- 10 dakika önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00:00A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim
00:00:15Bismillahirrahmanirrahim
00:00:25Ya ayyuhal ladhina amanu la takunukal ladhina adhawu Musa
00:00:44La takunukal ladhina adhawu Musa
00:00:51Fabarra'ahu Allah mimma qalur
00:01:01Wakana inda Allahi wajihah
00:01:16Ya ayyuhal ladhina amanu
00:01:22Tahu Allah wa quulu qawla sadeida
00:01:35Yuslih lakum a'malakum
00:01:39Wa yaghfir lakum zunubakum
00:01:45Wa man yut'i Allah wa rasulahu faqad faaz fawza'n azimah
00:02:06Inna arazna l-amanate ala s-samawati wal-arzi wal-jibali
00:02:27Fa'abayna ayyuhmilnaha wa ashfaguna minha wa hamala l-insan
00:02:46Inna hu kana zholuman jahula
00:02:57Li'u'azib allahu al-munafiqeen wal-munafiqati wal-mushrikine wal-mushrikat
00:03:15Wal-mushrikine wal-mushrikati wal-mushrikati wal-yatub allahu ala l-muhminine wal-muhminat
00:03:48Efendim selamun aleyküm hayırlı sahurlar diliyorum hepiniz
00:03:53Her nerede bu mübarek vazifeyi yerine getiriyorsa Allah kabul etsin
00:03:58Ben şu an evleri görüyor gibiyim bizim misafir olduğumuz evleri
00:04:03Yenge hanımlar mutfakta bir şeyler yapmaya çalışıyor
00:04:07Sünnet-i seniyeye uygun olarak abiler masayı düzenliyor
00:04:12Evin melekleri evin günahsız yavruları gözlerini uçturarak o çok özendikleri
00:04:19Ne olur beni kaldırın diyerek ebeveynlere yalvardıkları sahura kalkıyorlar
00:04:25Tam bu coşku dolu anda evinize misafir olmak bizler için mutluluk verici
00:04:32Allah daim etsin bu dostluğumuzu kardeşliğimizi inşallah
00:04:36Saniyeler evvel hoca efendinin ağzından Allah'ımızın bize emirlerini
00:04:41Allah'ımızın kullanmak kılavuzuna koymuş olduğu bir insanın nasıl mükemmel olacağını gösteren yolun adı olan Kur'an-ı Kerim'le
00:04:53bizi şereflendirdi
00:04:55Hocamızın ağzına diline ruhuna sağlık var olsun
00:04:59Bugün çok genç bir kardeşimiz bize göre ve konuklara göre çok genç
00:05:06Resmen Scala'yı çok düşürdük ve bir genç programı yaptık
00:05:10Niye düşürdük diyorsun genç olunca abi
00:05:13Ama yaş Scala düştü işte yani
00:05:14İlim yaşta değildir ama
00:05:17Eyvallah
00:05:18Benim de dışarıdan tanıdığım çok sevdiğim bir kardeşim uzman klinik psikolog ki bu tabir çok fazla insanda yok
00:05:26Yani kullananların bir kısmında gördük ki aslında böyle bir etiketi kullanma ruhsatı yokken bunu kullanıyorlarmış
00:05:36Uzman klinik psikolog Elif Ebran Tezel'le birlikteyiz
00:05:41Bu sahurda onunla bakın neler konuşacağız
00:05:45Hoş geldiniz
00:05:46Hoş bulduk teşekkür ederim hocam
00:05:48Nasılsınız?
00:05:49İyiyim teşekkür ederim Allah razı olsun
00:05:51Süreç içerisinde tabi sizin de bu davetinizde müşarraf olduk
00:05:54Hepinizden tekrardan ümit hocam da
00:05:56Teşekkür ederiz ona razı olsun
00:05:58O isteşim şerif bize ayağınıza sağlık
00:06:00Ayağınıza sağlık
00:06:01Bugün çocuk
00:06:03Din
00:06:06Çocuğun yaşarken maruz kaldığı problemler
00:06:10Bugün çocuk konuşalım
00:06:12Pek çok evde çocuk var ve çocukla
00:06:16İletişim kurmaya çalışan ebeveynler bulunmakta
00:06:20İlk sorum şu
00:06:21Buyurun hocam
00:06:22Kıymetli Elif hocam
00:06:23Çocukta din eğitimi
00:06:25Yani dini bir duygu
00:06:26Din eğitimi nasıl olmalı?
00:06:28Hangi yaş grubunda çocuğa din duygusunu vermeye başlamalıyız?
00:06:34Şöyle ifade edeyim aslında
00:06:36Biz önceki süreçlerde din eğitimini şöyle niteliyorduk
00:06:39Diyorduk ki
00:06:40İşte din eğitimi anne karnından itibaren başlar
00:06:43Aslında hakikatte ben bunu şu anda çok daha öncesine götüreceğim
00:06:46Din eğitimi dediğimiz hususu nereye bağlayacağım?
00:06:48Es seçimine bağlayacağım
00:06:49Çünkü es seçimi dediğimiz husus aslında çocuğun eğitimi için en başlıca mekanizmi oluşturuyor
00:06:54Bu aile dediğimiz yapının oluşumu eğer ki şayet güçlüyse
00:06:58Yani güçlü yapıda zayıflıktan arındırmış bir noktadaysa
00:07:02O zaman biz ne yapabiliyoruz?
00:07:03Çocuğun kişiliğini, gelişimini buna uygun inşa etmiş oluyoruz
00:07:06Ama aile dediğimiz yapı, güruh daha en başından zayıf olarak inşa edildiyse
00:07:11Belli kalıpları iki kişi arasındaki yani eşler arasındaki hanımefendi ve beyefendi arasındaki kalıpları
00:07:16Aslında ortak bir fayda buluşturamıyorsak
00:07:18Asıl sıkıntı zaten buradan başlıyor
00:07:20Din eğitiminden önce doğru es seçiminden bahsederek bence bu noktaya değinebiliriz
00:07:24Akabinde şöyle aile dediğimiz olgu inanç bağlamında neden önemli?
00:07:29Şimdi bakıyoruz es seçimi dedik ama
00:07:30Buradaki önemi şöyle değinmek istiyorum
00:07:32Kişilik yapısının inşa edildiği, değerler sisteminin oluştuğu ilk psikososyal yapı
00:07:37Yani buraya bağlama baktığımda ilk psikososyal yapı dediğim şey ne?
00:07:41Çocuk doğuyor, içine doğduğu ailede karşılaştığı iki birey var
00:07:44Anne ve baba, varsa bir de kardeş var
00:07:46O içerisinde bulunduğu sistemde yani ilk çekirdek ailede ne görürse
00:07:51Yetişkinlik çağında da ona uygun davranışlar genellikle gerçekleştiriyor
00:07:55Şimdi bu yapının içerisinde eğer ki güvenliği bağ varsa
00:07:57Özellikle son dönemdeki bilimsel araştırmalar bize şuna yönlendiriyor
00:08:01Çocuk gerçekten sevildiği, ilgi gördüğü, gözlemlediği noktada
00:08:06Evveyn davranışlarının pozitif olduğu bir yaşam alanında ne yapıyor?
00:08:09Gelecek süreçte de inanç değerlerini, inanç bağlamını buna uygun bir şekilde inşa edebiliyor
00:08:14İnanç ve değerler noktasında ailenin davranış stili pozitifse
00:08:18Gelecekteki yaklaşımı da pozitif oluyor
00:08:21Eğer ki negatifse çocuğun yaklaşımı da inanca dair, inanç bağlamına dair
00:08:24Negatif bir şekilde devam etmiş oluyor
00:08:26Yani ilk aşamada bence aile, evveyn ve eş seçimi olarak buna cevap verebiliriz
00:08:31Sonraki süreçlerde evet mesela bir çocuğumuz oldu
00:08:35Onu yetiştireceğiz ama nasıl yetiştireceğiz?
00:08:37Şu İmam-ı Gazali'nin sözüne istinaden başlamak lazım
00:08:41Emanet nazariyesiyle bakmak
00:08:43Nedir bu emanet nazariyesiyle bakmak?
00:08:45İmam-ı Gazali bu hususta ne söylüyor?
00:08:47Aslında baktığımızda şunu ifade ediyor
00:08:50Çocuk bir cevher olarak doğar
00:08:52Cevher olarak doğar dediğimiz aslında İslam'ın da ne diye bahsettiği husus
00:08:55Bizlere ne diye söylüyor İslam'da?
00:08:57Çocuk aslında İslam fıtratı üzerine doğar
00:09:00Her çocuk
00:09:01Evet her çocuk
00:09:02Yani dünya üzerinde belki de şu anki sistem üzerinde baktığımızda
00:09:05Bütün insanların işte İsrail'deki bir çocuk da aynı İslam fıtratı üzerine doğuyor
00:09:10Ya da Amerika'daki bir çocuk da İslam fıtratı üzerine doğuyor
00:09:13Masum ve tertemiz
00:09:14Evet
00:09:15Sonra onları ne oluyor?
00:09:16Anne ve babası Yahudi veya Hristiyan yapıyor
00:09:18Şimdi bu bağlamda değerlendirdiğimizde emanet nazariyesiyle bakılan
00:09:22Cevher olarak doğan çocuğu biz mücevhere çevirmemiz lazım
00:09:25Mücevhere çevirmek nasıl olur?
00:09:28Buna ancak uygun rehberlik yaparak olur
00:09:30Uygun rehberliği biz nasıl yapacağız?
00:09:33Aslında bizim aslında konuşacağımız hususta burayı barındıracak diyebiliriz gün içerisinde
00:09:37Yani bu konuda mesela ayet-i kerimede de Furkan suresinde geçer
00:09:42Aslında bu bir duadır da
00:09:44Ey Rabbimiz diye başlar
00:09:46Bize eşlerimizden ve çocuklarımızdan göz aydınlığı olacak kimseler bağışla
00:09:52Evet
00:09:52Ve bizi takva sahiplerine önder kıl diye
00:09:55Yani takva sahibi olmayı istiyor
00:09:58Allah'tan yani Allah-u Teala'nın aslında böyle bir dua ve böyle bir talepte bulunmamızı bizden istediğini öğreniyoruz
00:10:04Nitekim hocamızın da söylediği gibi burada doğru bir eş seçimi aslında takva sahibi bir Müslümanın hayatında olması gereken bir harekettir
00:10:15Çünkü onun bütün yaşantısını, ömrünü paylaşacağı, ahiret yoldaşlığı yapacağı kişi
00:10:21Çocuklarının annesi yahut da babası olacak kişi
00:10:24O yüzden dini eğitimde de birçok hayatın alanındaki noktalarda da doğru eş seçimi dinen de olmazsa olmaz bir şeydir
00:10:35Yani buradan bekar olan beyefendilere diyoruz ki
00:10:39Ve hanımefendilere
00:10:41Önce beyefendilere
00:10:42Peki
00:10:42Kendinize eş ararken aynı zamanda çocuğunuzun hayatının sonuna kadar anne diye seslenip etrafına annem diyerek tanıştıracağı kişiyi bulacaksınız
00:10:56Ve tam tersi hanımefendiler
00:10:58Hanım kardeşlerim, bekar kızlar
00:11:00Kendinize bir eş ararken beğendiğiniz eşe bu benim çocuğuma babalık yapacak
00:11:08Ömrünün sonuna kadar bu benim çocuğumun babası olacak diyerek bakın ve ona göre seçin
00:11:14Tam olarak bu dün mesaj
00:11:16Yani eş olarak aldığın kişi annesi veya babası olacak ve çocuğunun hayatının sonuna kadar etkileyen unsur olacak
00:11:26Güzel bir yaklaşım
00:11:27Çok önemli bir nokta
00:11:29Çünkü eğer doğru sistemde aile kurduysak güvenli bağı inşa ediyoruz
00:11:33Az önce de bahsettiğimiz gibi sağlıklı bir aile varsa, zayıf değilse, kırıgan değilse ne oluyor?
00:11:38Çocuk aslında ahlaki ve manevi şamalarını da buna uygun bir şekilde gerçekleştiriyor
00:11:43Ahlaki ve manevi şamalardan bir de eklemek gerekirse ahlaki normları içselleştirebiliyor
00:11:48Şimdi günümüzde yaşadığımız problemlerin başında yani ahlaki kuralları belki kulaktan duymabiliyor ama
00:11:54İçselleştirmeyen bir aile içerisinde yetiştiğinde
00:11:57Ya da içselleştirildiğini değil de sadece de lisanen ifade edildiğini gören bir ailede yetiştiğinde ne yapıyor?
00:12:02Çocuk bu sefer daha çok kendini geri plana çöküyor
00:12:05Hatta bazı çocuklarda şöyle bir olgu da meydana geliyor yetişkinlik sürecinde
00:12:08Ya din buysa Allah muhafaza tabii ki bu söz parantez içerisinde söylemiş olalım
00:12:13Ben bu dinden değilim
00:12:15Bunun kavramında görmüş olduğu ifade edilen şeylerin aslında tam tersi zıt bir yöne evrenmiş olması oluyor
00:12:21Bu hususta değerlendirmeyi yaparsak aslında güvenli bağın inşa edilmesi demek
00:12:25Bizim doğru düzgün bir İslam yaşayışına aile olarak çocuklarımıza ne kadar ve ne düzeyde aktardığımızla bağlantılı
00:12:33Ne düzeyde aktardığımızla ilişkili
00:12:34Kendimiz nasıl bir rol model oluyor?
00:12:36O rol modellik kavramına bakmak lazım aslında
00:12:39Modellemeyi çocuk nereden alıyor?
00:12:41Bizim psikoloji bağlamında dediğimiz aynalama
00:12:44Çocuk bir boş levha gibi aslında şunu ifade ederiz
00:12:47Neyle doldurursan ona yönelik gelişim sağlar
00:12:50Bir çocuğu belki negatif şeylerle doldurursan yarın bir gün negatif şeylere yönelir
00:12:55Ama pozitifle doldurursan bu sefer İslam inancıyla beraber ne yapar?
00:12:58Çocuk olumluya yönelir
00:13:00Biz ne? Hangi açıdan rol model alıyoruz?
00:13:02Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin bu yöndeki yaklaşımı aslında güncel psikolojik bağlamda baktığımızda birebir uyuşuyor
00:13:08Yani asırlar öncesinden bahsederken günümüz bağlamında da o kadar negatifliği veya o kadar pozitifliği aile içerisindeki olgulara yansıtma düzeyimiz
00:13:18Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin inancıyla bütünleşik olması gerekiyor
00:13:21Nereden? Resulullah sallallahu aleyhi ve selleme baktığımızda Hz. ve Hasan ve Hüseyin'de
00:13:26Şimdi Hz. ve Hasan ve Hüseyin'e gelirsek buradaki ifade ettiğimiz husus şu
00:13:30Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemle beraber nereye gidiyorlar? Mescide gidiyorlar
00:13:34Mescide gittikleri süre içerisinde ne yapıyorlar?
00:13:37Aslında orada bir modellemeyi öğreniyor Hasan ve Hüseyin
00:13:41Dedik ya ailede model olmak, rol model olmak kavramı
00:13:44Oradaki model olma sadece mescide gittiğinde Hz. Hasan ve Hüseyin'in namaz kılması kesinlikle değildi
00:13:50Sahabeyi gözlemlemesiydi
00:13:51Çocuklar bildiğiniz gibi namazla mükellef değillerdi
00:13:55Ne yaparlardı? Hz. Hasan ve Hüseyin Peygamber Efendimizin omuzlarına atlarlardı
00:13:58Bazen namazın içerisinde dahi onunla oynamaya çalışırlardı
00:14:03En başta yapmamız gereken şey hatta hadis-i şerifte de ifade edildiği üzere çocuklarınızla çocuklaşın
00:14:09Bence bu kavramı ele almamız lazım
00:14:11Biz ne kadar rol model olabiliyoruz, ne kadar aynalama yapabiliyoruz
00:14:15Bu çocuklara ne kadar güzel bir örneklik teşkil ediyoruz
00:14:18Ve bu hadisi gerçekleştirebiliyor muyuz?
00:14:20Gerçekten biz çocuklarımızla çocuklaşabiliyor muyuz?
00:14:23Biraz bu noktaya değinmek lazım
00:14:24Güzel
00:14:25Önemli bir konu
00:14:25Yani çocuğu anlatma göster
00:14:28Kesinlikle
00:14:29Ama peki nasıl çocuklaşabiliriz? Ne yapabiliriz? Oyun mu oynamalıyız?
00:14:33Ne yapmalıyız? Ne alalım evet
00:14:34Çizgi film mi izlememiz lazım? Veyahut da başka detay nelerdir?
00:14:38Aslında şuna değinmek isterim ben
00:14:40Hazır böyle teravilere de giderken, hazır böyle namazlarda da dururken
00:14:45Arkadan böyle camide bir çocuk sesi yükselir
00:14:47Koşumalar, patırtılar vs. var
00:14:49Ve amcalar kızar bu duruma
00:14:51Evet, kesinlikle
00:14:52Yani şuraya bakmak lazım
00:14:54Biz o çocuklarla çocuklaşın hadisine uygun olarak
00:14:57Bu camide biraz daha anlayışlı
00:14:59Biraz daha şu bağlamda yaklaşmadan
00:15:01Yani bu çocuk disipline edilmemiş gibi bir yaklaşımla gelmeden
00:15:05Bu çocuk camide arka sırada koşturuyorsa
00:15:07Benim nesillerim gerçekten güvenlidir
00:15:10Güvendedir inancıyla hareket ediyor olmak
00:15:13Amcalarımızın o kızması da şöyle
00:15:15Aslında durumdan haberdar değiller
00:15:17Neyden haberdar değiller?
00:15:18Psikolojik bağlamda ben bunu şimdi aslında ayrıntısını verdiğimde daha net belki de anlayabilirler
00:15:23Bizim zihnimizde şöyle bir olgu var
00:15:25Tam olarak
00:15:26Anlımızın arka tarafı diyebileceğimiz bir noktada
00:15:29Profrontal korteks dediğimiz bir mekanizma var
00:15:31O mekanizma dürtümüzle ilişkili
00:15:34Yani siz burada oturabiliyorsanız
00:15:35Ümit Hocam burada oturabiliyorsa
00:15:37Aslında oradaki korteksi gelişmesiyle alakalı
00:15:40Çocuklarda bu beyin korteksi
00:15:41Profrontal korteks dediğimiz nokta
00:15:43Henüz gelişmemiş oluyor
00:15:44Dürtülerini, hareketlerini
00:15:47Ona uygun planlayamayabiliyorlar
00:15:49Mesela ibadet ederken
00:15:50Camide bizim gibi o dusturu
00:15:52O ahlaki inat sistemiyle hareket edemeyebiliyorlar
00:15:54Bunun kaynağı tamamen fizyolojik
00:15:57Bakarsak ne zaman bu olgu tamamlanıyor
00:15:59Ergenlik döneminde tamamlanıyor
00:16:01Ergenlik döneminde tamamlandığında ne oluyor
00:16:03Allah-u Teala bizleri neyle yükümle kılıyor
00:16:05Zaten inanç ve ibadetin yükümle kılındığı nokta
00:16:08Namazla, oruçla vs. ile dinin hükümlerini tam olarak bağlamsal ifade edersek
00:16:13O noktada karşılaşmış oluyoruz
00:16:15Önceki süreçler bizim için teşvik dönemleri olmuş oluyor
00:16:18Yani buraya bakarsak
00:16:20Amcaların o disipline edilmediği
00:16:21Bu çocuk neden terbiye vermediği kısmından ziyade
00:16:24Arka planda bu çocuk gerçekten çocukluğunu yapıyor
00:16:27Yani beyin mekanizması henüz bunun için olgunlaşmamış demek belki de o noktada daha sağlam bir yaklaşım olabilir onlar için de
00:16:34Yani caminin arkasında zıplayan gürültü yapan çocuk
00:16:42Düzeni bozmak için kasıtlı bir şey yapmıyor
00:16:44Evet kesinlikle
00:16:45Yaşının gereğini yapıyor
00:16:47Kesinlikle
00:16:47Gelişmeyen bir fizyolojik noktadan sebep ediyor
00:16:50O çocuk 10 sene sonra çok mümin müvahhit biri olacak
00:16:55Kesinlikle
00:16:56Bu onun engeli değil
00:16:57İsmet Özel'in sözüydü sanırım
00:16:59Doğatılıyorsam
00:17:01Diyor ki
00:17:01Eğer cemaat
00:17:04Rükuya veya secdeye yatarken
00:17:06Caminin arkasından çocuk fıkırdamaları gelmiyorsa
00:17:11Ümmetin yarını tehlike altındadır
00:17:14Çok doğru bir söz
00:17:15Bu önemli
00:17:17Bizim bugün ötekileştirdiğimiz ve kızdığımız zevk uşağı diye tarif ettiğimiz ki
00:17:22Hiç bana göre değil
00:17:23Pırlanta gibi çocukları görüyorum ben
00:17:26Hakikaten çok hoşuma gidiyor
00:17:28Okullara konferanslara gidiyorum
00:17:29Çok güzeller
00:17:31Benim dönemimdeki çocuklardan çok daha iyiler
00:17:35Ben düşünüyorum kendimi
00:17:36Ben onlar gibiyken diyorum
00:17:38Bunları bilmiyordum
00:17:39Bunlar biliyorlar
00:17:42Bizim arızalı çocuk diye
00:17:44Nesil diye ifade ettiğimiz
00:17:46Zevk uşağı aslında benim ürettiğim değil mi
00:17:49Yani ben başarısızım aslında
00:17:51Evet
00:17:52O değil başarısız olan benim
00:17:53Kesinlikle
00:17:54Peki şimdi ne yapalım
00:17:56Yani ben
00:17:57İyi bir anne baba değilim
00:17:59Bunun bel şıkkı da olacak
00:18:00Benim anneliğim ve babalığım iyi değil
00:18:04Çocuğu kayıp mı edeceğiz
00:18:06Ne yapacağız bu arada
00:18:06Çocuk sırf ben iyi değilim diye
00:18:10Elden mi gitsin
00:18:11Ve toparlayamadım ben
00:18:13Şöyle söyleyeyim
00:18:14Bu çocuğun kaderi mi olacak
00:18:16Kötü bir annem
00:18:17Şöyle söyleyelim
00:18:19Mesela Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam
00:18:21Hadis-i şeriflerinde buyuruyor ki
00:18:22Çocuklarınıza ikram edin
00:18:24Neyi ikram edelim
00:18:25Evet yeri gelecek
00:18:27Yemek ikram edeceksin
00:18:28Şeker ikram edeceksin
00:18:29Birçok hani
00:18:30Yiyebileceği içebileceği şeyleri
00:18:32Sevdiği şeyleri ikram edeceksin
00:18:34Ama en güzel
00:18:35İkram edeceğin
00:18:36Ona yapacağın
00:18:37Terbiyelerinizi güzel yapın
00:18:39Diye buyuruyor
00:18:40Çocuğa düzgün bir terbiye vermek
00:18:43Yalan söylemenin çok çirkin kötü bir şey olduğunu anlatmak
00:18:47Aynı şekilde güzel bir ahlaka sahip olduğunu
00:18:51Evet
00:18:52Onun dünyanın onun etrafında dönmediğini ona anlatmak
00:18:56Akran zorbalığı bugün neden çıktı
00:18:58Bugün hocamın yanında bu konuyu konuşmak ne kadar bize düşer gerçi ama
00:19:02Çok dikkatli konuşacağız bugün
00:19:04Bugün akran zorbalığı adı verilen mesele
00:19:10Ebeveynlerin çoğunun kendi çocuğunu üst seviye diğer çocukları alt seviye görmesinden kaynaklandığı kanaatindeyim
00:19:18Evet
00:19:19Kendi çocuğu kusursuz kendi çocuğu mükemmel ne yapıyorsa ona yapıyorlar
00:19:25Evet
00:19:26Halbuki en büyük akran zorbası kendi çocuğu
00:19:28Evet
00:19:28Neden ona güzel bir ahlak vermemiş çünkü terbiye etmemiş ve bunu kabul etmiyor
00:19:32O yüzden zaten toplum bozuluyor
00:19:35Evet
00:19:35Tam bu noktada anne baba harika çok iyi
00:19:38Ahlaki ve dini anlamda iyi ve çocuklarına iyi bakıyorlar
00:19:42Ama çocuk bozuluyor çevre var okul var
00:19:47Anne baba iyi olmasına rağmen çevreden etkilenip kötü huylara sahip olan çocuk için ne yapmamız gerekiyor
00:19:54İlk önce Ümit Hocam'ın bağlamına bir şey ekleyeyim ondan sonra sizin
00:19:58Evet
00:19:58Evet
00:19:59Sonra sizinkine geçeyim
00:20:01Şimdi Ümit Hocam'ın bahsettiği nokta
00:20:03En başa döneceğim
00:20:05Emanet nazariyesi ile bakmak dedik ya
00:20:07Oraya bir geri dönüş yapmak istiyorum
00:20:08Çünkü orada şu var
00:20:10İmam-ı Gazali'nin cevher ve mücevhere çevirme dediği emanet nazariyesinde
00:20:13Çocuğun gerçekten bana ait değil
00:20:15Yani çocuk Allah'ın bana bir emaneti
00:20:18Ben buna doğru rehberliği yapmalıyım kısma
00:20:20Şimdi orada ebeveynler ne yapıyor
00:20:22Benim çocuğum biz şöyle yaptık
00:20:25Biz mesela en basit bir olgu da bilirse biz hastaneye gittik
00:20:28Ya da biz hasta olduk terimlerini kullanıyorlar
00:20:30Bunlar nedir?
00:20:31Kendini narsistik bir uzantısı olarak görmektir
00:20:34Yani çocuk tamamen kendisinden ayrışmayan bir bağlam
00:20:38Çocuğun başarısı da onun başarısı
00:20:39Çocuğa söylenen negatif bir olgu da aslında
00:20:42Sanki ebeveynin kendisine söylenmiş bir hakaretmişçesine algılanabiliyor
00:20:46O yüzden ebeveynin bir böyle bir adım daha geriye çıkıp
00:20:49Ben çocuğumu ne kadar kendimden ayrıştırabiliyorum
00:20:52Kendim kavramı yani benim kendilik kavramımla
00:20:56Çocuğumun kendilik kavramı hangi düzeyde
00:20:58Dilip şöyle bir geri adım atıp bakması lazım
00:21:00O noktada diyebilirim
00:21:02Sizin ifade ettiğiniz olsun için
00:21:03Şöyle şimdi orada evet
00:21:06En başlıca mekanizme
00:21:07Hatta bağımlılıklarda da bunu konuşuyoruz
00:21:09En başlıca mekanizme ne oluyor?
00:21:11Çocuğun aslında çok mükemmel bir aileden gelmesi
00:21:15Gerçekten ebeveynler çok iyi bir düzeyde
00:21:17Hem eğitim anlamında hem dini bağlamda
00:21:20Çok pozitif yaklaşım sergileyebiliyorlar
00:21:22Ama çocuk belli bir noktada bozulabiliyor
00:21:25O bozulmayı da genellikle çevreden kaynaklı olabiliyor
00:21:28Akran ilişkilerinden kaynaklı olabiliyor
00:21:30Doğru ortama çocuğu götürebiliyor olmak
00:21:33Doğru bağlamda ilişkiler kurmasını sağlıyor olmak
00:21:36Sosyal ortamlarını buna göre dizayn edebiliyor olmak
00:21:39Ya da sosyal ortamı en başta dizayn edemiyorsak
00:21:42İkinci bir versiyonda doğruyu gösterecek
00:21:45Arkadaş kitlesiyle iletişim kurdurmak
00:21:47En sağlıklı olan nokta bu
00:21:49Çünkü çocuklara belli bir noktaya kadar
00:21:51Ebeveynleri müdahale edebiliyor
00:21:53Ama belli bir noktadan sonra
00:21:54Arkadaşlar ve akranlar şekillendirebiliyor
00:21:56O yüzden en sağlıklı olan
00:21:58Sosyal ortamını en güzel şekilde inşa edebileceği
00:22:00Bir alana çocuğu yönlendirmek olur diyebiliriz
00:22:03Şu soruyu hep merak ettim
00:22:07Pedagoglar farklı söylüyor
00:22:10İlber Ortaylı farklı söylüyor
00:22:12Ben biraz İlber'e yakınım bu arada
00:22:14İlber Hoca'ya yakınım
00:22:15Bilmiyorum seni söyleyeceğim şimdi
00:22:17Ben de sizden diyeceğim
00:22:19Evet pedagoglar diyor ki
00:22:20Küçük bir çocuk örnek 6 yaşında
00:22:23Seninle konuşacaksa
00:22:27Diz çök eğil
00:22:28Onun gözünün seviyesine gel
00:22:31Ve onunla göz göze
00:22:34Aynı seviyede konuş
00:22:37Bireyselliğini ve fert olma duygusunu
00:22:39Böylelikle arttırırsın
00:22:41İlber Özer'e diyor ki
00:22:43Ne münasebet
00:22:44O kim ki ben onun önünde diz çöküp
00:22:46Gözüm
00:22:47Aramızda 60 yıllık
00:22:48Tecrübe ve eğitim farklılığı var
00:22:50O çocukluğunu bilecek
00:22:52Bana aşağıdan bakacak
00:22:54Ben büyüklüğümü bileceğim
00:22:55Ona tepeden bakacağım
00:22:56Herkes yerini bilsin
00:22:58Ben 60 yılımı bir anda çöp edip
00:23:00Onun seviyesine inip
00:23:02Göz göze mi geleceğim
00:23:04Duygularımı ifade edeyim
00:23:06Ben İlber Hoca'ya biraz yakınım
00:23:08İlber Hoca'ya saygılarınızı iletelim
00:23:10Ben bunu sadece
00:23:11Mallarınız ve çocuklarınız birer imtihandır
00:23:13Büyük mükafat ise
00:23:16Allah katındadır
00:23:16Deyim
00:23:17Yani
00:23:18Onun seviyesine inip
00:23:20Ona baktığında
00:23:21Ona vereceğin de
00:23:22Ondan alacağın da
00:23:24İmtihanın olacak
00:23:25Yukarıdan da bakıp
00:23:27Ona o ekabirliği
00:23:28Empoze etsen
00:23:29Sonra ondan alacağın da
00:23:31Yine senin imtihanın olacak
00:23:33Ayette diyor ya
00:23:33Allah işte
00:23:34Çocuklarınız sizin
00:23:35İmtihanınızdır
00:23:36Aynı mallarınız gibi
00:23:37Artık burada tercih karar
00:23:39Kişiye ait
00:23:40Ben mesela küçük kızım var
00:23:41İki tane
00:23:42Allah cümlemizin evladını bağışlasın
00:23:44Konuştuğum zaman
00:23:45Çok bu kadar detaya bakmıyorum da
00:23:47Evet onların seviyesinde de
00:23:50Bazen konuştuğum olur
00:23:51Ama bazen yeri gelir
00:23:54Bir
00:23:54Yani o baba misyonunu
00:23:57Dediğimde olur
00:23:58Yani o da gerekli
00:24:00Öteki türlü yoksa
00:24:01Bu sefer iş
00:24:02Şirazeden çıkır diye düşünüyorum
00:24:05Onu da konuşalım
00:24:06Bu sorunun cevabını
00:24:07İlahi molasından sonra verelim mi?
00:24:10Evet güzel bir çay içelim
00:24:11Evet güzel bir çay içelim
00:24:12Hakikaten çaylarımız da yanımızda
00:24:14Sevgili Murat Beled kardeşim
00:24:17Şu an tam karşımda
00:24:18Senle Mekke Medine diyor
00:24:20Buyursunlar efendim
00:24:28Sen sultansın ben gede
00:24:31Canım kurban ya resul
00:24:34Bu can yolun affede
00:24:36Ashab gibi ya resul
00:24:39Sen sultansın ben gede
00:24:42Canım kurban ya resul
00:24:44Bu can yolun affede
00:24:47Ashab gibi ya resul
00:24:49Senle Mekke Medine
00:24:52Döndü Gül Bahçesi'ne
00:24:55Senin güzel emrine
00:24:57Lebbek dedik ya resul
00:25:00Senle Mekke Medine
00:25:02Döndü Gül Bahçesi'ne
00:25:05Senin güzel emrine
00:25:07Lebbek dedik ya resul
00:25:10Senle Mekke Medine
00:25:13Döndü Gül Bahçesi'ne
00:25:15Senin güzel emrine
00:25:18Senin güzel emrine
00:25:18Lebbek dedik ya resul
00:25:41Yürekler pare pare
00:25:44Hicranında yarası
00:25:46Bağlanmış sinelere
00:25:49Şefkatin ve şefkatin ve yarası
00:25:51Yürekler pare pare
00:25:54Hicranında yarası
00:25:56Bağlanmış sinelere
00:25:59Şefkatin ve yarası
00:26:02Senle Mekke Medine
00:26:04Döndü Gül Bahçesi'ne
00:26:14Döndü Gül Bahçesi'ne
00:26:17Senin güzel emrine
00:26:20Lebbek dedik ya resul
00:26:22Senle Mekke Medine
00:26:25Döndü Gül Bahçesi'ne
00:26:28Senin güzel emrine, lembek dedik yarısın
00:26:42Sen demek kemidine, döndü gül mahçesine
00:26:48Senin güzel emrine, lembek dedik yarısın
00:26:53Sen demek kemidine, döndü gül mahçesine
00:26:58Senin güzel emrine, lembek dedik yarısın
00:27:05Ağzına, gönlüne sağlık
00:27:07Kardeşim ne güzel bir adamsın sen
00:27:09Maşallah
00:27:10Eyvallah
00:27:11Ağzına sağlık
00:27:12Allah razı olsun
00:27:14Murat kardeşimin ağzına, gönlüne sağlık
00:27:18Bizi hakikaten
00:27:19Tarzı nasıl?
00:27:20Bu tarz güzel
00:27:21Hep diyorum ya ilahi formatının kendini güncellemesi gerekiyor
00:27:26Sanırım bu o olsa gerek
00:27:28Eyvallah
00:27:28Elif Hocam
00:27:29Evet
00:27:30O noktada şuna değinmek isterim aslında
00:27:34Liderlik vasfını evde kimde olduğu
00:27:37Şu anki yaşandığımız düzlemde
00:27:39Belki de en büyük handikap
00:27:41Ebeveynlerinin doğru iletişim kalıbıyla bahsettiği
00:27:44Ya da doğru iletişim zannettiği hususun
00:27:46Aslında farklı yönelim sağlaması
00:27:48Yani şöyle diyebilirim
00:27:50Bazen evveynler medyanın etkisiyle doğru kalıpların o olduğunu zannedip liderliği çocuğa vermiş oluyor
00:27:56Burada baktığımızda liderlik çocuğa verildiğinde ne oluyor?
00:27:59Çocuklar herhangi bir sınır kalıbı tanımıyorlar
00:28:02Yani sınırlar tamamen onlar için genişletilmiş oluyor
00:28:06Onun haricinde her şey bir altın tepside onların günlük rutinine sunulmuş oluyor
00:28:11Zaten şu anda yaşadığımız en büyük handikap da buradan başlıyor
00:28:15Çocuğun kendi hayat felsefesi farklı şekilde şekilleniyor
00:28:18Nasıl şekilleniyor peki?
00:28:20Baktığında şöyle bir bağlama oluşmuş oluyor
00:28:22Diyor ki çocuk
00:28:23Benim yararıma olan her neyse
00:28:25Pozitif ya da negatif bakmaksızın
00:28:27Benim yararımaysa
00:28:28Diğerlerinin zararına olabilir
00:28:30Bu hiçbir sıkıntı değil
00:28:32Yeter ki benim yararım olsun
00:28:33Bunu en başta nerede oluşturduk?
00:28:35Şimdi Elif Hocam o zaman şu ayet benim aklıma geliyor
00:28:39Hani ey iman edenler kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun
00:28:46Allah ailemizi çocuklarımızı bizlere ebeveynlere bir nevi emrediyor buradan
00:28:53Şimdi bu koruma elbette ki fiziki korumanın yanı sıra manevi bir korumayla da olacak
00:28:59İşte onlara verilecek olan disiplinle eğitimle güzel ahlakla bu şekilde anladım biraz da
00:29:05Ben bu ayeti aklıma getirdi
00:29:07Bununla alakalı peki buradaki bu Allah sevgisi Allah korkusu kavramlarını nasıl onlara vermemiz gerekir?
00:29:14Yani Allah'tan korkmalı mı?
00:29:18Allah'ı sevmeli mi?
00:29:20Ya da şöyle bir şey söylesek
00:29:22Allah'tan nasıl korkmalı?
00:29:24Evet
00:29:24Sen de bir korku yoksak
00:29:27Hayır anlamadın hocam
00:29:29Allah'tan sert bir korkuyla mı korkmalı?
00:29:31Yoksa Allah'ı incitmeye mi korkmalı?
00:29:34İncitmemek için korkmalı
00:29:36Aslında şöyle söyleyebilirim çocuk Allah'tan korkmamalı
00:29:38En başta bunu söyleyelim
00:29:40Korku yok hocam
00:29:41Çocuk korku yok
00:29:42Oradaki şey bizim için Allah'a dair sevgi ve ümit olmalı
00:29:46Yetişkinliği için evet ümitle korku arasında gidip gelmek zaten İslam'ın nazariyesi
00:29:52Ama evet çocuk için bağlamda baktığımızda gerçekten sevgi olmalı
00:29:57Çünkü şunu da düşünelim
00:29:59Şimdi bir patronunuz olsun ve sürekli size işte yatsısın size negatif şeyler söylesin
00:30:05O iş yerinde bulunmak istemezsiniz değil mi?
00:30:08Çocuğun da sürekli Allah'a bakış açısına seni yakacak, seni cezalandıracak, sana şöyle yapacak bağlamda yaklaştığımızda
00:30:15Çocuk bu sefer sevgi bağlamını hiç oluşturamadan ne yapıyor?
00:30:19Korku ve belki de beraberinde nefret taşıyacak hale geliyor
00:30:22O yüzden en başta yaptığımız şey onun için sevgi vermek
00:30:25Evet Allah-u Teala bizim için bizi yaratmış, dünyayı yaratmış, bir hayvanı yaratmış, bir kedi dahi çocuğa sevdirdiğimizde
00:30:32Şu bağlamda bak Allah-u Teala ne kadar güzel yaratmış, ne kadar ziynetlerle süslemiş hayvanları
00:30:37Sadece biz sevelim diye, gönlümüze okşasın diye
00:30:40Bak ne kadar da güzel ifadesi burada
00:30:42Aslında çocuğa Allah'ı sevdirmek, hayvanlar üzerinden veya yaşamdaki doğal pozitif olaylar üzerinden
00:30:48Bir çiçek dahi çocuk sana getirdiğinde genellikle çocuklar bunu yaparlar
00:30:52Bir çiçeği kopartırlar, annelerine götürürler veya babalarına verirler
00:30:55Oradaki olgu şu olmalı
00:30:56Evet bak yavrucuğum sen bana bunu getirdin, beni sevdiğin için getirdin
00:31:00Bak Allah-u Teala da ne kadar güzel bu çiçeği yaratmış, sırf gözlerimiz ziynetlensin diye
00:31:04Yani herhangi bir olgu üzerinden, dünyada yaşamda çocuğun gördüğü herhangi bir olgu üzerinden
00:31:09Pozitifi ona aktarıyor olmak, Allah inancını aslında sevdirerek belli bir aşamaya kadar getirmek
00:31:15Ondan sonra zaten yapması veya yapmaması gerekenleri bileceği çağda
00:31:19Yani artık bizim soyut dönem dediğimiz evrede 9 yaşından 12 yaş arası soyut dönemdir
00:31:24O evrede de ne yapıyor? Çocuk artık korkması gereken noktayı da almış oluyor
00:31:28Ama en başta aşamamız bizim Allah-u Teala Hazretleri'ni sevmesi diyebiliriz
00:31:32Güzel bir terbiye vermektir bu da
00:31:34Aynen öyle
00:31:35Kesinlikle öyle
00:31:36Efendim buyuruyor yani hiçbir baba
00:31:38Tabii ki yani öncelik burada hani baba
00:31:40Hani hanımlar da
00:31:42Er ricalu kavvamun alel nisa ayetinden
00:31:45Erkek kadının koruyucusudur, ailenin koruyucusudur manasındadır
00:31:49O yüzden hani genellikle baba figürü ön plana çıkartılır
00:31:53Burada hani Efendimiz de buyuruyor ya
00:31:55Hiçbir baba çocuğuna güzel terbiyeden daha değerli bir miras bırakamaz diye
00:32:01Evet
00:32:02Yani bu Efendimiz Aleyhisselam'ın sözleriyle bu sahih sözlerle
00:32:06İşin bilimsel kısmındaki teknik cümlelere böyle baktığımızda
00:32:12Hepsi örtüşüyor
00:32:14Elif Hanım anlattıkça aklıma bu hadisler ve ayetler geliyor
00:32:18Evet
00:32:18Şey dilinir ya İbni Haldun'un bir sözüdür
00:32:21Çocuğun aklı gözlerindedir
00:32:23Aslında gözlerine baktığımızda gözleriyle çocuğun gördüğü şeyi
00:32:27Biz de görmeye başladığımızda hem bizim inancımız kuvvetlenir
00:32:30Yani çocuk dünyaya nasıl bakar safiyani bir ruhla bakar
00:32:34Nasıl bakar senin aktardığın her neyse her olguyu kabullenir
00:32:38Belki dersin ki çocuğum bu doğrudur
00:32:40Çocukluk çağında herhangi bir sorgulama yapmadan iman eder
00:32:43Ama bu demek değildir ki bizim ona bilmediğimiz bir hususu biliyormuşçasına aktarmamız
00:32:49Bilmeden oğlum Allah seni yakar işte ateşlere atılırsın gibi bir yaklaşımla gelmek değil de
00:32:55Gerçekten dövme yapmak neden zararlıdır
00:32:58Fizyolojik olarak neden bu noktada nedeninin bir cevabını vermek
00:33:02Sonra Allah-u Teala Hazretleri'nin zaten neden haram kıldığı da
00:33:05Neden yapılmaması gerektiği de ortaya çıkacak
00:33:07Yani biz eğer ki sadece klasik kavramlarla haram, yasak, günah bağlamıyla hareket ediyorsak
00:33:13Bir dönüp kendimize şuna bakmak lazım
00:33:15Ben gerçekten bu konuyu ayrıntılı bir şekilde biliyor muyum?
00:33:18Çocuğum aktaracak kadar biliyor muyum?
00:33:19Güzel
00:33:19Eğer ki bilmiyorsam bu konuyu, çocuğa aktaracak kadar bilgi sahibi değilsem
00:33:23Gel evladım ben de bilmiyorum
00:33:25Bana aktarılan sadece bunun haram ya da yasak olduğu
00:33:27Ama nedenini gel birlikte araştıralım
00:33:30Gel beraber bakalım
00:33:31Özellikle ergenlerle bir duyguyu paylaşıyor olmak çok değerlidir
00:33:34Sen de bilmiyor olabilirsin, ben de bilmiyor olabilirim
00:33:37Oradaki yaklaşım evladım bilmiyorum değil de
00:33:39Yasak bağlamında yaptığında çocuk bu sefer belki evden uzaklaşacak
00:33:43Belki az önce bahsettiğimiz gibi
00:33:44Sosyal ortamını farklı şekilde inşa edecek
00:33:47Sen ne yapıyorsun?
00:33:48Çocuğu kendi kanatları altına alacaksın ki
00:33:50Çocuk doğruyu senin sayende erisin
00:33:52Bu noktada hassas olmak bence değerli
00:33:54Doğru bir uslupla, doğru bir yaklaşımla
00:33:57Hani bunu yapmak hepimiz için çok önemli olur
00:34:03Nitekim burada da şununla bağlayayım istiyorum
00:34:05Hepiniz çobansınız ve hepiniz gütlüklerinizden sorumlusunuz diyor Efendimiz Aleyhisselam
00:34:11Yani bu hadis-i şerifte anne babanın çocuklarından sorumlu olduğunu ifade eder
00:34:17Yani biz üzerimize düşeni doğru manada yaparak
00:34:20Geri geldiğinde tıbbi olarak doktor, psikolojik olarak, psikolog, din adamı olarak hoca
00:34:27Veyahut da farklı bir alanda yardıma ihtiyaç duyduğumuz yerlerde
00:34:33Profesyonel destekte alarak çocuklarımızı en güzel şekilde yetiştirmeliyiz
00:34:38Çünkü onlardan sorumluyuz ve hesaba çekileceğiz
00:34:41Biz bunları unutmamalıyız
00:34:42Çocuk eğitiminde anne baba önemli, aile önemli, genetik yapı önemli, işte eş seçimi oradan geliyor
00:34:52Sosyal öğrenme önemli
00:34:53Evet çok önemli
00:34:57Çocuğun görerek öğrenmesi kaç yaşında bitiyor?
00:35:00Sonra inşa farklı tarafa dolayacak
00:35:05Baktığımızda bunu yaş gruplarına ayırırsak bir kere her çocuğun gelişimi özeldir
00:35:09Bu kavramı başta ifade etmiş olur
00:35:11Evet bireysel olarak farklılaşır
00:35:13Ama genel bir çerçevede ifade edersek şöyle
00:35:160-3 yaş arası için biz genellikle şunu söyleriz
00:35:19Aynalayarak, modelleyerek öğrenir
00:35:21Yani ebeveynin mesela ev içerisinde Kur'an-ı Kerim okuyup okumaması
00:35:25Ya da namaz kılınan bir evde yetişip yetişmemesi
00:35:28Bunlar çok büyük enem arz eder
00:35:290-3 yaş grubu için
00:35:31Sonraki süreçlerde de artık yavaş yavaş çocuğu birlikte alıştırmak gerekir
00:35:36Yani 6 yaşından itibaren beraber ya da 5 yaşından itibaren birlikte hareket ediyor olmak
00:35:41Birlikte camiye gidiyor olmak
00:35:42Birlikte sadaka veriyor olmak
00:35:44Çocuğun aslında yaş grubuna uygun normlarla
00:35:47İslami bakış açısına sahip olmasını sağlamak
00:35:50Yani mesela 6 yaşındaki bir çocuk kuslu bilse
00:35:52Herhangi bir şey ifade eder mi onun için?
00:35:55Herhangi bir şey ifade etmez
00:35:56Ama o çocuk sadaka vermeyi bilirse İslam'ın merhamet nazariyesini bilmiş olur
00:36:01Yani önemli olan nokta ne zaman vereceğimiz, ne kadar vereceğimiz, hangi çocuğa vereceğimiz
00:36:06Şimdi buradan nasıl ayarlayacağız biz bunu?
00:36:09Çocuk soru sorar, çocuk merak eder
00:36:11Çocuk soru sormaya başladığı andan itibaren
00:36:14Biz İslamiyet'in çocuğun yaş grubuna uygun olan her türlü mekanizmasını çocuğa aktarabiliriz
00:36:19Yani mesela çocuk la ilahe illallah'ın anlamını bilmez
00:36:23Ama artık 2,5-3 yaşındayken bu la ilahe illallah'ı öğretebiliriz çocuğa
00:36:27Allah bir dilin belki Allah kavramını sam olarak algılayamayabilir
00:36:31Belki az sonra ona da değinebiliriz
00:36:33Ama o noktada baktığımızda la ilahe illallah dilmesinin diline nakşedilmesi
00:36:38İlk önce ne? Çünkü İslam'ın en temel aşaması diliyle
00:36:41Sonra kalbiyle diye geçer
00:36:42Yani çocuğun diline bir işleyelim
00:36:44Biz bir örnek alalım 0-3 yaş grubunda
00:36:46Sonraki aşamalarda ne yapıyoruz?
00:36:48Aslında yavaş yavaş
00:36:50Hatta şöyle ifade ederiz
00:36:517 yaş öncesi telkin dönemidir
00:36:53Yani çocuğa telkin edilir 7 yaşa kadar
00:36:56Artık 7 yaştan sonra
00:36:58Peygamber Efendimiz'e hadiste Ümit Hocam şimdi söyler
00:37:00Hadiste de ifade eder zaten bu durumu
00:37:027 yaştan itibaren yapılması
00:37:04Hangi noktada Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin hadis-i şerife vardı
00:37:07Şey diye ifade ediyordu
00:37:09Yalnız söylersem düzeltin
00:37:107 yaştan sonra ne yapın?
00:37:12Çocuğu aslında namaza alıştırın
00:37:15Aslında teşvik edin
00:37:16İbadetleri teşvik edin
00:37:17Evet 7 yaş değil mi?
00:37:19Evet 7 yaştan itibaren
00:37:20Başka bir açı, başka bir tehlike
00:37:23Başka bir dünya
00:37:24Çocukların ve o dönemin
00:37:27Tehlikelerinden biri
00:37:28Dijital dünya
00:37:29Yani benim asla
00:37:31Önleyemeyeceğim
00:37:32Bir yerde önlediğimde
00:37:35Okulda önüne çıkacak olan
00:37:38Geçende gördüm
00:37:40Milli eğitim
00:37:42Youtube'dan bir video önermiş
00:37:45Yani bildiğin video
00:37:47Bunu seyredin diyor
00:37:48Çok da ciddi öğretici, eğitici bir video
00:37:52Pedagoglar yapmış
00:37:53Psikologlar yapmış
00:37:55Tamam mı?
00:37:55Güzel
00:37:55Onu seyrediyor
00:37:57Hiçbir sıkıntı yok
00:37:58Onu olsun seyredsin
00:38:00Abi yanlarda bir reklamlar var
00:38:02Onu engelleyemiyor ya
00:38:04O Youtube'un kendi reklama
00:38:06Sen benim videomu aç
00:38:08Reklamını ben seçmiyorum ki
00:38:10Ben videoyu yapıyorum
00:38:11Yükliyorum
00:38:12Reklamını Youtube yüklüyor
00:38:13Evet
00:38:14Ne reklamlar var
00:38:15Premier hesap değilse
00:38:17Reklamlar giriyor
00:38:18Bir de o hesap bile olsa
00:38:19Yanında
00:38:20Anlık reklamlar oluyor
00:38:22Yani reklam gelmiyor
00:38:23Ekran değişmiyor
00:38:24Yanında
00:38:25Görselli reklamlar oluyor
00:38:27Bu noktada
00:38:27Dijital bir dünya ile
00:38:29Çocuğun iletişimi
00:38:32Nasıl olmalı?
00:38:34Bir de bir çocuğun tableti
00:38:35Olmalı mı?
00:38:37Evet aslında çok
00:38:38Böyle kapsamlı
00:38:39Belki üzerine programlar yapılacak bir konu
00:38:42Ama şöyle değineyim ben en başında
00:38:44Bağımlılık nedir?
00:38:46Ve bağımlılık kaç amaç ama da gerçekleşir?
00:38:48Şimdi oraya baktığımızda
00:38:49Bağımlılığın iki tane yöntemi var
00:38:51Biri fizyolojik bağımlılık dediğimiz
00:38:53Bize davranışsal bağımlılık dediğimiz
00:38:55O davranışsal bağımlılık kısmına
00:38:57İşte bizim bu dijital bağımlılığımız
00:38:59Teknoloji bağımlılığımız
00:39:01Hepimizin sosyal medya bağımlılığı
00:39:03İçerisinde dahil
00:39:04Şimdi bu noktadan yaklaşımını sergilediğimizde
00:39:07Ümit Hocam'ın az önceki konusuna değinmek istiyorum
00:39:09Liderlik konusundan bahsetmiştik
00:39:11Liderlik bağlamında evde çocuğa vermekten bahsetmiştik
00:39:14Tam da bağımlılıkta çok eşdeğer bir nokta
00:39:17Neden liderlikten bahsedeceğim tekrardan?
00:39:19Çünkü şu nokta çok çok önem arz ediyor
00:39:21Sen bir çocuğa en baştan
00:39:23Altın tepside hayatı sundun
00:39:24Çocuğun hayat felsefesini değiştirdin
00:39:26Onun akabinde ne yapmış oldun?
00:39:28Çocuğu aslında hazıra alıştırmış
00:39:30Bu hazıra alıştırmak dediğimiz ne oluyor?
00:39:33Dopamin bağımlılığı olmuş oluyor
00:39:35Sen beyindeki ödül yolakları dediğimiz yolaklar var
00:39:38Yani bir yol haritası gibi düşünebiliriz
00:39:40O yol haritasının içerisinde ödül yolaklarını ne yapıyoruz aslında?
00:39:43Çok hızlı bir şekilde çocuğu almaya alıştırıyor bu medya
00:39:47Yani dijital medya dediğimiz olgu
00:39:48Sürekli çocuk bir şeyler almaya alıştığında
00:39:51Daha sonraki süreçlerde kendi duygularını
00:39:54Yani mesela ders çalışacak
00:39:56Ya da herhangi bir aktivite yapacak
00:39:58Oyun oynamak bile çocuğa zulüm olarak geliyor
00:40:00Neden?
00:40:01Hazıra o kadar çok alıştı ki sisteme
00:40:03Beyin mekanizmasında o kadar fazla ödül yolakları tetiklendi ki
00:40:06Hemen almak, hemen elde etmek istiyor
00:40:08O yüzden de buradan oyun bağımlılığı meydana çıkıyor
00:40:11Yani en başta çocuğa bir durmasını
00:40:13Her şeyi her zaman elde edemeyeceğine
00:40:16En başından bu ebeveynin liderliğiyle beraber aktarılması gerekiyor
00:40:20Bu aktarıldığı noktada biz bağımlılığı daha az görürüz
00:40:23En çok bağımlılığı kimlerde görüyoruz diye bakarsak
00:40:26Dijital medya bağımlılığını
00:40:27Özellikle ebeveynleri çalışan anne veya baba
00:40:30Fark etmek istedin içkisi de çalışıyorsa
00:40:32O noktada ne oluyor?
00:40:33Çocuk daha fazla bağımlı oluyor
00:40:35Çünkü duygusal ihtiyacını bu sefer tamamen
00:40:37Nereden karşılamış oluyor?
00:40:39Medyadan karşılamış oluyor
00:40:40Yani o noktada hassas dengeye bir bakmak lazım
00:40:43Kültürel aktarımı mesela önceki süreçlerde kimler yapardı?
00:40:47Anneanneler, babaanneler, anneler, babalar yapardı
00:40:49Ama şu anki geldiğimiz noktada kim kültür aktarımı yapabiliyor?
00:40:53Medya, özellikle de sosyal medya araçları çok güzel
00:40:56Yani kendi kültürümüz olmasa bile
00:40:58Farklı kültürlere aktarım gerçekleştirebiliyorlar
00:41:00Şöyle bir noktadan bakmak lazım aslında olaya
00:41:05Ben kültürümü aktaramıyorsam
00:41:06Çocuğumu nerede, ne kadar medyaya maruz bırakmalıyım?
00:41:10Bence bu sorunun karşılığında bunu söyleyebiliriz
00:41:13Yani şöyle bir baktığımızda
00:41:143-6-9 dediğimiz bir kural var
00:41:16Nedir bu 3-6-9 kuralı?
00:41:18Oraya bakıyoruz
00:41:193 yaşındaki bir çocuğun
00:41:21Kesinlikle ve kesinlikle
00:41:23Herhangi bir şekilde ekran maruziyeti olmamalı
00:41:26Evet çok zor bir durumdan bahsediyoruz
00:41:28Çok şu anki yaşam çerçevesinde
00:41:31Evveynler çalışırken
00:41:32Özellikle anneler çalışırken
00:41:33Çocuklar ya anneanne ya babanne ya bakıcıdayken
00:41:363 yaş grubundaki bir çocuğa bile
00:41:38Yemek yedirmek artık tablet veya telefonla olabiliyor
00:41:40Ne yazık ki böyle bir durum söz konusu
00:41:43Çünkü hepimizin kolayına geliyor
00:41:44Yani kolaycı bir toplum olduğumuzdan değil
00:41:46Hayat şartları bunu gerektirdiği için
00:41:48Evet çocuk yeter ki yesin
00:41:50Vermeyince kıyameti kopartıyor
00:41:51Evet
00:41:52Maalesef
00:41:53En başta o yüzden hiç ekranla tanıştırmamış olmak
00:41:56Yani mümkünse
00:41:57Benim kendi evimde televizyon yok
00:41:58Televizyon tutmıyorum
00:41:59Böyle mi?
00:42:00Evet
00:42:00Çok ender evlerden biri Türkiye'de
00:42:04Yani çünkü
00:42:05Ona maruz kalmak çocukluk veya yetişkinlikte
00:42:08Değişim göstermiyor
00:42:09Aynı bağımlılık mekanizması bizim zihnimizde de çalışıyor
00:42:12Herkese tabletler ve telefonlar da aynı şekilde diyebilirim
00:42:16Yani orada 3 yaşına kadar hiçbir ekran maruziyeti
00:42:19Mümkünse olmasın diyebilirim
00:42:21Ama sonraki aşamalarda
00:42:236 yaşında
00:42:24Evet çocuğa belli bir miktarda
00:42:26Yarım saat kadar
00:42:28Çok fazla değil
00:42:29Yani bir çizgi film
00:42:30Büyük yarım saat
00:42:31Evet
00:42:316 yaşındaki bir çocuğun daha fazlası olmaması lazım
00:42:34Diyebilirim
00:42:35Yani oradaki 6 yaşındaki çocuğun
00:42:371 saat 1,5 saat gibi bir ekrana maruziyeti
00:42:39Bizim yalancı otizm dediğimiz bir duruma söz konusu
00:42:43Bir durum meydana getiriyor
00:42:44Yani yalancı otizme de tabii gireriz
00:42:46Onun da ayrıntıları var
00:42:47Evet
00:42:48Bu önemli bir konu
00:42:49Evet çok ayrıntılı bir konu
00:42:50Atlamamak lazım
00:42:51Kesinlikle öyle
00:42:52O yalancı otizm dediğimizde otizme benzer septomlar gözüküyor
00:42:56Ve ebeveynler de bu noktada aslında tetiklenmiş
00:42:58Ve benim çocuğumda acaba bir sorun mu var diye
00:43:01Gelmiş oluyorlar diyebiliriz
00:43:02Yalancı otizm
00:43:04Tablete fazla bakma alışkanlığı ve diğer kötü gidişat
00:43:09Bir ilahi dinleyelim mi?
00:43:11Alır
00:43:11İlahiden sonra ilahi mamasından sonra tekrar devam ederiz
00:43:15Kıymetli dostlar
00:43:17Haseki Külliyesi Diyaret Akademisi İlahi Grubu'nun
00:43:21Bizler için hazırlayıp sunduğu hani her gece
00:43:24Müthiş ilahiler var ya
00:43:26Onlardan birini şu an bizler için okuyacaklar
00:43:31Buyursunlar efendim
00:43:34Donandı her yer kandiller ile
00:43:49Donandı her yer kandiller ile
00:44:05Doldu camiler efendim
00:44:33Zikr-u tesbihler
00:44:48Zikr-u tesbihler
00:44:55Saf diller, saf diller ile
00:45:05Sana eylerler efendim
00:45:10Şehri Ramazan
00:45:18Hoş safa geldin efendim
00:45:25Şehri Ramazan
00:45:35İlahi grubundaki dostlarımızın ağzına, gönlüne, ruhuna sağlık ne kadar da güzel okudular, var olsunlar ve hep okusunlar.
00:45:43Şimdi hocam yalancı otizm çok tehlikeli.
00:45:46Bir şey gibi geldi, dünyaya tamamen yabancı bir baba olarak beni korkuttu. Bir onu soracağım.
00:45:54Bir de çocuklar acayip bu ev reisliği evin hakim olması falan.
00:46:02Şimdi bu mevsimde anne, benim eşim çocuklarına dondurma yedirmek istemiyorlar.
00:46:08Şimdi evler soğuk değil yani benim çocuklar kısa kollu tişörtlerle evde geziyorlar, öyle yatıyorlar.
00:46:16Sen de biliyorsun o dönemleri, biz nasıl yün yorganların altında yatıyoruz.
00:46:21Tabii canım ısınamazdık bile.
00:46:23Altında kımıldır, dönemezsin o kadar ağır yün yorganlar.
00:46:27Bugün lapa lapa karı yağarken ben bakıyorum çocuklarıma, bir tane böyle incecik, böyle battaniye ile yorgan karışımı şeyler, adları ne
00:46:37bilmiyorum onların.
00:46:38Pike ile yatıyorlar. Çocuklar üstüne açık yatıyor vesaire. Şimdi bu çocuk dondurma yiyebilirim diye düşünüyor.
00:46:47Ama anne, benim eşim, bizim dünyanın insanı kışın dondurma yemez. Eve geliyorum.
00:46:54Bizim zamanımızda bir de kışın dondurma olmazdı.
00:46:57Şimdi var, yiyen çocuklarla hasta oluyor ama.
00:47:02Benim 7 yaşında Allah bağışlarsa ellerini öper bir kızım var.
00:47:07Allah bağışlasın.
00:47:08Cümlemizin inşallah.
00:47:09Bana gelmiş diyor ki, baba bu evin hakimi kim?
00:47:15Baba baba baba.
00:47:16Anneme göstermelisin.
00:47:19Senin evlatların, böyle diyor, senin çocukların, senin canım diye sarıldığın evlatlar dondurma istiyor.
00:47:29Anne olmaz diyor. Şimdi ona bu evin hakimi kim? Göster diyor.
00:47:34Senin çocuklar, senin programı izliyor mu?
00:47:38Çok güzel manipüle etmişler hocam size.
00:47:40Nasıl? Hep böyle ki yani. Ona diyor, öğret diyor, bu evde kim diyor.
00:47:44Al hemen dondurma, görsün diyor.
00:47:46Pazar günü ki tarih programını izliyorlar demek ki.
00:47:49Ne yapacağız böyle bir durumda?
00:47:51Şimdi hocam şöyle, bu en son ki noktadan değinelim.
00:47:54Orada en başta ebeveynlerin bir fikirde olması lazım.
00:47:58Yani çocuk belki de ortamda hasta olmayacak ama asıl meselemiz bu değil.
00:48:03Yani yerse hasta olmayacak değil de, anne ile babanın ortak fikirde buluşup buluşmadığını görmesi lazım.
00:48:10Orada size geliş noktası aslında annenin koyduğu sınırları genişletmek için.
00:48:14Yani o bağlamda baktığımızda siz neye cevap verdiniz?
00:48:18Asıl husus bunun varındır.
00:48:20Eğer ki anne gibi hayır, annenin koyduğu kurallar geçerli derseniz evet olması gereken yapı budur.
00:48:25Yani inşa edilmesi gereken süreç budur.
00:48:27Ebeveynlerin ortak bir noktada, ortak bir faydada buluşması.
00:48:31Belki çocuk için herhangi bir zararı olmayabilir.
00:48:34Bu konunun.
00:48:35Ama başka bir konuda da yine aynı şeyi bu sefer annesine yapacak.
00:48:38Anne diyecek, işte babamdan sakla ben şunu şunu yaptım.
00:48:41O bağlamda da bu sefer anne de çıkış kapısı bulacak.
00:48:45Din eğitiminde de böyle demiştik ya az önce.
00:48:47Ortak bir faydada buluşan eşler olabilmek.
00:48:49Yani sizin oradaki davranışınız aslında çocuğu şekillendirecek sonraki süreçte.
00:48:54Siz ne yaptınız hocam?
00:48:55Ben dedim ki, kızım dedim.
00:48:57İrademdir.
00:48:59O dondurma tez alına.
00:49:01Annem dedim dondurma yemeyeceksin diyorsa vardır bildiği.
00:49:06Dondurma yok dedim.
00:49:08Kocağıma oturmuştu o an.
00:49:10Kalktı inanamıyorum dedi.
00:49:12Hayat kırıklığına uğratıyorsun.
00:49:14Senden beklediği şu cevaptı.
00:49:16Tabii tabii.
00:49:17İrademdir.
00:49:18O dondurma tez alına.
00:49:19Taz alınacak.
00:49:20Hayat kırıklığına uğratıyorsun ben inanamıyorum diyor.
00:49:22Doğru olanı yapmışsınız hocam.
00:49:24Kesinlikle.
00:49:25Yani bence yanlış.
00:49:27Bence.
00:49:28Örneğin pazar günü top oynayalım mı?
00:49:30Anne hayır derse.
00:49:33Bence oynayabilirler.
00:49:34Bir mahsuru yoksa da anne otoritesini kırmamak için annen öyle diyorsa vardır bir bildiği diyorum.
00:49:41Anneyi ikna edin ben de ikna olurum diyorum.
00:49:44Önce onu ikna edin diyorum.
00:49:45Evet.
00:49:45Topu atıyorum o tarafa bilmiyorum.
00:49:47Doğru mu yapıyorum?
00:49:48Doğru yapıyorsunuz hocam.
00:49:49Çocuk büyütmek o kadar zor ki.
00:49:52Evet.
00:49:52Kesinlikle.
00:49:52Yani bir de ben anlamlandıramıyorum.
00:49:55Benim iki tane kızım var aynı yaşta.
00:49:57Bir 8 bir 7 yaşında.
00:50:01Değil mi?
00:50:027 yaşında.
00:50:02Bir de yaşlarını bilmezsem ayıp oluyor.
00:50:04Evet.
00:50:059 8 miydi?
00:50:068 7 miydi?
00:50:10Aynı odada yatıyorlar.
00:50:11Yataklar ayrı ama aynı odada yatıyorlar.
00:50:13Aynı yemeği yiyorlar.
00:50:15Büyüğünün kıyafetlerini ufak gelince küçüğü giyiyor.
00:50:19Okulları aynı.
00:50:20Eğitimleri aynı.
00:50:21Anne babaları aynı.
00:50:23Hiçbir farklılıkları yok.
00:50:24Ama olaylara verdikleri tepkiler o kadar farklı ki.
00:50:28O kadar farklı yani.
00:50:31Bir şey diyor ya psikologlar.
00:50:33Şöyle yapın böyle olur.
00:50:34İki tane farklı sonuç var.
00:50:36İki tane aynı ev var.
00:50:38Ben bunu anlamıyorum.
00:50:40Her çocuğun ebeveyni farklı çünkü hocam.
00:50:42Sözünüzü kestik.
00:50:43Estağfurullah.
00:50:44Biraz da acaba bir psikologun yanında bunu söylemek ne kadar doğru da.
00:50:48Belki yakala kekleme olduk değil mi?
00:50:50Atıp tutuyorum normalde.
00:50:52Yok muhabbet ortamında ama şimdi sohbet ediyoruz diye bunu söylüyorum.
00:50:56Elbette ki bir ilim dalıdır.
00:50:58Ben hani sesi düşünüyorum diyeyim seyircilerimizle beraber.
00:51:03Psikologlara çok mu fazla rol yüklüyoruz ya da beklentiye giriyoruz?
00:51:07Onların her şeyi bildiğini çözebileceğini düşünüyoruz acaba?
00:51:12Hocam orada aslında hatalı olan şey şu.
00:51:15Psikologlara çok fazla rol yüklemek değil de medyada aldığımız psikolog önerileri gerçekten benim aileme uygun mu?
00:51:22Doğru.
00:51:23Babana rahmet eder.
00:51:25İşte bu tam yerinde oldu.
00:51:26Bunu hocam lütfen bir daha söyle.
00:51:28Evet doğru.
00:51:29Tekrar ifade etmiş olayım.
00:51:31Medyada almış olduğumuz psikolog önerileri gerçekten benim aileme uygun mu?
00:51:35Yani bu bağlamda hareket etmedikten sonra psikolojide de birçok yaklaşım var.
00:51:40Birçok ekol var.
00:51:42O ekolün içerisinde baktığımızda birçok farklı davranışların iletimi ya da öğretimi söz konusu.
00:51:49Şimdi aileme benim ne kadar uygun değil de medyada takipçi sayısına bakıp işte şu kadar takipçisi var o zaman doğru
00:51:56söylüyordur algısıyla.
00:51:57Onun demiş olduğunu doğru kabul edip aileme uygun olmaya kalkarsam orada hata yapmış olurum.
00:52:03Herkesin tedavisi nasıl farklıysa psikolojide de herkese verilecek öğüt farklıdır.
00:52:08Kesinlikle.
00:52:09Aynı İslam hukukunda da böyledir fetvada.
00:52:10Mesela tatlı caizdir.
00:52:12Helal olan bir şeydir değil mi?
00:52:14Ama bir şeker hastasının onun yemesi caiz değildir.
00:52:16Evet.
00:52:17Kolesterol hastasının yağlı bir şeyi yemesi ona zarar verecek bir şeyi yemesi caiz değildir.
00:52:23Ha diyemezsin haramdır.
00:52:24Böyle bir şey diyemezsin ama caiz değildir uygun görünmez.
00:52:27Yememesi lazım.
00:52:28Psikolojide de o zaman aynı bu şekilde.
00:52:31Doğru mu anladık?
00:52:31Evet kesinlikle şöyle düşünebilirsiniz.
00:52:34İlaç almak gibi başınız ağrımıyorken baş ağrısını kesmek için ağrı kesici alırsanız ne olur herhangi bir etkisi olmaz.
00:52:41Daha çok vücudunuza zararlı olmuş olur.
00:52:43Belki sonraki süreçlerde ağrı kesiciye karşı bağımlılık geliştirmiş olursunuz.
00:52:47Aynı şey bizim mekanizma içinde geçerli.
00:52:49Ruh sağlığı biriciktir.
00:52:51Aynı insanların biricik olduğu gibi.
00:52:52O yüzden sadece işte şu kadar izlenmiş bak şöyle doğruymuş gibi algılamamak lazım.
00:52:57Her söylenen aslında senin ailen için uyumlu değil.
00:53:00Her söylenen senin yaşamın için gerçekten gerekli değil.
00:53:04Yani baktığımızda o yüzden diyoruz terapiler mesela biriciktir.
00:53:07Herkesin kendi terapisinden geçmesi gerekir.
00:53:09O aile olgusunu en baştan almam gerekir.
00:53:12Senin ailende kaç kişi olduğu bile.
00:53:14Yani Ahmet hocam dedi ki benim çocuklarımın odası aynı her şey aynı.
00:53:17Ama tamamen farklı davranışlar sergiliyorlar.
00:53:20Sonra ben ne diye ifade etmiş oldum.
00:53:21Çünkü her çocuğun ebeveyni farklıdır.
00:53:24Yani baktığımızda onun birinci sırada doğup doğmadığı, diğer işte mesela üçüncü bir kardeşin olup olmadığı, kendinden küçüğün ya da büyüğün
00:53:31olup olmadığı her şey değiştirir.
00:53:33O yüzden özel olarak mesela medyada görülen videoyu sadece benim yararımı olabilecek miyi sorgusuyla almak veya o sorguyla hareket ediyor
00:53:42olmak.
00:53:42Her zaman aslında bir perde çekiyor olmak.
00:53:45O söylenen ne kendi arana.
00:53:46Bir perde çek bakalım ne kadarı elenip senin hayatına uygun bir şekilde aktarılabiliyor.
00:53:51Ondan sonrasını al.
00:53:52Geri kalan orada kalsın.
00:53:54Aslında doğru olan nokta da bu diyebilirim.
00:53:56Eyvallah.
00:53:57Evet güzel.
00:53:59Çocuklar bizim imtihanımız ya Allah bize yardım etsin bu konuda.
00:54:03Amin.
00:54:04İnşallah herkesin çocuğu, herkes için çok hayırlı evlatlar olurlar.
00:54:10Amin.
00:54:11Şu an bir Müslüman baba olarak konuşuyorum.
00:54:16Yani söyleyeceklerim çok ilmi olmayabilir.
00:54:19Tamamen baba refleksiyle konuştuğum cümleler olacak.
00:54:23Benim için mesela cinsiyetsizleştirme, LGBT tarzı oluşumlar ve bunların propagandasını olumlu yönde yapan reklamlar, diziler.
00:54:37Bak bir şey söyleyeyim.
00:54:39İsim vermeyeceğim tabii.
00:54:41Bir tane yapımcı arkadaşım var.
00:54:43Üç tane bekar doktorun hayatını anlatan, işte birisi cerrah, birisi bilmem ne, ameliyathane, koşuşturma, hastanedeki üç doktorun hayatını anlatan bir
00:54:57dizi yapacakmış.
00:54:59Ne deniyor hani o paralı yayınlar yapan televizyonlara, kanallara?
00:55:06Ücretli kanallar.
00:55:07Ücretli kanallar var yani.
00:55:08Başka bir ismi var mı aklıma gelmedi?
00:55:10Abone oluyorsun o kanallara ya.
00:55:13Onlardan birine, adını biliyor musun? Söylemem.
00:55:15Ben de adını söylemek istemediğim için.
00:55:18Gitmişler demişler ki bak bizim şöyle bir projemiz var.
00:55:21Bunu burada yayınlayalım.
00:55:23O dizilerden sorumlu kişi bakmış demiş ki senaryo güzel.
00:55:27Bu doktorlardan birini gay yapın, yayınlayalım demiş.
00:55:31Tamam hangisi olduğunu anladım.
00:55:32Gay yapma şartı ile bu dizi yayınlayalım diyen, böyle LGBT tarzı oluşumları ve cinsiyetsizleştirme denilen büyük tehlikeyi reklam yapan bir
00:55:44dönemde yaşıyoruz.
00:55:46Şimdi benim, bak benim ilmim yetmiyor.
00:55:49Benim çapım yetmiyor.
00:55:51Benim mesaim yetmiyor.
00:55:52Ben sabah yedide evden çıkıp sekizde işe giden, akşam yedide işten çıkıp sekizde eve gelen bir işçiyim.
00:55:58Ben olamaz mıyım?
00:56:00Eve geliyorum zaten çok yorgunum, yemek yiyorum, dokuz oluyor bir çay, on, yatıp uyuyorum.
00:56:07Ya benim o evi geçindirmem için, o kirayı vermem için bu hayatı yaşamam lazım.
00:56:13Ama bu esnada benim evimde büyüyen çocuklar var.
00:56:18Deizm var.
00:56:20Ateizm var, agnostizm var.
00:56:22LGBT tarzı sapkınlıklar var.
00:56:26Ben nasıl bu çocukları, bu çocuğu, yani evladımı veya evladımızı bunlardan alıkoyacağım?
00:56:34Ne yapacağım ben?
00:56:35Din adamları anlatıyor.
00:56:37Hakikati anlatıyor.
00:56:39Doğru değil, şöyledir, böyledir vs.
00:56:42Ama bunun bilimsel olarak da, psikolojik olarak da bir yaklaşımın olması gerektiğini düşünüyoruz.
00:56:51Bununla ilgili hocam bir şeyler söyler misiniz?
00:56:53Aslında ben en başta evveğine şunu söylemek istiyorum.
00:56:57Çocuğun kutsalı akşam yemeğinde konuşulandır.
00:57:00Yani bu ne demek, ne anlama gelir?
00:57:03Sen kısıtlı bir vakit ayırabiliyorsan bile, çok kısıtlı olsa bile, akşam yemeğinde sadece baş başa bir araya gelebiliyorsan bile, çocuğa
00:57:11doğruyu aktarabiliyor musun?
00:57:13En başta buna bakmak lazım.
00:57:14Gerçekten evveyn olarak ben o masada çocuğu doyurabilecek duygusal aktarımda bulunuyor muyum?
00:57:20Evet.
00:57:20Havadan, sudan konuşmaktan bahsetmiyorum.
00:57:22Çocuğun ruhuna ne kadar dokunuyorum?
00:57:24Çok yoğun olabilirim.
00:57:26Çok sıkıntılı bir hayat yaşıyor olabilirim.
00:57:28Ama ruha dokunabiliyor muyum?
00:57:30En başta buraya bakıyorum.
00:57:31Sonraki süreçlerde de ateizm ve deizmden bahsettik.
00:57:35Aslında ateizm noktasında şöyle, Allah'ın varlığı noktasında kanıtlanma hususu, evet din alimlerimiz çeşitli fıkhi hükümler verebiliyorlar veya fıkhi kanıtlar
00:57:45noktasında sunabiliyorlar.
00:57:47Ama deizm dediğimiz çok daha büyük bir tehlike.
00:57:49Ama şuna da katılmıyorum.
00:57:51Şimdi şöyle bir yaklaşım var.
00:57:52Artık gençler deizme sürükleniyor gibi sanki insanların zihninde bir kavram oluşuyor.
00:57:57Ben hayır, gençlerin şu anda çok mükemmel bir noktada olduklarına inanıyorum.
00:58:01Gerçekten sorguluyorlar.
00:58:03Bence önceki nesillerde sorgulama yoktu.
00:58:05Ama şu anki nesille bir sorgulama ve hakikate erişme durumu söz konusu.
00:58:09O yüzden o sorgulamanın aslında imanın gerekliliği olduğuna inanıyorum.
00:58:13Yani imana erişmek için Hazreti İbrahim nasıl ki sorguladıysa, işte ilk önce güneşi, sonra yıldızları, sonra ayı ve en sonunda
00:58:20bunların hiçbiri değil doğuyorlar, batıyorlar ve yok oluyorlar.
00:58:23Benim Tanrım, benim Allah'ım bir olmalı deyip kendi zihninden Allah'a ulaştıysa, bu çocuklarımızın da eğer ki ebeveynleri tarafından
00:58:31doğru bir şekilde yönlendirilmesi sağlanırsa, sorgulasalar dahi Allah'a bir noktada ulaşabileceklerine inanıyorum.
00:58:38Tahkiki iman yani.
00:58:39Kesinlikle. Ama şu noktaya da değinmek lazım. Ebeveyn diyor ki işte çalma, hırsızlık yapma, şunu yapma, haramdır, günahtır ama bir
00:58:47yandan ihale almak için ne bileyim işte belli noktalarda birilerini görüyor ya da başka şeyler yapıyor.
00:58:53Ya da yalan söylüyor.
00:58:54Ya da yalan söylüyor.
00:58:55Arkadaşıyla konuşurken dedikodu yapıyor, çocuk da bunu duyuyor.
00:58:58Duyuyor.
00:58:59Anne hani dedikodu günahtı, baba hani yalan söylemek haramdı.
00:59:03Telefon açıyor birisi, anneye diyor ki babası yok de.
00:59:07O da yok diyor.
00:59:08Anne de diyor ki yok diyor. Çocuk görüyor bunu.
00:59:11Demek ki bazen yalan söylenebiliyor.
00:59:13İşte pembe yalanlar, kırmızı yalanlar, siyah yalanlar diye ayrıştırdığımızda aslında doğru bir örneklik teşkil etmiyoruz.
00:59:19Geriye yönelik baktığımızda çocuktan da doğru davranmasını bekliyoruz.
00:59:22Çocuk yanlış yaptığında, yalan söylediğinde veya bir şeyi sakladığında Allah seni yakacak, cehennemle azabıyla karşılaşacaksın vesaire gibi peşine de tabii
00:59:31ki bazı ailelerde beddualar gelmiş oluyor.
00:59:33Çocuk ne yapıyor o zaman dinden daha da geri çekiliyor.
00:59:35Bizim güzel örnek teşkil ederek çocuğu ne yapmamız lazım?
00:59:39Doğruya yönlendirmemiz lazım.
00:59:40Sorgusunu aslında kötü veya hor görmememiz lazım.
00:59:44Evet çocuk sorgulayabilir.
00:59:45Sorgulasın doğaldır.
00:59:47Biz buna ne kadar, hangi düzeyde cevap verebiliyoruz?
00:59:49Asıl noktamız bence bu olmalı.
00:59:51En başında da bunu hususa değinmiştik.
00:59:53Geriye yönelik söylersek.
00:59:54Yani ebeveyn kendini yetiştirmeli.
00:59:56Evet.
00:59:56Tamam işe gitsin gelsin evi geçindirsin ama en azından yolda giderken çocuğun var benim diyerek bir şey okusun değil mi?
01:00:05Kesinlikle evet.
01:00:05Yani akşam yemeğinde bahsetmek için dolayısıyla annelik ve babalık biyolojik bir aktivite değil.
01:00:13Kesinlikle.
01:00:14Yani her şeyle beraber gençlerin içinde bulunan bu arada bir gence gençlerin içinde bulunan diyorum.
01:00:22Niye biz yaşlı mıyız?
01:00:22Ya ben 52 yaşındayım ben yaşlıyım yani.
01:00:26Ve hakikaten de gençliği.
01:00:27Ben de 42'yim yaşlı mı oluyorum?
01:00:29Ben genç oldum.
01:00:31Yaşları senin yaşından geçtim.
01:00:33Şimdi bu yaşlıyım.
01:00:34Bir şey söyleyeyim mi?
01:00:35Yemin ediyorum en azından benim için bu yaş daha keyifli.
01:00:40Kesinlikle.
01:00:40Neden biliyor musun?
01:00:42Yaşlı psikolojisi.
01:00:43Estağfurullah öyle değilim.
01:00:45Her yaşın bir olgusu, her yaşın bir güzelliği vardır.
01:00:47Ya ağabey hocama takılmayı sevdim.
01:00:49Problemler bitmiş.
01:00:51Gençlerin aşmayı başaracağı pek çok şeyi açmışım.
01:00:56Evet.
01:00:56Bitmiş şimdi şey.
01:00:58Yaşı evet.
01:01:00Bu anlamda biraz keyifli.
01:01:01Bu anlamda biraz keyifli.
01:01:07Gençlerin içindesin ya.
01:01:08Evet.
01:01:10Bu arada samimiyetimizden ve programın dışında da dost olduğumuz için ben biraz samimi, sizli, bizli olmadan, senle, benle konuşuyorum.
01:01:19Ya ilk defa görmediğim için.
01:01:20Evet, evet.
01:01:21Kıymetli dostlar.
01:01:22Nasıl görüyorsun gençlerin?
01:01:24Mükemmel bir neslimiz var.
01:01:25Az önce bahsettik ya, sorguluyor, araştırıyor, yanlış gördüğü şeyi ifade etmekten çekinmiyor.
01:01:31Kendini savunabiliyor ama aynı zamanda o kendini savunması doğruyu ve hakkı savunmak anlamına da geliyor.
01:01:37Bugün işte medyada görüyoruz.
01:01:38Herhangi bir negatif durum söz konusu olduğunda gençler seslerini çıkartabiliyorlar.
01:01:42Evet, iletişim kurabiliyorlar.
01:01:43Doğruyu, hakkı savunabiliyorlar.
01:01:45Aynı Filistin davasında olduğu gibi.
01:01:47Şu anda Filistin davasının bayrağı belki de medyadaki bu gençler sayesinde, sorgulayan gençler sayesinde.
01:01:53Belli bir noktada aslında onların bu kadar aktif olmaları şunu benim için ümitlendiriyor.
01:01:57Evet, gelecek neslimiz sağlam ellerde.
01:01:59Sağlam bir mekanizma işliyor onlar için.
01:02:01Bence çok da ümit var olmamız gereken bir noktadayız da denilebilir onlar adına.
01:02:06Yani bu Z kuşağı diye karalamalar tamamen?
01:02:09Onlar tamamen spekülasyon bence hocam.
01:02:11Evet, üst nesli tanımlayamadığı bir nesli.
01:02:14Her ne programda söylüyorum ya, bununla alakalı bir tane envanterimde bilgi var.
01:02:20Onu veriyorum sürekli.
01:02:21Hangisi?
01:02:22Hamurabi mevzusu.
01:02:23Hamurabi kanunları ne olur hocam?
01:02:25Hamurabi kanun yapmış ama kanun yazmış.
01:02:28Kanun yapmamış.
01:02:29İlk defa kanun, bu tarihi bir bilgi.
01:02:32Sümerk Kralı Urgakina'dır.
01:02:34İlk defa kanun yapan.
01:02:36Urgakina'nın yapmış olduğu kanunları da bir kitaba yazan,
01:02:41Urgakina'dan bin küsur sene sonra Hamurabi.
01:02:44Mabil Kralı.
01:02:45Arasında kocaman bir devlet farkı var.
01:02:48Hamurabi kitabın başında diyor ki,
01:02:51neden böyle bir şey yaptın?
01:02:53Kendinden önce var olan kanunları niye kitaba getirdin diye soruyorlar diyor.
01:02:58Bunlar normal ağızdan ağzı geziyordu.
01:03:01Niye bunu kitap yaptın diye soruyorlar.
01:03:03Diyor ki, Hamurabi milattan önce 1800'de yaşamış.
01:03:08Yani günümüzde 3800 sene önce.
01:03:113800 yıl önce yaşayan Hamurabi diyor ki,
01:03:14neden bunu kitap yaptın?
01:03:16Efendim diyor,
01:03:17nesil bozuldu.
01:03:19Nerede bizim zamanımızın gençleri?
01:03:22Ben diyor,
01:03:23şimdiki gençlere güvenmediğim için unuturlar diye bunu kitap yaptım diyor.
01:03:283800 yıl sene önce de yaşlılar aynı şeyi söylüyormuş.
01:03:33Nesil bozuldu.
01:03:35Bozulduğu falan yok değil mi?
01:03:36Yani bu baba olarak konuşuyor.
01:03:38Kesinlikle bozulduğu yok.
01:03:39Sadece nesili yönlendirme hareketi var şu anda.
01:03:42Bir de geçmişteki insanların yaşamış oldukları o sosyolojik ortamda,
01:03:47aile ortamında görmedikleri bir sistemin gençler tarafından yaşanmış olmasını görmeleri,
01:03:55bozulduğunu düşünmelerine sebep oluyor.
01:03:57Evet, kesinlikle.
01:03:58Çünkü aynısını bizim gençlik, daha gençlik o,
01:04:02ben gencim Ahmet Hocam gibi yaşlıyorum,
01:04:05kavur etmiyorum.
01:04:06Ondan sonra işin latifesi kıymeti.
01:04:08Dostlar tabii ki.
01:04:10Yani burada biz de mesela o yaşlardayken,
01:04:13ergen yaşlarındayken rahmetlik babam ve amcamlar
01:04:16aynı sistemi bizlere yapıyordu.
01:04:18Şimdi biz çocuklarımıza bakıyoruz,
01:04:20yerlerimize bakıyoruz.
01:04:22Biz de onlara yaptığımızı fark ediyorum.
01:04:24Aslında onların sosyolojik ve bu yaşam ortamına
01:04:28ayak uyduramayacağımızı düşündüğümüzden sebep
01:04:31ve bizden hızlı olmalarından sebep olduğunu düşünüyorum.
01:04:35Ez cümle, çok uzatmayayım.
01:04:36Son 3 dakika'ya girdik zaten.
01:04:39Birazdan imsak olacak.
01:04:40Evet, ezana da az kaldı.
01:04:41Şöyle desek yeri midir?
01:04:43Nefsimiz için değil,
01:04:44neslimiz için yaşayalım.
01:04:46Eyvallah.
01:04:47Çok güzel bir nokta.
01:04:48Çocuğum kitap okumuyor.
01:04:50Bunun yerine,
01:04:51WordPad mi deniyordu?
01:04:53İnternet kitabı.
01:04:54Evet.
01:04:55Onu okuyor.
01:04:56Olur mu?
01:04:57O da kitap oluyor mu?
01:04:58Şöyle, elbette ki oluyor.
01:05:00Ama şu noktada değinebiliriz belki buna.
01:05:03Evet, çocuklar yeter ki belli noktada bilgi alsınlar.
01:05:06Bilgi aklarında bulunursun.
01:05:08Bizim az önce hocamın dediği nokta gibi.
01:05:10Bizim aslında alışkın olmadığımız bir hususu yaptıkları için
01:05:14ya da okuyoruz.
01:05:15Belki de o noktada gerçekten kitap okuduğuna
01:05:17abbeveynler inanç geliştirmiyor.
01:05:20Yani belki de abbeveynler gerçekten kitap mı okuyor?
01:05:22Acaba video mu izliyor?
01:05:23Sorgusunu barındırdığı için bunun karşılığını
01:05:26bu şekilde acaba pozitif mi negatif mi diye düşünüyoruz.
01:05:29Şöyle bağlayabiliriz belki.
01:05:30Çocuğa gerçekten inanmalı.
01:05:33Yani bir şey söylüyorsak.
01:05:34Çok doğru, inanmalı.
01:05:35Bir şey ifade ediyorsak.
01:05:36Benim çocuğum gerçekten inanıyorum,
01:05:38gerçekten okuyordur diyebilmeli.
01:05:41Çünkü biz bu çocuğa çocukluğundan itibaren
01:05:43yani daha ilk biz örnek olurken
01:05:46bu şekilde örnek olduysak
01:05:47aksini zaten yapmayacaktır.
01:05:49Eyvallah.
01:05:49Yani örnek olduysak, doğru örneksek
01:05:51çocuk da gerçekten orada kitap okuyor olacaklar diyebiliriz.
01:05:54Biz sabıkalıyız.
01:05:56Estağfurullah.
01:05:57Bu yüzden onlar da yapmıyor zannediyoruz.
01:06:00Dedem bana kitap oku diyordu.
01:06:02Ben de alıyordum kitabı.
01:06:03İçine şey koyuyordum.
01:06:04Texas Tompix.
01:06:05Onu okuyordu.
01:06:06Şimdi ben yaptım ya.
01:06:07Benim çocuğum da yapabilir diye düşünerek güvenmiyorum.
01:06:10Halbuki ben kendi gençliğimden düşünüyorum.
01:06:13Ayağına sağlık.
01:06:14Teşekkür ederim hocam.
01:06:15Her zaman gel.
01:06:16Ayağınıza sağlık.
01:06:17Çok teşekkür ederim.
01:06:18Benim için de aynı şekilde.
01:06:19Bizi kırmadın.
01:06:20Teklifimizi kabul ettin.
01:06:21Allah razı olsun.
01:06:21Ve bizi bilgilendirdin.
01:06:23Çok teşekkür ederiz.
01:06:24Cümlemizle.
01:06:24Eyvallah.
01:06:25Kıymetli dostlar.
01:06:26Bugün bizdeki ortam, bizdeki mevzular bundan ibaret.
01:06:30Çocuğu konuştuk.
01:06:31Uzman klinik psikolog Elif kardeşimle birlikte konuştuk.
01:06:35Allah hepimizin çocuğunu önce ailemize, bize sonra vatana, devlete ve dine bağışlasın.
01:06:41Saniyeler sonra ezanı Muhammedi okunacak.
01:06:44Allah tuttuğunuz oruçları, yediğiniz sahurları ve kıldığınız namazları ibadet olarak görsün ve ecrini size versin.
01:06:53Allah fırsat ve ruhsat verirse, yarın aynı saatte görüşmek üzere.
01:06:58Allah'a emanet olun.
01:06:59Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:07:31Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:08Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:26Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:27Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:31Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:34Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:35Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:37Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:38Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:39Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
01:08:41Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
Yorumlar