- 3 hafta önce
Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger: Bölgedeki son durumu değerlendirdi
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Amerika ve İsrail İran'a saldırmaya devam ediyor. İran Savaşı'nda 15. gün geride kalıyor değerli izleyenler.
00:08Bundan sonra ne olacak? Savaş yakın zamanda sona erecek mi?
00:11Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger Hoca ile konuşacağız.
00:16İrfan Hocam hoş geldiniz.
00:19Merhabalar, iyi yayınlar dilerim.
00:22Hocam savaşın 15. günündeyiz ve savaş devam ediyor Amerika ve İsrail.
00:30İran'a saldırıyor hocam. Neler olacak bundan sonra?
00:33Trump'un açıklamaları var. Bazen diyor ki savaşın sonuna geldik.
00:37Bazen diyor ki savaş en şiddetli şekilde devam edecek diyor.
00:42Bundan sonra ne olur hocam? Savaş yakın zamanda son bulur mu?
00:46İran'ın direnci daha fazla devam eder mi?
00:52Evet aslına bakacak olursanız tam bir muamma.
00:55Pandora'nın kutusu açıldı şu ana kadar.
00:58İran bekletilerin ötesinde bu saldırganlığa karşı bir direnç gösterdi.
01:06Adeta ülke halkı yekpare yekvücut bir hale geldi.
01:11Riyaspora'daki rejim karşılıkları bile vatanlarını savunmak için İran'a destek verilmesi çağrısı yaptılar.
01:21Çok abartmak istemem ama fabrika yerlerine döndü Handise İran.
01:26Bu dış saldırganlık karşısında ve psikolojik olarak da şu an üstün durumda sahada da öngörülmeyecek biçimde güçlü bir karşı koyma.
01:40Bir takım coğrafyalarda Amerika'nın etkisinin nüfusunu kırma.
01:45Bunda bir başarı sağladı.
01:46Körpes coğrafyasında Amerikan üstlerine işbirlikçi rejimlere yönelik saldırılar.
01:51Artarak devam ediyor.
01:54İsrail kurulduğu zamandan günümüze herhalde bu kadar hiç sopa yememiştir.
02:00Yani bu derece yoğun bir saldırı altında, bombardıman altında kalmamıştır.
02:06Tabi ki İran'ın imkanları yaptırımlar nedeniyle kısıtlı olduğu için şu an itibariyle uzman olduğu sihir füzeleri,
02:15balistik füzeleri, siperasyonik füzeleriyle İran'ı bu savaşta vurmaya devam ediyor.
02:25Bulunduğumuz yer nerede?
02:27Yani şu an çatışmanın neresindeyiz?
02:30Mukaddemesinde miyiz?
02:31Böyle girizgahında mıyız?
02:33Yoksa önemli ölçüde çatışma bundan sonra biz uzlaşıya bir tarafın başlasına doğru gidiyor mu?
02:40Bakış açınıza bağlı olarak bunu söylemenin zorlukları var.
02:43Bir kez bu çatışmada yani objektif olarak baktığınızda İran'ın kapasitesini net olarak tespit etmenin zorlukları var.
02:56Ne kadar balistik sehir füzesi, hiperasyonik füzeye İran sahip bir stratejiyle hareket ettiğini görüyoruz.
03:05Bazen dev boyutta bu stratejide sapma da yaşanıyor.
03:08Mesela Güney Kıbrıs Suyum Yönetimine yönelik saldırı, Kıbrıs Suyum Yönetimine yönelik saldırı.
03:16Avrupa Birliği'nin bu çatışmanın bir parçası haline getirme tehlikesi taşıyor.
03:21Yine Azerbaycan'ın Nahçıvan kentine ve Türkiye'ye yönelik.
03:25Balistik füzeye saldırıları İran'ın ulusal çıkarlarıyla çok daha fazla ölçüşmüyor.
03:31Acaba İran içerisinde ekstremist, aşırı çizgide olanlar süreci sabotaj ediyorlar.
03:38Bu ihtimali güçlü biçimde düşünmek gerekiyor.
03:42Yahut da İran'da bir paralel yapımı var.
03:44İsrail'in, ABD'nin saldırganlığıyla rejim ayakta kaldı.
03:48Güçlü bir sinemede bulunuyor.
03:50Bunu daha da zora sokmak ve bu saldırganlar karşısında İran'ı başarısız kılmak için bir planı mı uygulamaya koyuyorlar?
04:00Bunu anlayamıyoruz hakikaten.
04:03Çünkü Türkiye bir NATO ülkesi.
04:08Zaten bir şekilde Batı tarafından baskı var ve nasıl bir formül bulacaklarını araştırıyorlar.
04:15Bu İsrail saldırganlığına karşı, İsrail-ABD saldırganlığına karşı cepheyi geliştmeye çalışıyorlar.
04:21Körfez ülkelerden baskı yapılıyor.
04:24Birleşik Arap İmirlikleri, Bahri, Katar, bunlar içerisinde.
04:28Belki sadece Birleşik Arap İmirlikleri bu işe teşne olabilir.
04:33Suudi, Arabistan ve Katar bakımından İsrail'le aynı cephede yer alma kamuoyuyla kolay izah edilebilecek bir şey değil.
04:43Bir başka açıdan baktığımızda da şunu görüyoruz.
04:47Saldırgan taraf savaşı yaymaya çalışıyor.
04:51Avrupa Birliği'ni ve NATO'yu bu sürecin parçası haline getirmeye çalışıyor.
04:55Böyleyken İran'ın içerisinde bu işi kolaylaştıracak acaba bir paralel mekanizma mı var?
05:02Bunlar akla geliyor.
05:04Ama öte taraftan İran'ın İsrail hedeflerine, Amerikan hedeflerine yönelik çok stratejik bir bakış açısıyla hareket ettiğini de görüyoruz.
05:15PP kadro, dini lider, siyasi ve idari kadro tasviye edildikten sonra İran mozaik savunma doktrinine geçti.
05:25Ve şu ana kadar da etkili biçimde misillemede bulunuyor.
05:30Acaba yani bu süreç bundan sonra ne tarafa gider?
05:35Bunu işte baktığımızda belirsizliklerle dolu bu çatışmanın içerisinde Rusya ne ölçüde destek sağlıyor?
05:45Yahut da Çin ne ölçüde destek sağlıyor?
05:47O tarafları muamma Çin'in uydu istihbaratı sağladığı anlaşılıyor.
05:54Ve bu kanaldan İran çok stratejik bir takım hareketlerde bulundu.
06:01Radarları vurdu.
06:02Mesela çok geniş görüş açısından sahip tüm bölgeyi, coğrafyayı kontrol eden milyonlarca dolar değerindeki radarlar Bahri'nde, hava üstünde vuruldu.
06:15Aynı şekilde Katar'daki Ubeyit üstünde ve Ürdün'deki radar da vuruldu.
06:21Adeta saldırgan bloku, gözü kulağı kör edildi.
06:25Akla şu geliyor.
06:26Geçen sefer 12 günlük savaşlarda İran gelişmiş radarları neden vuramadı?
06:32Bu sefer vurabiliyor.
06:34Acaba Rusya'dan istihbarat uydu istihbaratı mı alıyor?
06:38Koordinatları Rusya'nın verdiği söyleniyor hocam.
06:41Eğer İran'ın böyle bir yeteneği gerçekten varsa neden 12 günlük savaşında bu yeteneğini kullanamadı?
06:50Şundan dolayı benim kaynağıma göre 12 günlük savaşta İran yatıştırma politikası izliyordu.
06:57Yani tuzağa düşmekten kaçınıyordu.
07:01Netanyahu sürekli olarak ABD'nin İran'a müdahalesini sağlamaya çalıştı.
07:07Bunu ikna etmek için İran çok büyük bir transformasyonun eşiğinde, değişimin, dönüşümün eşiğinde yakında İran nükleer güç haline girecek.
07:206 ay kaldı, 2 ay kaldı, 2 sene kaldı.
07:23Sürekli bu şekilde baskı yaptığını görüyoruz.
07:26ABD'ye başkanı biraz daha ihtiyatlı yaklaştılar.
07:31Fakat Trump bir düzeye yakın faktörün birleşkesi olarak neticede şantaja boyun eğdi.
07:37Özellikle Epstein meselesinin ve Yahudi lobisinin baskısının netice verdiğini düşünüyorum.
07:42Bu saldırıya ikna oldu.
07:44İran daha önceden neden etkili mesillemede bulunmadı Haziran Savaşı'nda?
07:49Şu sebeplerin dolayı, çünkü bulunsaydı istemediği olay tetiklenmiş olurdu.
07:55Yani bir İran-ABD savaşı başlamış olurdu.
07:59İngilizcesiyle abis on policy, yani yatıştırma politikası elini gösterdi Haziran Savaşı'nda.
08:09Fakat bu 28 Şubat'taki saldırı sonrasında İran şu noktaya geldi.
08:15Bıçağın kemiğe dayandığı noktadayız.
08:18Artık bu bir ölüm kalım savaşı.
08:21Ama yine de yer yer metanet ve ferasetle ama yer yerde bunun dışında hareket ettiklerini görüyoruz.
08:29Mesela Türkiye'ye gönderilen balistik füzeylerin nihai amacı neydi?
08:34Hedef Türkiye miydi?
08:35Bunlar net olarak tam olarak vutuha kavuşmadı.
08:40Türkiye'yi katletmiş de olabilirler.
08:41Çünkü Türkiye'de küreklikte NATO'nun bir radarı var ve incirlikte işte ABD'nin geriye kalan üssü var.
08:50Kıbrıs savaşından sonra 12 yerde Türkiye'de NATO üssü vardı.
08:55Erbakan, Ecevit hükümeti Kıbrıs savaşından sonra ambargova yaptırımlara tepki olarak bunların hepsini kapattı.
09:01Yeni bir statüyle incirlik Türkiye'nin işte komutatlı kontrolü altında faaliyetini sürdürüyor.
09:07Acaba incirlik miydi?
09:09Yahut da Mersin'deki bu Rusların yaptığı nükleer reaktör müydü?
09:14Çünkü burası da İsrail tarafından sık olarak hedefe konuluyor.
09:18İsrail batınına bakarsanız şunu görüyorsunuz.
09:21Esas tehlike İran değil, esas tehlike Türkiye.
09:25Hem savunma sanayi bakımından Türkiye çok önemli bir potansiyeli yakaladı.
09:30Hem de çok yakın zamanda İran'dan biz kuşkulanıyoruz ama Türkiye'de pekala bir nükleer güç haline gelebiliriz diye bizi hedef gösterdiklerini
09:38biliyoruz.
09:39Yani bir taraftan da akla bu geliyor bu balistik hüzelerin hedefi Rusya'nın yardımıyla yapılan nükleer santral miydi?
09:49Ve bu saldırı ne derece çıkarlarıyla örtüşüyor İran'ın?
09:57O da bu hallakta kalan bir husus.
10:00Fakat şu ana kadar tespit yapmak gerekirse, şimdi dört tane senaryo var bu savaşın nasıl sihir takip edeceği konusunda.
10:10İlk senaryo İslam Cumhuriyeti rejiminin tasfiye olmasını öngörüyordu.
10:16Bu devre dışı kaldı, tam tersine rejim konsolide oldu.
10:21Halk rejim konusunda şikayeti olsa bile bu düşman saldırısı karşısında yek fare, yek vücut bir manzara ortaya koyuyor.
10:30Kudüs günü toplantılarında işte Tarhan'da, değişik kentlerde saldırı tehlikesine rağmen kitleler, meydanları doldurdular.
10:41Cumhurbaşkanı oraya yürüyerek gitti.
10:44İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezleşken bu seçenek devre dışı kaldı.
10:47Şimdi ikinci seçenek, psikolojik üstünlük İran'da ve sahada da aslında karşı taraf mühimmat ve silah tecrübe sahne bakımından sıkıntı yaşıyor.
10:58Trump sıklıkla çıkıp diyor ki işte 46 tane gemisini batırdık, perişan oldular falan diyor.
11:04Ama bence tiili yenilginin geriye çekilmenin zeminini, altyapısını oluşturma hazırlıkları içerisinde
11:12Trump kamuoyuna başarısızlığını bu operasyona sürüklenmesini bir başarı olarak lanse et ve onlara bu şekilde bir başarı fotoğrafı verme arayışı
11:25içerisinde konuşmalarında çelişki var.
11:28Zaten kendisi meseleye tamamen vakıf değil, bir briefing alıyor, yönlendiriyorlar Amerika'nın içerisinde.
11:35Ama kendi hayatını da son derece zora soktu.
11:39Özellikle seçimler bakımından, kamuoyu desteği bakımından gerilediği de bir vaka.
11:43Üçüncü senaryo, Venezuela modeli senaryosu.
11:49Yani İran'ın yeni yönetimiyle ABD buzlaşıya varması senaryosu.
11:54Bu da devre dışı kaldı çünkü Müşteba Hameney eski klasik çizginin buradaki temsilcisi yeni dinlediği de seçildi.
12:05Ama ABD bunun da bir formülünü arıyor.
12:08Önümüzdeki zaman diliminde yaptırımların kıtmen kaldırılması mukabilinde İran petrol ve doğalgazından Amerikan şirketlerine imtiyaz sağlayacak bir anlaşma olacak mı?
12:19Bunun için çaba gayret, önümüzdeki zaman diliminde yoğunlaşabilir.
12:24Dördüncü senaryo, bu üçüncü senaryo şu an devre dışı.
12:27Dördüncü senaryo, iç savaş senaryosu, Suriye senaryosu.
12:32İran'da rejim karşılıkları meydanlara çıkacaklar.
12:35Siyasi otorite idari yapı çökecek.
12:38Bir taraftan İran'ın sınırı boyunca terör örgütünün uzantıları.
12:42Tabi öbür taraftan Pakistan sınırında balucu örgütleri ve hatta mümkün olması halinde Bender Abbassan yani Hürnüz'ün İran tarafında olan
12:52yerlerden bir çıkarma amfibi harekatıyla Amerikan deniz biadeleri Hürnüz boğazına çıkacaklar falan.
13:01İran'ın böyle istikrarsızlığa sürüklenmesi iç savaş senaryosu.
13:05Şimdi bir kez daha tekrarlayalım.
13:07Rejimin yıkılması senaryosu devre dışı kaldı.
13:10Üçüncü senaryo, iş birliğine getirilmesi, yaptırımların kaldırılması, imtiyazların Amerikan şirketlerine verilmesi senaryosu muallakta.
13:20Dördüncü senaryo da devre dışı kaldı.
13:21Şu an en güçlü senaryo, saldırgan taraf hedeflerine ulaşamadı.
13:28Bu anlamda başarısız oldu.
13:30İran'ın bir başarısı var.
13:32Fakat İran'ın buradaki başarısından şunu anlamamak lazım.
13:35İran gidip işte Kansas'ı, Texas'ı, Kentucky falan işte Los Angeles'ı işgal edecek değil.
13:41Rejimin ayakta kalması İran için bir başarı.
13:44Körfez coğrafyasında Amerikan etki ve nüfuzunun kırılması İran için bir başarı.
13:49Asibettik savaşta karşı tarafa olağanüstü ölçüde zarar yaratması İran için.
13:58Özellikle İsrail ve Körfez coğrafyasında İran için bir başarı.
14:01Şimdi içinde bulunduğumuz noktada ABD tarafı bir saldırı sonrasında bu başarısızlığı kamuoyuna çok önemli bir zafer kazandık diye satma hazırlığı
14:14içerisinde İsrail ABD'nin bu projesini kabul etmiyor.
14:18İran'da arka kapı dükleması ise de bu aşamada soğuk bakıyor.
14:24Belki önümüzdeki zaman diliminde Rusya'yı devreye sokarak mesafe almayı düşünebilirler.
14:29İrfan Hocam çok teşekkürler.
14:31Ağzınıza sağlık hocam.
Yorumlar