Skip to playerSkip to main content
  • 4 days ago
مەرھۇم ئابدۇرەھىم ئۆتكۈر (1923-1995) ھازىرقى زامان ئۇيغۇر ئەدەبىياتىنىڭ ئەڭ يورۇق يۇلتۇزلىرىدىن بىرىدۇر.
ئۇ قۇمۇلدا تۇغۇلغان، ئۈرۈمچىدە مائارىپ ساھەسىدە ئوقۇغان ۋە «شىنجاڭ گېزىتى»دە خىزمەت قىلغان.
ئۆمۈر بويى مىللەتنىڭ مەنىۋى ئويغىنىشى ئۈچۈن قەلەم تەۋرىتىپ، سىياسىي بوران-چاپقۇنلارغا بەرداشلىق بەرگەن.
ئۇنىڭ شېئىرىيىتىدە مىللىي غۇرۇر، قەيسەرلىك ۋە كەلگۈسىگە بولغان زور ئىشەنچ ئاساسىي تېما قىلىنغان.
مەشھۇر «ئىز» شېئىرى ئۇيغۇرلارنىڭ زۇلۇمغا باش ئەگمەس روھىنىڭ مەڭگۈلۈك كۈيىگە ئايلانغان.
تارىخىي رومانچىلىقتا «ئىز» ۋە «ئويغانغان زېمىن» ناملىق نادىر ئەسەرلەرنى خەلققە تەقدىم قىلغان.
بۇ رومانلار ئۇيغۇرلارنىڭ 20-ئەسىر باشلىرىدىكى ھايات-ماماتلىق كۈرەشلىرىنى جانلىق ئەكس ئەتتۈرگەن.
ئۇ يەنە پىشقان ئالىم سۈپىتىدە «قۇتادغۇ بىلىگ» ۋە «تۈركىي تىللار دىۋانى»نى تەتقىق قىلغان.
ئۇنىڭ تىلى ئاددىي، لېكىن مەنىسى چوڭقۇر بولۇپ، ھەر بىر مىسراسى خەلقنىڭ يۈرەك ساداسىدۇر.
ئۆتكۈر ئەپەندى ئەدەبىياتنى خەلقنىڭ تارىخىي ئەسلىمىسىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتىكى قورال قىلغان.
ئۇنىڭ ھاياتى ۋە ئىجادىيىتى بىلىم بىلەن ۋىجداننىڭ بىرلىشىشىنىڭ ئەڭ گۈزەل ئۈلگىسىدۇر.
زىيالىيلار ئارىسىدا ئۆزگىچە ھۆرمەتكە سازاۋەر بولغان «مىللەتنىڭ ۋىجدانى» دەپ قارىلىدۇ.
1995-يىلى ۋاپات بولغاندا، پۈتۈن خەلق ئۇنى چەكسىز سېغىنىش ۋە ھۆرمەت بىلەن ئۇزاتقان.
ئۇ قالدۇرۇپ كەتكەن مەنىۋى بايلىق بۈگۈنمۇ ئۇيغۇر كىملىكىنىڭ مۇھىم بىر قىسمىدۇر.
ئۇنىڭ «ئۆچمەس ئىزى» ئەۋلادلارنىڭ قەلبىدە مەڭگۈ ياشايدۇ.

Category

📚
Learning
Transcript
00:01Nohruz, burası gülen baharatıdır gaza var senin, oh yeh.
00:09Keley, dillver, tamaşa kıl, bu nohruz du devran nih.
00:15Uk-hunun mendide külgen sabah dek baharistan nih.
00:20Kise gül yapırğıydak, yakası kan, kak çak bul bul,
00:26bübün keçte ravazıyla kusaklar arzu armanıyor.
00:32Çık köksün kara yer yer, koyaki bir mukaddes fut.
00:38Bahar yağdusunu çastı, sürüp çetken zinistanlı.
00:43Eris harmud, karım derya, çeçimdək, kolunub, akkaç.
00:52Xyalın tat ilhamğa, qoya bir bəhr umman.
00:58Yeşil qırgat, lüci gül-gül, o güllər mənzide şəbnəm.
01:05Koşar cangı yenəm, mən can, çeçib hər tağda reyhan.
01:11Yeşil sə, lədlərin yanlı hülüb, lələ, vələ çoğluh, nəhəcət istəmək əmdək, gülüb ləl-i bədəkşənli.
01:24Cumhurət, vadıda, ahuh, giklər, təkriqib, oynad.
01:31Salar yadım qə, ey zilbər, sinindək, hul qıxıra manni.
01:37Uçarlıqla qanat qapta, vicirləb, cüb-cüb birlə, isingi ala səmmu minindək hali pərişan.
01:44Kələy cilvər, gizib canrişsisidin, çıl tımar məfsus.
01:51Yaman közlədin Asrəili, bu qəzəl baharışlar nə?
01:57Qəzəli, bu qəzəli, bu qəzəli.
Comments

Recommended