00:00Biraz aslında yorumlamak gerekirse hem de savaşın da gidişatını hesaba katarak ne anlatmak istemiş olabilir ekonomist dergisi.
00:08Parmağında İran bayrağı olan bir yüzük takan bir el bir haritayı buruşturmuş vaziyette ve avantaj İran'da manşeti var.
00:20Şimdi bu haritayı buruşturmayı ben şöyle algılıyorum.
00:25Biliyorsunuz haritayı yani filmlerden düşünelim askeri planlar yapılırken ne olur masaya bir harita açılır ve işte komutanlar gelir harita üzerinde
00:34bir takım manevraları gösterirler planlar yapılır onun üzerinde.
00:38Dolayısıyla bu haritanın askeri planların yapıldığı haritalar İran tarafından buruşturuldu mesajı olarak okuyorum ben bunu.
00:49Avantaj İran'da mı ekonomistin söylediği gibi ben de zaten bir süredir aynı söylem içindeydim aynı şekilde düşünüyordum.
00:59Neden aslında İran avantaj İran'da onu aslında biraz anlatayım.
01:05Yani yaklaşık bir aydır şöyle 27. gündeyiz bugün bombalamalar Amerika'nın o yoğun hava saldırıları İsrail hava saldırıları yani bunun
01:16karşılığında stratejik bir taviz elde edememesi aslında bence biraz şundan kaynaklanıyor.
01:23Amerikan askeri aklının 20. yüzyıl çözümleriyle bu 21. yüzyıl asimetrik savaş alanına bir çözüm getirme arayışı olarak yorumluyorum.
01:34Yani biraz Amerikan askeri aklının Irak savaşını örnek alarak İran'a bir harekat bir savaş başlattığını düşünüyorum.
01:46Bu benim kişisel yorumum çünkü son döneme baktığınızda Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Doğu'da özellikle bu kadar geniş çaplı bir
01:55harekat yaptığı son zaman dilimi 2003'teki Irak, 2. Körfez Savaşı Irak işgaliydi.
02:04Orada da nasıl oldu hatırlayacaksınız.
02:08Çok yoğun bir hava saldırısıyla ki hatta şok ve dehşet operasyonuydu operasyonun ismi.
02:14Bağdat'ta yönetime daha ait binalar ateş altına alıp vurulmuş ve çok 1-2 gün içinde Irak liderliği çökmüş.
02:25Amerikan askerleri Bağdat'ta gelip Sultan Hüseyin'in heykelini yıkarak Irak'ta bir çözülmeye yol açmıştı ve Irak böylelikle çökmüştü.
02:35Irak ordusu bir kurşun dahi sıkamamıştı.
02:37Şimdi bu değerlendirmeyi önüne koyup aynı şeyi eğer İran'da yapabilir miyiz acaba deyip buradan yola çıktıysa Amerikan askeri aklı zaten
02:50en büyük stratejik hatayı burada yapmıştır.
02:53Türkiye 2003'teki durumu 2026'ya uyarlamak ve aynı şekilde İran'ı Irak'ı daha doğrusu İran'ı bir Irak zannetmek
03:05de en büyük stratejik hatalardan biri olur diye düşünüyorum.
03:09Yani savaşın başından biri şöyle genel fotoğrafa baktığımızda ne yapmaya çalışıyor Amerika en baştan beri bakın yoğun ateş gücüyle havadan
03:20özellikle de askeri ve siyasi hedefleri ortadan kaldırmaya çalışıyor ki öyle de yaptı şu anda.
03:28Ama ne oldu? Bu Tahran hükümetine, Tahran'da rejime bir diz çökmeye neden olmadı.
03:37Çünkü aslında çok basitti. Amerika Birleşik Devletleri bence yanlış yerden başladı.
03:44Hemen savaşın öncesini hatırlayalım.
03:47Ekonomik olarak İran rejimi çökmüştü, dibe vurmuştu. Bu nedenle sokak gösterileri yapılmıştı.
03:54Amerika ve İsrail bu başlattığı savaşta ekonomik unsurlarla İran'ın üzerine gideceğine, bu savaşı ekonomik olarak başlatacağına aslında tam tersi
04:07askeri ve siyasi hedeflere yönelerek ekonomik alanda da İran'ın hareket etmesine, nefes almasına neden oldu.
04:15Bu ne oldu akabinde? Tahran rejimi de Hürmüz Boğazı'nı kapatarak bu ekonomik gücünü Amerika'ya bir koz olarak kullanmış
04:26oldu.
04:26Yani İran'ın avantajı, Ekonomist Dergisi'nin de yazdığı gibi aslında askeri eşitlikten kaynaklanmıyor.
04:34Zaten bu noktada Amerika askeri olarak çok üstün İran'dan.
04:38Ama İran'ın asıl avantajı coğrafi gerçeklikten kaynaklanıyor.
04:42İşte o da Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmekten geçiyor.
04:45Yani bu savaşın, İran savaşının dinamikleri içerisinde tek bir boğazı kontrol etmek,
04:54milyarlarca dolarlık teknolojik silahlardan şu anda daha güçlü durumda.
04:58Ve dolayısıyla İran da hali hazırda avantajı elinde tutuyor.
05:04Avantaj bir kez daha belirtiyorum.
05:06Ekonomist Dergisi'nde olduğu gibi benim kişisel düşüncem de Donald Trump'ın elinde değil.
Yorumlar