ABD ve İran arasındaki tarihi müzakereler sonuçsuz kalsa da, bu görüşmelerin perde arkası ve geleceğe yönelik ipuçları neler? Savaşın tırmanması beklenirken, Amerika'nın İran'a karşı yeni bir Batı koalisyonu kurma stratejisi var mı?
Başkan Doktor Sinan Demirtürk ile savaş sonrası müzakere sürecini, Amerika'nın stratejilerini ve İran'ın diplomatik hamlelerini derinlemesine inceledik. Bu kritik görüşmelerde ABD heyetinin yetkinliği ve İran heyetinin temsil gücü arasındaki farklar dikkat çekiciydi.
Nükleer anlaşma olasılığı ve uranyum zenginleştirme konusu hala belirsizliğini korurken, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun rolü büyük önem taşıyor. İran'ın iddia edilen nükleer başlıklar konusundaki açıklamaları ve diplomatik stratejisi masaya yatırıldı.
ABD'nin 47 yıl sonra İran'ı doğrudan muhatap almasının ardındaki temel nedenler neler? Çin ve Pakistan'ın bu süreçteki rolü ve Orta Doğu'daki dengeler nasıl etkileniyor? İran'ın stratejik konumu ve bölgesel güvenlik endişeleri, uluslararası diplomaside nasıl bir yer buluyor?
Bu analiz, savaşın kontrol altına alınması ve kalıcı bir barış zemini oluşturulması umuduyla, karmaşık jeopolitik dinamikleri ve İran'ın ontolojik güvenlik sorununu mercek altına alıyor.
#SavaşMüzakereleri #İranDiplomasisi #JeopolitikAnaliz
Başkan Doktor Sinan Demirtürk ile savaş sonrası müzakere sürecini, Amerika'nın stratejilerini ve İran'ın diplomatik hamlelerini derinlemesine inceledik. Bu kritik görüşmelerde ABD heyetinin yetkinliği ve İran heyetinin temsil gücü arasındaki farklar dikkat çekiciydi.
Nükleer anlaşma olasılığı ve uranyum zenginleştirme konusu hala belirsizliğini korurken, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun rolü büyük önem taşıyor. İran'ın iddia edilen nükleer başlıklar konusundaki açıklamaları ve diplomatik stratejisi masaya yatırıldı.
ABD'nin 47 yıl sonra İran'ı doğrudan muhatap almasının ardındaki temel nedenler neler? Çin ve Pakistan'ın bu süreçteki rolü ve Orta Doğu'daki dengeler nasıl etkileniyor? İran'ın stratejik konumu ve bölgesel güvenlik endişeleri, uluslararası diplomaside nasıl bir yer buluyor?
Bu analiz, savaşın kontrol altına alınması ve kalıcı bir barış zemini oluşturulması umuduyla, karmaşık jeopolitik dinamikleri ve İran'ın ontolojik güvenlik sorununu mercek altına alıyor.
#SavaşMüzakereleri #İranDiplomasisi #JeopolitikAnaliz
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Başkanı Doktor Sinan Demirtürk'le birlikte değerlendireceğiz.
00:04Yayınımıza hoş geldiniz hocam.
00:05Hoş bulduk Muhammed Bey'i yayınlar ediyorum. Çok teşekkür ediyorum efendim.
00:08Teşekkür ediyorum. Evet bu sürece savaş ardından müzakere sürece müzakereden herhangi bir anlaşma çıkmadı.
00:17Nasıl değerlendiriyorsunuz?
00:18Bu beklenen gelişmelerden bir tanesiydi. Üzülerek belirtelim.
00:22Savaşın kontrol anının daha da büyümesi.
00:24Savaşın kontrolden çıkmasına mani olabilecek olan bir ateşkes arayışıydı.
00:29İslam Abad'daki görüşmeler. Ben bunu böyle tarif ediyorum.
00:32Yoksa çok kapsamlı bir barış anlaşması yapmak, dünyanın beklediği ve arzu ettiği gibi kalıcı bir müzakere zemini ortaya çıkarmak
00:41ve hukuki bir altyapı meydana getirmeyi Amerika'nın istemediği kanaatini taşıyorum.
00:47Yani savaşı bir müddet durdurmak, dünyaya barış arayan bir ülke gibi görülmek ve İran'ı yalnızlaştırmak.
00:56İran'ın yalnızlaşmasını temin etmek, Hürmüz konusundaki statü meselesini İslam Abad'da yeniden gündeme getirerek İran karşıtı bir yeni batı koalisyonu
01:06meydana getirebilmek ve Hürmüz'ün konumunu, Hürmüz'ün hukuki statüsünü tartışmaya açabilecek bir hamle olarak bunu geliştirmek.
01:15Ve bununla birlikte ABD heyeti içerisindeki önemli görüş ayrılıkları.
01:20Yani ben ABD'den beklemediğim ölçüde müzakereyi teknik olarak yürütemeyecek bir heyetin burada bulunması.
01:27Elbette ki alt kadro itibariyle Dışişleri Bakanlığı'nın, Savunma Bakanlığı'nın, Savaş Bakanlığı'nın temel unsurları da
01:33G.D. Vance'e, Steve Bitcoff'a ve Gerald Kuşner'e eşlik ediyorlar ama ezberlerini uygulayabilecek olan bir heyet.
01:42Yani mesela G.D. Vance'in 13 kez 21 saat içerisinde Trump'la görüştüğünü, bir ya da iki kez Netanyahu
01:49'yu aramak zorunda kaldığını gördük, izledik.
01:53Bunlar haberlere yansıdı.
01:55Yani tek başına karar veremeyecek, tek başına müzakereyi yürütemeyecek, teknik olarak sonuç alamayacak bir heyet başkanı.
02:03Yoksa bir Amerikalı yetkiliyi küçümsemek için bunu ifade etmiyorum.
02:06Fakat İran heyetine bakıldığında, Abbas Arakçı doktorasını İngiltere'de uluslararası müzakereler üzerine yapmış olan bir siyaset bilimci.
02:16Muhammed Bakır Kalibaf, devrim muhafızlarının genel komutanı ve bunun gibi önemli şahsiyetler, Merkez Bankası Başkanı bugün İslam rejiminin, İran İslam
02:27devriminin yetiştirilmiş oldu.
02:28Ve bu anlamıyla rejimi tam olarak temsil eden ve en üst seviyede parlamento başkanının, yani İran İslam Yüksek Şurası Başkanı
02:37'nın, Muhammed Bakır Kalibaf'ın söz sahibi olabileceği bir heyetle buraya katıldılar.
02:42Onlar da ABD tarafından kabul edilmesi zor şartlar öne sürdüler.
02:47Onların ortaya koymuş oldukları 10 madde.
02:5110 madde içinde zaten savaşın başına gittiğimizde, başlangıç temel sebeplerinden bir tanesi hem nükleer hem de uranyum zenginleştirmeydi.
03:01Mesele nükleer materyalin ya da uranyum zenginleştirilmiş, uranyumun teslim edilmesi konusu değil.
03:08Çünkü burada henüz bir netlik de yok ve bu konuda da büyük muhataplardan bir tanesi Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu.
03:15Zaten bu süreci yakından takip ediyor ve ABD'nin ve bazı Avrupa ülkelerinin bu konuda müzareti söz konusu.
03:22Zaten 2015'te de İran nükleerin önemli bir bölümünü teslim edebileceğini ortaya koymuştu.
03:28Ve biz hem ummanlaki görüşmeleri incelediğimizde hem de Cenevre görüşmelerini eğer masa devam etseydi,
03:35müzakereler devam etseydi, Cenevre'yi izleyecek olsaydık İran çok büyük ölçüde nükleer varlıklarından zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçebileceğini ifade ediyor.
03:46Yani bu uranyumun daha önce, Haziran Savaşı'ndan önce 400 kilo civarında olduğu iddia edilmekteydi.
03:52Dün Abbas Arakçı bu zenginleştirilmiş uranyumun kullanılabilir seviyede 25 kilogram civarında olduğunu beyan etti.
04:01Ve hiçbir şekilde ellerinde nükleer başlık bulunmadığını söyledi.
04:05Hatta o 25 kilodan biz istersek atom bombası yapabilirdik dedi.
04:10O biz 25 kilo uranyumdan atom bombası elde ettik şeklinde tercüme edildi.
04:15İlk önce ABD basanında bunu J.D. Vance'in de doğru anlayamadığını görüyoruz müzakereler sırasında.
04:21Çünkü Trump böyle bir kadro göndermekle müzakerelere hata mı yaptı?
04:25Hata yaptı onu bilemem.
04:27Bunu zaman gösterecek ama bence yani müzakere yeteneği yüksek olmayan, uluslararası diplomasiyi bilmeyen,
04:35çünkü bu bir anlamıyla 47 yıl sonra ABD'nin İran'ı direkt muhatap almış olduğu tek görüşme.
04:42Yani bence tarihlerden asla silinmeyecek olan bir görüşme.
04:4621 saatte olsa bugün bir tur daha yapılabilir.
04:49Yani henüz Amerikan heyeti İslam Abad'ı terk etmedi öyle biliyorum.
04:54Devam da edebilir.
04:56Yani kalıcı olabilir.
04:57Trump'ın mevcut açıklamalarına bakmayın.
04:59Hürmüz konusunda gerilimi arttıran, savaşı ön plana çıkartan açıklamalarına bakmayın.
05:05Hala müzakere umudu söz konusu.
05:07Fakat dediğim gibi bu müzakere umudu gerçek bir ateşkes değil.
05:11Her iki tarafta bunu biliyor.
05:12Gerçek bir ateşkes değil ama İran'ı ciddiye aldı dediniz uzun yıllar sonra Amerika.
05:18Bu ciddiye almanın temel sebeplerine baktığımızda Çin'in ekonomide ve teknolojide ve askeri alanda yükselişi ve İran'la müttefik oluşu.
05:31Bu temel bir sebep olarak sunabilir miyiz?
05:35Temel bir sebep zaten Pakistan üzerinden ABD biraz da müzakereleri Çin'le de yürütüyor.
05:41Yani Çin bu işin dışında değil.
05:43Savaş sonlanmadan önce yani 15 günlük ateşkes ilan edilmeden bir hafta önce İslam Abad'da 5 maddelik bir bildiri Çin ve
05:51Pakistan birlikte yayınladılar.
05:53Ve acil bir ateşkes önerdiler ve bu anlamıyla İran'ın da şartlarını İran'ın ortaya koymuş olduğu bu 10 maddelik
06:00hükmü de önden tarif etmiş oldular.
06:02Ve biraz da Pakistan Çin adına Pakistan ikili ilişkileri yürütmek kaydıyla İran'ın elinde bulundurmuş olduğu Hürmüz'deki jeopolitik üstünlüğe İsrail
06:14'e ve ABD üstlerine vermiş olduğu ağır tahribata,
06:17körfez ülkelerindeki yeni bir dehşete, yeni bir korku dalgasına ve bunun İsrail ve ABD üzerinde meydana getirilmiş olduğu diplomatik baskılara
06:24rağmen müzakereyi kabul etti.
06:26Ateşkesi kabul etti çünkü onun da 15-20 günlük ya da 1 aylık ya da 2 aylık bir savaşın yoğunluğunun
06:33düşmesi istikametinde.
06:34Savaşın kontrolden çıkabilecek bir evreye gelmesine mani olabilecek olan bir durgunluğa ihtiyacı vardı, bir molaya ihtiyacı vardı, bir ara ateşkese
06:44ihtiyacı vardı.
06:45İran da bu istikamette kabul etti. O yönüyle bu 47 yıl sonra bir muhataplık yani her zaman ciddiye alınan bir
06:51ülke İran.
06:52İran ciddiye alınıyor fakat dediğimiz gibi bu bir teknikti, diplomaside kullanılmayan bir teknikti.
06:58Avrupa ülkelerinin ya da Birleşmiş Milletler'in bazı unsurlarının, aracı ülkelerin münasebetiyle İran'la görüşmeler yapılmıştı, yapılıyordu.
07:06İlk defa ABD ve İran heyetleri masada karşılıklı olarak oturdular ve sıkıştılar.
07:11Bu son derece tarihi bir nokta. Bu kadar kısa sürede bitmez, bitmemeli.
07:15Ama nihai bir sonuç, kadıcı bir ateşkes durumunun beklenmesi de mümkün değil.
07:21Çünkü İran bölgede bir ontolojik güvenlik sorunu.
07:24Yani İran'ın varlığı ABD dış politikası içinde, İsrail'in varlığı içinde bir tehdit meydana getirmiş oluyor.
07:31Yani nasıl bir İran istiyor İsrail, Netanyahu'nun savaş kabinesi tamamıyla tahrip edilmiş olan,
07:38tamamıyla ortadan kaldırılmış olan, bugünkü Lübnan'a benzer, bölünme ihtimali kuvvetli,
07:45ayağa kalkamayacak olan devlet organlarıyla birlikte akamete uğramış ve insani krizlerin meydana gelebileceği,
07:52her an müdahaleye açık ve devlet iradesini, diplomatik olarak varlığını ve istiklalini sürdüremeyecek olan bir ülke.
07:59O bakımdan İsrail bunu talep ettiği sürece, İran her ne kadar bu sürece barış adını verse bile,
08:07İsrail'i kendisi için ontolojik bir güvenlik sorunu olmaktan çıkartmadığı sürece,
08:13başta anayasasında onu küçük şeytan olarak tarif ediyor, ABD'yi büyük şeytan olarak tarif ediyor.
08:19Bir anlamıyla bütün askeri yapılanmasını, siyasal yapılanmasını, uluslararası ilişkilerini,
08:26entelektüel kültürel hayatını ABD ve İsrail karşıtlığına göre konumlamış olan bir ülke İran.
08:32Şimdi bunlar tamamıyla ortadan kaldırılmadığına göre, kısa sürede ortadan kaldırılamayacağına göre,
08:38yani her iki ülkenin, İran'ın ve İsrail'in birbirlerinin mefhum muhalifi olarak,
08:43birbirlerinin karşıtı olarak adeta kimlikleri besleyen, yani ulusal kimlikleri besleyen,
08:48ulusal politikaları besleyen ve Orta Doğu'nun ana dinamiklerinin meydana getirilmiş olan bu varlık sorunu ortadan kalkmadığı sürece de
08:55uzun süreli bir anlaşma yapmak çok zor.
08:57Ancak bir ateşkes yapılabilir, savaş bir müddet durabilir, durmalıdır.
09:02Yani bu Türkiye'nin çok istediği konulardan bir tanesidir, vicdan bizim çok talep ettiğimiz konulardan bir tanesidir.
09:08Savaş durmalıdır, sivil ölümleri sonlandırılmalıdır.
09:11Sivil alt yapıya karşı saldırıların ve hava harekatlarının durması elzemdir.
09:16Ve bu anlamıyla hem Hürmüz'ün eski sepüsünün de açılması,
09:19hem Babil Mendeb'teki petro hareketliliğinin, enerji hareketliliğinin yeniden kurulmuş olması,
09:25Orta Doğu temelinde olarak bölgenin istikrara kavuşması temel sebeplerden bir tanesi.
09:29Ama bunun çok kısa sürede, birkaç gün içerisinde ya da birkaç anlaşma ile,
09:35birkaç hükmün imza altına alınmasıyla kullanılması mümkün olmayacak.
09:38Şunu görebiliriz, Kasım seçimlerine kadar ABD hava harekatının yer yer devam ettiği,
09:46savaşın Hürmüz istikametinde yoğunlaşabileceği, yeniden teksif olunacağı,
09:50Hürmüz'e karşı bir donanma harekatının ABD tarafından yapılabileceği,
09:55aynı zamanda İran Hürmüz etrafındaki adaları yeniden silahlandırdı.
10:00Zaten burada askeri varlığı var, Ebu Musa adasında da, Keşm adasında da, Hark adasında da,
10:06bu noktalarda yeniden silahlanma faaliyetleri yürütüyor.
10:10Tıpkı ABD'nin Orta Doğu'ya asker intikal ettirdiği gibi, donanmasının yeniden ikam ettiği gibi.
10:16Bunu ifade etmek istiyorum, Darren Trump'ın son dakika olarak verdiğimiz açıklamalarında,
10:22yaptığı açıklamalarında, Hürmüz boğazına gireceğiz ve mayınları temizleyeceğiz dedi.
10:27Evet.
10:28ABD tarafından bir askeri harekat bekleniyordu, askeri harekat olmadı, hava harekatları devam ediyor.
10:35Böyle bir harekat gerçekleştirebilir mi?
10:40İlk önce şunu sormak istiyorum hocam, bu soru öncesinde.
10:44İran'ın donanması tamamıyla yok edildi mi?
10:47Çünkü Trump'ın açıklamaları bu şekildeydi.
10:50Yok edildi mi?
10:51Bir deniz harekatı gerçekleştirebilir mi?
10:54Trump'ın iddiası 153 gemi, Körfez'i boyladı diyor.
10:58Tamamıyla imha edildikleri ve batırıldıkları yönünde.
11:01Hem ABD kaynakları, hem bağımsız gözlemciler, hem de İran devrim muhafızlarına yakın kaynaklar ve İran kaynakları incelendiğinde
11:08bu efsafta bir tahribat yok.
11:10Elbette ki İran'ın Hürmüz boğazındaki gemilerinin ve bazı limanlarının vurulduğunu,
11:15gemi tersanelerinin ve gemi alanlarının vurulduğunu biliyoruz.
11:19İran donanması 3'te 1 oranında tahribat gördü.
11:23Ama bugün hala Hürmüz'ü kontrol edebilecek seviyede askeri araca, deniz aracına sahip.
11:29Zaten buradaki üstünlüğünü yalnızca fırkateyinleri, yalnızca gemileriyle, savaş gemileriyle sağlamıyor İran.
11:37Buradaki temel üstünlüğünü Zagros dağlarına konumlandırmış olduğu füze rampalarıyla,
11:43füze ve topçu bataryaları mevzileriyle, istikamlarıyla sağlamış oluyor.
11:48Bunlar Körfez'in en dar yerlerini, boğazın en çok kontrol edebilir noktalarını geçişe kapatıyorlar.
11:55Bir başka husus, daha önce devrim muhafızları savaş sırasında yayınladılar videolarını.
12:02Ellerinde yüzlerce silahlı deniz aracı var.
12:06Yani insansız deniz aracı.
12:08Bunlar mayınlardan daha tehlikeli ve hiç kullanılmalılar.
12:11Yani geçebilecek tankerlere veyahut da Amerikan ya da İsrail gemilerine,
12:16deniz unsurlarına saldırabilecek olan silahlı ve insansız deniz araçları.
12:21Bunları ilan etti, bunları gösterdi.
12:23Bunlar hızlı hareket edebilen, boğazda konumlanmış olan,
12:28Basta Körfez'e istikametinde tutulan ve dediğimiz gibi radarlara yakalanmama ihtimali olan,
12:33radarlara yakalanmama imkanına sahip olan hafif ve çok ucuz maliyetli unsurlar.
12:39Elimizdeki veri Körfez'e savaştan birkaç gün önce yüz elli civarında.
12:45Yani Trump'ın ve Kuşlar'ın veyahut da Vence'in ifade ettiği gibi binlerce değil.
12:51Basta Körfez'in tamamına binlerce değil.
12:54Kürmüz Boğaz'ın belli bölgelerine döşenmiş olan yüz elli civarında akıllı mayın olduğu iddiası var.
13:00Görüşü söz konusu.
13:01Bu akıllı mayınlar derinde duran mayınlar.
13:04Yani dışarıdan kontrolü mümkün.
13:06Uzaktan kumandayla ve tek bir noktadan yüzeye doğru çıkartılabilecek,
13:10bu bugün derinde konumlanmış olan mayınlar.
13:13Yani bugüne kadar hiçbir tanker mayınlara çarpmadı.
13:16Elimizdeki veri bu yönde ama bu mayınların,
13:19bu Boğaz'ın o 23 km'lik dar noktasının tamamıyla akamete uğratabilecek bir sayıda olduğunu biliyoruz.
13:25Yani daha İran'ın buraya yüzlerce mayın döşemesine ihtiyaç yok.
13:30Zaten bu mayınları isterse birkaç tekneyle bile,
13:33bırakınız mayın gemilerine, bırakınız destroyerlere,
13:37birkaç balıkçı teknesiyle bile Boğaz'a bırakabilir.
13:41Çünkü ana karayla, İran'ın güneyiyle Boğaz arasında bu kadar yakın bir mesafe söz konusu iken,
13:47bugün ABD'nin büyük bir donanma bile yollasa,
13:52İran'ın bu güney bölgelerini, Zagros Dağları istikametini,
13:57Caş Limanı'nı, Keşf ve Hark gibi büyük adaları işgal etmediği sürece
14:02Boğaz'ı açması çok kolay gözükmüyor.
14:05Zaten açamadılar.
14:06Yani eğer açabilseydi, teknik olarak, askeri olarak müdahalesi mümkün olsaydı,
14:11sürdürülebilir bir kara işgali söz konusu olsaydı,
14:15yani Boğaz'ın her iki tarafında da adalar ve İran'ın güneyi istikametinde
14:19bir askeri üstünlük elde edebilseydi bunu yapardı.
14:22Şüphesiz ki yoksa Hürmüz'ü açmış,
14:25Hürmüz'ü tamamıyla kontrol eden bir ülke olarak İran'ı masaya davet edebilirdi ki bunu başaramadı.
14:31Evet, şu an 800 tane hali hazırda tanker ve gemi bekliyor Hürmüz Boğaz'da.
14:36Evet, Hürmüz Boğaz'ın yakın noktasını ama Bastakörfez'in alt kısmına doğru,
14:39bunu siz Hint okyanusuna doğru ulaştırdığınızda hala geçmeyi bekleyen ve geri dönmeyen,
14:4540 günden fazla bir sürede, 45 gündür bekleyen, 2000'den fazla tanker var.
14:49Bunlar petrol, LNG ve petro kimya ürünleri taşıyan büyük tankerler,
14:56yani büyük gross tonluk tankerler ve aynı zamanda Körfez'deki ülkelerden,
15:01Bahreyn'den, Katar'dan, Suudi Arabistan'dan azotlu gübre yüklemiş olan ve
15:06dünya tarafına büyük katkılar sağlayabilecek.
15:08Yani milyonlarca ton azotlu gübreyi Avrupa'ya ya da Afrika'ya götürmeye hazırlanan büyük tankerler...
15:14Gıda üretimi için özellikle azotlu gübre...
15:16En az petrol kadar sıkıntılı bir şey, petrol kadar önem taşıyor.
15:21Biz bugün bunu yeni yeni hissediyoruz dünyada ama birkaç ay sonra bu etkilerini
15:26tıpkı küresel pandemide olduğu gibi hissettirmeye başlayacak.
15:30Yani öyle büyük bir tedarik zinciri, öyle büyük bir uluslararası deniz nakliye zinciri akamete uğradı ki
15:35azotlu gübre taşınmasında gıda üretimi bakımından bir kriz kendisini Avrupa'da ve dünyanın farklı noktalarında
15:42göstermeye zaman içerisinde başlayacak.
15:45Yani savaşın etkileri küresel piyasaları tabii ki etkiledi.
15:48Bundan sonra daha da fazla hissedilecek.
15:50Biz şu an için savaş öncesi bir iklimin yani para politikalarındaki ve enerji piyasalarındaki
15:57savaş ikliminin sonuçlarını gördük ama bir müddet sonra savaşın bizzati fiziki etkilerini
16:02Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmayı, Babül Mendep'teki dengesizliği, Aden Körfezi'ndeki dengesizliği
16:09burada tankerler vurulmadı, birkaç Suudi Arabistan tankerinin geçişine mani oldu
16:14Ensarullah hareketi Husiler ama bu da aynı zamanda bir küresel kriz meydana getiriyor.
16:18Yani Babül Mendep'in de bugün güvenli olmayışı, Aden Körfezi'nin de kullanılamayışı
16:23tam olarak gemiler tarafından ve bu bir psikolojik etki yaratıyor.
16:27Psikolojik bir çöküş meydana getirilmiş oluyor.
16:30Yalnızca bu petrolün varil fiyatındaki oynamayla alakalı değil.
16:33LNG'de çok büyük bir piyasa yani sıvılaştırılmış doğal gaz çok büyük bir piyasayı ihtiva ediyor.
16:39Bununla birlikte petrokimya ürünleri, bununla birlikte gıdayı belirleyen gübre, azotlu gübre
16:45bu tamamıyla Orta Doğu'daki ülkelerden ve uzak doğudan getirilerek
16:49Batı pazarlarına açılan bir üründür ki biz bunu birkaç ay içerisinde daha yoğun şekilde hissedeceğiz.
16:54Peki hocam şunu sormak istiyorum.
16:57Pedro Sanchez, İspanya Başbakanı her açıklamasında verdiği desteği İran'a destek veriyor.
17:05İsrail'i soykırımcı olarak tanımlıyor.
17:09Avrupa'da bunu yapan veya yapabilen başka bir ülke şu an yok.
17:14Bu temel sebebi, İspanya'nın bu kadar destek vermesinin temel sebebi nedir?
17:20Birincisi Pedro Sanchez'in siyasal duruşu.
17:23Bunu da az konuşuyoruz.
17:25Yani Pedro Sanchez bir İspanyol sosyalizmini temsil ediyor.
17:29Bu sosyalizm bir anlamıyla İspanyol kimliğiyle örtüşmüş olan bir tür milli sosyalizm.
17:34Bu anlamıyla hem hürriyetçi, insan haklarını ön plana almış olan Avrupa'nın ve Türkiye'deki solun
17:41sosyalizmin tam olarak yorumlayamayacağı ve anlayamayacağı tarzda
17:45geniş halk kitleleriyle örtüşen ve bizim daha çok Latin Amerika ülkelerinde,
17:49Güney Amerika ülkelerinde gördüğümüz daha adaletçi, sosyal adaletçi ve insanlık temelde bir sosyalist görüş,
17:56bir sosyal demokrat görüş.
17:57Bir kere Pedro Sanchez tam olarak bu geleneği temsil eden genç bir politikacı.
18:01İkincisi, İspanya antisemitizm görüşlerinin merkezlerinden birisi.
18:07Antisemitik yani siyonist aklın, siyonist temel tezlerin ve İsrail'in dış politikasının
18:14belki yüzlerce yıldır en çok sorgulandığı ülkelerden bir tanesi.
18:17Yani aynı zamanda sadece Sanchez için değil, farklı seçmen kitleleri için burada
18:22Katolik kilise yorumunun, Katolik Hristiyanlık yorumunun da biraz Yahudilik karşılığı konumlandığını hatırlayalım.
18:30Bu İspanya'yı suçlamak için söylediğim bir şey değil.
18:321492'ye döndüğümüzde oradaki Yahudilerin tasfiyesi ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bu İsrailoğullarını,
18:41Musevileri İstanbul'a, Anadolu'ya, Osmanlı'ya taşımış olmaları ve getirmiş olmalarının hala kısmi kökleri var.
18:48Bu Sanchez'den bağımsız ifade ettiğim, Pedro Sanchez'den bağımsız ifade ettiğim bir konu
18:53bu anlamıyla yaygın bir Hristiyan nüfus burada konumlanmış durumda.
18:57Ve İspanya tezler bakımından hem NATO içerisinde hem de Avrupa Birliği içerisinde
19:02Türkiye'ye en yakın duruşu son 10 yıldır temin ediyor.
19:06Yani Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini isteyen bir noktada.
19:10Sanchez'den önceki başbakanlar da bunu ifade ediyordu.
19:13Ve Türkiye ve İspanya medeniyetler arası diyalog ittifaklarını birlikte kurdular.
19:18Yani İslam toplumları ve Hristiyan toplumları arasında,
19:20dindarlar arasında bir diyaloğun gelişebileceğini ve iki medeniyetin yakınlaşabileceğini vurgulayan unsurları hep birlikte yönettiler.
19:28Bu anlamıyla Akdeniz politikasında İtalya'dan ayrışıyor İspanya.
19:31Fransa'dan ayrışıyor ve tezleri Türkiye'ye daha yakın bir noktada bulunuyor.
19:36İkincisi bugün, Netanyahu'nun Gazze'de yürütmüş olduğu soykırım ve
19:41insanlığa karşı işlenme suçların müdafaa edilmesi mümkün değil.
19:45Bu Avrupa'da yeni bir siyasal kimlik meydana getiriyor ve Pedro Sanchez yalnızca İspanya için değil,
19:50bütün kıta Avrupa'sında, bütün Avrupa ülkeleri içerisinde de bu kimliği ve bu siyasal ilerleyişi de
19:56tek başına temsil eden bir lider konumunda.
19:59Bunu yalnızca İspanya Başbakanlığı'nın çıkışı olarak okumayın.
20:02Bu aynı zamanda Fransa'ya yansıyor.
20:04Yani Gazze soykırımı sırasında, yani bizim 7 Ekim 2024'ten beri izlemiş olduğumuz olaylar istikametinde
20:11100 binler Fransa'da sokağa çıktı, İspanya Fransa'yı etkiliyor.
20:16Fransa, Almanya...
20:17Domino taşı etkisası.
20:18Tabii evet, Almanya siyasal hareketlerinin sokağını etkiliyor.
20:21Oradaki sosyalistler, oradaki liberaller, oradaki İsrail karşıtı gruplar konumlanıyorlar.
20:27Milyonlar Almanya'da sokağa çıktı.
20:29Merzin politikasına rağmen, Merzin-Siyonizm'e yakın görüşlerine rağmen
20:33Almanya'da seçmen kitleleri Alman iktidarı karşısında ve Netanyahu karşısında konumlandı.
20:39Amerika'dan, Latin Amerika ülkelerine, bütün dünyayı, Afrika'ya kadar neredeyse 100 milyon insan
20:45Netanyahu'yu protesto etmek için iktidarlarla karşı karşıya geldiler.
20:49Ve İspanya'da açılmış olan davalar, Güney Afrika'da açılmış olan davalar,
20:54Türkiye'nin bu tezleri destekliyor olması,
20:56Netanyahu'nun pek çok uluslararası mahkemede bir soykırımcı olarak anılmasına ve yargılanmasına yol açıyor.
21:02O da Netanyahu'yu da, Trump'ı da fevkalade etkiliyor ve rahatsız ediyor.
21:07Biz de İspanya Başbakanı Petro Sanchez'e ve dik duruşundan dolayı İspanyol vatandaşlara selamlarımızı iletelim.
21:15Hocam, önemli bir soru daha var aslında.
21:18Lübnan meselesi.
21:19Savaşın ve ateşkes sürecinden itibaren Lübnan'a saldırılar asla durmayacak dedi.
21:26Benjamin Netanyahu.
21:28Lübnan'ın buradaki kritik rolü nedir?
21:30Neden bu saldırılar ateşkes olmasına rağmen, geçici ateşkese rağmen durmayacak denildi?
21:37İsrail için en az İran kadar önemli bir toprak parçası Lübnan.
21:421967'den önce başlayan savaşlarda, yani Mısır ve İsrail ya da Arap ülkeleri, Suriye, Mısır ve İsrail arasında devam eden Arap
21:50-İsrail savaşları kısmında,
21:52en kritik coğrafi Lübnan oluşturmaktadır.
21:54Yani bugün Lübnan haritası adeta cetvellerle çizilmiş ve Selspiko sonrası, özellikle 1920'ler sonrasında Orta Doğu'nun yapay devletlerinden bir
22:05tanesi.
22:06Yani bir bölümü Ürdün'le bağlantılı, bir bölümü tarihsel Filistin'in toprakları içerisinde.
22:11Önemli bir kısmı Suriye ile ilintili, bağlantılı Akdeniz'e açılan yeni bir jeopolitik koridor.
22:16Çok son derece önemli bir.
22:18Etlik gruplar, dini gruplar.
22:19Etlik ve dini grupların yapılandırılması da aynı şekilde Fransa Bakiyesi, İngiltere Bakiyesi, 1920 sonrası Orta Doğu'nun inşa etmiş olduğu
22:28bir tablo.
22:29Bugün buna özellikle 1960'lar sonrasında iki ülke müdahale oldu.
22:33İki yayınmacı ülke, iki saldırgan ülke.
22:36Bunlardan bir tanesi İsrail.
22:37Yani İsrail'in Lübnan politikası bölünmüş bir Lübnan meydana getirdi.
22:42Yani Şii Emel Hareketi, Şii Araplar, Sünni Araplar, Dürziler, Maruniler ve diğer Hristiyan topluluklar arasında bitmeyen savaşları Lübnan tarihine bıraktı.
22:52Lübnan tarihine zerk etmiş oldu.
22:55İkinci güç İran.
22:56İran da hiçbir zaman elini ve müdahillik alanını Lübnan'dan çekmedi.
23:01Yani Lübnan Şii'lerini ve Lübnan'da kendisine müzahir siyasi grupları silahlandırmayı tercih etti ve zihinlerde her zaman parçalanmış bir Lübnan
23:10meydana getirilmiş oldu.
23:12Şimdi İsrail için bu ülke ilerlenmesi gereken ve bu büyük kaos içerisinde yani Orta Doğu'da meydana gelmiş olan büyük çatışma
23:21zemini içerisinde kontrol altına alınması gereken ve Lübnan'ın güneyinin tamamıyla İsrail'le birleştirilmesi gereken bir koridor olarak planlanıyor.
23:29Bu bakımdan Trump özellikle Netanyahu özellikle savaş başladığı günden itibaren Lübnan işgalini gerçekleştirdiler.
23:3735 gündür Lübnan'da İsrail askerleri bulunuyor ve Lübnan'a tarihinde görünmemiş olan bir hava harekatı düzenledi İsrail.
23:45Yaklaşık 1 milyon 800 bin insan mülteci konumuna düştü.
23:501800'den fazla Lübnan'lı hayatını kaybetti.
23:52Bunların önemli bir bölümü Güney Lübnan'daki kentlerde ikamet eden ve Hizbullah'ın coğrafyası diyebileceğimiz Hizbullah'ı büyük ölçüde destekleyen halk
24:00kitledir.
24:01Hem Şii hem de Sünni Arap toplumu yani Lübnanlı Müslümanlar bunların çok büyük ölçüde güç etmeleri sonucuyla karşı karşıya kaldık.
24:09Yani İsrail kendi sınırını Müslüman topluluklardan temizliyor bunu başardı.
24:14Yani 1 milyon 800 bin kişi bir daha kolay kolay geri dönemeyecek şekilde Lübnan'ın diğer bölgelerine sürülmüş oldular.
24:22Sürülmüş oldular.
24:22Zorla göç ettirilmiş oldular ve onların dönebilecekleri köyleri yakıyor İsrail ordusu ve onların dönebilecekleri kasabaları ve ilçeleri ağır bir şekilde
24:32tahrip etti.
24:33Yani o evleri önemli ölçüde yıkıyor.
24:35Neyi hedefliyor burada?
24:37Bir kalıcı İran anlaşması olmayacak.
24:41İran savaşı devam ederken kendisinin Lübnan'ın güneyini ve Suriye'nin bir bölümünü fiili olarak kontrol ettiği ve bunu adım
24:49adım resmi bir satıya kavuşturabileceği bir Orta Doğu kaosu meydana getirmeyi hedefliyor.
24:54Burada da önemli bir sorun artık Lübnan ve Suriye'dir.
24:57İran'daki savaşın yoğunluğu düşebilir.
25:00İran'daki savaşın şiddeti azalarak biz tarihi ve geleceği okuyabiliriz, değerlendirebiliriz.
25:07Ama çok büyük ölçüde neyi göreceğiz?
25:09Biz Lübnan ve Suriye üzerinde İsrail baskısının daha da artmış olduğu müdahaleleri zaman içerisinde göreceğiz.
25:18Yani birincisi Lübnan'a saldırıyor.
25:20Lübnan'a hava harekatını çok büyük ölçüde bir provokasyon olarak planlıyor.
25:24Özellikle bunu yapıyor.
25:26Yani İslamabad'daki barış masasını sabote ediyor.
25:29İkincisi büyük bir oldu bitti içerisinde.
25:32Dünyanın gözü İslamabad'dayken, İran'dayken o Lübnan işgalini ileri bir noktaya taşımış oluyor.
25:39Sabotaja devam ediyor.
25:41Evet, Hizbullah'ı tasfiye ediyor.
25:43Hizbullah'la Lübnan hükümeti arasındaki bağı tamamıyla ortadan kaldırıyor.
25:47Lübnan hükümetini baskı altına almak suretiyle bu büyük kaos yemininde,
25:52yani gözün ve yoğunluğun İran'da olduğu bir dönemde Lübnan'ın da dünyadan izol olmasını temin etmiş oluyor.
25:58Evet, bültenimizde son dört dakikamız kaldı Sinan Hocam.
26:01Son olarak ise dün itibariyle hem Netanyahu'dan hem de Kats'tan Savunma Bakanı, İsrail Savunma Bakanı Kats,
26:09Türkiye'yi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef aldı.
26:13Açıklamalar yapıldı.
26:15Bu konu üzerinde de Kats'ın yaptığı, attığı, sosyal medya hesabı üzerinden attığı yazıya Mansur Yavaş, Kemal Kılıçdaroğlu ve Ekrem
26:26İmamoğlu etiketlendi.
26:28Bunu nasıl yorumluyorsunuz?
26:30Kats bunu bir gelenek haline getirdi.
26:32Geçtiğimiz yıllarda da Sayın Cumhurbaşkanı'na tenkit eden, ben orada bir hakaret görmüyorum, hakaret yok.
26:38Tenkit etti, siyasal bir tenkit etti ve onu hedef haline getirdi.
26:43Daha önce de tasviye edilmiş olan, öldürülmüş olan liderlerle, Sattamla ve Muammer Kaddafi ile Tayyip Erdoğan'ın kaderini özdeşleştiren bir
26:51yorum yaptı.
26:52Ona da hem İmamoğlu'nu hem Sayın Mansur Yavaş'ı etiketleyerek bir cevap verdi.
26:56Bu Türkiye'nin iç siyasal zeminine atfedilen bir manipülasyon.
27:01Yani diyor ki bizim hedefimizde bu iki lider var.
27:04Yani Tayyip Erdoğan sonrasında bunlarla iş birliği yapacağız diyerek aslında o iki ismi büyük zorluk altına sokmaya çalışıyor.
27:11Düşününüz, Türkiye'de İsrail'lerin destek vereceği ya da İsrail'in mesaj vermiş olduğu bir liderin destek alması ya da meşru
27:19olması mümkün değil.
27:20Bir kere Türkiye'nin iç semini içerisinde, iç cephesi içerisinde bir kırılganlık ve çatışma meydana getirmek istiyor.
27:26Dinamiklere aykırı.
27:27Dinamiklere aykırı bir çatışma meydana getirmek istiyor.
27:30Ve buna Sayın Mansur Yavaş'ın, ben Ekrem Bey'in bir cevabı olduğumu cezaevinden bilmiyorum ama Sayın Mansur Yavaş'ın
27:37yani Türkiye'nin yanında olduğunu ve katsın bu görüşlerini asla kabul etmeyen bir tweetini okudum.
27:43Yani Mansur Bey buna asla riayet etmeyeceğini, orada etiketlenmiş olmasından duyduğu rahatsızlığı ve Türkiye'nin tezlerinden de asla vazgeçmeyeceğini vurgulayan
27:52bir beyanda bulundu.
27:53Ekrem Bey'in avukatlar aracılığında böyle bir beyanı var mı onu bilmiyorum ama bunun bir manipülatif adım olduğunu, katsın bu
27:59açıklamasının kabul edilemeyeceğini,
28:02Sayın Cumhurbaşkanlığı'nın şahsında yapılmış olan bir hakaretin, bir kötü sözün, bir siyasi iğnelemenin veyahut da karşılıkların aslında Türkiye Cumhuriyeti
28:10'nin hükmü şahsiyetine yapıldığını,
28:12Türk toplumuna yapıldığını, milletimize yapıldığını da hatırlamak, unutmamak icap eder.
28:17Bu açıklamalar üzerinde gün içerisinde de Türk diplomasisinden çok sert ve ağır cevaplar geldi.
28:23Özellikle Dışişleri Bakanlığı günümüzün Hitler olarak adlandırdı Netanyahu.
28:29Hem Kats için hem Ben Givir için hem Netanyahu için hem Kats hem Ben Givir Netanyahu'dan daha tehlikeli figürlerdir.
28:37Yani Yahudi sağcılığının, İsrail Siyonizminin daha uç unsurlarıdır.
28:42Yani bunların gelmesi halinde dünya Netanyahu'yu arayabilir, biz Netanyahu'yu mumla arayabiliriz.
28:48Netanyahu'dan daha uçtaki isimlerdir.
28:50Bunlara hem Dışişleri Bakanlığımızın hem de siyasi partilerimizin verdikleri cevap manidardır, akılcıdır ve olması icap eden bir cevaptır.
28:59Ben şunu arzu ederim yani politika dışında olan bir bilim insanı olarak keşke bütün siyasi partiler,
29:05mecliste grubundan bütün siyasi partiler Netanyahu'nun ve Kats'ın bu duruşunu ve tavrını, bu hakaret hamis üslubunu
29:12Türkiye olarak keşke reddedebilseler ve ortak bir açıklama yapabilseler.
29:15Türkiye'ye bu yakışır.
29:17Değerli görüşleriniz için teşekkür ediyoruz.
29:20Evet İran-ABD-İsrail cephesinde müzakere sürecini Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Sinan Demirtürk yorumladı.
29:29Bundan sonra ne olacak?
29:30Girişmeleri takip ediyoruz.
29:32Sizleri aktarmaya devam edeceğiz.
29:34Yeniden görüşmek dileğiyle.
29:35İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar