00:00Bago sa Saksik, nagdeklara ang Cagenda Oro City ng State of Energy Emergency dahil sa mataas na presyo ng langis.
00:07Inaprubahan ng konseho ang resolusyon sa isang Special Council Session ngayong araw.
00:11Sa pamamagitan nito, makapagpapatupad ang lokal na pamahalaan ng Mahak Bank para tugunan ng banta sa supply ng enerhiya.
00:19Ayon sa isang dating kalihin ng Department of Energy, malabo nang bumalik sa dating presyo ang diesel at iba pa
00:25ang produkt ng petrolyo kahit matapos pa ang geras sa gitnang silangan.
00:29Saksik, si Salim Refrant.
00:32Hamang walang preno ang pagtaas presyo ng produktong petrolyo, ang jeep na ito tumirik sa rutang alabang sa pote.
00:39Natuyuan kasi ito ng diesel dahil tingi-tingi na kumagpakarga ang driver na si Alan.
00:44Nakuna ng pasahero na humahangos si Alan para dumiskarte ng diesel.
00:49Nahiya po ako sa mga pasahero ang iba kasi bumaba na lang sila.
00:53Kasi siguro nainit dahil medyo matagal-tagal din ako kasi naghanap ako ng gasolinahan na magbibigay sa galong.
01:01Kasi yung ibang gasolinahan kasi hindi siya nagbibigay sa galong.
01:06Tatlong dekada ng tsupersiuse.
01:08Pero ngayon lang daw siya naluha sa pagsubok na tila walang panalo.
01:13Kaya nga po, mahirap talaga.
01:18Alam magagawa, ito lang nga na buhay na ano.
01:21Baka ibalik na lang daw niya sa operator ang jeep kapag hindi kinaya ang presyo ng krudo.
01:26160 pesos per liter na ang diesel sa ilang gasolinahan sa Quezon City.
01:31Sa Batanes, umaabot pa sa 164 pesos ang kada litro nito.
01:35Problema rin na nagkakaubusan ang supply sa ilang gasolinahan sa Atok Benguet.
01:40150 plus yung diesel ngayon.
01:44Dito sa amin, wala nang nagtitinda ng diesel.
01:47Dinadala lang dito yung mga kasama namin yung ibang diesel na ginagamit namin.
01:54Lalo pa namang kailangan ng diesel sa pagtatanim ngayong tag-init.
01:58Kasi walang ulan, kailangan namin ng diesel para sa water pump,
02:02para may panglilig sa bagong tanim.
02:05At saka po sa pag-aani namin, medyo malayo.
02:09Malayo yung pagdidelibera namin ng gulay namin.
02:14Mga dalawang uras ang biyahe, dalawa-tatlo.
02:18Kaya yung napakalaking efekt to talaga ng pagtaas ng diesel kasi minsan wala nang natitira eh.
02:25Ayon sa isang grupo ng mga magsasaka, nabawasan ang mga nagbabiyahin ng gulay dahil sa taas presyo ng petrolyo.
02:32Naiipon yung mga gulay sa mga pagsakan dahil wala na masyado rin bumabiyahing mga trader o meron man.
02:40Talagang medyo mahal at maraming nabubulakan po ng mga gulay.
02:46Hindi pa rin inaalis ng Department of Energy ang posibilidad ng mas masidhipang taas presyo
02:51habang wala pang indikasyong huhu pa ang tensyon sa gitnang silangay.
02:55Is it going to reach 200? I really do hope it won't.
02:59And I don't think it ever happened.
03:03And that's a possibility also.
03:09Kasi it depends on the actions of the countries, not the Philippines,
03:15the countries involved in this, or even the behavior of those involved in the war.
03:20Mismong DOE ang nagsabi, sa loob lang ng isang buwan,
03:24dumoble ang presyo ng produktong petrolyo.
03:27In a matter of one month, our prices have gone up to more than 100% increase.
03:34So sobrang, this is by far the fastest and the highest increase of all prices.
03:40Sinuri ng GMA News Research ang datos sa DOE
03:43at kinumpara ang presyo bago at pagkatapos ang pagsiklab ng gyera sa gitnang silangan.
03:49Ang pinakamurang diesel noon, nasa 48 pesos lang kada litro ang presyo.
03:54Pero ilang linggo, matapos atakihin ng Amerika at Israel ang ira noong February 28,
03:59nasa 125 pesos per liter na ang pinakamurang diesel ngayon.
04:03Higit doble ang tinaas.
04:05Ang pinakamurang gasolina naman noon, nasa mahigit 52 pesos per liter lang.
04:10Pero ngayon, nasa mahigit 87 pesos na.
04:13Bago ang gyera, nasa higit 77 pesos per liter ang pinakamurang kerosene.
04:18Pero nasa halos 158 pesos per liter na ngayon.
04:22Higit isang daang porsyento ang tinaas.
04:24Ang masaklap, sabi ni dating Energy Secretary at ngayon late Governor Jericho Petilla,
04:30malabo nang bumalik sa dating presyo ang mga produktong petrolyo.
04:34Bagay na sinangayunan ni kasalukuyang Energy Secretary Sharon Garit.
04:38Huwag na kayong umasa, babalik pa ng 61 yan.
04:41Okay, fearless forecast is basically,
04:44ang diesel will be 100, or a little over 100,
04:50and then gasoline is a little under 100.
04:53Pag nag-normalize na lahat,
04:55dahil maraming infrastructure na nasira.
04:59There is a structural change already in the oil industry.
05:04Kaya, I would go along with the point of former Secretary Petilla.
05:13Kasi if ever it goes down, it will take longer.
05:16It will not be one month.
05:21Kung gano'ng kabilis ang pag-akit ng presyo,
05:24hindi gano'ng po kabilis yung pagbaba ng presyo.
05:27Aabot pa sa limampung araw ang stock ng petrolyo sa bansa ayon sa DOE.
05:32900,000 barrels ng petrolyo ang inaasang darating ngayong buwan.
05:36Pag nag-worsen si Middle East, at least we have other options
05:40like Americas or even Africa, Australia.
05:45So kailangan mag-open tayo ng agreements there
05:53so that we can access also from other countries.
05:55And then next is that what types of products.
05:59We have procured more than a million barrels of diesel.
06:04Next is LPG.
06:06And then I think we are targeting about 2 million
06:12with the budget that we have been given, 2 million barrels.
06:15Ayon kay Garin, matapos ang pulong kasama ang DBCC
06:19o Development Budget Coordination Committee,
06:22wala pa raw desisyon ng Pangulo patungkol sa pagtapyas
06:25o pag-suspinde ng excise tax.
06:27Ang sobrang bilis ng pagtaas ang presyo ng langis,
06:31hinila pa taas ang presyo ng iba pang bilihit.
06:33Kaya ang inflation rate nitong Marso tumama sa 4.1%,
06:38halos doble kumpara noong Pebrero.
06:40Pinakamataas ito sa loob na mahigit isang taon.
06:43Ayon sa Philippine Statistics Authority,
06:46malamang ay magiging mas mataas pang inflation rate ngayong Abril.
06:50We are seeing higher numbers nitong April
06:53because we had a series of price increases during the first week
07:00and we're not seeing any development that it might go down.
07:04May mga spillover infection
07:05and based on the previous years kung saan nagkaroon din tayo ng spikes
07:15sa fuel prices sa world market,
07:17ay mabilis ang impact niya sa iba pang mga commodity items.
07:23Hamang nagmamahal ang bilihin,
07:25umababa ang kakayanang makabili ng mga Pilipino gamit ang piso.
07:29Ayon sa PSA, ang halaga ng piso noong base year na 2018 nitong Marso 2026,
07:35yan ay nasa 75 centavos nala.
07:38Ibig sabihin, ang kakayanang makabili gamit ang 1,000 pesos noon,
07:42halagang 750 pesos na lang ang mabibili ngayon.
07:46Yung purchasing power o peso natin kasi inversely related yan sa inflation rate.
07:53So syempre pag tumataas yung inflation,
07:55bumababa yung ating purchasing power.
07:58Ako si Sany Marafra ng inyong Saksi.
08:02Isa pang bago sa Saksi,
08:04nagkasan ang mga bagong pag-atake ang Amerika sa Karg Island
08:07kung saan naroon ang pangunahing pasilidad para sa ina-export na langis ng Iran.
08:11Narinig ang mga pagsabog sa isla ayon sa Iranian media.
08:14Sinabi sa Reuters ng isang opisyal na Amerika na sa mga panibagong pagsabog,
08:20walang tinama ang imprastruktura ng langis.
08:23Dati pang sinabi ni US President Donald Trump na target nilang wasakin o kub-kubin ang isla.
08:32Inaalam pa ng DILG kung totoo ang impormasyon na namataan umano sa Vietnam
08:36ang negosyanteng si Atong Ang na wanted para sa patong-patong na kaso
08:40kaugnay ng mga nawawalang sa bongero.
08:42Kapag nakumpirma, agad daw mag-a-apply ng formal extradition ng DILG
08:47para maibalik si Ang sa Pilipinas.
08:50Saksi, si John Consulta.
08:56Magtatatlong buwan na mula nang lamabas ang unang warrant of arrest
08:59labang sa negosyanteng si Charlie Atong Ang.
09:02Ipinaarest siya ng korte sa Santa Cruz, Laguna
09:04na sa mga kasong kidnapping with homicide at kidnapping and serious illegal detention
09:09kaugnay sa labing shop na sabongerong hindi na makita
09:12matapos magsabog sa kanyang sabongan sa Laguna.
09:15May hiwalay ring arrest warrant na inilabas ang korte sa Lipa at San Pablo.
09:18Sabi ng DILG, maabot na sa dalawang daang lugar ang ginilugat ng gobyerno
09:23sa Pilipinas para hanapin ang telegoryang most wanted sa Pilipinas.
09:27Sinisilip nilang ilang bansa sa Southeast Asia,
09:30particular sa Kamboja kung saan umano siya may negosyo.
09:33Pero ngayon, sinabi ni Interior Secretary John McRimulia
09:36na bine-verifical nila ang ipormasyong may sighting umano kay Ang sa Vietnam.
09:41Wala siyang record sa BI na dumanis,
09:43so most probably sa backdoor siya dumanis doon sa Mindanao Park.
09:48Ayon kay Secretary Mulya,
09:50kung naroon nga si Ang ay mag-a-apply again siya ng extradition
09:53para mabalik si Ang sa bansa.
09:55It is an intelligence report and we are following it up
09:59and we are for confirmation yan dyan sa Vietnam authorities.
10:04We have to verify first through backchannels,
10:06konda doon talaga,
10:07then we will file the appropriate actions after.
10:09Umaasa naman ang kalihim sa pangipagtulungan ng Vietnam.
10:12Mahirap doon eh kasi communist ang government doon eh,
10:17so very strict sila sa law and order.
10:20So I don't think na makakatay siya ng negosyo doon.
10:24Hinihintay pa rin ng BILG ang paglabas ng Interpol Red Notice
10:28laban kay Ang na may patong sa ulo na 20 milyong piso.
10:32Pagtiyak naman ng NBI, sinisilip nila ang impormasyon.
10:36Anything is possible right now.
10:37Sabi ko naman palagi,
10:39yung borders ng Pilipinas, madaling pasukan at labasan.
10:42If there's a lead din, titingnan natin.
10:44Ituloy-tuloy pa rin naman yung file up.
10:45I created a team to monitor at matrace kung nasan talaga siya.
10:50John Consulta, ang inyong saksi!
10:54Pakasaysayan ang mission ng crew ng Artemis II ng NASA,
10:57ang unang space mission na nagdala ng mga tao malapit sa buwan
11:01sa loob ng mahigit 50 taon.
11:03Naabot po nito ang pinakamalayong distansyong naglakbay ng mga tao
11:06mula sa daigdig at sa kauna-unahan ng pagkakataon,
11:10kabilang po ang isang babaeng astronaut
11:12sa mga lumipad papunta sa buwan.
11:14Ating saksihan.
11:20Umukip ng kasaysayan sa kalawakan.
11:22It's 1970 during the Apollo 13 mission.
11:26Three explorers set the record for the farthest distance humans have ever traveled from our home planet.
11:32Today, for all humanity, you're pushing beyond that frontier.
11:35Sa layong 252,756 miles na lagpasa ng Artemis II crew
11:42ang nakamit na layo ng Apollo 13 noong 1970
11:46na 248,655 miles mula sa daigdig.
11:52Yeah, from the cabin of integrity here
11:55is we surpass the furthest distance humans have ever traveled from planet Earth.
12:01Mahigit limang dekada ng nakararaan
12:04mula ng huling magpadala ng mga astronaut malapit sa buwan.
12:08Hindi man lumapag sa buwan ng Artemis II
12:10makasaysayan ng pitong oras nitong lunar observation
12:13kung saan nasaksihan nila ang tinatawag na far side of the moon
12:18o yung bahagi ng buwan na hindi nasisilayan sa daigdig.
12:22Sa gitna ng kanilang paglalakbay,
12:24nagmungkahi rin sila ng pangalan ng mga crater.
12:27Isa rito, ipinangalan sa namayapang asawa ng isa sa mga astronaut
12:31na si Reed Wiseman.
12:33Ang mission commander ng Artemis II,
12:36pumanaw ang asawa ni Wiseman dahil sa cancer noong 2020.
12:40There's a future in a really neat place on the moon
12:43and it is on the near side.
12:45We will be able to see this from Earth.
12:47It's a bright spot.
12:48On the moon.
12:49And we would like to call her Carol.
12:51Sa pambihirang pagkakataon,
12:53nasaksihan ng crew habang nasa kalawakan
12:56ang pag-eklips o pagtakip ng buwan sa bahagi ng araw.
13:00Kita rin ang maliit na tuldok mula sa malayo
13:03na ayon sa NASA ay ang planetang Venus.
13:06Bukod sa makasaysayang flyby sa buwan,
13:09makasaysayan din ang mismong Artemis II crew.
13:12Sa kauna-unahang pagkakataon,
13:14isang black astronaut,
13:16isang babae at isang Canadian
13:18ang nakalipad papunta sa buwan.
13:20Pabalik na sa mundo ang crew na Artemis II
13:23na hindi maitago ang tuwa sa kanilang misyon.
13:41Personal naman silang binati ni U.S. President Donald Trump.
13:45Very special hello to Artemis II.
13:48Today you've made history and made all America really proud.
13:52Inaasahang sa April 10 matatapos ang 10 araw na misyon ng Artemis II
13:57na nagkamit na mga panibagong aral at kasaysayan sa kalawakan.
14:01Ako si Bernadette Reyes, ang inyong saksi.
Comments