00:00Evet, esasında bu çalışma bizim aklımıza yıllar önce geldi.
00:03Bir süredir bu konu üzerinde çalışıyorduk.
00:05Amerika Birleşik Devletleri'nde de bu konu üzerinde bazı akademik çalışmalar gerçekleştirdik.
00:10Özellikle iklim değişikliğinin etkisiyle ve yoğun kentleşme baskısı hisseden bölgelerde
00:15biz bu şiddetli yağışların etkisiyle sel olaylarının sıklıkla meydana geldiğini görüyorduk
00:20ve frekanslarının attığını görüyorduk.
00:22Dolayısıyla ülkemiz içinde neden bu projeyi hayata geçirmeyelim diye düşündük araştırma ekibimizle birlikte.
00:28Esasında benim doktora tezim de bu konuyla alakalıydı.
00:30Bunu mevcut da hala hazırda bu alanda faaliyet gösteren bir kamu kurumuyla işbirliği içerisinde
00:36hem de iyi bir üniversite kamu kurumu işbirliğinin örneğini göstermek adına hayata geçirdik ve sonuçları elde ettik.
00:43Araştırmamızın ismi İstanbul'un ilçe bazlı serliliş karitalandırması.
00:47Bu bağlamda da riskin her türlü unsurunu hesaba kattığımız ama bunu ilçe bazlı olarak
00:52yani hem yönetilebilir hem izlenebilir hem de ölçülebilir anlamda ilçe bazlı olarak kıldığımız bir proje oldu.
00:59Tehlike bağlamında yaklaşık 15 farklı göstergeyi, risk bağlamında ise hem kırılganlık hem de maruziyet bağlamında
01:07toplamda 18-20 bandında göstergeyi ilçe bazlı olarak belirleyip, bu ilçe bazlı olarak dataları toplayıp,
01:14analizini gerçekleştirip riskleri elde ettik.
01:16Bizim için riskin en önemli unsuru orada insan varlığı demektir.
01:21Dolayısıyla bizim için riski arttıracak en büyük unsur da nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerdir.
01:27Dolayısıyla İstanbul'un özellikle merkez kuşağına baktığımızda
01:31yani nüfus yoğunluğunun fazla olduğu Esenler, Güngören, Bağcılar gibi bölgelere baktığımızda
01:37buralarda sel riskinin fazla olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
01:41Bizi aynı zamanda geçmişte meydana gelmiş kronik sel baskınları bu noktada doğruluyor.
01:46Yine Keza Fatih'e de bunu örnek verebiliriz.
01:48Avrupa yakasında bu ilçelerden bahsedebiliriz.
01:51İş Anadolu yakasına geldiğinde de Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy gibi ilçelerden bu noktada
01:58sel riskinin Anadolu yakası içerisinde yüksek olduğunu ifade edebiliriz.
02:02Ancak biraz önce bahsettiğim Avrupa yakasındaki ilçelerle kıyaslandığında
02:06burada sel riskinin biraz daha düşük olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
02:10Dediğimiz gibi biz yaptığımız yapay zekayla ilgili modellemeleri de
02:13geçmişteki olaylarla doğruladığımız için ve burada da yüksek başarı elde ettiğimiz için doğrulama noktasında
02:19bu sonuçların da bizi güvenilir olduğunu inanıyoruz.
02:22İstanbul için yaptığımız tehlike analizlerinde esasında şunu gördük biz.
02:26İstanbul'un yaklaşık yüzey alanı bakımından %10'luk bir kısmı yüksek tehlike altında,
02:32%10'luk bir kısmı orta sel tehlikesi altında,
02:36%80'lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategoriler de sel tehlikesi altında.
02:42Ancak tekrar söylemek gerekir ki dikkat edilmesi gereken nokta özellikle yüksek tehlike altında olarak ifade ettiğimiz
02:48%10'luk bir yüzey alanı kısmı çok ciddi bir nüfus yoğunluğunu barındırmakta.
02:53Bu bölgelerde nüfus yoğunluğunun etkisiyle sel riski artmakta ve bu sel riskine karşı alınabilecek önlemlerde
03:01hızlı bir şekilde hayata geçirilmek durumunda.
03:04Özellikle bu bölgelerde yine karşılaştığımız en önemli husus bölgedeki geçirimliliğin oldukça az olması.
03:10Yani bölgedeki doğal alanın oldukça az olması,
03:14onun yerine daha çok geçirimsiz dediğimiz beton, asfalt gibi kaplamaların yoğun olduğu bölgelerden bahsediyoruz.
03:20Dolayısıyla burada aslında bizim her zaman söylediğimiz unsur,
03:23yüzeye alıyoruz yağmur suyunu.
03:26Atmosferden geliyor ancak orada yönetilebilir bir şekilde kılmamız gerekiyor bu suyu.
03:31Ancak bu su geçirimsiz bir zeminle karşılaştığında çok hızlı bir şekilde akışa geçip
03:36o bölgede göllenme, sellenme, su baskını gibi problemlere neden oluyor.
03:40Dolayısıyla konu biraz daha şehirleşme ile alakalı.
03:43İlerleyen süreçte tabii muhakkak İstanbul'da da yeni yerleşim yerleri yapılacaktır.
03:48Yapılmaya da devam ediliyor.
03:49Bu bölgelerde de özellikle sürdürülebilir su yönetimi sistemlerini,
03:53yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri gibi özellikle doğadan esinlenen
03:57ve doğa temelli çözümleri olarak adlandırdığımız çözümleri hayata geçirmek gerekiyor.
04:02Hem kuraklıkla mücadele edebilelim hem de yağışları belli bir miktar tutarak,
04:07geciktirerek sellerin etkisini minimize etmeye çalışalım.
04:11Bizim çalışmamızın özgün, yenilikçi yöntemi ise burada tehlike analizinde yapay zekayı kullanmış olmamız.
04:17Dolayısıyla geçmiş, meydana gelmiş sel olaylarından öğrenen
04:22ve o olayları tetikleyici unsurları da bünyesinde barındıran tüm öğrenme sürecinde
04:27ve belki hiçbir bölgede sel daha önce meydana gelmese bile
04:31o bölgede ilerleyen süreçte sel meydana gelme potansiyelini tahmin edebilen
04:36bir yapay zeka algoritması geliştirdik.
04:38Ve bu algoritmayla tehlike modellemesini gerçekleştirdik.
04:42Bu tehlike modellemesi ve algoritmada tüm risk değerlendirme sürecini beslemiş olduk.
04:46Bu noktada biz tehlike modellemesinde topografya, eğim, direnaj ağına uzaklık, direnaj yoğunluğu,
04:54bölgenin geçirimliliği gibi hem bölgeyi karakteristik olarak kapsamlı bir şekilde tanımlayan
04:58hem de hidrolojik, meteorolojik ve jeomorfolojik parametreleri hesaba kattık.
05:03Bunları hesaba katarken esasında geçmişte meydana gelen sel olaylarıyla ilişkilendirdik.
05:08Bu bölgedeki sel olayını hangi unsur tetiklemiş ya da ilerleyen süreçte hangi unsurlar yeni sel olaylarını tetikleyebilirin
05:15aslında ilişkisini yapay zeka modeliyle modelleme fırsatımız oldu.
05:19Burada doğruluk oranında daha önce geçmişte meydana gelmiş sel olaylarını
05:23yaklaşık %90'ın üzerinde %95 bandında doğru tahmin etme başarısı gösterdik.
05:28İstanbul gibi yoğun kentleşmiş bir şehirde biz doğa temelli çözümleri, yağmur suyasadı, yağmur bahçeleri,
05:36geçirimli zeminler gibi doğadan esirlenen çözümleri aslında öneriyoruz.
05:41Bu noktada özellikle çatılarda yağmur suyunun biriktirilmesi,
05:45hem yağmur suyunun geri kazanım olarak farklı alternatif, farklı bir kullanım alternatifi olarak değerlendirilmesini
05:51hem de özellikle çok hızlı bir şekilde yağmur suyunu akışa geçiren çatılarda
05:57yağmur suyunun bir nebzede olsa tutulması, bir miktar tutulması
06:01ve yağışın akışa dönüştürülüğünün dönüşmesinin geciktirilmesi
06:04bizim için burada İstanbul'da sel tehlikesiyle baş etme noktasında
06:09en önemli hayata geçilecek unsurlar olarak karşımıza çıkıyor.
Yorumlar