00:00Ngayon buwan ng Abril, atin pinagdiriwang ang National Literature Month ang buwan ng Panitikang Pambansa
00:05at bilang pagkilala sa Galing ng Pinoy Writers, isang bagong obra ang ating tutuklasin na yung umaga.
00:13Kumpin yan, makakasama po natin ang mga nasa likod ng librong When Silence Wins.
00:18Yan si Jane Vergara, publisher, si Lianne Patricio, illustrator, at ang book author na si Berlin Domingo.
00:24Good morning! Welcome sa Rise and Shine Pilipinas and welcome back sa mga dati na rin nakasama din sa ating
00:30programa.
00:31Please tell us about this book, When Silence Wins.
00:35Morning!
00:36Magandang umaga sa inyong lahat, Pilipinas.
00:40Well, bilang author po, nangalibro nito para kay Miss Berlin, ano po ba ang kalaman po nitong librong ito na
00:48magsisilbing inspirasyon po sa marami?
00:50Okay. Tayo ay naniniwala na ang buhay ay mas masarap, mas nakakatuwa, at mas meaningful pagka tayo ay nasa isang
01:00relasyon.
01:01Maging ito man ay para sa magkasintahan, mag-asawa, o kaya sa nanay at sa anak, o kaya maaaring sa
01:10guro at sa kanyang estudyante, pwede rin itong magkakaibigan.
01:13Ngunit sa mga relasyon na yan, minsan ay hindi may iwasan, nagkakaroon tayo ng tampuhan, ng galit, ng mga hindi
01:22magagandang pangyayari.
01:25At sa mga ganyang pagkakataon, mas maganda siguro na kesa labanan, magpaliwanag, at ipilit ang gusto para maunawaan ng lahat,
01:36at minsan ay magandang manahimik na lang at lumayo muna. Hindi dahil ikaw ay takot, ayaw mong harapin ang mga
01:43bagay-bagay,
01:44kung hindi dahil sa tingin mong ito ay magpapahilom sa sarili mo at maging sa mga nasa taong nasa paligid
01:51mo.
01:52Yan ang pinupunto ng When Silence Wings.
01:54Okay, pagtingin naman ako ng When Silence Wings na yan.
01:56Oo, ano siya. Actually, parang, ano ba't mga poems?
01:59Yes po, and some stories.
02:01Mga hugot.
02:02Mga hugot.
02:02Para pwede kong hawakan itong librong ito kapag meron akong gustong tanong for the day,
02:07tapos pwede makasagot ito.
02:09Plus, not only the poems, but also even how it was drawn, illustrated.
02:16In fairness naman, how did you come up with the illustrations of these different poems po?
02:23As co-authors, me and Berlin, marami kaming mga realizations at experiences na parehas.
02:31So, napakadali nung nitong project na ito para sa amin kasi marami kaming similar experiences.
02:39So, sinabi niya lang yung mga gusto niyang images na iguhit ko.
02:44So, yun, nagawa namin yung proyekto na yan na napakabilis.
02:48Parang babase lang ako minsan sa interpretation ko ba sa paano ko siya babasay.
02:52Halimbawa akong iniisip ko ngayon, yung ex ko.
02:56Ay, sige. Sino doon? Marami yun.
02:58Hindi, isa lang ko.
03:00Bukala akong maraming ex-mars.
03:02Okay, ano sinasabi ng one silence?
03:05Ito, sige.
03:05You handed them your soft spots.
03:10They turned them into knives.
03:13Oh, diba? Ang galit.
03:15Galit.
03:16Yes, alam mo naman ginagaw ko gabi-gabi.
03:19Muntik na po ako mahuli ng...
03:21Hindi, wala ko.
03:22Ang cute o, may mini book version.
03:24Ang galit, oo.
03:25Wala po tayo kay Ms. Jane, bilang publisher, ano po nakita po niyong potential sa book na ito?
03:30For me, yung pinaka-importante kasi is yung relatability.
03:33So, kanina nasabi na nila, depende sa type of relationship that you have,
03:37laging merong aakma sa'yo.
03:39Okay.
03:39So, that for me is what I want to have available sa mga Filipinos.
03:45Kasi may makakanya-kanya tayong pinagdadaanan.
03:48Oh, speaking of pinagdadaanan, ako Mars ito.
03:51Sige, sige.
03:52You didn't lose them.
03:53What hurt was losing the version of yourself?
03:56Okay.
03:56That believed you were safe with them.
03:58Ayun.
03:58Ayun.
03:59Grabe English-ingression pala tayo.
04:03May matatamaan talaga sa emotion mo.
04:06Saka ano eh, parang kahit alam mo hindi siya at present,
04:09pero something from your past mag-trigger when you read this.
04:14Kaya ako sa inyo ito, i-ready po sa sarili nyo kung kayo pa magbabasa.
04:18Alalahanin ang mga problema pinagdaanan sa buhay.
04:20Pero sige, let's try to look at the positive side naman.
04:23Ay, ganun.
04:23Di ba?
04:24What am I looking forward for today?
04:26Ayun.
04:27Let him rage.
04:29Let him shout until his lungs ache and his voice breaks.
04:32Okay yan, mapagod siya.
04:34While he spends himself on noise, he do nothing.
04:37And that is what defeats him.
04:40Ayun din dalawin.
04:41I wonder paano nyo nahugot din.
04:44Nahugot din nila ako itong mga poems nito.
04:47Ano ba? Maraming bang nanakit sa'yo?
04:49Hindi naman.
04:51Dahil sa isang relasyon, hindi may iwasan talaga na may masasaktan ka, may matutuwa, at may magagalit sa'yo.
05:00Ngunit yun nga, kesa sa makipagbangayan ka, mag-tapunan kayo ng bato, manahimik ka na lang.
05:07Hindi dahil sa'yo nga, takot ka na ayaw mong harapin ang katotohanan.
05:12Ngunit alam mo na sa sarili mo, mag-ihilom ka sa pamamaraan na yun.
05:17At makakaiwas ka na mas makasakit ka pa.
05:19It's like communicating to oneself.
05:22Pero sometimes, aside from they say that there are things that should be left unsaid,
05:26sometimes we should also communicate.
05:28Ano pinapahupa lang?
05:30Opo. Sa ngayon, manahimik ka naman.
05:32O, yun. Sa ngayon, manahimik.
05:34Kayo ba, ma'am? Ganun po ba ginagawa ninyo?
05:36Yes, I try my best.
05:38I know. Do your best.
05:40O, yes. Kasi medyo combative ako as a person.
05:46Okay.
05:46Kamusta po ngayon? Kasi in line with the National Literature Month,
05:51what do you do in today's time, ngayong buwan,
05:55to make sure na maraming mga tao ang aware about how important we invest on literature?
06:03Tuloy-tuloy po ang pagpapromote natin sa literatura ng Filipino.
06:07Ang cute na kasi may mga mini-verses on.
06:10Ano pa yung mga ibang mga libro dyan?
06:11Actually, ito po makikita niya dito,
06:14ito yung lahat ng mga libro namin sa Dougan's Book Publishing.
06:18And mga mini-book version siya.
06:19Sino-showcase natin siya dito.
06:21Pero actually, pag binibenta natin siya as keychain siya.
06:24So yung kakaibag sa keychain natin is that
06:27hindi lang sila mini-book versions.
06:29Nandun yung When Silence Means.
06:31But it's also readable.
06:34So kami lang po ang kakaibag.
06:35So even the picture books,
06:37ayan, full color po yan.
06:39Okay.
06:40Mura lang?
06:41Yes, mura lang.
06:41150 pesos.
06:43Tsaka minsan, di ba,
06:44basta cellphone ng hawak mo habang nagaantay ka.
06:47Kunin mo ito, mapapabasa ka.
06:50Tama.
06:51Matututo ka pa at mag-inspire ka pa sa mga kwento dito.
06:54Tsaka hindi naman sasakit mata mo dyan.
06:56Ang like kapag mura cellphone lang ginagamit mo.
06:58Ang galing, oh yeah.
07:00Tsaka lit lang siya, kasha nga siya sa maliit mong kahit kawalit.
07:03Oh, infinite.
07:03Mura kasha ito eh.
07:05Oo nga.
07:05So, kamusta naman ang inyong pag-work together,
07:08the collaboration and being the co-author of this.
07:10Paano yung inyong creative process?
07:13Masasabi ko na tulad nung nabanggit niya,
07:16madali yung naging proseso dahil maaaring may mga pagkakataon
07:20na pareho kami nang naramdaman.
07:22Okay.
07:23Kaya hindi mahirap i-explain sa kanya na ito yung gusto kong iparating.
07:27So, maganda yung pareho kayo ng footing,
07:32pareho rin kayo ng line of thinking na hindi natin kailangan lumaban.
07:37At isa validate ang mga emotions.
07:39Ano challenges when it comes to doing this book?
07:42Okay.
07:42Isa sa mga napagtantuko, naisip ko ay,
07:45baka mamaya pag sinusulat ko ito,
07:47isipin nung nasaktan ko o nung nakasakit sa akin,
07:51ako pinariringgan ito.
07:52Oo, pero kung susuruiin natin,
07:58baka naman ito ay reflection niya sa pagbasa niya.
08:03So, hindi kita pinariringgan o hindi kita sinasabihan na ito ginawa ko sa'yo
08:08o ito ang ginawa mo sa akin.
08:09Kung hindi, ito ay reflection mo sa iyong nabasa.
08:12Dahil ang gusto lang gawin ng When Silence Wins ay
08:16hindi para mag-akusa,
08:18kung hindi, mag-heelom para sa sakit na iyong naramdaman.
08:22Healing without explanation, living without guilt.
08:25Perfect.
08:26Well, how can they have this book?
08:29We have it on Shopee and TikTok.
08:31And usually, we participate on events like the Philippine Book Festival.
08:35Ayun. Looking forward to that po.
08:37And of course, maraming salamat po sa ingin tatlo sa pagbigay ng inspirasyon ngayong umaga.
08:41Ati po nakasama, sina Ms. Jane Vergara,
08:43Liam Patricio at Berlin Domingo.
08:45Thank you very much.
08:49Salamat po.
Comments