00:00Bugün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın anketiyle yüzleştik hocam.
00:04Sürpriz yok.
00:05Beklendiği gibi enflasyon bir önceki anket döneminde %25, %3'tü.
00:10Şimdi %27,5 oldu.
00:12Daha daha artacak gibi görünüyor.
00:14Savaşın etkisi ya da savaş dışı etkenler.
00:17Enflasyonumuz nereye doğru gidiyor?
00:21Can Bey, piyasa beklentileri anketi genellikle biliyorsunuz çok daha iyimser anketlerdir.
00:26Yani hane halkı beklentisi ve raya kesim sektör beklentisinden çok daha düşük gelir.
00:33Dolayısıyla onlarda bile yukarı doğru çıkış varsa ve 27,5 gibi bir tahmin varsa
00:38bunun sene sonunda 30'lar civarında kapanacağını tahmin etmek çok da zor bir şey değil.
00:44Zaten ekonomi bakanı Mehmet Şimşeh'in yaptığı açıklama da enflasyonun yukarı doğru artı 3 puan gibi ekleneceği yönündeydi.
00:51Ve dolayısıyla sene sona enflasyonu ne yazık ki biz gene 30'lar civarında kapatacağımız gözüküyor.
00:59Şu andaki ihtimaller dahilinde.
01:01Bu savaşın nereye doğru sürükleneceği ya da petrol fiyatlarının ne kadar yukarı doğru çıkacağı belirsizliğini koruyor.
01:07Her ne kadar bir takım umutlar yeşermişse de bu umutlar başta Trump olmak üzere
01:12işte bu çok sağa solu belli olmayan liderlerle birlikte ne yazık ki sürekli değişiklik gösterebiliyor.
01:21Onun için enflasyonla mücadelemiz senelerdir sürüyor.
01:25Ne yazık ki gene bu savaşa da çok yüksek bir enflasyonla dahil olduk.
01:29Onun için küresel enflasyona baktığımızda en çok etkilenen ülkelerden bir tanesiyiz.
01:35Ve bu senede bu umudu rafa kaldırdık diye düşünebiliriz.
01:39Şimdi savaşın da ateşkes döneminden geçiyoruz ama yeni zamlar kayda geçmeye devam ediyor.
01:46Bugün mesela az önce şu an Sözcü Komuter'de detayları var.
01:50Tüm Otobüsçüler Federasyonu Başkanım Mustafa Yıldırım bir açıklama yapmış.
01:54Diyor ki bayram öncesinde bilet fiyatlarında aşağı yukarı %20'lik artış görebilirsiniz.
02:01Buna hazır olun.
02:02Türkiye'de 360 dolayında otobüs firması var.
02:05Bunlardan bazıları ikramları kaldırmayı planlıyor.
02:08Yani artık yeni dönemde şehirler arası otobüs yolculuklarında ikrama da bir sınırlama geleceği konuşuluyor.
02:15Başka neler yaşarız?
02:17Somut neler beklersiniz?
02:18Yaz döneminde birazcık en azından gıda enflasyonu yönüyle birazcık zaman kazanabileceğimiz öngörüsü vardı.
02:25Ama savaş tüm iyimser ihtimalleri alıp çöpe mi attı?
02:29Büyük bir ihtimalle çünkü zaten biliyorsunuz Hürmüzboğaz'ın kapanmasıyla birlikte oradan gübre geçişlerinin de yani gübrenin ham maddesi olan azotun
02:38geçişinin azalmasıyla birlikte bunun fiyatlara yansımasını da gözlemleyeceğiz.
02:43Diğer taraftan bakın ulaşım maliyetlerinin artışı zaten özellikle büyük şehirlerde tarımsal ürünlerdeki fiyat artışını hızlandıracak.
02:53Geçen gün bir haber vardı Antalya'daki bir üretici 0 liraya domatesi yüklediğim zaman İstanbul'da 20 liraya gelmiş oluyor.
03:00Zaten benim burada üretim maliyetim veya karım yok diyor.
03:04Onun için de buradaki bu ulaşım maliyetlerinin artışıyla birlikte gıda fiyatlarında aşağı doğru gidişatı çok fazla görmeyeceğiz.
03:11Çok hızlı yükselmeler belki olmayabilir.
03:14İşte geçen sene kuraklık vardı bu sene savaş var.
03:17Yani sürekli bir şekilde bir esasında bir sebep üretiliyor.
03:22Ama bu sebeplerle başa çıkma imkanımız senelerdir vardı.
03:25Yani tarıma gerekli destekler verilseydi, tarım öncelikli hale gelse ve tarımsal politikalarda bir takım değişiklikler ve planlamalar yapılsaydı biz bunlarla
03:36çok daha kolay bir şekilde baş edebilirdik.
03:38Ne yazık ki tarım çok kendi haline bırakıldı ve plansız hale getirildi ve dolayısıyla her etki bizde çok daha büyük
03:46bir kabus haline dönüşmeye başladı.
03:49Onun için biz buna esasında excuseflation diyoruz.
03:53Biz bir şekilde bir bahane enflasyonu.
03:55Yani her şeyin bir sebebi.
03:57Bu oldu dolayısıyla buna bir enflasyona bir sebep oluştu diyoruz.
04:02Ama biz bunu çok daha farklı politikalarla senelerdir oluşturabileceğimiz politikalarla çözme ihtimalimizi yaşayabilirdik.
04:12Sorulara bakıyorum.
04:14Yani yaz dönemine ilişkin sorular var.
04:15Yine turizm gelirlerini bir umut olarak ortaya koyanlar var.
04:19Seçim ekonomisi rafa kalktı demiştiniz daha önce Zeynep Hoca da aynı görüşte mi diye sormuş.
04:24Başka konuklarımızla bunu konuşmuştuk hocam.
04:26Seçim ekonomisi planlar, hükümet işte belki ara zamlarla karşılaşabiliriz.
04:31Asgari ücrette yavaş yavaş işte rezervler de birikti diyorduk ama bunlar benim için Ocak ayının soruları olarak kaldılar.
04:38Savaş dönemiyle birlikte ne rezervle ilgili galiba aynı şeyleri sorabilirim.
04:42Maddi bir karşılığı var bunun ne de seçim ekonomisinin ne de ara zamın değil mi?
04:48Yani şimdi biz gelecek seneye ilişkin olarak bir seçim ekonomisine geçiş yaşanabilir ve seçim 2027'de yapılabilir diye düşünüyorduk ama şu
04:58anda bu ihtimal biraz zor gözüküyor.
05:00Çünkü hakikaten rezervler o kadar oynak vaziyette ki Can Bey yani işte savaş başladığından beri ciddi anlamda eriyen rezerv geçen
05:09hafta yani bu geçtiğimiz hafta içinde Cuma gününe kadar olan kısımda bir parça toparlanma yaşadı.
05:15Fakat gündem çok belirsiz bu belirsizlik içinde bunu ne kadar sürdürebileceğiz bu konuda bir tahmin yapmak güç ama şu bir
05:25yerçe ki ücretli kesimin emekli kesimin ve biraz evvel söylediğim gibi öğrencilerin hayatı o kadar zorlaştı ki burada mutlaka bir
05:34ara zamın oluşması gerekiyor.
05:36Yani insanların bu refah kaybını yerine bir şekilde koymamız gerekiyor.
05:41Onun için de ister seçim ekonomisi olsun olmasın mutlaka insanların akıl sağlığını beden sağlığını ve yaşam standartlarını tutturabilmek ve düzeltmek
05:52açısından ücretli kesime daha doğrusu sabit ücretli gelir elde eden kısma mutlaka bir destek olması gerekiyor.
06:01Önemli manşetler tüm bunlar bahane enflasyon dedi Zeynep hocamız seçim ekonomisi ertelenecek gibi görünüyor mevcut şartlarda ama her şeye rağmen
06:10ara zam olmalı belki de asıl sokağın gerçeğine dair bir manşet olarak kayda geçti.
06:17Zeynep hocam aynı dilekle bitireyim oranım bir sonrakinde daha iyi ihtimalleri sorabilirim size.
06:21Çok teşekkür ederim vakit ayırdığınız için.
Yorumlar