Καραμανής κατάλαβε
29:33σε ποιο σημείο ήταν η κυβέρνηση
29:35εχμάλωτη εξωθεσμικών παραγόντων
29:37όταν ο βουλευτής της αριστεράς
29:39Γρηγόρης Λαμπράκης
29:40χτυπήθηκε από το τρίκυκλό ενός τραμπού.
29:44Ο Παπανδρέου τότε
29:45έσπευσε να καταγγείλει
29:47τον Πρωθυπουργό ως ηθικό αυτούργο.
29:50Για τη δήλωσή σου αυτή
29:52θα ντρέπεσαι σε όλη σου τη ζωή
29:54απάντησε θυμωμένος ο Καραμανής.
29:56Κατάλαβε πάντως
29:57πως παγιδεύτηκε.
29:59Τότε ήταν που έκανε τη διάσημη ερώτηση.
30:02Ποιος κυβερνάει
30:03επιτέλους αυτόν τον τόπο?
30:06Όπως όμως και να το κάναμε
30:08το κλίμα είχε βαρύνει.
30:10Ο Καραμανής βρέθηκε αντιμέτωπος
30:11με ένα παλάτι που το σπρώχναν
30:13να κάνει πράγματα που ξέφευγαν
30:15από τη συνταγματική τάξη.
30:17Και γι' αυτό φαντάζομαι ότι στράβωσε η σχέση
30:20που στο τέλος οδηγήθηκε σε ρήξη.
30:25Όλες οι κακοδαιμονίες στην Ελλάδα
30:27προέρχονται από τα λάθη του θρόνου.
30:33Όταν ένας πολιτικός γνωρίζει
30:35τι πρέπει να κάνει στη χώρα του
30:36αλλά δεν μπορεί να το πραγματοποιήσει
30:38διότι δεν του το επιτρέπουν οι συνθήκες
30:40είναι υποχρεωμένος να αποσυρθεί
30:42και όχι να συμβιβαστεί με τη συνείδησή του.
30:46Το 1961 ο Καραμανής επεχείρησε
30:50μια μεγάλη εξυγχρονιστική τομή.
30:53Ήθελε να αλλάξει το σύνταγμα
30:54και να περιορίσει τις προνομίες του στέματος.
30:58Έτσι ώστε να συμβαδίζει
30:59με όσα ίσχυαν στην υπόλοιπη Ευρώπη
31:02για τις βασιλευόμενες δημοκρατίες.
31:04Δεν τα κατάφερα.
31:05Διότι απέναντί του βρήκε την αντιπολίτευση.
31:08Μια αντιπολίτευση που δυστυχώς
31:10όπως γίνονται πάνω από την Ελλάδα
31:11λέει όχι. Ό,τι και να είναι.
31:13Απλώς να λέει όχι.
31:15Το πλήρωσε βέβαια η αντιπολίτευση
31:17λίγα χρόνια μετά με την αποστασία.
31:20Έτσι πληρώνονται οι επιπολαιότητες.
31:28Ο Καραμανής έχασε τις εκλογές του 1963
31:31και απογοητευμένος αποφάσισε να φύγει από τη χώρα.
31:35Περιγράφει τα 11 χρόνια του στο Παρίσι ως διέλευση της ερήμου.
31:40Αυτή η ασυνήθιστα ποιητική για τον ίδιο έκφραση
31:44που φέρνει στο νου τον Τσάρτσιου
31:46που αναφερόταν στα χρόνια πριν τον πόλεμο
31:49όταν ήταν εκτός κυβερνητικών αξιωμάτων
31:52αποδιωγμένους και παραμερισμένους
31:54τα χρόνια της ερημιάς.
31:56Και για τους δύο άντρες
31:58τα χρόνια αυτά τελείωσαν
32:00με μια κλίση στο ανώτατο αξίωμα
32:02της χώρας τους
32:03και τη σωτηρία της.
32:06Έφυγα γιατί έβλεπα να γίνομαι
32:08εγώ ο ίδιος το σύμβολο
32:10και το όργανο ενός νέου εθνικού διχασμού.
32:13Εξάλλου το λειτούργημα της αντιπολιτεύσεως
32:16δεν ταιριάζει στο χαρακτήρα μου
32:18διότι δεν μπορεί να γίνει
32:20χωρίς μια δόση δημαγωγίας.
32:24Η μοναξιά είναι συμφυής
32:26με τον χαρακτήρα μου
32:27αλλά έγινε απόλυτος
32:28με την πολιτική.
32:30Και μπορεί να απεδείχθει
32:32χρήσιμο στην πολιτική
32:33αφού με απείλαξε από αδυναμίας
32:35κατέστησε όμως
32:37καταθλιπτική τη ζωή μου.
32:43Τι ακριβώς συνέβη
32:45εκείνα τα χρόνια.
32:46Ποια ήταν η αιτία της αλλαγής.
32:49Να μην ξεχνάμε
32:50ότι όπως πολλοί Έλληνες πολιτικοί
32:53ακόμα και σήμερα
32:54ο Καραμαντήσι ως τότε
32:56δεν είχε ζήσει ποτέ
32:58εκτός των συνόρων της Ελλάδας.
33:00Ε τούτη ήταν η πρώτη φορά
33:01που του συνέβη
33:02και μάλιστα για έντεκα
33:04ολόκληρα χρόνια.
33:06Χωρίς αξιώματα
33:07χωρίς καθημερινή τριβή
33:09με την εξουσία
33:10παρατηρητής
33:11ένας απλός μέτικος.
33:13Έτσι είδε τώρα
33:14για πρώτη φορά από κοντά
33:16πώς λειτουργεί
33:17μια αναπτυγμένη χώρα.
33:27Για τον Καραμανλή
33:29η Γαλλία δεν ήταν
33:30οποιαδήποτε ξένη χώρα.
33:32Κατά κάποιο τρόπο
33:33πίστευε ότι η Γαλλία
33:35είναι η ευρωπαϊκή χώρα.
33:37Ο Καραμανλής
33:38σας θυμίζω ήταν ευρωπαϊστής.
33:41Πίστευε στην Ευρώπη.
33:42Πίστευε ότι η Ευρώπη
33:44χωρίς την Ελλάδα
33:45είναι ημιτελής,
33:46ανολοκλήρωτη.
33:47Γι' αυτό αγωνιζόταν συνέχεια.
33:50Όσο βρισκόταν στο Παρίσι
33:51εποφελήθηκε να διαβάσει
33:53όλους τους αρχαίους συγγραφείς.
33:55Παράλληλα μάθαινε
33:56τα εγγλέζικα και τα γαλλικά,
33:58τα οποία στο τέλος
33:59χειριζόταν πολύ καλά
34:00και κυρίως πολύ αποτελεσματικά.
34:03Όσο ήταν στο Παρίσι
34:04παρακολουθούσε στενά
34:06όλα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα.
34:08Λίγο πριν από την 21η Απριλίου
34:11έγραφε στον Τσάτσο
34:12«Μου φαίνεται ότι έχετε τρελαθεί όλες στην Ελλάδα».
34:15Διότι έβλεπε βέβαια
34:16ότι έρχεται η δικτατορία.
34:18Όπως και πολλοί άλλοι.
34:19Είχε όμως απόλυτα δίκιο.
34:28Κατά βάθος
34:29ποτέ δεν είχε επαρτηθεί.
34:32Εάν με χρειαστεί η Ελλάς
34:33δεν θα αρνηθώ τις υπηρεσίες μου έλεγε
34:36σε όποιον τον ρωτούσε.
34:38Προσοχή όμως.
34:39Η Ελλάδα, δηλαδή ο λαός όλος,
34:42όχι το κόμμα του.
34:43Όταν τον κάλεσαν ήταν έτοιμος.
34:53Έφεσα υποέλεγχο τη ζωή του έθνους
34:55μέσα σε οκτώ ώρες.
34:57Αν δεν ενεργούσα γρήγορα
34:59το παιχνίδι θα είχε χαθεί.
35:01Θα πνιγόμουν στα παζαρέματα,
35:03τους συμβιβασμούς και τις παγίδες.
35:07Στις 13 Αυγούστου
35:08οι Τούρκοι έχοντας τορπιλήσει
35:11τη διάσκεψη της Γενέβης
35:12αρχίζουν να προελάβουν περαιτέρω στη Κύπρο.
35:15Είναι ο Ατήλας 2
35:16και έτσι φτάνουν να κατέχουν
35:18το 40% της Κύπρου.
35:20Ο Καραμανλής κάλεσε τότε
35:22τους αρχηγούς των επιτελείων
35:23και έγινε Τούρκος, αν μπορώ να πω,
35:26όταν του είπαν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα.
35:29Σε τελική κατάληξη
35:31αυτής της περιπέτειας ήταν
35:32ότι η Ελλάδα με απόφαση του Καραμανλή
35:35βγήκε από τον Άτω.
35:40Δεν σας ομιλώσαν ηγέτης κόμματος.
35:43Σας ομιλώσαν πολίτης
35:45αυτής της χώρας που αφιέρωσε
35:47όλη του τη ζωή για να τη δει
35:48όπως τη θέλετε και εσείς.
35:50Ισχυροί και ευτυχισμένοι.
35:54Θέλουμε να έχουμε δημοκρατία.
35:57Θέλουμε αποτελεσματική άμυνα
35:59και θέλουμε να έχουμε και πρόοδο
36:01οικονομική και κοινωνική.
36:04Λυσμώνουμε όμως
36:05ότι για να τα έχουμε
36:06πρέπει να υποβληθούμε σε μερικές θυσίες
36:09και δεν καταλαβαίνουμε επίσης
36:10ότι αξίζει τον κόπο για λίγο καιρό
36:13για να αποκτήσουμε πολλά
36:14και για μακρό χρόνο.
36:18Δεν κινδύνευε μόνο η Κύπρος.
36:20Κινδύνευε και η Ελλάδα.
36:21Έπρεπε να γίνουν γρήγορα εκλογές
36:24να ληφθεί απόφαση για το πολίτευμα
36:26και να ψηφιστεί το νέο σύνταγμα.
36:27Ο Καραμαλής ήθελε να κάνει ένα δεύτερο ξεκίνημα.
36:31Ήθελε να αρθεί πάνω από τα παραδοσιακά ρήγματα
36:35δεξιάς κέντρου ή αριστεράς.
36:37Η Ερά ήταν παρελθόν
36:38και έμεινε στο παρελθόν.
36:40Σχημάτισε νέο κόμμα.
36:42Την Νέα Δημοκρατία.
36:44Η ονομασία συμβόλιζε αυτό ακριβώς που επιβίωκε.
36:47Μια Νέα Δημοκρατία.
36:49Διάλεξε τη Θεσσαλονίκη
36:51για να εκφωνήσει το πρώτο του λόγο.
36:53Ήταν ένας προσωπικός στρίεμβος.
36:56Στο τέλος αποχαιρέτησε
36:58το μισό εκατομμύριο των οπαδών.
37:01Μετά την ορκομοσία
37:02της εκλεγμένης πια κυβέρνησης
37:04ο Καραμαλής προκυρήσει δημοψήφισμα
37:06για το θέμα της Βασιλείας.
37:09Στις 8 Δεκεμβρίου
37:11με πλειοψηφία 69,1%
37:13το πολιτιακό λύθηκε οριστικά.
37:16Η Βασιλεία καταργήθηκε.
37:18Η έναρξη της νέας πολιτικής εποχής
37:20επισφραγίστηκε
37:22με τη τιμωρία των προτετείων
37:23της 21ης Απριλίου
37:25και των υπευθύνων της Κυπριακής Τραγωδίας.
37:30Αποδόθηκε η δικαιοσύνη
37:32εκεί που χρειαζόταν
37:33για να αποκατασταθεί σωστά η ομαλότητα
37:36και να διασωθεί το αίσθημα του δικαίου.
37:38Χωρίς υπερβολές,
37:41χωρίς γεννήκευση των διώξεων.
37:43Διότι αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν
37:45σε ένα επικίνδυνο κυνήγιμα γησών.
37:47Όπως τόνιζε και ο ίδιος
37:49στην Ευρώπη δεν θα μπούμε με αίμα.
37:53Τότε αναδύθηκε
37:55και ο κατοπινός ανταγωνιστής του.
37:57Πάλι ένας Παπανδρέου.
37:59Ο διακεκριμένος καθηγητής
38:01οικονομικών του Μπέρκλεϊ.
38:03Που ο ίδιος ο Καραμανής
38:04είχε καλέσει την Ελλάδα τη δεκαετία του 60.
38:07Ο Ανδρέας Παπανδρέου.
38:09Στη συνταγματική μεταρρύθμιση
38:10ο Καραμανής φρόντισε να αναγκάσει
38:12τα δύο μεγάλα κόμματα να συνεργάζονται
38:15για την εκλογή Προέδρου.
38:16Είχε πάντα στο νου του την συνένεση
38:19και την εθνική ενότητα.
38:29Σαυστό το θαυμάσιο χώρο.
38:32Είμαστε στο Ζάπιο.
38:33Έπεσαν οι υπογραφές
38:34που έβαλαν την Ελλάδα στην Ευρώπη.
38:37Ο Καραμανής ήταν σίγουρος
38:39ότι η Ένωση της Ευρώπης
38:41θα αποδειχθεί το μεγαλύτερο
38:42πολιτικό γεγονός του 20ου αιώνα.
38:45Και γι' αυτό ήτανε διατεθειμένος
38:47να κινήσει γη και ουρανό
38:48για να συμμετάσει η Ελλάδα
38:50σε αυτή την ένωση.
38:51Οι διαπραγματεύσεις
38:52είχαν ήδη αρχίσει το 59
38:54και ήταν πραγματικά πολύ δύσκολες.
38:57Με την επιμονή του
38:58έκαμψε όλες τις αντιρρήσεις
39:00και με δικό του προσωπικό θρύεμβο
39:02ενέταξε, συνέδεσε μάλλον
39:04την Ελλάδα τότε
39:05με την Ευρώπη.
39:15Κύριε Βουλευτές
39:16η ένταξη της χώρας μας
39:18θα αποτελέσει ένα μεγάλο σταθμό
39:21στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδος
39:22και θα επηρεάσει σημαντικά
39:24το μέλλον του λαού μας.
39:27Από τη μοναξιά αιώνων
39:28και χωρίς να χάσουμε
39:30τον εθνικό χαρακτήρα μας
39:31θα μεταβερθούμε σε μια μεγάλη ένωση.
39:35Κι αν επεδίωξαμε τόση επιμονή
39:37την ένταξη της Ελλάδος
39:38στην ευρωπαϊκή κοινότητα
39:39το έκανα γιατί ήθελα εκτός των άλλων
39:42να την απαλλάξω
39:44και από την ανάγκη
39:45να αναζητεί προστάτες.
39:49Έχουμε πάρει την απόφαση
39:50να είμαστε όλοι Ευρωπαίοι
39:51όπως είπε ο Τσόρτσιλ
39:53και όλοι Έλληνες
39:55όπως είπε ο Σέλεϊ.
39:57Γιατί όπως έγραψε ο Ισοκράτης
39:59Έλληνες δεν είναι εκείνοι
40:01που γεννήθηκαν στην Ελλάδα
40:02αλλά όλοι εκείνοι
40:04που υιοθέτησαν το πνεύμα το ελληνικό.
40:09Το 1979
40:10ολοκληρώθηκε το όνειρο του Καραμαντή.
40:13Η Ευρώπη υποδέχτηκε την Ελλάδα.
40:16Στην πορεία δεν τον βοήθησαν
40:19τα ελληνοτουρκικά προβλήματα
40:21ούτε βέβαια ο ανερχόμενος
40:23Ανδρέας Παπανδρέου
40:24που έλεγε τότε
40:25ότι μόλις εκλεγεί
40:27θα βγάλει την Ελλάδα από την Ευρώπη.
40:30Ευτυχώς δεν το έκανε.
40:31Αλλά και χώρια από αυτό
40:33τα επιχειρήματα των αντιπάλων του Καραμαντή
40:36ήσαν θα τα έλεγα έτσι λίγο παλαβά.
40:40Έλεγαν δηλαδή
40:40ότι άμα μπούμε στην Ευρώπη
40:42θα είμαστε εξαρτημένοι
40:44από τις ξένες δυνάμεις.
40:46Ο Καραμαντής βέβαια καταλάβαινε
40:47ότι ακριβώς το αντίθετο θα συνέβαινε
40:50με το να είμαστε στην Ευρώπη
40:52όντας μαζί σε μια μεγαλύτερη οικογένεια
40:55δεν θα είχαμε την εξάρτηση
40:57του μοναχικού
40:58όπως την είχαμε
40:59στα χρόνια όλα της Ελλάδος.
41:02Έτσι πάντως 28 Μαΐου
41:04ο Καραμαντής ολοκλήρωσε
41:07το μεγαλύτερό του έργο.
41:08Υπέγραψε συγκινημένος
41:10και από κείνο το σημείο και πέρα
41:12ησύχασε.
41:13Είχε επιτύχει αυτό που επαιδίωκε.
41:31Είχα τρεις στόχους
41:32να δώσω στον Έλληνα δουλειά
41:35να τον βγάλω απ' τη φτώχεια
41:36να εξασφαλίσω τη χώρα
41:38και να αλλάξω την νοοτροπία των Ελλήνων.
41:42Τους δύο πρώτους στόχους τους πέτυχα.
41:44Ο Έλληνας χόρτασε.
41:46Έπαψε να πεινάει.
41:47Η χώρα εξασφαλίστηκε με την ένταξή της στην Ευρώπη.
41:51Τον τρίτο στόχο δεν τον πέτυχα.
41:54Το 81 ο Καραμαντής
41:57φιλοδοξούσε
41:58όνοντας πια στην Προεδρία της Δημοκρατίας
42:01να θεμελιώσει την Εθνική Ενότητα.
42:03Και το απέδειξε περίτρανα
42:06όταν ανέλαβε πια
42:07Πρωθυπουργός ο Ανδρέας Παπανδρέου.
42:10Πολλοί φοβόμισαν ότι θα γίνει
42:12πώς να το πω
42:13θα γίνονται μεγάλη ανακατουσούρα.
42:15Και όμως ο Καραμαντής ήταν
42:17σταθερός και μόνιμα
42:19τον βοηθούσε.
42:20Με τα προβλήματα με τις βάσεις με τους Αμερικανούς
42:23ο Καραμαντής βοήθησε
42:25τον Ανδρέα Παπανδρέου.
42:27Τα ήξερε όλα, παρακολουθούσε
42:29τα πάντα, αλλά ποτέ δεν εμπόδιζε.
42:33Στο τέλος της θητείας εκείνης
42:36ο Ανδρέας Παπανδρέου
42:37είχε πει στον Καραμαντή ότι θα τον ανανεώσει
42:40στη θητεία.
42:41Παραδόξως στη τελευταία στιγμή
42:43ανέφεσε την προεδρία
42:44στον Χρήστο Σαρδετάκη.
42:46Ο Καραμαντής
42:47κράτησε όλη την αξιοπρέπεια.
42:50Καταλάβαινε ότι η πολιτική στην Ελλάδα
42:52έχει τέτοια τερτύπια.
42:54Και έτσι απεχώρησε με την αξιοπρέπειά του
42:57έχοντας όμως
42:59εδρεώσει αυτή την εθνική ενότητα.
43:03Ο τόπος μας κατά τη διαδρομή του χρόνου
43:07γνώρισε κακές και καλές ημέρες.
43:10Καλές όταν ήταν μονιασμένος
43:12και κακές όταν ήταν διχασμένος.
43:17Πιστεύω βαθύτατα πως αυτός
43:19ο ευλογημένος από το Θεό τόπος
43:20μπορεί να ευημερίσει.
43:23Μπορεί να γίνει παράδειγμα για πολλούς άλλους λαούς.
43:25Φτάνει να το θελήσουμε.
43:31Ξαναγύρισε στο Μέγαρο
43:33την περίοδο 90-95
43:36στην τελευταία του προεδρική θητεία
43:38πρωθυπουργός στην αρχή
43:40ο Κώστας Μητσοτάκης
43:42στο τέλος ο Ανδρέας Παπανδρέου.
43:45Τον ξαναβρήκε τον Ανδρέα Παπανδρέου
43:47με την υγεία του κλονισμένη.
43:50Αλλά ο Καραμανής δεν ήταν ο Νησίκακος.
43:52Κάθε άλλο μάλιστα.
43:54Έτσι έληξε η δημόσια ζωή του
43:57και γύρισε στο σπίτι του
43:59όπου απομονώθηκε ουσιαστικά
44:02έβλεπε πολύ λίγους ανθρώπους.
44:04Αλλά ενδιαφερόταν συνέχεια
44:06για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα.
44:16γεννήθηκα μεγάλωσα
44:20και στα γεδρόνωσα στον δόπιν αυτόν
44:23και έλυσα από το μικρός
44:26τις χαρές και τις λίγες.
44:37Ο ίδιος με το ιδιότυπο χιούμορ που είχε
44:40φοβότανε ότι θα τον αδικήσει η ιστορία
44:43γιατί δεν έκανε επαναστάσεις
44:45ούτε πολέμους.
44:48Ένα είναι σίγουρο.
44:49Αφιέρωσε όλη του τη ζωή για την Ελλάδα.
44:52για την χώρα του ζούσε
44:54για αυτήν δούλευε
44:57για αυτήν αγωνιούσε.
45:32Υπότιτλοι AUTHORWAVE
45:53Υπότιτλοι AUTHORWAVE
Comments