00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Uçaklar dolu, meydanlara çıkan insanların dillerinde mersiyeler.
00:33İşte İran, savaş sonrası bu görüntülerle dünyaya haykırıyor.
00:38Şehitlik kavramının İran'da ne kadar önemli olduğunu işte bu görüntüler ortaya koyuyor.
00:55Meddahalık aslında İran'ın çok güçlü bir propaganda silahıdır.
00:59İran'ın iç cephesini güçlendirmesinde, direniş azgırı, direniş motivasyonu yükseltmesinde kullandığı güçlü bir araç.
01:09İran İslam devrimi sonrasında İran rejimi bu meddahalık kültürünü ve tabii ki işte hüddik kültürünü yeniden yorumlamış, güçlü bir ideolojik
01:18araca dönüştürmüştü.
01:19ABD İsrail ile İran savaşı 28 Şubat'ta başlamıştı.
01:23İlk hedef İran'ın komut akademisiydi.
01:25İsrail savaş saatlerindeki istihbarat operasyonuyla İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamani'ye hedef aldı, onu öldürdü.
01:34Sadece o değildi.
01:35İran'ın 48 üst düzey komutan öldürüldü.
01:38Onun yerine yönetimi ele alan isimlerden biri İran'ın Milli Güvenlik Konseyi Lideri, Genel Sekreteri Aliller Cani de İran'daki İsrail
01:47suikastlarının hedefi oldu.
01:49Hatırlarsanız Ali Hamani'nin ölmeden önceki söylemlerine baktığınız zaman kendisini bir diplomat olarak nitelendirmez, kendisini bir intilapçı, bir devrimci olarak
02:00nitelendiren.
02:00Dolayısıyla onun etrafındaki kişilerin saklanması gerektiğiyle ilgili olan telkinleri vesaireye kulak asmayarak bir nevi teslimiyet, bir nevi kadere boyun eğme
02:12olarak nitelendirildiği.
02:15Şehitlik sakınılan ve kaçınılan bir ölümün ilahi bir bedeli, ödülü olmaktan çıkıp aranılan ve arzu edilen bir ölümün kendisi haline
02:26gelir.
02:27Yani insanlar ölüme, şehit olmaya koşarlar.
02:30Ama rejim beklenenin dışında bir performans gösterdi, çökmedi.
02:35Aslında İsrail istihbaratı, Amerikan Başkanı Trump'a İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamani ölürse rejimin çökeceğini söylemişti.
02:44Ama rejim ayakta kaldı. Peki neden?
02:47Pesaraş boz alam goçladı, pesaraş boz alam goçladı.
02:541000 yıllık, 1200 yıllık işte Kerbela olayı 680 yılında, 680 yılından itibaren İranlıların tarihine, dini kimliğine, folklorik kimliğine işlemiş bir
03:06trajediye anlattıkları için
03:08sadece iktidardakiler mevcut rejim açısından değil, muhaliflerin de paylaştığı ortak değerleri anlatıyorlar.
03:14O yüzden güçlü ve etkililer.
03:16Ve dikkat ederseniz söylemleri İran liderliğinde sadece şöyledir, her yer Kerbela, her gün Açdura, özellikle çatışmaların, savaşların olduğu dönemlerde,
03:26yani rejimin dışarıdan ve içeriden sıktığı dönemlerde bu jargon, bu söylem etkili bir şekilde iç mobilizasyonu sağlamak için kullanılmıştır.
03:37Aslında İran tarihsel anlamda çok büyük bir geçmişe sahip.
03:41Mersiyeler, meddahlık kültürü, ülkenin en önemli yapı taşlarından.
03:45Mersiyelerde özellikle Hazreti Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesi vurgulanıyor.
03:50Yani şehitlik Hazreti Ali'den, Hazreti Hüseyin'den, Hazreti Abbas'tan beri İran sokaklarında Mersiyelerin konusu.
04:04Din inanıcında Kerbela sadece geçmişte yaşanmış bir trajediyi ifade etmiyor.
04:11Yani her çağda tekrar eden bir adalet, zulüm mücadelesinin sembolüdür.
04:17Yani rejim aslında bu meddahlıkla, bu mekiyelerle bunun mesajını vermeye çalışıyor.
04:22Yani Hazreti Hüseyin mutlak adalet ve direnişin sembolü, Hazreti Hüseyin'in şehit eden gezit ise zulümün ve gayrimeşluğun sembolü.
04:32Ve bu iki aslında motif günümüz İran dış politikasında uyarlanıyor.
04:37İran, Irak savaşında da can kayıplarını kutsamıştı.
04:41Şehitlik ve bunun kutsanması aslında rejimin kodlarına işlenmiş durumda.
04:45Meddahlık İran'ın en güçlü iç propaganda unsuru.
04:48Silahlar ne kadar etkiliyse, meddahlık ve Mersiye kültürü de halkın motivasyonu üzerinde o kadar etkili.
05:03İran'daki kadar bu eski olaylara, tarihi olaylara bağlı ve son derece yeniden yaşar gibi tekrar edilen ritüeller görmedim.
05:15Ali Hameney artık İran liderliği tarafından, destekçileri tarafından, İslam Cumhuriyeti'ne bağlı ifade edenler tarafından ve direniş eksilini farklı coğrafyalarında
05:27onu destekleyenler tarafından bir kahraman.
05:30Şehitlik mertebesine, şehitlik mertebesine, Kerbela'da şehit olanların yanına zuhur eden biri olarak, göç eden biri olarak değerlendiriliyor.
05:40İslam'ın ilk dönemlerinden günümüze kadar ulaşan bir gelenek meddahlık.
05:44Hatta Hazreti Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesi üzerine, şiilik kimliği kültürü bunun üzerine kuruldu.
05:51En önemli hususiyetlerden biri olarak tanımlanıyor.
05:54Matem merasimleri, şiirler ve ezgiler okuyarak, ehli beyte övgüler yağdırılarak yapılıyor.
06:01Bu ülkenin kodu durumunda, hem İran-Irak savaşında, hem Suriye savaşında ölen İranlıların cenazeleri bu mersiyelerle uğurlandı.
06:09Ülkede kahramanlık kültürü böyle oluşturuldu.
06:19Meddahlık aynı zamanda bir kollektif hafızanın sadece anlatılması değil, duygusal olarak yeniden de bir yaşatılmasıdır İran toplumuna.
06:29Bu sonuç itibariyle bu güçlü bir sosyolojik bir aidiyatla öğrettiğini söyleyebiliriz.
06:35Şimdi ise ABD-İsrail ile İran savaşında aynı durum ortada.
06:40İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, İsrail saldırısında öldürüldü.
06:44Ölümünün ardından rejim çökmedi, meddahlar sokaklardaydı, mersiyeler hep bir ağızdan söylendi.
06:51Ülke propaganda kültürü açısından bir merkez haline getirildi.
07:04Meddahlar güncel politik olayları tarihi ve dini bir derinliği olan İranlıların kimliğinde çok önemli bir dramatik, trajik yeri olan Kerbela
07:16olayı bağlamında güncel politik ve siyasi olayları anlatırlar.
07:20İran'ın düşmanlarına karşı verilen İsrail'e karşı verilen direniş mücadelesi, ABD'ye karşı verilen direniş mücadelesi ve en nihayetinde
07:30düşman sembolü.
07:32Yani İmam Hüseyin'in direni, İmam Hüseyin'in, İmam Hüseyin'in şehit eden Yezid ve arkadaşları bugünün İsrail'i ve
07:41ABD'ye.
07:42Yani tarihsel geçmişteki bu siyasal ve dini aktörlerin günümüz İran liderliği tarafından ne kadar etkili bir şekilde kullandığını aslında bu
07:54bize net bir şekilde gösteriyor.
07:56Bu dramatik gerilim aslında İran toplumundaki direniş temasının ortaya çıkarılması, İran'ın kendine özgü tavrının bir yansıması.
08:04İran lideri öldükten sonra bile ayakta kalabileceğini bir başkaldırı sembolü olarak Mersiyer'i meddahlar üzerinden halka söyleterek gösteriyor.
08:13Bakalım bundan sonra ne olacak? İran savaşta nasıl bir süreç işletecek?
08:34İran savaşta nasıl bir süreç işletecek?
Yorumlar