- 20 hours ago
230–236 arası metin, Bakara Suresi’nin boşanma, iddet ve kadın hakları ile ilgili ayetlerini açıklıyor. Ayette, bir kocanın karısını üç talakla boşaması hâlinde eski kocasıyla tekrar evlenemeyeceği, bunun için kadının başka bir erkekle evlenip cinsel ilişkiye girmesi veya ikinci kocasının ölmesi gerektiği belirtiliyor. İslam’da “hülle” gibi anlaşmalı eski kocaya dönme yolları geçersiz ve haramdır. Kadınlar iddetleri boyunca ya güzelce tutulmalı ya da iyilikle salıverilmelidir; akrabaların engellemesi caiz değildir. Emzirme hükmü de açıklanıyor: anneler çocuklarını iki yıl emzirmekle yükümlüdür ve bu süre boyunca çocuğun yiyecek ve giyeceği babaya aittir. Kadının kocası sorumluluğu kaldırırsa yükümlülüğü düşer. Genel olarak, ayet ve hadisler, boşama ve evlilik konularının ciddiyetini, kadın ve koca sorumluluklarını ve Allah’ın emirlerine teslimiyetle hareket etmenin önemini vurgulamaktadır.
Category
📚
LearningTranscript
00:01İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:00وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ
01:09وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا
01:13وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ
01:18وَلَا تَتَّخِذُوا آياتِ اللَّهِ هُزُوًا
01:22وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ
01:26وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِضُكُمْ بِهِ
01:31وَاتَّقُوا اللَّهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٍ
01:36وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْ بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ
01:49ذَلِكَ يُعْضُ بِهِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
01:55ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرْ وَاللَّهُ يَعْلَمُوا وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
02:03وَالْوَالِدَاتُ يُرْضَعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةِ
02:11وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ
02:17لا تكلف نفس إلا وسعها لا تضار والدة بولدها ولا مولود له بولده وعلى الوارث مثل ذلك
02:30فإن أراد فصالا عن تراض منهما وتشاور فلا جناه عليهما
02:38وَاِنْ اَرَدْتُمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاهَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللّٰهُ وَعْلَمُوا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُونَ
02:51بَصِيرٍ
02:52إِلَى آخِرِ الْآيَاتِ صَدَقَ اللّٰهُ الْعَظِيمُ
02:56Geçen okuduğumuz ayetlerde Rabbimiz boşanma konularını anlatmıştı.
03:06Boşanmanın iki defa olduğunu, bundan sonra ya güzelce kadınların tutulması,
03:15değilse güzelce onların salıverilmesi gerektiğini anlatmıştı.
03:20Bu konularda uzun uzun söz etmiştik ve Bakara suresinin 230. ayetine kadar gelmiştik.
03:31İnşallah bu haftaki dersimizde de Bakara suresinin 230. ayetinden itibaren
03:38geriye kalan ayetleri tanıyabildiğimiz kadarıyla hep birlikte tanımaya çalışacağız.
03:46İnşallah duyduklarımızla, dinlediklerimizle önce iman edeceğiz.
03:51Rabbimizin istediği biçimde bir imanla iman edeceğiz.
03:55Sonra da bu imanlarımızla hayatımızı düzenlemek üzere,
04:00imanlarımızı amele dönüştürmek üzere ciddi bir çabanın, bir cehdin, bir cihadın, bir gayretin içine
04:06inşallah gireceğiz.
04:10Bakın, Bakara suresinin 230. ayetinde Rabbimiz şöyle buyuruyor.
04:19فَاِنْ تَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْضُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ
04:25Eğer koca karısını ikinci talaktan sonra bir kere daha boşarsa,
04:33ondan sonra artık o kadın başka bir kocaya varmadıkça,
04:38başka bir kocayla ızdıvaç etmedikçe,
04:41ilk kocasına helal olmaz diyor Allah.
04:46Evet, bir koca karısını üç talakla boşadığı zaman,
04:51Beynunet-i Kübra ile boşanmış olur ki,
04:55artık bu kocanın bu kadınla tekrar bir araya gelebilmesi için,
05:01kadının normal olarak başka bir erkekle evlenmesi,
05:05ve evlendiği bu ikinci kocasıyla cima yaptıktan sonra,
05:11ondan da boşanmış olması icap etmektedir.
05:14Veya evlendiği bu ikinci kocanın ölmüş olması icap etmektedir.
05:22Ayet-i kerimede geçen,
05:24حَتَّا تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ
05:27Başka bir erkekle evlenmesi ifadesinden kasıt,
05:32bizzat onunla cima yapması,
05:35yani evlendiği bu ikinci kocayla bizzat cinsel ilişkide bulunması anlamına gelmektedir.
05:45Hatta, geçen haftaki dersimizde de ifade etmeye çalışmıştım,
05:49Allah'ın Resulü şöyle buyuruyor bir hadislerinde, Buhari'de,
05:54o kocan senin balcağızından, sen de onun balcağızından istifade etmeden,
06:02ilk kocana dönmen caiz olmaz diyor Allah'ın Resulü Hazreti Muhammed Aleyhisselam.
06:09Geçen hafta da söylemeye çalışmıştım,
06:13böyle kocasından boşanmış bir kadını,
06:16tekrar boşandığı kocasına döndürebilmek için,
06:19akit yapıp, işte onunla evlenen,
06:22ve de ona dokunmadan boşayan erkeklere de,
06:27bunu yaptıran kocaya da Resul-i Ekrem Efendimiz lanet eder.
06:33Yani her iki taraf da haram işlemiştir.
06:37İslam'da böyle bir şey yoktur.
06:39Yani İslam'da böyle anlaşmalı bir nikah yoktur.
06:43Hulle dedikleri şeyin, İslam'la uzak ve yakından hiçbir ilgisi, alakası yoktur.
06:51Bunun adına nikah değil, zina denir.
06:55Bakın Allah'ın Resulü, bu haramı işleyen erkeklere,
06:59ödünç teke ismini vermektedir.
07:03İbn-i Mace'de bir hadislerinde bakın Allah'ın Resulü şöyle buyurur,
07:08size ödünç teke hakkında haber vereyim mi der,
07:13ashab da evet ya Resulallah haber ver der,
07:17Allah'ın Resulü buyurur ki,
07:19işte o eski kocasına dönmek için kadınla evlenen kişidir.
07:24teke budur.
07:26Yani bir kadını eski kocasına döndürmek için,
07:30onunla ona dokunmamak,
07:32onunla cinsel ilişkide bulunmamak üzere,
07:35aldığı para karşılığında,
07:37işte kadınla böyle nikah yapan, akit yapan ama ona dokunmadan,
07:42onu önceki kocasına iade etmeye çalışan,
07:46onunla evlenen kişi,
07:48ödüş tekedir diyor Allah Resulü,
07:50Hz. Muhammed Aleyhisselam.
07:52Allah ona da kendisiyle nikah yaptırana da lanet etsin buyurur.
07:59Böyle kocası tarafından üç talakla boşanmış bir kadın,
08:04normal olarak başka bir erkekle bir evlilik yaşadıktan sonra,
08:09bu ikinci kocadan da boşanırsa,
08:12ya da bu ikinci kocası ölürse,
08:15tekrar yeni bir mehir ve yeniden bir nikahla,
08:18eski kocasına dönmesi caizdir.
08:22eski kocasıyla yeniden bir araya gelmesi caizdir.
08:27İşte ayeti kerimede Rabbimiz bize bunu anlatıyor.
08:40Eğer ikinci koca onu boşarsa,
08:44Allah'ın emirlerini yerine getirebileceklerine ümit var oldukları sürece,
08:49yani birlikte Allah'a kulluğu icra edebileceklerine erkek ve kadın Allah'ın kendilerinden istediği sorumlulukları yerine getirebileceklerine ümit var oldukları
09:02sürece,
09:03birbirlerine dönmelerinde ikisine de bir günah yoktur.
09:06bir sakınca yoktur diyor Rabbimiz.
09:10Sonra da diyor ki,
09:16İşte bunlar Allah'ın sınırlarıdır.
09:19Onları anlayan bir kavme beyan eder Allah.
09:25Allah'ın sınırlarını aşmamak lazım.
09:28Allah'ın sınırlarını taşmamak lazım.
09:31Allah'ın sınırlarına riayet etmek lazım.
09:34Nasıl yapmamız gerektiği, nasıl davranmamız gerektiği konusunda,
09:39işte Allah bizim hayatımıza böylece sınırlar koymuştur,
09:43hudutlar koymuştur,
09:45onlara mümin kadın ve erkeklerin riayet etmeleri icap etmektedir.
09:52Bundan sonra Bakara suresi ayet 231,
09:55bakın Rabbimiz şöyle buyuruyor.
10:11Kadınları boşadığınızda,
10:13iddetlerini tamamladıkları zaman,
10:16artık onları ya iyilikle tutun,
10:19ya da iyilikle onları salıverin.
10:23Evet, bu ayeti kerimesinde buyurur ki Rabbimiz,
10:27ric'i talakla, yani bir talakla kadınlarınızı boşadığınız zaman,
10:35iddet süreleri bitmeden derhal kadınlarınıza dönüp,
10:40onları güzel bir şekilde yanınızda tutun.
10:44Değilse yine maruf bir şekilde onları salıverin, diyor Allah.
10:49Önceki ayetlerde de bunu anlatmıştı Rabbimiz.
10:54Yani iddetleri bitmeden kadınlarınıza dönün,
10:59onlarla yeniden anlaşın,
11:01ya da eğer anlaşamayacağınız kesinse,
11:05bu konuda kesin karar vermişseniz,
11:08onları da süründürmeyin,
11:10onlara işkence çektirmeyin,
11:12güzellikle onları salıverin, diyor Allah.
11:15Yani onlardan mal apartmak için,
11:18ya da onlara zarar vermek,
11:20intikam almak için onları tutmaya kalkmayın.
11:24Zulümle, işkenceyle onları nikahınız altında tutmaya kalkmayın.
11:29Eğer gerçekten onlarla geçinmeye ve anlaşmaya,
11:33yüzünüzün olmadığı konusunda kesin bir kanaat hasıl olmuşsa,
11:37güzelce onları salıverin de,
11:39onlar da siz de kurtulmuş olun, diyor Rabbimiz.
11:44Ayetin devamında buyurur ki bakın,
11:46وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ذِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَا نَفْسَهُ
11:54Lakin, haklarını ihlal edip,
11:57o kadınların haklarını, hukuklarını ihlal edip,
12:01onlara zarar vermek için,
12:03onları yanınızda tutmayın.
12:07وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ
12:10kim böyle yaparsa,
12:11artık o kendi kendine zulmetmiş olur.
12:14وَلَا تَتَّخِذُوا اٰيَاتِ اللّٰهِ هُزُوَا
12:19Allah'ın ayetlerini oyun konusu edinmeyin.
12:22Allah'ın ayetlerini alay konusu edinmeyin.
12:26Allah'ın ayetleriyle oynamaya kalkmayın.
12:30وَذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ
12:32ve Allah'ın size verdiği nimetlerini bir hatırlayın.
12:38وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِذُكُمْ بِهِ
12:43ve size öğüt olsun diye indirdiği kitabı ve hikmeti de hatırlayın diyor Rabbimiz.
12:51Yani siz kendi başınıza hareket etmeyin.
12:54Kendi akıllarınızla hareket etmeye kalkmayın.
12:57Allah size bir kitap gönderdi.
12:59Allah sizi nimetleriyle serfiraz kıldı.
13:03Öyleyse Allah'ın size verdiği nimetleri
13:06ve Allah'ın size öğüt olsun diye hayatınızı onunla düzenliyesiniz diye
13:11indirdiği kitabını ve Allah'ın hikmetini hatırlayın.
13:15Onlarla hareket edin diyor Rabbimiz.
13:20Evet, Allah'ın ayetlerini oyun konusu, eğlence konusu yapmaya kalkmayın.
13:26Allah'ın ayetlerini alaya almayın.
13:30Allah'ın ayetlerini kendi zevklerinizi tatmine imkan verecek şekilde oyun ve eğlence yerine koymayın.
13:38Allah'ın ayetleriyle dalga geçmeye kalkmayın diyor Rabbimiz.
13:44Deniliyor ki kimileri boşama ve köle azadı yapar, sonra da canım ben şaka yaptım dermiş.
13:53Önceden bu sıkça yapılırmış.
13:56Bunun üzerine bu ayet-i kerime nazil olmuştur.
14:00Bakın Allah'ın Resulü de bir hadislerinde şöyle buyurur.
14:05فَلَاثُنْ جِدُّهُنَّ جِدُّنْ وَهَزْلُهُنَّ جِدُّنْ
14:10اَنْ نِكَاحْ وَالْطَلَاقْ وَالْيَمِنْ
14:14Üç şeyin ciddisi de ciddidir, şakası da ciddidir.
14:20Onlardan birincisi nikah yani evlenme,
14:23ikincisi boşama ve üçüncüsü de köle azat etmektir diyor Allah Resulü Hazreti Muhammed Aleyhisselam.
14:32Bunların ciddisi de ciddidir, şakası da ciddidir.
14:37Ebu Davud da Allah'ın Resulü'nün bu hadisi rivayet edilir.
14:43Ey Müslümanlar bu konularda işi hafife almaktan son derece sakının.
14:49Yani Allah'ın ayetlerini ve Allah'ın kitabını oyun ve oyuncak haline getirmeyin.
14:57Allah'ın sizleri sorumluluk yüklenecek konuma getirdiğini asla unutmayın.
15:04O size kitap vermiş, Allah size hikmeti öğretmiş,
15:10sizi bütün milletlere önderler kılmış, vasat ümmet yapmış, denge unsuru yapmış,
15:15yani sapıkların sapıklık noktalarını sizin şahsınızda görebilmeleri, bilebilmeleri için
15:24sizi denge unsuru bir ümmet yapmıştır Allah.
15:28Öyleyse bu sebeple sizin örnek yaşayışlarınızla tüm dünya insanlığına örnek olmanız gerekirken,
15:37böyle kendi kendinize evlerinizde bozuk düzen bir hayat sürmeniz size yakışmaz diyor Allah.
15:44Allah'ın ayetlerini alaya alarak, Allah'ın yasalarını çiğneyerek, Allah'ın hudutlarını aşarak,
15:51İslam dışı bir hayat yaşamanız, böylece diğer ümmetlere kötü örnek olmanız size yakışmaz diyor Rabbimiz.
16:01Bundan sonra Bakara suresi 232, bakın Rabbimiz yine şöyle buyuruyor,
16:08وَاِذَا تَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ اَنْ يَنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَضَوْ بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ
16:20ذَلِكَ يُعَضُ بِهِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
16:26ذَلِكُمْ اَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرْ وَاللّٰهُ يَعْلَمُوا وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
16:33Kadınları boşadığınızda iddetlerini bitirdiler mi aralarında iyilikle anlaştıkları müddetçe kendilerini kocalarına nikahlamalarına engel olmayın.
16:48Araya girip de onların ayrılmalarını sağlamayın, onları kocalarına nikahlamalarına engel olmayın.
16:57Bu sizden Allah'a ve ahiret gününe inananlara verilen bir öğüttür.
17:05Bu sizin için daha hayırlı ve daha temizdir.
17:10وَاللّٰهُ يَعْلَمُوا وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
17:13Allah bilir siz bilmezsiniz.
17:16Burada velayetleri altındaki kadınlara kocalarına dönme izni vermeyen ya da kadınların kocalarına dönmelerini engelleyen velilere seslenilmektedir bu ayeti kerimede.
17:32Bakın deniliyor ki ey veliler, ey babalar, velayetiniz altında bulunan kadınları kocalarına dönmekten engellemeyin.
17:43Yani eğer bir koca karısını rici bir talakla boşamış, yani geriye dönüş imkanı olan bir tek talakla boşamış,
17:53yani bir veya iki talakla boşamış ve iddetin bitiminde de her ikisi de birbirlerine dönmek isterlerse,
18:01yani yeniden evliliği devam ettirme kararı almışlarsa,
18:06kadının akrabaları onun tekrar kocasına dönmemesi konusunda baskı yapmasınlar.
18:11Engellemesinler diyor Rabbimiz.
18:15Yani eğer o kadınlar kocalarına dönmek istiyorlarsa,
18:19eğer kocalarıyla anlaşabiliyorlarsa,
18:23onlara yasak koymayın,
18:25onların, o kadınların kocalarına dönmesine engel olmayın.
18:30Yani git gitme, gel gelme demeyin.
18:34Eğer tekrar kocalarına dönmek istiyorlarsa,
18:38buna engel olmayın diyor Rabbimiz.
18:40Hiçbir babanın ve ananın hakkı yoktur.
18:45Yani bir talakla boşanmış kızları,
18:50ve kocasını istiyor o kadın,
18:53kocası da karısını istiyorsa,
18:55o kızın, o kadının babası, anası,
18:59onu kocasına dönmekten engelleyemez,
19:02bunun yasak olduğunu,
19:04bunun haram olduğunu anlatıyor Rabbimiz.
19:07babanın, ananın böyle bir şeye hakkı olmadığını anlatıyor.
19:12Ama günümüzde,
19:14kimi babalar ve analar oğullarına,
19:17eğer bunu boşamazsan,
19:19sana hakkımı helal etmeyeceğim gibi sözlerle,
19:22veya kızına,
19:24eğer bu kocana tekrar dönersen,
19:26seninle hiç konuşmayacağım gibi,
19:28İslam dışı tavırlarla,
19:30Allah'ın ayetlerini çiğnemektedirler.
19:34Yani Allah'ın yasalarını çiğnemektedirler.
19:38Halbuki Allah diyor ki,
19:40yapmayın bunu,
19:41ey babalar, ey veliler,
19:42yapmayın bunu,
19:43engellemeyin anlaşabilen insanları,
19:46bir araya gelmek isteyen bu insanları,
19:49ayırmayın,
19:50onların arasına girmeyin,
19:52diyor Rabbimiz.
19:53Bakın,
19:55ayet-i kerimenin nüzul sebebi olarak,
19:58şu hadise anlatılır.
20:01Sahabeden,
20:02Makil bin Yesar radiyallahu an hazretleri,
20:07der ki,
20:08kız kardeşim Cümeyl'i,
20:10bir kişiyle evlendirmiştim.
20:13Fakat bu adam,
20:15kendisiyle evlendirdiğim,
20:16benim kız kardeşimi boşadı.
20:19İtteti bittikten sonra da,
20:21gelip kardeşimi istedi.
20:24Onu kendisine vermemi istedi.
20:26Ben ona dedim ki,
20:27sana vaktiyle kardeşimi vermiş,
20:30sana onu yatak arkadaşı yapmış,
20:33onu sana ikram etmiştim.
20:35Fakat sen nankörlük edip,
20:38onu boşadın.
20:39Şimdi de utanmadan gelmiş,
20:41benden onu istiyorsun.
20:42Hayır,
20:43onu sana geri vermeyeceğim,
20:45dedim.
20:46Bunun üzerine,
20:47Rabbim bu ayeti kerimeyi,
20:49inzal buyurdu der.
20:51Evet,
20:54Rabbimiz bu ayeti kerimesinde buyurur ki,
20:58kadınları boşadığınız vakit,
21:00onlar iddetlerini bitirdiklerinde,
21:04aralarında güzelce anlaştıkları takdirde,
21:07ey veliler,
21:09onların eski kocalarıyla,
21:11evlenmelerine engel olmayın.
21:14aralarındaki bu dargınlığı bitirip,
21:17bu küskünlüğü bitirip,
21:18yeniden bir araya gelmelerine engel olmayın,
21:22aralarına girmeyin,
21:23diyor Rabbimiz.
21:25İşte bu ayeti kerime gelip de,
21:28bunun yasak olduğunu anlatınca,
21:31sahabi diyor ki,
21:32ben Resulullah'a dedim ki,
21:33Ya Resulallah,
21:35şimdi ben ne yapayım?
21:37Benim durumum ne olacak dedim?
21:39Allah'ın Resulü buyurdu ki,
21:41kardeşini eski kocasına nikahla dedi.
21:45Olayı,
21:46Buhari,
21:47Müslim ve Tirmizi,
21:48bize nakletmektedir.
21:51Tabi,
21:52Allah'a ve ahiret gününe inanan müminler,
21:55ancak bu hükümle amel ederler.
21:59Allah'a ve ahiret gününe iman eden müminler,
22:02Allah ne diyorsa,
22:04Allah nasıl tarif ediyorsa,
22:06ona uymak zorundadırlar.
22:09Ben Müslümanım diyen bir adam,
22:11ben Allah'a inandım diyen bir adam,
22:14ben işimi,
22:15işlerimin tümünü Allah'a havale ettim,
22:17ben boynumdaki kulluk ipinin ucundum,
22:19Rabb'ımın eline verdim,
22:21onun seçimini kendim için seçim kabul ettim,
22:25ben irademi Allah'a teslim ettim,
22:27ben Müslüman oldum,
22:28ben teslimiyet dini olan İslam'ı kabullendim diyen bir kişi,
22:31elbette hayatının her bir kademesinde,
22:34Allah kendisinden ne istiyorsa,
22:37nasıl yapmasını istiyorsa,
22:39o onu tercih edecektir.
22:40Çünkü inanmış erkek ve kadınlar için,
22:43muhayyerlik hakkı da yoktur.
22:45Allah'a ve ahiret gününe inanan müminler,
22:49Allah'ın bu hükmünü bile bile yuva bozmadan yana olmazlar,
22:54olamazlar.
22:55Çünkü Allah diyor ki,
22:58bu hükme uymanız hem sizin için,
23:01hem de karı koca için daha hayırlıdır,
23:04diyor ayet-i kerimede.
23:05Ve bu durum sizi günah pisliklerinden temizleyecektir,
23:11arındıracaktır,
23:12diyor Rabbimiz.
23:14Şüphesiz ki Rabbimiz,
23:16hem dünya hem ahiret konusunda,
23:18kulları için nelerin hayırlı olduğunu,
23:21nelerin de hayırsız olduğunu,
23:24en iyi bilendir.
23:25Çünkü,
23:26ayetin devamında buyurur ki Rabbimiz,
23:29وَاللّٰهُ يَعْلَمُوا وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
23:32Siz bilmezsiniz,
23:33Allah bilir,
23:34buyuruyor.
23:36Yani,
23:37sizi sizden daha çok düşünendir Allah.
23:41Sizin menfaatinizi sizden daha fazla bilendir Allah.
23:45Sizin mutluluğunuzu,
23:47sizin zararınızı,
23:48sizin karınızı,
23:49sizden daha fazla bilen,
23:51sizi sizden daha çok düşünen,
23:53size sizden daha çok merhamet edendir Allah.
23:56eğer dünyada da,
23:58ahirette de,
23:59huzurlu olmak istiyorsanız,
24:01Allah'ın hükümlerine tabi olun,
24:03Allah'ın emirlerine teslim olun,
24:06Allah'ın hükümlerinin dışına çıkmayın,
24:08Allah'ın ayetlerini,
24:10Allah'ın hükümlerini,
24:12alay konusu yapmayın.
24:13Böyle bir talakla boşanmış,
24:16ama,
24:17kocası tarafından,
24:18kendisine geri döndürülmek istenen kadını,
24:22sakın ha kocasından engellemeyin,
24:24ona vermemeye kalkmayın.
24:28Evet,
24:29bu konuyu da anlattıktan sonra,
24:31Rabbimiz,
24:32Bakara suresinin 233. ayetinde,
24:36emzirmeyi de gündeme getirerek,
24:38bakın,
24:39şöyle buyuruyor,
25:03emzirmeyi tamamlatmak isteyen,
25:06kimseler için,
25:08anneler çocuklarını,
25:10tam tamına iki yıl emzirirler.
25:14وَعَلَلْ مَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ
25:19Onların,
25:20yani annelerin,
25:22yiyeceği ve giyeceği,
25:23örfe uygun bir şekilde,
25:26babaya aittir.
25:27Yani,
25:28çocuğun babasına aittir.
25:31Ayet-i kerimede,
25:32çocuklarını emzirmekle mükellef olan annelerin,
25:36kimler olduğu konusunda,
25:38ihtilaf vardır.
25:39Yani,
25:40bu ayet-i kerimede anlatılan,
25:42çocuklarını emzirme konusunda,
25:44sorumlu olan kadınların,
25:46kimler olduğu,
25:47hangi kadınlar olduğu konusunda,
25:49ihtilaf vardır.
25:51Kimilerine göre,
25:52burada kast edilen anneler,
25:54boşanmış olan annelerdir.
25:56Eğer,
25:57burada anlatılan anneler,
25:59boşanmış anneler olmasaydı,
26:01Rabbimiz,
26:02onların yiyecek ve giyeceklerinin,
26:05babaya ait olduğunu zikretmezdi.
26:08Yani,
26:09onların yiyecek ve giyeceklerinin,
26:12babaya ait olduğunu zikrettiğine göre,
26:14anlıyoruz ki,
26:15burada,
26:15çocuklarını emzirmekle mükellef olan kadınlar,
26:19işte bu boşanmış kadınlardır.
26:22Çünkü,
26:22evli kadınların,
26:24yiyecek ve giyecekleri,
26:25zaten kocaya aittir.
26:27Öyleyse,
26:28boşanan kadınların,
26:29emzirdikleri çocukları varsa,
26:32o zaman,
26:33onların yiyecek ve giyecekleri,
26:35kocaya aittir,
26:36diyor Rabbimiz.
26:38tabi,
26:39kimi alimler,
26:40böyle anlamışlar ama,
26:42kimi alimlere göre de,
26:43buradaki annelerden kasıt,
26:46bütün annelerdir.
26:48Çünkü,
26:48ifade geneldir.
26:49Yani,
26:49bütün anneler,
26:51çocuklarını emzirmekle mükelleftir.
26:55hauleyni kamileyni,
26:57ayeti kerimede,
26:58yani,
26:58anneler,
26:59çocuklarını,
27:00tam iki yıl emzirirler.
27:02İşte bu,
27:03emir anlamına,
27:04bir haberdir,
27:05deniyor.
27:06Yani,
27:07anneler,
27:07çocuklarını,
27:08tam iki yıl,
27:09emzirsinler,
27:10diyor Rabbimiz.
27:12Buradaki ifade,
27:13emir manasına,
27:14bir ifadedir.
27:14Öyleyse,
27:16anneler,
27:17çocuklarını,
27:18tam iki yıl,
27:19emzirsinler,
27:20diyor Allah.
27:21Bunu,
27:22şunun için söyledim.
27:24Hani,
27:24toplumda,
27:25kadın,
27:26çocuğunu,
27:26emzirmekle mükelleftir,
27:28değildir gibi,
27:29kimi tartışmalar var.
27:31Çocuğunu,
27:32emzirme,
27:33kadının,
27:34diyaneten görevidir.
27:37Günümüzde,
27:38kimi,
27:38feminist Müslümanlar,
27:40ya da,
27:40feministler,
27:41karşısında,
27:42savunabilecek,
27:43din bilgisinden,
27:44mahrum oldukları için,
27:45eziklik duyan,
27:46kimi Müslümanlar,
27:48efendim,
27:49işte,
27:50kadınlar,
27:50çocuklarını,
27:51emzirmek,
27:51zorunda değildir gibi,
27:53fetvalar,
27:55üretmektedirler.
27:57Halbuki,
27:58çocuğunu,
27:59emzirmek,
27:59kadınların görevidir.
28:02Ama,
28:03eğer,
28:04o kadının,
28:04kocası,
28:05bir,
28:05süt annesi,
28:06bulmuşsa,
28:08ve karısına,
28:09hanım,
28:09sen,
28:10çocuğunu,
28:10emzirmekle mükellef değilsin,
28:12sorumlu değilsin,
28:13yani,
28:13çocuğunu,
28:14emzirmek zorunda değilsin,
28:15benim param var,
28:17benim gücüm,
28:17imkanım var,
28:18ben çocuğuma,
28:19bir süt anne buldum,
28:21artık sen,
28:23çocuğunu,
28:23emzirmek,
28:24zorunda değilsin,
28:26demişse,
28:27işte,
28:28bu kadın için,
28:29bu konuda,
28:29görevsizlik,
28:30kadının görevidir.
28:32İşte,
28:33bakın,
28:33Bakara suresinin,
28:34233.
28:35ayeti kerimesinde,
28:37Rabbimiz,
28:38kadının,
28:39çocuğunu,
28:39emzirmek,
28:40zorunda olduğunu anlatır.
28:41Bu,
28:43kadının görevidir.
28:44Lakin,
28:44öyle bir görev ki,
28:46yapmaya da,
28:47yapmamaya da,
28:48imkanı olan bir görevdir.
28:51Yani,
28:52kocası razı olur da,
28:53bir süt anne bulursa,
28:55sen,
28:56niye kendi çocuğunu,
28:57emzirmedin diye,
28:58suçlu bir konuma,
28:59düşmüyor o kadın.
29:01Ama,
29:02kocası,
29:03böyle bir süt anne bulmaz da,
29:05illa da,
29:06sen emzireceksin,
29:07o çocuğu dedi mi,
29:08can isterse artık,
29:10o çocuğu emzirecektir.
29:11İşte,
29:12biz buna,
29:13kadının,
29:13diyaneten görevi diyoruz.
29:16Mesela,
29:17kocanın,
29:18babasına,
29:18anasına,
29:19bakmak da,
29:20böyledir.
29:21Kadın,
29:22bu konuda da,
29:23diyaneten görevlidir.
29:25Eğer,
29:26kocasının,
29:27babası ve anası,
29:28bakıma muhtaçsa,
29:29ve kocası da,
29:31karısına,
29:32benim babama ve anama,
29:33bakmak zorundasın,
29:35bakacaksın demişse,
29:36kadın,
29:37onlara da,
29:38bakmak zorundadır.
29:40Ama,
29:41kocası,
29:42babama,
29:42anama,
29:43bakmak zorunda değilsin demişse,
29:45yani,
29:46ey hanım,
29:47senin böyle bir vazifen yoktur,
29:49ben,
29:50babama,
29:50anama bakacak,
29:51başkalarını buldum demişse,
29:54artık,
29:54otomatikman,
29:56kadının,
29:56sorumluluğu düşmüş olacaktır,
29:58o konuda.
29:59Yani,
30:00bu konuda,
30:01niye onlara,
30:02bakmadın diye,
30:03niye,
30:04kocayın,
30:04babasına,
30:05anasına,
30:05bakmadın diye,
30:06Allah ondan,
30:07bir hesap,
30:08sormayacaktır.
30:10Ama,
30:11kocası,
30:12bunlara bakacaksın dedi mi,
30:14artık bakmak zorundadır.
30:16Bakmazsa,
30:16bu kadın,
30:17isyankardır,
30:19naşizedir,
30:20ve,
30:20dayağı,
30:21hak edendir diyoruz.
30:23Yine,
30:24mesela ben,
30:25gece saat 2'de,
30:26içinizden birinin,
30:27evine gelsem,
30:29kocası,
30:30hanımını,
30:31uyandıracak,
30:32ve,
30:33yemek hazırlatacak.
30:35Kadın,
30:36ya bana ne,
30:37elin alemin adamlarından,
30:38gecenin,
30:39şu saatinde,
30:40ben ona,
30:40yemek hazırlamak,
30:42zorunda mıyım,
30:43demeye,
30:43hakkı yoktur.
30:46Arkadaşlar,
30:47şimdi,
30:47gece,
30:47o saatte,
30:48kalkıp,
30:48yemek hazırlayan,
30:50bu kadın,
30:50bu kadın,
30:51kime hazırlıyor bu yemeği?
30:53Yani,
30:53bana mı,
30:54yoksa,
30:55kocasına mı hazırlıyor?
30:57Kocasına hazırlıyor,
30:58değil mi?
30:58yani,
31:00o anda,
31:00gecenin saat 2'sinde,
31:02kalkan o kadın,
31:04benim için mi kalkıyor,
31:05yoksa,
31:06kocası,
31:06dediği için mi kalkıyor?
31:08Ya da,
31:08o yemeği,
31:09bana hizmet için mi,
31:11ben dediğim için mi hazırlıyor,
31:12yoksa,
31:13kocasına hizmet için mi,
31:15kocası,
31:15dediği için mi hazırlıyor?
31:18Kocası dedi,
31:19değil mi?
31:19İşte,
31:20bu,
31:20onun kocasına karşı,
31:22bir görevidir.
31:23Ama,
31:24kocası,
31:25ona böyle bir şey demezse,
31:26bu kadın,
31:27bana yemek hazırlamak,
31:29sorunda değildir.
31:31Yani,
31:31kocası,
31:32ondan böyle bir şey,
31:33istemediği halde,
31:34ya,
31:35evimize kadar gelmiş,
31:36işte,
31:37misafir,
31:37ayıp olur,
31:38ona yemek ikram edelim,
31:40demeye de,
31:41kadının hakkı yoktur.
31:43Ama,
31:44kocası,
31:45ondan bunu istediği anda,
31:47nasıl ki,
31:47kocasının arzusu olarak,
31:49bana yemek hazırlamak,
31:51zorundaysa kadın,
31:52aynen bunun gibi,
31:54kocası,
31:54istediği zaman,
31:56hem çocuklarını,
31:57emzirmek,
31:58hem de,
31:58kocanın babasına,
32:00anasına,
32:00bakmak zorundadır.
32:02Yani,
32:02bu,
32:03onun,
32:03diyaneten görevidir.
32:05Ama,
32:06kocası,
32:06onun üzerinden,
32:07bu tür sorumlulukları,
32:09kaldırdı mı,
32:11artık,
32:11o andan itibaren,
32:12onun,
32:13bu tür sorumlulukları,
32:14yoktur diyoruz.
32:16Yani,
32:16çocuğumu,
32:17emzirmek zorunda değilsin,
32:18dediği andan itibaren,
32:20kadının,
32:21çocuğunu,
32:21emzirme,
32:22sorumluluğu,
32:23üzerinden,
32:23kalkmaktadır.
32:24Ya da,
32:25babama,
32:26anama bakmak zorunda değilsin,
32:27dediği andan itibaren,
32:29kadının,
32:30kocasının,
32:31babasına,
32:31anasına,
32:31bakma sorumluluğu,
32:33kalkmaktadır.
32:34Veya,
32:34gece evine,
32:35gündüz evine,
32:36gelen misafirlere karşı,
32:37kalk yemek hazırla,
32:39demediği sürece,
32:40kadının,
32:41bu tür sorumlulukları,
32:42üzerinden,
32:43kalkmaktadır.
32:44Biz buna,
32:46kadının,
32:46diyaneten,
32:47görevi diyoruz.
32:49Rabbimiz,
32:50buyurur ki,
32:50anneler,
32:52çocuklarını,
32:53tam iki yıl,
32:55emzirirler.
32:56Ayetin,
32:57devamında da bakın,
32:58Rabbimiz şöyle buyuruyor,
33:00ve alel mevludi lehu rizquhunne,
33:03ve kisvetuhunne bil maruf,
33:05la tukellefu nefsun,
33:07illa vusaha.
33:09Onların,
33:11yani annelerin,
33:12yiyeceği ve giyeceği,
33:14örfe uygun bir şekilde,
33:16babaya aittir.
33:18la tukellefu nefsun,
33:20illa vusaha,
33:21ve hiç kimse,
33:22gücünün üstünde,
33:23bir şeyden de,
33:24sorunlu tutulamaz.
33:27Yani,
33:28babanın,
33:29anne ve çocuğunun,
33:31maişetini ve giyimini,
33:33kendi imkanlarına göre,
33:36bil maruf demiş Rabbimiz,
33:38yani örfe göre,
33:39kendi gücüne göre temin etmesi,
33:42babanın üzerine,
33:44farzdır diyor Allah.
33:46Gerek,
33:47evli olduğu hanımı,
33:48ve çocuğunun maişeti,
33:50gerekse,
33:51boşadığı hanımı,
33:53ve onun çocuğunu,
33:54emzirdiği sürece,
33:56maişetini,
33:57temin etmek,
33:58kocaya aittir diyor Allah.
34:01Müslüm'ün rivayetinde,
34:02bir kadın,
34:03Allah'ın Resulüne,
34:04gelerek,
34:04şöyle diyor,
34:06Ey Allah'ın Resulü,
34:07benim kocam,
34:09cimri bir adamdır.
34:10Bana ve çocuklarıma,
34:12harcamıyor,
34:13cimrilik yapıyor.
34:15Geçinebilmek için,
34:16haberi yokken,
34:17onun malından,
34:18alabilir miyim?
34:19diye soruyor.
34:21Yani,
34:21böyle yaptığım zaman,
34:23bana bir günah var mıdır?
34:24diye sordu.
34:25Bunun üzerine,
34:26bakın Allah'ın Resulü,
34:28şöyle buyurdu.
34:29Örfe uygun olarak,
34:31sana ve çocuklarına,
34:33yetecek kadar,
34:34almanda,
34:35bir günah yoktur.
34:36Yani,
34:37fazla almayacaksın,
34:39onu sıkıntıya sokacak,
34:40bir şekilde,
34:41almayacaksın ama,
34:43örfe uygun olarak,
34:44sana ve çocuklarına,
34:46yetecek kadar,
34:47onun cebinden,
34:48almanda,
34:49bir günah yoktur,
34:51buyurdu.
34:51Allah Resulü,
34:52Hz. Muhammed Aleyhisselam,
34:54hadisi,
34:54Müslüm rivayet ediyor.
34:57Kadın,
34:58kocasının ve,
35:00çocuklarının,
35:01maişetini,
35:01temin etmek için,
35:03kendi malından,
35:04harcamak zorunda değildir.
35:06Ama,
35:07böyle bir şey yaparsa,
35:09yani,
35:09kocasının da,
35:10çocuklarının da,
35:11maişetini,
35:12geçimini temin için,
35:13kadın,
35:14kendine ait olan,
35:15maldan harcarsa,
35:17böyle bir şey yaparsa,
35:18bu kadın,
35:19infak ediyor demektir.
35:21Çünkü,
35:22o,
35:22ne kocasını,
35:23ne de çocuklarını,
35:24beslemekle,
35:25onların geçimini,
35:27sağlamakla,
35:27mükellef değildir.
35:29Böyle olduğu halde,
35:30kadın,
35:31kendi malından,
35:32kocası ve çocukları için,
35:33harcıyorsa,
35:34işte bu,
35:35kadın adına,
35:36infaktır.
35:37Bakın,
35:38Allah'ın Resulü,
35:39Buhari'deki,
35:40bir hadislerinde,
35:42Ümmü Seleme,
35:43annemize,
35:44şöyle diyor.
35:46Ey Ümmü Seleme,
35:48eğer onlara,
35:48bir şeyler harcasan,
35:50o,
35:50senin için,
35:51bir ecirdir,
35:52buyurdu.
35:53Allah'ın Resulü,
35:54Hazreti Muhammed Aleyhisselam.
35:56Evet,
35:57demek ki,
35:59annelerin,
36:00yiyeceği ve giyeceği,
36:02ve,
36:02o,
36:03annelerin,
36:04çocuklarının,
36:05yiyeceği ve giyeceği,
36:07babaya aittir,
36:09ve,
36:09hiç kimse de,
36:10gücünün üstünde,
36:11bir şeyden,
36:12sorumlu değildir.
36:13Yani,
36:14baba,
36:15gerek,
36:16boşadığı hanımına,
36:17çocuğunu emzirdiği sürece,
36:19gerekse,
36:20nikahı altında bulunan hanıma,
36:22ve çocuklarına,
36:24örfe uygun bir biçimde,
36:25harcama yapmak zorundadır.
36:27Yani,
36:28kendi gücü nispetinde,
36:29kendi imkanı nispetinde,
36:31onların,
36:32maişetini,
36:33giyimini,
36:33yemesini,
36:34içmesini,
36:35sağlamak zorundadır.
36:37Ayetin devamında buyurur ki,
36:39bakın Rabbimiz,
36:46ne anne,
36:48ne de baba,
36:49çocuğu yüzünden,
36:51zarara sokulmasın.
36:53Yani,
36:54çocuk yüzünden,
36:56anne de,
36:56baba da,
36:57zarara uğratılmamalıdır,
36:59diyor Rabbimiz.
37:00Yani,
37:01baba,
37:02annenin duygusunu,
37:04yani,
37:04yavrusuna karşı,
37:06şefkatini istismar ederek,
37:07onu,
37:08ücretsiz,
37:09emzirmesi konusunda,
37:11kötüye kullanarak,
37:12zarar vermemelidir,
37:13o kadına.
37:14Ya da,
37:16çocuğu emzirmek,
37:17annenin hakkı iken,
37:18onu alıp,
37:19başka bir kadına,
37:20emzirmesi için,
37:21vermemelidir,
37:22koca.
37:23Anne de,
37:24babanın o andaki,
37:26çaresizliğini,
37:26kötüye kullanarak,
37:28çocuğu konusunda,
37:29aşırı şekilde,
37:30babanın omuzuna,
37:32binmemelidir.
37:33Yani,
37:34babanın zaafını kullanarak,
37:35emzirmeye karşılık,
37:37ondan çok fazla para,
37:38istemeye kalkışmamalıdır.
37:41İşte,
37:42çocuk yüzünden,
37:43babaya da,
37:44anneye de,
37:45zarar verilmemelidir.
37:47Ne,
37:48çocuğundan dolayı,
37:49kadın,
37:50kocasına,
37:51zarar vermeli,
37:52ne de,
37:53annenin çocuğuna olan,
37:54şefkatini,
37:55merhametini istismar ederek,
37:57baba,
37:58çocuğunu emziren,
37:59o kadının,
38:00parasını vermeyerek,
38:01ya da ona zulmetmeye kalkarak,
38:03çocuğu yüzünden,
38:05anneye de,
38:06zarar verilmemelidir.
38:08Ve alel,
38:09varifi,
38:10mitlu,
38:11zalik,
38:11mirascıya düşen de,
38:13aynen,
38:14bunun gibidir,
38:14diyor Allah.
38:16Yani,
38:16eğer çocuğun,
38:17babası yaşıyorsa,
38:19durum,
38:20işte,
38:20şu az evvelki,
38:22anlattığımız gibi olacak.
38:24Ama,
38:24eğer çocuğun,
38:25babası ölmüşse,
38:26o zaman,
38:27ölen babanın,
38:28en yakın mirasçısı,
38:30babanın görevini,
38:31üzerine alacak,
38:32annenin ve çocuğun,
38:34zarar görmesini,
38:35önleyecektir.
38:36Yani,
38:36babanın sağ iken,
38:38üzerine düşen neyse,
38:39çocuğunu emziren,
38:41boşadığı,
38:42o hanımının,
38:44geçimini,
38:44sağlamak zorundaysa,
38:47koca ölmüşse,
38:48yani,
38:48çocuğun babası ölmüşse,
38:50o çocuğun,
38:51en yakınlarından birisi,
38:52artık onun varisidir.
38:54Ölmeden önce,
38:56o babanın,
38:57o hocanın,
38:58yapması gerekenler neyse,
38:59onun aynısını,
39:01onlar da yapmak zorundadır.
39:04Fe'in erâdâ,
39:05fisâlen,
39:06an terâzım minhuma,
39:07ve teşâvurin,
39:09felâ cünâhâ aleyhima.
39:11Eğer,
39:12ana ve baba,
39:13kendi aralarında anlaşıp,
39:15danışarak,
39:16iki sene dolmadan,
39:18çocuğu,
39:19memeden kesmek isterlerse,
39:21yani,
39:21çocuğu,
39:22sütten kesmek isterlerse,
39:24ikisine de,
39:25bir günah yoktur,
39:26diyor Allah.
39:28Rabbimiz,
39:29çocuğun emzirilmesi konusunda,
39:31iki yıl,
39:32tayin buyurmuştu,
39:34az önce okuduğumuz,
39:35ayeti kerimesinde,
39:37ancak,
39:37bunu şart koşmamıştır.
39:39Yani,
39:40karı koca aralarında,
39:41anlaşırlarsa,
39:43çocuğa zarar vermemek,
39:44kaydu şartıyla,
39:46emzirme müddetini,
39:47iki yıldan aşağıya indirebilirler.
39:49İşte bu,
39:50ayeti kerimesinin,
39:52bu bölümünde,
39:52Rabbimiz,
39:53bize bunu anlatıyor.
39:54Sonra,
39:56bakın,
39:56şöyle diyor Rabbimiz,
39:57وَاِنْ اَرَدْتُمْ
39:59اَنْ تَسْتَرْضِعُوا
40:00اَوْلَادَكُمْ
40:02فَلَا جُنَاهَا عَلَيْكُمْ
40:03اِذَا سَلَّمْتُمْ
40:05مَا آتَيْتُمْ
40:06بِالْمَعْرُوفِ
40:07Eğer,
40:09çocuklarınızı,
40:10başka bir kadına,
40:12emzirtmek isterseniz,
40:15vereceğiniz,
40:16emzirme ücretini,
40:17güzelce teslim etmek,
40:19kaydı şartıyla,
40:20bunu yapmanızda,
40:21sizin üzerinize,
40:22bir vebal yoktur,
40:24bir günah yoktur,
40:25diyor Allah.
40:26Yani,
40:27eğer babanın durumu müsait,
40:29ve,
40:30bir süt anne bulup,
40:31ona,
40:31bunun karşılığını ödemeye,
40:33karar vermişse,
40:35çocuğun,
40:36süt anne tarafından,
40:37emzirilmesinde,
40:38bir sakınca yoktur,
40:40diyor Allah.
40:43Allah'tan korkun,
40:45ve'alemû ennallâhe bimâ ta'amalûne basîr,
40:48bilin ki,
40:49Allah ne yaparsanız,
40:51ne ederseniz,
40:52onların hepsini görmektedir.
40:55Evet,
40:56bütün bu anlatılanlarla,
40:58Allah size yol gösteriyor.
41:00Allah sizin yolunuzu açıyor,
41:03ve ne yapmanız,
41:04nasıl yapmanız gerektiğini,
41:06açık ve net bir biçimde size anlatıyor.
41:07Sizler bütün bu konularda,
41:10Allah'ın gösterdiği biçimde hareket edin.
41:13Yani,
41:14müttaki olun,
41:15yolunuzu Allah'la bulun,
41:17Allah'a sorarak hareket edin,
41:20yaptıklarınızı,
41:21Allah'ın kitabından,
41:22ve Resulünün sünnetinden alarak yapın,
41:25böylece,
41:26Allah'ın koruması altına girin.
41:38Sizden,
41:39ölenlerin,
41:40geriye bıraktıkları zevceleri,
41:43kendi kendilerine,
41:44dört ay,
41:45on gün beklerler.
41:47Yani,
41:47beklesinler.
42:01İşte o kadınlar,
42:03iddetlerinin sonuna ulaştıklarında,
42:06artık kendileri hakkında,
42:08iyilikle,
42:09yani şeriatın uygun gördüğü şekilde,
42:11yaptıkları işlerden dolayı,
42:14size bir günah yoktur,
42:16size bir vebal yoktur.
42:18Wallahu bima ta'amaluna khabir,
42:20ve Allah ne işlerseniz,
42:22hepsinden haberdardır,
42:24hepsini görmekte,
42:26ve hepsini bilmektedir.
42:28Ayet-i kerimenin bu bölümünde,
42:30Rabbimiz şunu anlatıyor,
42:32sizden,
42:33ölenlerin,
42:34geriye bıraktığı hanımları,
42:37dört ay,
42:37on gün beklerler.
42:40Daha önceki,
42:41ayet-i kerimesinde,
42:42Rabbimiz,
42:43boşanan kadınların,
42:45iddetlerini anlatmıştı.
42:46boşanan kadınların,
42:49üç kuru müddeti,
42:50üç hayız,
42:51ya da üç tuhur müddeti,
42:53iddet beklemeleri gerektiğini anlatmıştı Rabbimiz.
42:57Geçen dersimizde,
42:58o ayeti kerimeyi okumuştuk.
43:00Burada da,
43:02kocası ölen kadınların,
43:04iddetini anlatıyor Allah.
43:05Yani,
43:06kocası ölen kadınlar,
43:08dört ay,
43:09on gün beklemek zorundadırlar.
43:12Kocası ölen,
43:14ve iddet bekleyen bu kadınlar,
43:16bu süre içinde,
43:17başka bir kocaya varamazlar.
43:21Süslenemezler,
43:22takı takamazlar,
43:24kendilerini arz edemezler.
43:26Yani,
43:26kendilerini ortaya koyup,
43:28arz edemezler.
43:28Hatta,
43:30Bukhari ve Müslümin,
43:32birlikte rivayet ettikleri,
43:34bir hadislerinde,
43:35bakın Allah'ın Resulü,
43:37kocası ölüp de,
43:38iddet bekleyen bir kadına,
43:40gözlerinde rahatsızlık bulunduğu halde,
43:43sürme çekmesini yasaklamıştır.
43:46Demek ki,
43:47kocası ölüp de,
43:49iddet bekleyen kadınlar,
43:52süslenemezler,
43:53gözlerine sürme çekemezler,
43:56ve kendilerini evlenme maksadıyla,
43:58başkalarına arz edemezler.
44:01Bütün bunlar yasaklanmıştır.
44:03Bu durumda kadınlar,
44:05bir görüşe göre,
44:07iddet dönemlerini,
44:09kocalarının evinde geçirmelidirler.
44:12Ama,
44:13Hz. Ayşe annemiz,
44:15Hz. Ali ve İbni Abbas efendilerimiz de,
44:18bunun aksine,
44:20kadın istediği yerde,
44:21iddetini doldurabilir,
44:23istediği yerde,
44:25bu iddet dönemini tamamlayabilir,
44:27demişlerdir.
44:29İslam'da bunun adına,
44:30yaz tutma da denmiş.
44:33Yani,
44:33kocası ölmüş bir kadının,
44:36iddet dönemine,
44:37yaz tutma denmiş.
44:39İslam'a göre,
44:41yaz tutan kadın,
44:42yıkanabilir,
44:43ihtiyaçlarını gidermek için,
44:45gündüz evinden dışarı çıkabilir,
44:47fakat,
44:48gece olunca,
44:49bu kadın,
44:50iddet beklediği evine,
44:51dönmek zorundadır.
44:53Yani,
44:53başka bir evde,
44:54geceyi geçiremez,
44:55denmiş.
44:56Evet,
44:58kocaları ölen kadınlar,
45:00ancak,
45:00dört ay,
45:01on gün,
45:02yaz tutarlar.
45:04İşte,
45:05bu ayeti kerimeye dayanarak,
45:07kadınların,
45:08bu dönem içinde,
45:09yaz tutmalarının,
45:10farz olduğu,
45:11söyleniyor.
45:13Çünkü,
45:13Rabbimiz,
45:14bakın,
45:15bu ayetin sonunda,
45:16iddetleri bittikten sonra,
45:18süslenmelerinde,
45:19koku sürüp,
45:20güzel elbiseler giymelerinde,
45:22ya da evlenmek istemelerinde,
45:24bir günah olmadığını,
45:26anlatmaktadır.
45:27Demek ki,
45:28yaz tutma döneminde,
45:29bunların günah olduğu,
45:31anlaşılıyor.
45:32Bir de,
45:33burada,
45:33şunu söyleyelim,
45:35kadının,
45:36kocasının dışında,
45:38ölenler için,
45:38bu ölenlerin yakınlığı,
45:41akrabalık derecesi,
45:42ne olursa olsun,
45:44kocasının dışında,
45:46ölen kimseler için,
45:47üç günden fazla,
45:49yaz tutması,
45:50yasaklanmıştır.
45:51Bir de,
45:52şunu söyleyelim,
45:54ancak,
45:55kocaları ölüp de,
45:57dört ay,
45:57on gün,
45:58beklemek zorunda olan kadınlar,
46:00hamile olmayan kadınlardır.
46:03Geçen haftaki dersimizde,
46:05onu ifade etmiştik,
46:08hamile olan kadınların,
46:10iddeti,
46:11hamlini vaz etme süresidir.
46:14Yani,
46:15çocuğunu doğurma süresidir.
46:17Hamlini vaz eder etmez,
46:19çocuğunu doğurur doğurmaz,
46:21bu kadınların,
46:22iddeti bitmiş demektir.
46:24Nitekim,
46:25kocası vefat ettikten,
46:27on beş gün sonra,
46:28doğum yapan bir kadına,
46:30Buhari'de,
46:31Müslim'de,
46:32Ebu Davud'da,
46:33ve Nese'yi de vardır,
46:34Peygamberimizin bu hadisi,
46:37kocası vefat ettikten,
46:39on beş gün sonra,
46:40doğum yapan bir kadına,
46:41Allah'ın Resulü,
46:42istediği takdirde,
46:44kocaya varabileceği,
46:45konusunda izin vermiştir.
46:47Sen doğurduğun zaman,
46:49iddetin bitmiştir,
46:51istersen evlenebilirsin,
46:52buyurmuştur.
46:53Allah Resulü,
46:54Hazreti Muhammed Aleyhisselam.
46:55Kocaları ölen kadınlar,
46:58bu iddet süreleri içinde,
47:00hem rahimlerini,
47:02temizlemiş olurlar,
47:03hem,
47:04kocalarının hatıralarına,
47:06saygılı olduklarını,
47:08ortaya korlar,
47:09yani,
47:10kocalarının hatıralarını,
47:12çiğnemezler,
47:13hem de,
47:14kocaları ölür ölmez,
47:15hemen,
47:16o evden ayrılarak,
47:18kocalarının,
47:19ailelerini de,
47:20yaralamazlar.
47:21İşte,
47:23iddetin hikmetlerini,
47:25böylece,
47:26anlamaya çalışıyoruz.
47:28Bu ayet gelmeden önce,
47:30İslam'ın ilk dönemlerinde,
47:32kocası ölen kadının,
47:34iddeti,
47:35bir yıldı.
47:36İslam'ın ilk dönemlerinde,
47:38ama bu ayet geldikten sonra,
47:40artık o,
47:41bir yıl,
47:42daha da aşağıya,
47:43çekilmiş oldu.
47:45Ve,
47:46cahiliye döneminde ise,
47:48kocası ölen kadınların,
47:49durumu,
47:50gerçekten,
47:50içler acısıydı.
47:53Kocası ölen kadınlar,
47:55cahiliye döneminde,
47:56yani İslam öncesi dönemde,
47:58küçük,
47:59karanlık ve,
48:00pis bir odaya,
48:01kapatılır,
48:02hapsedilir,
48:04eski elbise giyer,
48:06koku sürünmez,
48:08hatta,
48:08bir sene boyunca,
48:09hiç yıkanmadan,
48:11bekletilirdi.
48:13Ve,
48:13bir sene bittikten sonra da,
48:15eline hayvan pisliği verilir,
48:17ve bunu,
48:17yüzüne,
48:18gözüne,
48:19sürmeye zorlanırdı.
48:20İslam,
48:21bunların hepsini men ederek,
48:23sadece,
48:23kadının,
48:24dört ay,
48:25on gün,
48:26iddet beklemesini emretti.
48:28Bakın,
48:29ayetin devamında,
48:31buyurdu ki,
48:32Rabbimiz,
48:33o kadınlar,
48:34iddetlerinin sonuna,
48:35ulaştıklarında,
48:36kendileri hakkında,
48:38iyilikle,
48:39yani,
48:39şeriatın,
48:40uygun gördüğü şekilde,
48:42yaptıkları işlerden dolayı,
48:44artık size,
48:45bir günah yoktur.
48:47yani,
48:49iddetlerini doldurduktan sonra,
48:51iddet esnasındaki,
48:53yasaklar bitmiştir.
48:55Allah'ın razı olduğu,
48:57Allah'ın istediği,
48:58şeriatın izin verdiği,
48:59kadarıyla,
49:00artık,
49:01süslenmeleri,
49:02koku sürmeleri,
49:04veya,
49:05sürme çekmeleri,
49:06veya,
49:07kendileriyle,
49:07evlenmek isteyenlerin,
49:09karşısına çıkmaları,
49:10kendilerini arz etmeleri,
49:12artık,
49:12onlara,
49:13mübah kılınmıştır.
49:14Yani,
49:15bunda,
49:15herhangi bir günah yoktur,
49:17diyor Rabbimiz.
49:19Bir de,
49:20bundan,
49:21velilerin,
49:22velayeti,
49:23altındakilerden,
49:24sorumlu olduğunu da,
49:26anlıyoruz.
49:27Yani,
49:28çocuklarını,
49:30evlatlarını,
49:31Allah'ın istediği biçimde,
49:33yetiştirmeyenlerin,
49:34onlara karşı,
49:36velayet görevlerini,
49:38babalık vazifelerini,
49:39yapmayanların,
49:40günahkar olduklarını,
49:41bu vebalin,
49:43onlar üzerinde olduğunu da,
49:45bu ayeti kelimeden anlıyoruz.
49:49Bundan sonra diyor ki,
49:50bakın Rabbimiz,
49:51vela cünaha aleykum,
49:52fîmâ arraztum,
49:54min hıbbetin nisâ'i,
49:56ev eknentum fî enfusikum.
49:59İttet bekleyen,
50:01kadınları,
50:02nikahlamak istediğinizi,
50:04ima yoluyla,
50:06onlara bildirmenizde,
50:08onlara çaktırmanızda,
50:09veya böyle bir arzuyu,
50:11kalplerinizde saklamanızda,
50:13sizin üzerinize,
50:15bir günah yoktur,
50:16diyor Allah.
50:18Rabbimiz,
50:19bu,
50:20ayeti kerimesinde,
50:22kocası ölüp de,
50:24iddet bekleyen,
50:25veya,
50:26kocası kendisini,
50:27üç talakla boşadığı için,
50:28iddet bekleyen kadınlara,
50:31açık olmamak kaydı şartıyla,
50:33evlilik ima etmenin,
50:35yani,
50:35onlarla evlenmek isteğini,
50:38çırtlatmanın,
50:39veya bu düşünceyi,
50:40kalpten geçirmenin,
50:42haram olmadığını,
50:43anlatıyor Rabbimiz.
50:45İnsan,
50:46kocası ölmüş,
50:48iddet bekleyen,
50:49veya boşanmış,
50:50iddet bekleyen,
50:51bir kadınla evlenmeyi,
50:52düşünebilir.
50:54Ve,
50:55bu evliliğe,
50:56zemin hazırlamak üzere,
50:58henüz,
50:58kadının iddeti bitmeden,
51:00bu düşünceyi,
51:02içinde saklamasının,
51:03caiz olduğunu da,
51:05anlatıyor Rabbimiz.
51:06Yani,
51:06böyle bir düşünceyi,
51:08o kadınla evlenme düşüncesini,
51:10içinde saklaması,
51:11caiz olduğu gibi,
51:12üstü kapalı olarak,
51:14bu düşüncesini,
51:15kadına,
51:16çırtlatması da,
51:17caizdir.
51:18Peki,
51:19yani,
51:21kocası ölmüş,
51:22ya da boşanmış,
51:23iddet bekleyen,
51:24bir kadına,
51:25bu evlenme düşüncesi,
51:27nasıl çırtlatılabilir?
51:28İşte,
51:29sen,
51:30saliha bir kadınsın,
51:32veya,
51:32ben,
51:33saliha bir kadınla,
51:34evlenmek istiyorum,
51:35ben,
51:36seni beğeniyorum,
51:38sen iyi bir kadınsın,
51:40ben,
51:40evlenmek istiyorum,
51:42üzülme,
51:43yakında Allah sana,
51:44iyi bir koca nasip edecektir,
51:46diye,
51:46kadına,
51:48çıtlatmak şeklinde,
51:49veya,
51:50kadının velisine,
51:51benim haberim olmadan,
51:53onu sakın başkasıyla,
51:54evlendirmeyin,
51:55gibi,
51:56işte,
51:56imalı sözlerle,
51:58bunu ona,
51:59çıtlatabilir.
52:00Allah diyor ki,
52:01bunda bir günah yoktur.
52:04Ama,
52:05başkalarının,
52:05onunla,
52:07evlenmelerine,
52:08imkan bırakmayacak,
52:09biçimde,
52:10ben,
52:10seninle evlenmek istiyorum,
52:12kesinlikle,
52:13benden başkasıyla,
52:14evlenmeyeceksin,
52:15kesinlikle,
52:16benden başkasına,
52:17varmayacaksın,
52:18demesi,
52:19yani,
52:19açıkça,
52:21iddeti bitmeyen,
52:22henüz,
52:22iddet döneminde olan,
52:23bir kadına,
52:25evlilik,
52:25teklif etmek de,
52:27caiz değildir.
52:27Bakın,
52:29Allah diyor ki,
52:30alimallahu ennekum,
52:33setezkurunehunne.
52:34Allah biliyor ki,
52:36muhakkak siz onları,
52:37ileride anacaksınız.
52:40Siz onları düşüneceksiniz,
52:41düşünmektesiniz.
52:43velakin la tuva'iduhunne,
52:46sirran,
52:47illa entekulu,
52:48kavlem ma'rufa.
52:50Ama,
52:51ma'ruf,
52:52yani,
52:52meşru bir söz söylemenin dışında,
52:55sakın ha,
52:56gizlice onlarla sözleşmeyin.
52:59Gizlice onlarla anlaşmaya kalkmayın.
53:02vela ta'zimu ukdeten nikah,
53:05ve,
53:05ukdeten nikahı,
53:07hatta yebluğal kitabu ecele.
53:10Ve,
53:10farz olan iddet bitinceye kadar,
53:13yani,
53:13o kadının,
53:14kocası ölen,
53:15ya da boşanmış kadının,
53:16Allah tarafından kendisine farz kılınan iddeti bitinceye kadar da,
53:21sakın ha,
53:21onlarla nikah akdine azmetmeyin.
53:24Yani,
53:25nikah kıymaya kalkmayın.
53:26Ve'lemu,
53:27ennallaha ya'lemu ma fi enfusikum,
53:32Allah'ın kalplerinizde olanı bildiğini bilin.
53:35Yani,
53:36bilesiniz ki,
53:37Allah sizin kalplerinizden geçirdiklerinizi bilmektedir.
53:41Allah sizin kalplerinizde olanları bilmektedir.
53:44Bunu bilin,
53:45bunu unutmayın.
53:47Fahveruhu,
53:48ve ondan sakının.
53:50Allah'tan sakının.
53:51Ve'lemu,
53:52ennallaha gafurun halim,
53:53ve bilesiniz ki,
53:55şüphesiz Allah bağışlayandır,
53:58Allah halimdir.
54:01Evet,
54:02Cenab-ı Hak diyor ki,
54:04bu ayeti kerimesinde,
54:06evet,
54:06Allah biliyor ki,
54:08muhakkak siz onları hatırlayacaksınız.
54:10yani sizlerin onlara evlenmek isteyeceğinizi,
54:15onlara duyduğunuz bu meyli,
54:17bu alakayı mutlaka açığa vuracağınızı Allah bilmektedir.
54:22Tamam,
54:23bunu içinizden geçirmenizde,
54:25ya da ima yoluyla bu niyetinizi onlara çıtlatmanızda bir mahsur yoktur.
54:30Yani bu normaldir.
54:32Yani,
54:33kavlem ma'rufa yapmanız caizdir.
54:37Buradaki,
54:38kavlem ma'rufa ifadesi,
54:41evlenmeyi ima yoluyla arz etmek anlamınadır.
54:44Yani bu caizdir.
54:47Benimle evlen,
54:48benden başkasıyla evlenmeyeceğine dair bana söz ver gibi,
54:53açıkça onlara evlilik teklif etmekten veya gizlice onlarla sözleşmekten sakının,
55:00çünkü bu haramdır diyor Rabbimiz.
55:03Ama kavlem ma'rufa yapmanız caizdir.
55:06Yani onlara evlilik teklifini çıtlatmanız caizdir.
55:10Ama açıkça onlara evlilik teklif etmekten veya gizlice,
55:14onlarla sözleşip nikah akdi yapmaktan sakının,
55:19çünkü bu haramdır diyor Allah.
55:22Ayet-i Kerime'deki gizlice onlarla sözleşmeyin ifadesi,
55:28hem zina yapmayı,
55:30hem de açıkça onlara evlilik teklif etmeyi
55:33veya iddet bitmeden nikah yapmayı ihtiva etmektedir.
55:38Buna göre boşanmış,
55:40yahut kocası ölmüş ve
55:43iddet bekleyen kadınla
55:45iddet süresi dolmadan yapılan
55:48nikah akdi fasittir.
55:50Yani geçersizdir,
55:52iptal edilir.
55:54Hatta bunun haram olduğunu bile bile
55:57yapan kişinin de kafir olacağını
55:59söyleyen alimlerimizde vardır.
56:01ve bilin ki Allah kalplerinizde olanı bilmektedir.
56:15artık ondan sakının Allah'tan sakının Allah'ın emirlerini çiğnemekten sakının,
56:21Allah'ın sınırlarını aşmaktan sakının ve
56:25ennallaha gafurun halim ve
56:27yine bilim ki,
56:29bilesiniz ki,
56:29şüphesiz Allah gafurdur,
56:32Allah halimdir.
56:33vaktimiz yine doldu.
56:35İnşallah burada kalalım.
56:37Gelecek dersimizde
56:38yine bir şeyler söyledikten sonra
56:40Rabbımızın
56:41öteki ayetlerini hep birlikte tanımaya geçmek üzere
56:44ve alhamdülillahirrahmanirrahim.