00:00İklim değişikliği aşırı hava olaylarının giderek artmasına neden oluyor.
00:04Metropollerin bu afetlerden nasıl etkileneceğini bilmek, oluşabilecek zararın önüne geçilmesini sağlıyor.
00:10İstanbul Teknik Üniversitesi ve Afet Koordinasyon Merkezi bünyesinde yürütülen proje, İstanbul'un ilçelerindeki ser riskini ortaya koyuyor.
00:19İstanbul'un ilçe bazlı olarak sel olaylarına maruz kalacak unsurları bünyesinde barındıran...
00:27Evet, esasında bu çalışma bizim aklımıza yıllar önce geldi.
00:30Bir süredir bu konu üzerinde çalışıyorduk.
00:32Amerika Birleşik Devletleri'nde de bu konu üzerinde bazı akademik çalışmalar gerçekleştirdik.
00:37Özellikle iklim değişikliğinin etkisiyle ve yoğun kentleşme baskısı hisseden bölgelerde biz bu şiddetli yağışların etkisiyle sel olaylarının sıklıkla meydana geldiğini
00:47görüyorduk ve frekansların altını görüyorduk.
00:49Dolayısıyla ülkemiz içinde neden bu projeyi hayata geçirmeyelim diye düşündük araştırma ekibimizle birlikte.
00:55Esasında benim doktora tezim de bu konuyla alakalıydı.
00:57Bunu mevcut da hala hazırda bu alanda faaliyet gösteren bir kamu kurumuyla işbirliği içerisinde hem de iyi bir üniversite kamu
01:04kurumu işbirliğinin örneğini göstermek adına hayata geçirdik ve sonuçları elde ettik.
01:10Araştırmamızın ismi İstanbul'un ilçe bazlı servis karitalandırması.
01:14Bu bağlamda da riskin her türlü unsurunu hesaba kattığımız ama bunu ilçe bazlı olarak yani hem yönetilebilir hem izlenebilir hem
01:22de ölçülebilir anlamda ilçe bazlı olarak kıldığımız bir proje oldu.
01:26Tehlike bağlamında yaklaşık 15 farklı göstergeyi risk bağlamında ise hem kırılganlık hem de maruziyet bağlamında toplamda 18-20 bandında göstergeyi
01:37ilçe bazlı olarak belirleyip bu ilçe bazlı olarak dataları toplayıp analizini gerçekleştirip riskleri elde ettik.
01:44Bizim için riskin en önemli unsuru orada insan varlığı demektir.
01:48Dolayısıyla bizim için riski arttıracak en büyük unsur da nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerdir.
01:54Dolayısıyla İstanbul'un özellikle merkez kuşağına baktığımızda yani nüfus yoğunluğunun fazla olduğu Esenler, Güngören, Bağcılar gibi bölgelere baktığımızda buralarda sel
02:05riskinin fazla olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
02:08Bizi aynı zamanda geçmişte meydana gelmiş kronik sel baskınları bu noktada doğruluyor.
02:13Yine Keza Fatih'e de bunu örnek verebiliriz.
02:15Avrupa yakasında bu ilçelerden bahsedebiliriz.
02:18İş Anadolu yakasına geldiğinde de Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy gibi ilçelerden bu noktada sel riskinin Anadolu yakası içerisinde yüksek olduğunu
02:29ifade edebiliriz.
02:29Ancak biraz önce bahsettiğim Avrupa yakasındaki ilçelerle kıyaslandığında burada sel riskinin biraz daha düşük olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
02:37Dediğimiz gibi biz yaptığımız yapay zekayla ilgili modellemeleri de geçmişteki olaylarla doğruladığımız için ve burada da yüksek başarı elde ettiğimiz
02:45için doğrulama noktasında bu sonuçların da bizi güvenilir olduğunu inanıyoruz.
02:48İstanbul için yaptığımız tehlike analizlerinde esasında şunu gördük biz.
02:53İstanbul'un yaklaşık yüzey alanı bakımından %10'luk bir kısmı yüksek tehlike altında, %10'luk bir kısmı orta sel tehlikesi
03:02altında, %80'lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategorilerde sel tehlikesi altında.
03:09Ancak tekrar söylemek gerekir ki dikkat edilmesi gereken nokta özellikle yüksek tehlike altında olarak ifade ettiğimiz o %10'luk bir
03:16yüzey alanı kısmı çok ciddi bir nüfus yoğunluğunu barındırmakta.
03:20Bu bölgelerde nüfus yoğunluğunun etkisi ile sel riski artmakta ve bu sel riskine karşı alınabilecek önlemlerde hızlı bir şekilde hayata
03:30geçirilmek durumunda.
03:31Özellikle bu bölgelerde yine karşılaştığımız en önemli husus bölgedeki geçirimliliğin oldukça az olması.
03:37Yani bölgedeki doğal alanın oldukça az olması onun yerine daha çok geçirimsiz dediğimiz beton, asfalt gibi kaplamaların yoğun olduğu bölgelerden
03:46bahsediyoruz.
03:47Dolayısıyla burada aslında bizim her zaman söylediğimiz unsur yüzeye alıyoruz yağmur suyunu.
03:53Atmosferden geliyor ancak orada yönetilebilir bir şekilde kılmamız gerekiyor bu suyu.
03:58Ancak bu su geçirimsiz bir zeminle karşılaştığında çok hızlı bir şekilde akışa geçip o bölgede göllenme, sellenme, su baskını gibi
04:06problemlere neden oluyor.
04:07Dolayısıyla konu biraz daha şehirleşme ile alakalı.
04:10İlerleyen süreçte tabii muhakkak İstanbul'da da yeni yerleşim yerleri yapılacaktır.
04:15Yapılmaya da devam ediliyor.
04:16Bu bölgelerde de özellikle sürdürülebilir su yönetimi sistemlerini, yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri gibi
04:23özellikle doğadan esinlenen ve doğa temelli çözümler olarak adlandırdığımız çözümleri hayata geçirmek gerekiyor.
04:29Hem kuraklıkla mücadele edebilelim hem de yağışları belli bir miktar tutarak, geciktirerek sellerin etkisini minimize etmeye çalışalım.
04:38Bizim çalışmamızın özgün, yenilikçi yöntemi ise burada tehlike analizde yapay zekayı kullanmış olmamız.
04:44Dolayısıyla geçmiş meydana gelmiş sel olaylarından öğrenen ve o olayları tetikleyici unsurları da bünyesinde barındıran tüm öğrenme sürecinde
04:54ve belki hiçbir bölgede sel daha önce meydana gelmese bile o bölgede ilerleyen süreçte sel meydana gelme potansiyelini tahmin edebilen
05:03bir yapay zeka algoritması geliştirdik.
05:05Ve bu algoritmayla tehlike modellemesini gerçekleştirdik.
05:08Bu tehlike modellemesi ve algoritmada tüm risk değerlendirme sürecini beslemiş olduk.
05:14Bu noktada biz tehlike modellemesinde topografya, eğim, direnaj ağına uzaklık, direnaj yoğunluğu, bölgenin geçirimliliği gibi
05:22hem bölgeyi karakteristik olarak kapsamlı bir şekilde tanımlayan hem de hidrolojik, meteorolojik ve jeomorfolojik parametreleri hesaba kattık.
05:30Bunları hesaba katarken esasında geçmişte meydana gelen sel olaylarıyla ilişkilendirdik.
05:35Bu bölgedeki sel olayını hangi unsur tetiklemiş ya da ilerleyen süreçte hangi unsurlar yeni sel olaylarını tetikleyebilirin
05:42aslında ilişkisini yapay zeka modeliyle modelleme fırsatımız oldu.
05:46Burada doğruluk oranında daha önce geçmişte meydana gelmiş sel olaylarını
05:50yaklaşık %90'ın üzerinde %95 bandında doğru tahmin etme başarısı gösterdik.
05:55İstanbul gibi yoğun kentleşmiş bir şehirde biz doğa temelli çözümleri, yağmur suyasadı, yağmur bahçeleri,
06:03geçirimli zeminler gibi doğadan esirlenen çözümleri aslında öneriyoruz.
06:08Bu noktada özellikle çatılarda yağmur suyunun biriktirilmesi,
06:12hem yağmur suyunun geri kazanım olarak farklı alternatif, farklı bir kullanım alternatifi olarak değerlendirilmesini,
06:18hem de özellikle çok hızlı bir şekilde yağmur suyunu akışa geçiren çatılarda
06:24yağmur suyunun bir nebzede olsa tutulması, bir miktar tutulması
06:28ve yağışın akışa dönüştürülüğünün dönüşmesinin geciktirilmesi bizim için
06:32burada İstanbul'da sel tehlikesiyle baş etme noktasında en önemli hayata geçirecek unsurlar olarak karşımıza çıkıyor.
Yorumlar