00:00Ama yıl sonu enflasyon tahmininde yılın bitimine 4 ay kala ekonomik gelişmeler elbette İran-ABD savaşı enflasyon tahminini de etkilemiş
00:13durumda.
00:13%26 olan bir önceki tahminin 2 puanlık artışla %28'e yükseldiğini görüyoruz.
00:21Bu arada gıda enflasyonu için de yıl sonu tahmini %26,3'tü. O da %28,5'a yükseltilmiş durumda.
00:33Fatih Karahan'ın açıklamaları elbette önemli. Küresel gelişmelere dikkat çekiyor.
00:39Enflasyon görünümü üzerindeki etkisi sektörler bazında farklılık gösterdi.
00:46Ama tahminlerde yukarı yönlü bir revize olduğunu görüyoruz.
00:50Sözcü yazarı, vergi uzmanı Mahmut Aydoğmuş bizimle birlikte. Merhabalar, hoş geldiniz.
00:55Merhabalar, iyi yayınlarsın.
00:58Beklentiler dahilinde mi 2 puanlık yükselme?
01:02Evet, beklentiler dahilinde. Esasında 29-30 bandı da olabilirdi.
01:0826'ya incelemişti ikinci enflasyon raporunda.
01:13Yani yıla biz esasında %16 ara hedefle başlamıştık ve burada bir tahmin aralığı vardı 15-21 bandında.
01:23Sonrasında ikinci toplantıda bu rakam 24'e ara hedef yükseltilmişti.
01:29Sonrasında %26 yıl sonu hedef belirlemişti.
01:33Şimdi burada tabii Sayın Başkan talep koşullarında dezenflasyon silecinin devam ettiğini ifade etti.
01:39Ama arz yönlü, jeopolitik risk kaynaklı.
01:41Yani özellikle de petrol fiyatlarına vurgu yaparak,
01:45burada biraz beklenti dışı bir senaryonun geliştiğini ifade ederek,
01:49arz yönlü şokların enflasyon üzerine ciddi baskı yarattığını,
01:53hatta bazı kalemlerde hizmet enflasyonuna da ulaştırma başta olmak üzere birçok hizmet kalemlerinde de olumsuz bir etkisinin olduğunu,
02:03yine eğitim öğretim sezonunun başlayacak olması sebebiyle de yine eğitim enflasyonunda da hizmet endeksli bir baskının olduğunu ifade etti.
02:14Ve yıl sonu %26 idi Merkez Bankası'nın enflasyon tahmini.
02:19Bunu 28'e çekmiş oldu.
02:20Tabii 28 gerçekçi mi? Şöyle ifade etmek lazım.
02:24Yani Merkez Bankası'ndan burada beklenti son iki yıldır sağlıklı bir hedef ortaya koyması
02:31ve yıl sonu geldiğinde de bu hedefe kanalize olmuş, kilitlenmiş ve bunun sonuçlarını gören bir para politikası.
02:38Çok özür dilerim. Biraz Fatih Karahan'ı dinleyelim, bir kulak verelim derler.
02:43Siz dışsal faktörleri liste ediniz.
02:46Ben daha genel bir değerlendirme yapayım.
02:49Şimdi bir kere ilk başta bakacak olursak ilk dönemde 2024 için söyleyebiliriz.
02:55Kira ve eğitim gibi kalemlerde ataletin bizim tahminimizden daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz.
03:02O dönem itibariyle.
03:03Dolayısıyla ilk başlarda belki enflasyonun daha yavaş düşmesinde bu tarz bir unsur öne çıktı.
03:10Daha sonra yine ilk dönemlere itibariyle söylemek gerekirse para politikasının iktisadi faaliyet üzerine etkisi yani aktarım mekanizması ve onun üzerinden
03:21fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentilerine yansımaları bizim düşündüğümüzden daha yavaş gerçekleşti.
03:27Burada bir kısmı aktarım mekanizmasının yavaş olması, bir kısmı da bu süreç içinde esen, tabii karşıda esen rüzgarların da etkisini
03:34söylemek lazım.
03:36Depremin getirdiği enflasyonist etkiler burada ortaya çıkıyor inşa faaliyeti ve çeşitli etkiler üzerinden.
03:44Bir de geçtiğimiz sene gördüğümüz altın fiyatlarında yaşanan ciddi ve hızlı yükseliş.
03:51Bu da servet üzere etkisinden talep yönetimini zorlaştırdı.
03:55Dolayısıyla istediğimiz soğumayı biraz daha geciktirdi.
04:00Bir de tabii uzun bir süreden bahsettiğimiz için birçok dışsal şokla da karşı karşıya geldik.
04:07Bunlar da açıkçası hep olumsuz yönde oldu.
04:10Yani olumlu yönde de olabileceği bir senaryo vardı.
04:14Gıda enflasyonu dönem dönemine çıktı.
04:17Maalesef son dönemde sunumumda da net bir şekilde gösterdim.
04:22Manşetle ile arasındaki fark epey açılmış durumda.
04:27Bir de tabii bu seneye özel olarak enerji arzı kaynaklı yaşadığımız çok ciddi küresel fiyat artışı ve bunun bizim enflasyon
04:36dinamikleri üzerindeki yansıması.
04:39Şunu söylemek lazım belki.
04:41Evet belki bu şoklar neticesinde enflasyonda hedeflerimizin genel olarak üzerinde kaldık.
04:47Ama böyle bir ortamda sıkı para politikası olmasaydı da çok daha yüksek seviyeleri göreceğimizi söylemek lazım.
04:55Bunu nereden biliyoruz?
04:56Daha önceki benzer küresel şoklara baktığımızda enflasyonda çok daha hızlı bozulmalar ve çok daha yüksek bozulmalar gördük.
05:03Bu dönemde bunu yaşamadık.
05:05Bu da sıkı para politikasının bir kazanımı olarak önümüzde duruyor.
05:11Burada kısa vadeden ziyade orta vadeye odaklanmak lazım.
05:16Her zaman söylüyoruz sürdürülebilir büyüme için, kalıcı refah artışı için, fiyat istikrarı şart.
05:22Dönem dönem politikaların çalışmadığı yönünde eleştiriler de olabiliyor.
05:28Böyle bir algı oluşabiliyor.
05:30Ama daha detaylı baktığımızda para politikasından etkilenen kalemlerde aslında dezenflasyonun bütün bu maliyet yönü şoklara rağmen devam ettiğini görüyoruz.
05:39Bu da önemli bir kazanım para politikası adına.
05:42Bundan sonra da en doğrusu kararlılıkla devam etmek.
05:45Biz de bu doğrultuda dezenflasyon odaklı sıkı duruşumuzu sürdüreceğiz.
05:51Tekrar Mahmut Aydoğmuş'a döneyim.
05:53Bölmek durumunda kalmıştım.
05:55%28'e yükseltildi de tutar mı acaba diye konuşuyorduk.
06:00Evet yani Merkez Bankası'nın geçen sene de esasında biz benzer tabloyu yaşamıştık.
06:06Yani her enflasyon toplantısında yukarı yönlü bir revize beklentisi artık kamuoyunun bir milisporu haline geldi.
06:14Merkez Bankası da zaten bu sporu oldukça destekliyor.
06:17Biz belki son çeyrek enflasyon toplantısında Kasım ayında bir tersi durum görmeyeceğiz belki.
06:25Ama yani neyse de şu anda %28 yıl sonu tahmini de muhtemelen tutmayacaktır.
06:30Çünkü 29-30 bandında bir enflasyon beklentisi var.
06:34Ya bu şekilde rakamları kademeli kademeli yükselterek piyasanın yönlendirilmesi artık çok mümkün olmuyor.
06:41Merkez Bankası da bu huyundan vazgeçse iyi olur.
06:44Şimdi mesela gelecek sene için de oldukça iyimser tahminlerde bulundu.
06:49Yine bir sonraki yıl içinde hakeza o şekilde.
06:52Demek ki tahminle bulunarak olmuyor.
06:55Merkez Bankası'nın bir kere güven tazelemesi gerekiyor.
06:58Yani yıla 16 ile başlayıp şimdi Ağustos ayında 28'e çekip ve 28'in de tutmayacağı çok büyük oranda net
07:10bir şekilde ortada.
07:11Çünkü ilk 7 ayın enflasyonu şu anda %20 seviyesinde.
07:15Yani ilk 7 ayda %20 enflasyon.
07:17Yani yıl sonuna kadar kendisine 8 puanlık bir marj oluşturmuş vaziyette.
07:22Ve hani biraz önce Sayın Karahan da söyledi esasında biz bu makro ihtiyati tedbirleri sıkı para politikası uygulamasaydık enflasyon çok
07:31daha yüksek olacaktı söyledi.
07:33Evet buna katılıyorum.
07:34Çünkü Merkez Bankası'nın zaten uygulamış olduğu politikanın sonucu enflasyonu düşürmekten ziyade daha düşük seviyede tutmaktan ağrı yani yükselmesini engellemek.
07:47Yani daha yüksek seviyelere ulaşmasının önüne geçebilmek maksatlı bir politika şu anda izliyor.
07:53Evet şuna katılıyorum.
07:54Haksızlık da yapmayalım.
07:55Bazı parametreler Merkez Bankası'nın kontrolü dışında.
07:59Yani Türkiye'deki arz açığı konut anlamında Merkez Bankası'nın gidip kendisini konut yapacak hali yok.
08:05Veya gıda enflasyonu ile ilgili belli parametreler itibariyle hareket alanı söz konusu değil.
08:11Yani diğer kamu kurum ve kuruluşlarının bu anlamda ciddi destek vermesi lazım Merkez Bankası'na.
08:16Ama tamamen de Merkez Bankası her şeyi doğru yapıyor.
08:20Makro tedbirleri doğru uyguluyor.
08:22Kredi politikası olsun işte bankalar uygulamış olduğum karşılık oranları vesaire bunların hepsi doğruda diyemeyiz.
08:31Çünkü Türkiye'de 55 aydır %30'un üzerinde seyreden bir enflasyon var.
08:37Yani bu bizim hayatımızın gerçeği tüy rakamlarıyla bahsediyoruz.
08:41Vatandaşın hissettiği enflasyonun bundan daha uzakta olduğunu olumsuz anlamda söyleyebiliriz.
08:47Belki şunu da eklemekte fayda var.
08:49Normalde şu anda politika faizi %37 ama %37 demek bir hafta vadeli repo ihalesinde oluşan faiz oranıdır.
08:59Sayın Karahan dedi ki biz bu ihalelere bir süre daha devam etmeyeceğiz.
09:04Yani %40 üzerinden konulamaya piyasayı devam edeceğiz.
09:08Çünkü borç verme faiz oranı %40.
09:10Burada herhangi bir değişiklik yapılmayacak.
09:12Dolayısıyla sıkılaşma bu anlamda devam edecek.
09:14Bizim de kısa vadede gerek kredi faizlerinde gerekse taşıt ve konut kredi faizlerinde aşağı yönlü bir pozitif gelişme beklememiz.
09:23Şu aşamada gerçekçi değil ve bugün de resmi gazetede yayınlandı.
09:28Motorinde Eşel mobil sistemi kaldırıldı ve Ağustos ayı itibariyle ÖTV rakamı da sıfırlanmış oldu.
09:37Biz muhtemelen yarından itibaren 9 lira 30 kuruş şeklinde motorinde bir indirim beklememiz söz konusu.
09:46Çünkü ötel üzerinden bile KDV hesaplanıyor.
09:49Tabii ki bu petrol fiyatlarının kontrol dışına Merkez Bankası'nın öngörüsü dışına çıkmasıyla beraber ciddi baskı oluşturuyordu.
09:58Sadece akaryakıt fiyatları değil buna bağlı olarak birçok mal ve hizmet gruplarında da olumsuz tesiri vardı.
10:04Yaklaşık 9 lira 30 kuruşluk bir indirim İstanbul Avrupa yakasında 70 lira 77 kuruşa düşmesi bekleniyor.
10:12Dolayısıyla bunun tabii ki pozitif bir etkisi olacaktır ama enflasyonu sadece İran meselesine indirgemek,
10:19yani talep yönlü pozitif gelişmeler var, arz yönlü biz sadece jeopozitiz kaynaklı enflasyonla mücadele ediyoruz demek,
10:27sadece işi buraya indirgemek zaten bizi iyi bir yere götürmüyor, tahminlerimizi tutmuyor.
10:3328 en azından piyasanın beklentilerine bir miktar paralel diyebiliriz.
10:37Bu açıdan olumlu, yıl sonu itibariyle de 29-30 bandında bir enflasyonu göreceğimizi söyleyebilirim.
10:44Çok teşekkür ediyorum Mahmut Aydoğmuş.
Yorumlar