00:00Şimdi özellikle Balıkesir'le ilgili uzmanların uyarıları vardı. O uzmanlardan biri de deprem bilimci Prof. Dr. Şener Üşümezsoy'du.
00:08Şimdi Şener Üşümezsoy acaba bu depremle ilgili ne düşünüyor? Bundan sonrasına dair ne gibi tahminleri var? Bunu bir öğrenelim.
00:15Haber Global ekibi şimdi Şener Üşümezsoy'un yanında. Sözü hemen Esma Murat sana bırakayım.
00:19Balıkesir'de dün 6.1 büyüklüğünde bir deprem gerçekleşti. Başta İstanbul olmak üzere birçok ilde bu depremden etkilendi.
00:33Özellikle İstanbul'da vatandaşlar geçtiğimiz aylarda 23 Nisan'da peş peşe depremler yaşamıştı. Bir panik havası hakimdeyip hem de dün gerçekleşen Balıkesir depremini aslında hem öngören hem yorumlayan bir isim vardı.
00:49İşte o isimle birlikteyiz. Prof. Dr. Şener Üşümezsoy ile birlikteyiz. Efendim neler söylersiniz? Dünden beri herkes sizi konuşuyor.
00:56Ben özel konuşulacak bir şey söylemiyorum. Çok var olan bir olguyu konuşuyorum. O olgu da Simav Dağı ve onun yanında Türkmen Dağı, Mendes Masifi'nin bir kesimi ve kuzey güney yönünü gerilme sonucu bu alan çöküyor.
01:18Ve çökme sonucu Simav Çayı da bu çökmeye kuzey güney gelen Simav Çayı doğu batı yönlü bir akmaya kazanıyor.
01:27Ve burada segmentler halinde faylar var. Biri 1970'de olan en büyük deprem 7'lik deprem yaptı.
01:34Öbürü 6'lık deprem 2011'de Simav Dağı'nda oldu. Öbürü ise 6.4'lük deprem demircili oldu.
01:45Bir tek kalan fay ise kırılmamış olan depremin olduğu yer kapam karıştı iyicene.
01:55Balıkesir değil, Sındırga'da olan fay kalmıştı. Sındırga'da 30 km bir fay kırıldı.
02:0110 km derinli kadar. 300 km'lik bir yüzey. 6.1'lik bir deprem belki 2'lik.
02:06Onun üzerine bir sürü artçılar var. O artçıların oluştuğu kesim esas olarak ana kırılmaya ana kırılma kadar atım yapmayan yerlerde olan depremlerdi.
02:17Peki bunun mesela güneydeki devamı, güneydeki devamı Manisa, Sipir Dağı'nın kuzeye bakan, doğuya bakan kesimi Manisa, Turgutlu arasındaki kesimdi.
02:31Ve onun daha devamı da Salihli ve Alaşehir hattında olan depremdi.
02:38Yani Menderes Masifi yer kavuğunun altından yükseliyor bir dom gibi.
02:43Kendi içine bu sefer çatı bölünme başlıyor.
02:45Onun yan tarafında olan kesimler ise kıyılık kesimde kalan kesimlerde veya kuzeyde bu Menderes Masifka'da aktif depremselle sahip değil.
02:55Mesela Gediz Vadisi'nde bir deprem var. Öbür Somo'da var.
02:58Ve bu boyutuyla baktığımız zaman hikayemizin temelinde bu söz konusuydu.
03:04Ama daha evvel Balıkesir'de yedilik deprem denilen hikaye,
03:09Candaş, bahsettiğim bu depremi belediye başkanı vefat edince bir anı olarak oluşturduk.
03:19Bu anı olarak oluşturduğumuzda bunu işte arkadaş aynı bu konuşmayı yaptık.
03:25Ve o konuşma sonucu bütün medyada yayınlanan konuydu.
03:29Diğer taraftan ise Tolga'nın programında, Candaş Tolga'nın programında 1953 yılında yenice görende kırılan fayın devamı yukarı doğru Sarıköy fayında olan bir depremdi.
03:41Ama bu Sarıköy fayındaki depremsellik 1737'den beri kırılmamış fay.
03:50Ona belki paralel olarak da Kizikos veyahut da Kapıdağ fay attı söz konusu.
03:56Ve burada risk taşıyan faylardan biri bu.
03:59Diğeri Yalovaçı'nın kıyısındaki Esenköy'e doğru giden kesim.
04:03Fakat biri 1894'te kırılmış, 1953'te kırılan fayın devamında stres var.
04:11Ama 1964'te de kırılan Manyas'ta bir fay var.
04:15Bu boyutuyla riskli olduğunu söylediğimiz faylar bunlar.
04:20Efendim arçılar devam ediyor, tehlike devam ediyor diyebiliriz.
04:23Arçılar anlatayım ya, bir maraton yarışı yapılıyor.
04:2610 kişi önde gidiyor.
04:28Orada 30 santim, 40 santim atanlar önde beraber bitiriyor.
04:32Ama daha sonra tembeller var.
04:34Yavaş yavaş geliyor.
04:351 saat boyunda, 2 saat içinde kısman kısman geliyor.
04:38Onlar da atımını tamamlayamayıp da bu gecikerek tamamlayan kesimler.
04:43O yüzden o fay üzerinde olan arçılar 2 ayda sürebilir.
04:46Ama onun Demirci'ye doğru giden kesimde boşluk olsaydı, orada altınlık bir deprem olurdu.
04:51Ama Demirci ile bu fay birbirine yakınlaşma gibi gözüküyor.
04:55Peki hocam nasıl bir sınav verdik?
04:57İstanbul'da yine balık eseri öyle, sınırla öyle.
04:59Nasıl bir sınav verdik biz?
05:01O toplum idaresi beni, şehircilik bilmediğim bir konu.
05:06Nasıl sınav verdik?
05:07Oradaki İstanbul'da 6.2'lik depremde hiçbir bina yıkılmadı.
05:12Yıkılmayı bırak çatlamadı bile.
05:14Ama burası Gördes, Batı'da olduğu halde Türkiye'nin en geri bölgelerinden biri.
05:1899 yılında susuz köyler vardı, kuyulardan su içiyorduk.
05:22Ve burada da bütün binalarda, 300 yıla belki teknikle yapılan binalardı.
05:26Burada yıkılanlar da o yapılardır.
05:28Mesela Japonya örneğini veriyorlar.
05:32Japonya'da diyorlar bak 9'luk deprem oluyor, bir şey olmuyor.
05:35Ama Japonya'da 500 kilometre ileride oluyor 9'luk deprem.
05:39Kamçatça'da yine öyle.
05:41Fakat Japonya içinde olan deprem, mesela Kobi'de 1000 kişi öldü.
05:45Şehir içinde olduğu için.
05:46Türkiye'deki şanssızlık, paylar üzerine şehir kuruyoruz.
05:50O paylar üzerine şehir kurma, paylar açtığı bölgede düz zeminler oluşuyor.
05:55Oraya şehir kurarak, binaların yıkılmasına bakıyoruz.
05:59Bir sene deprem mesela, Allah'ın gazabıdır, Tanrı'nın gazabıdır diye bakılıyor.
06:05Nerede?
06:08Ölü deniz payı boyunca tüm dinler o bölgede sıcak suyun olduğu yerde, Kudüs'te yerleşmiş.
06:14Sıcak suyun olduğu yerde, Levant'ta ve depremden sonra insanlar gene bu payın üzerine bina yaptıkları için bir daha yıkılıyorlar.
06:24Dolayısıyla ama depremde bizim ölü deniz kadar dar bir alanda değiliz.
06:29Depremin olduğu yerden uzaklaşmamız gerekir bir nokta var.
06:33Ama Antakya'da bile şu anda depremin olduğu yerde Asi Nehri'nin çökelleri üzerine gene binalar yapıyoruz.
06:38Hocam, peki siz sürekli söylüyorsunuz İstanbul'da Büyük Marmara depremi gerçekleşmeyeceğini söylüyorsunuz.
06:45Ama vatandaşlar hala korkuyor 23 Nisan'da gerçekleşecek depreminden.
06:50Korkuyorsa korkuyor, onların sevgisi o.
06:52Yani korku kafalarında olmazsa yaşayamayacakları bir olay.
06:56Açıkça söylüyorum, bana inanıyor musunuz?
06:59Evet inanıyorum.
06:59Ne diyorum ben?
07:00Hiçbiri bir şey bilmiyor.
07:02Ben diyorum ki oturt yömetimin payı vardı, kırıldı.
07:04Peki büyük deprem olacak diyenlere inanıyor musunuz?
07:07İnanmıyorum.
07:07Peki ne diyor onlar?
07:08Onu da bilmiyor.
07:0950 kilometrelik bir pay, artı 60 kilometrelik bir pay, 7.2'lik veya 7.6'lik deprem olacak diyorlar.
07:16Temin de söylediğim gibi adalarda o pay yok.
07:1950 kilometrelik pay dediğimiz payda iki parça.
07:22O zaman vatandaş bunları aldığı zaman kafasında neden inanmaması gerekeceğini büyük deprem olacak söyleyene.
07:29Ama siz halen büyük deprem olacak diye bunu söylediği zaman insanlar çeksin diye artık ben de yoruluyorum bu konudan.
07:35Belki 10 bin defa söyledim yok büyük deprem olan deprem de buydu kırıldı işte diyorum.
07:41İnsanlar tabii bu sizden farklı görüşte olan yine uzmanlar olunca kafalarında...
07:46Görüşü olamaz benden farklı görüşü.
07:48Soruyorum o görüşe hangi fay kırılacak diye sorun.
07:50Hangi fay?
07:53Ada fayı.
07:53Ada fayı, Kuzey Adolf fayı değil ki.
07:56Aktif de değil.
07:57Yeşilköy ile fayı gene aynı şey.
08:00Yani insanlar da biraz kafalarına bilgiyi aynı şekilde aydınlanmış insan olarak kendi konusundaki bilgiyi kafasına koyup kendi sentezini yapmalı.
08:09Ama sadece birinden duyduğu o öyle diyor bu böyle diyor.
08:13Ne bana ne ona kimse bakmasın ama verileri kafasına koyup sentezlesin.
08:17Ben o yüzden saatlerce fayın uzunluğu derinliğini filan filan anlatıyorum.
08:21Çok teşekkür ederiz efendim.
08:23Emek istemek istediğiniz var mı?
08:24Yok sağ olun.
08:25Teşekkür ederiz.
08:26Yayın konuğumuz Prof. Dr. Şener Üçümezsoy'du.
08:30Kendisiyle birlikte hem İstanbul'da 23 Nisan'da gerçekleşen deprem sonrası aslında tahminlerini hem de dün Balıkesir'de gerçekleşen deprem sonrası tahminlerini konuştuk diyelim.
08:42Bu noktadan söz tekrar size bırakalım.
08:44Prof. Dr. Şener Üçümezsoy'u dinledik.
08:47Hem hali hazırda meydana gelen depreme dair hem de Marmara'da beklenen o büyük depreme dair aslında son zamanlarda sıklıkla vurguladığı açıklamayı tekrar etti.
08:59Şener Üçümezsoy büyük bir deprem olmayacağını söylüyor ama elbette dediğimiz gibi bu konuyla ilgili farklı farklı görüşler olduğunu bir kez daha hatırlatalım.
Yorumlar