Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 13 saat önce
İran savaşında ateşkese varılmasıyla Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa yeniden açıldı. Ancak caminin kutsal avlusunda İsrail polisi korumasında yürüyen fanatik Yahudi gruplar ve "baskın" çağrıları gerilimi hat safhaya çıkardı. CNN TÜRK Muhabiri Serdar Er ve Kameraman Alper Öztürk aktardı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Tabi buradaki konjöktür iyi okumak gerekiyor.
00:03Çünkü Körfez İşbirliği Konseyi, yani Dünya Bankası'nın yayınına göre, yani açıklamalarına göre
00:09büyümez tahmini %3.1'den %1.3'e düştü.
00:14Yani aslında bu savaşın getirmiş olduğu bir ekonomik tahribat.
00:19Yine burada IMF'den gelen bir açıklamaya baktığımız zaman ise
00:23yani savaşın etkileri diyor çok daha yıkıcı.
00:25Doğal afetlere göre, finansal krizlere göre çok ciddi bir tahribatı var savaşın.
00:32Hatta bir çatışma ülkesinin tekrar çatışma öncesi sürece dönmesi için ortalama 7 yıl hatta gerekiyor.
00:39Hatta bu 10 yıla kadar ne yapabilir, uzayabilir.
00:43Bundan dolayı şimdi Körfez İşbirliği, daha doğrusu Kutu'yu, Körfez İşbirliği Konseyi'nin
00:48ne dair büyüme tahmininin düşürülmesi, yani %1'e kadar düşürdü neredeyse buradaki uluslararası kuruluş.
00:54Ve burada ciddi anlamı finansmanın kaçışı anlamına gelir.
00:58Çünkü sürekli bombalar altında bir bölge ve burada sermaye durmaz.
01:03Zaten sermaye oldukça ürkektir.
01:05Buna bu şekilde bakmak lazım.
01:07Dünya bir taraftan savaşın ekonomik maliyetiyle karşı karşıya kalırken,
01:12diğer taraftan ise yeni alternatif alanların, finans alanlarının,
01:16güvenli limanların, güvenli alanlarına yönelik bir durum söz konusu.
01:20Tabii burada sermaye ilk olarak, hani böyle refleks olarak nereye gitti, buna bakmak lazım.
01:25Hong Kong'a gittiği görülüyor bu noktada.
01:27Diğer taraftan yine aynı şekilde Avrupa'ya bir sermayenin bu noktada gittiği görülüyor.
01:32Fakat buralar aynı zamanda çok getirisi olmayan, Eskişehir'in düşük olduğu alanlar.
01:38Yani burada aslında daha gelişmekte olan bir bölgeye aynı zamanda sermaye gitme ihtiyacı duyuyor.
01:46Tabii Türkiye bu noktada bir takım avantajlar elde edebilir savaştan ifade ettiğimiz gibi.
01:50Ekonomik güvenlik kavramının burada ne kadar önemli olduğunu hep izah ediyoruz zaten sizdeki programlarımızda.
01:55Burada da iyi şekilde bu ekonomik güvenlik aydınlamada finansal güvenliği de kapsıyor, enerji güvenliği de kapsıyor, gıda güvenliği de kapsıyor,
02:05lojistik güvenliği de hepsini kapsıyor.
02:07Bakın tabii şu an çok kırıgan bir süreç var.
02:10Özellikle bu Hürmüz tarafında savaş tekrar başlayabilir.
02:15Ama burada alternatif rotalar değerlendirmeye başladı.
02:18Alternatif derken sadece bu rotalardan bahsetmiyorum.
02:22Finans da alternatif aramaya başladı, ticaret de alternatif aramaya başladı bu noktada, lojistik de alternatif aramaya başladı, enerjiyle ilgili olarak
02:31da alternatif aramaya başladı.
02:32Hep alternatife doğru böyle bir araç içerisinde şu anda dünya.
02:35Peki Türkiye nerede bu noktada?
02:37Özellikle savaştaki bu jeo-ekopolitik duruşu oldukça önemliydi ve taraflardan da bu noktada takdir aldı.
02:45Güvenli liman olma özelliğini bu noktada pekiştirdi.
02:47Türkiye burada ticaretin, enerji ticareti olsun, diğer ticaretin özellikle orta yol projesi, kalkınma yolu projesini yapabilme kabiliyetine sahip.
02:56Yani boğazlar kapansa bile tamamıyla yani bir tarafta Hürmüz bir tarafta Bab-ı Mendeb geçiş noktası kapansa bile burada Türkiye
03:05'nin özellikle öngörmüş olduğu kalkınma yolu projesinin ne kadar hayati olduğunu burada görüyoruz.
03:11Diğer taraftan orta yol projesi yine aynı şekilde karasal bir lojistik ile Çin ile bu noktada Avrupa'yı ne yapmayı
03:20buluşturmayı planlayan bir yol, rota.
03:23Yani alternatifler konuşuldukça Türkiye'nin buradaki öneminin bizzat olarak arttığını görebiliyoruz.
03:29Peki finans merkezi olabilir mi Türkiye?
03:32Buna bakmak lazım.
03:33Tabi şu anda bakın finans merkezi olabilmek için özellikle ticarette olsun, üretimde olsun, enerjide olsun burada bir takım öncü olmak
03:42gerekiyor.
03:43Şimdi enerji noktasında Avrupa, Türkiye şu an daha fazla muhtaç durumunda.
03:49Avrupa'nın enerji güvenliği Türkiye üzerine geçiyor.
03:52Dolayısıyla Türkiye enerjinin gelmesi, tekrar enerjinin Türkiye üzerinden depolama kapasitelerimizi artırarak, fiyatlar olarak Avrupa yönlenmesi bu ciddi anlamda bir finans
04:01anlamına geliyor.
04:03Diğer taraftan lojistik üssü olarak Türkiye'nin bir merkez haline gelmesi bu noktada önemli.
04:08Yani alternatif notara bakın yani Hürmüz Boğazı'nın aynen durum kırılgan.
04:11Diğer tarafta işte Bavri Mühendirme geçiş noktası bölge kırılganlığını devam ettiriyor.
04:16Böyle bir ortamda dünya alternatif yönelicekti ve bu bağlamda da ciddi bir şekilde lojistik merkezi olma durumu var.
04:24Ve bunun getireceği bir finansal getiri de var aynı zamanda.
04:28Üçüncü taraf ise gıda güvenliği kavramı.
04:30Bakın az önce rakamlardan bahsettiğim yani bölge ekonomilerine dair burada Dünya Bankası'nın ne olsun İMF'nin ne olsun yaptığı
04:39açıklamalar ekonomik yavaşlama işaret ediyor.
04:42Ve gıdaya ulaşım bölge için zor durumlar.
04:45Dolayısıyla Türkiye bu noktada tıpkı Ukrayna Uluslar Savaşı'nda olduğu gibi tahılı yönetme sürecinde o kritik rolü hatırlarsanız yine aynı
04:53şekilde gıda güvenliği noktasında aynı zamanda bölge içinde çok önemli bir rol oynuyor.
04:59Çünkü bu da gıdanın da Türkiye merkezi olarak ele alınması yine gıda finansmanının da burada Türkiye üzerinde olması anlamına geliyor.
05:08Tabii bunlar tek tek sıraladık.
05:10Bu nihayetinde de burada finansal bir merkez İstanbul'un bir finans merkezi olması.
05:15Enerji merkezi olması Türkiye'nin gıda merkezi olması.
05:18Çünkü alternatife en uygun ikinci yer Türkiye şu anda.
05:22Orta Doğu'daki bu kırımdan devam edecek peki bahsettiğiniz gibi yani enerji konusunda mı daha alternatif ve daha jeopolitik olarak uygun
05:33görünüyor?
05:34Bakın yaptığımız okumalarda yani dünden bugüne özellikle alternatif enerji kaynaklarının ne kadar önemli olduğunu gördük.
05:42Bakın Hindistan'da petrol rezervleri yani depolarındaki petrol düzeyi çok kritik düzeye düştü.
05:51Yani böyle birkaç gün birkaç haftalık petrolleri kalmıştı.
05:55Diğer taraftan Güney Kore'de aynı şekilde Çin.
05:57Dolayısıyla alternatif rota ve alternatif enerji kaynakları.
06:01Türkiye özellikle son süreçte yenilebilir enerji kaynakları ve buna dair teknolojideki elde etmiş olduğu bu kazanımları aynı zamanda dünyaya paylaşabilir
06:11ki.
06:11Bu da aynı zamanda yatırım anlamına geliyor.
06:13Diğer taraftan bakın yani bizim etrafımız enerji kaynaklarıyla dolu.
06:17Ve bizim bu noktada savaşta hiçbir şekilde enerji arz sorunu yaşamadık.
06:22Çünkü çok farklı kaynaklardan, ülkelerden, bölgelerden enerji temin ediyoruz.
06:27Ve bunların hepsi Türkiye üzerinden Avrupa'ya gitme durumunda.
06:30Yukarı zaten kapalı Rusya-Yukraya Savaşı'ndan dolayı.
06:33Orta Doğu'da hiç bu.
06:34Dolayısıyla burada Türkiye'nin enerji güvenliği noktasında Avrupa için önemli son derece kritik.
06:40Ve bu noktada Avrupa enerji alanında olsun, aynı zamanda gıda alanında olsun daha fazla yatırım yapacaktır.
06:47Bakın diğer taraftan doğrudan yatırım ki en çok istediğimiz aslında bu.
06:51Yani doğrudan fiziki yatırımdan bahsediyoruz.
06:54Bu nokta için de çünkü burada bölgede bir iğme kaybı var şu anda.
06:57Orta Doğu'da, Kuzey Afrika'da, diğer taraftan işte Afganistan, Pakistan tarafında.
07:03Yani yine burada Dünya Bankası'nın tahminlerine göre %3, %4'lerden %1.8'lere kadar düşürdü.
07:112026 yılında bu bölgedeki ülkelerin büyüme oranı.
07:14Bu çok ciddi bir aslında aşağı doğru revizyonu ifade ediyor.
07:17Dolayısıyla burada güçlü kalan, burada üretim potansiyelini koruyan ve güvenliği aynı zamanda sağlayan ülke pozisyonu olan Türkiye, bir merkez bu
07:27noktada bir merkez durumuna gelebilir ki enerji burada önemli.
07:31Tabii diğer taraftan gıdayı da önemsiyorum.
07:34Çünkü bakın Rus-Yukray Savaşı'nda Türkiye'nin buradaki tahıl koridoru olmasa Afrika ciddi sıkıntıya girecekti.
07:40Tabii bu savaşı getirmiş olduğu tahribat henüz göremiyoruz Orta Doğu'da ve bölge ülkelerinde.
07:44Yani bu gıda, arz güvenliği gıdada da bir sorun oluşturabilir ki burada özellikle Türkiye çok kritik rol oynayacaktır.
07:51Ve diğer taraftan bölge üretim kabiliyetini savaştan dolayı kaybediyor.
07:57Özellikle Orta Doğu olsun, Kuzey Afrika olsun, köyfez ülkeleri olsun, turizm olsun, finans olsun.
08:03Bunların hepsi bölgeden bu noktada çekilecektir ve bu alternatif güvenli bir rota arayışı içerisinde olacaktır.
08:09O yüzden finansal nokta önemli ama dediğim gibi finans tek başına gelmez.
08:14Finans aynı zamanda doğrudan yatırımla gelmesi, bir takım olanaklar ve fırsatlar görerek gelmesi bu noktada oldukça önemli.
08:22Türkiye şu anda bulunmuş olduğu jeopolitik öneminin daha da arttığı bir süreci yaşıyor ve bunu fırsata çevirmek oldukça önemli.
08:30Lojistik, enerji ve gıda ve temelinde de ekonomik güvenlik kavramı artık dünya açıdan oldukça önemli.
08:36Bakın enerjiye ulaşabilirsiniz, pahalıla ulaşabilirsiniz.
08:40Bakın elde edersiniz peki enerjiye ulaşamazsanız ne olur?
08:43Yani bunu şu an Hindistan çok yakından tecrübe ediyor bugünlerde.
08:47Yani yüksek fiyat olmasına rağmen enerjiye ulaşamama durumu söz konusu.
08:50Diğer taraftan körfez ülkeleri de enerjiyi satamıyor.
08:54Yani hem arz şoku var hem talep şoku var.
08:57Dolayısıyla burada güvenli ülkeler yine bu enerji sürecinin yönetilmesi, enerji arz ve talep sürecinin yönetilmesi gerekiyor.
09:07Ve burada Türkiye'nin rolü oldukça önemli.
09:09Bakın TANAP projesi var, bir sürü boru altı projeleri var.
09:11Diğer taraftan Karadeniz olsun, yeni yenilebilir enerji kaynaklarının payı.
09:15Yani burada aslında ekonomik güvenlik ve burada ekonomik bağımsızlık derken enerjinin rolünü bizzat dünya tecrübe etmiş oldu.
09:24Ve dediğim gibi bugünden itibaren Çin olsun, Asya Pasifik ülkeleri çok yoğun bir şekilde alternatife yönelilecekler.
09:31Alternatif rotalar, alternatif enerji kaynakları, yenilebilir enerji gibi alanların çok daha popüler olacağı, çok daha stratejik olacağı bir sürece doğru
09:40gidiyoruz.
09:41Burada alan değil satan olur muyuz?
09:45Tabii şöyle söyleyeyim size, bir ticaret merkezi olma durumu söz konusu olabilir.
09:50Yani burada biz içerideki enerji depolama kapasitemizi arttırdığımızda, gıda depolama kapasitemizi arttırdığımızda,
09:58bölge açısından hem Orta Doğu, bu nokta Orta Doğu birazcık da gıda noktasında talepte bulunacaktır.
10:04Ve aynı zamanda Orta Doğu da enerji kaynaklarının güvenli bir şekilde Türkiye üzerinden dünya satılmasını isteyecektir.
10:11Avrupa ise bu noktada doğa gaz fiyatları ciddi anlamda arttı ve enerjiyle ilgili şu an ciddi sorun yaşıyor olan,
10:18dediğim gibi fiyatın yüksek olması bile bir nebze olsun, bir kriz değil artık.
10:24Enerjiye ulaşamama durumu söz konusu şu an dünya açısından.
10:27O yüzden bu baskıdan dolayı Trump çok hızlı bir şekilde ne yaptı?
10:31İşte anlaşma yaptık dedi.
10:33Çünkü dünyada bir Asya Pasifik olsun, Avrupa'da, Belçika'da ciddi anlamda,
10:38mesela Hindistan'da evden çalışan modelleri getirildi.
10:40Haftanın belli günlerinde dışarı çıkılsın dedi.
10:43Yani bu hakikaten ciddi bir sorun oluşturmaya başlamıştı dünya açısından.
10:47Çok teşekkür ediyorum Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
Yorumlar

Önerilen