- 2 gün önce
📌 Trump ve Netanyahu'nun İran’da rejim değişikliği stratejisi tutar mı?
📌 ABD’nin İran'da Kürtler üzerinden kurduğu plan gerçekçi mi?
📌 CHP heyeti Brüksel’e neden gitti, İran savaşı konusunda neler anlattı, neler dinledi?
🎙️ Türkiye'nin eski Washington Büyükelçisi ve CHP Dış Politika ve Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Namık Tan, Şirin Payzın'a anlattı.
📌 ABD’nin İran'da Kürtler üzerinden kurduğu plan gerçekçi mi?
📌 CHP heyeti Brüksel’e neden gitti, İran savaşı konusunda neler anlattı, neler dinledi?
🎙️ Türkiye'nin eski Washington Büyükelçisi ve CHP Dış Politika ve Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Namık Tan, Şirin Payzın'a anlattı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba, yayınımıza hoş geldiniz.
00:03Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a açtıkları savaş, karşılıklı saldırılar,
00:12Türkiye'nin ve dünyanın gündeminde bir numara.
00:14Biz de T24 olarak, T24 Haber Merkezi habercileri yakından takip ediyoruz gelişmeleri.
00:22Bugün baktığımızda giderek yayılıyor bu savaş demiştik, daha da yayılmaya başladı.
00:28Körfez ülkeleri, Türkiye'ye düşen füze.
00:32Şimdi de İran ve Azerbaycan arasında gelelim.
00:36Nahçıvan Özerk bölgesine İran bir hava saldırısı, daha doğrusu füze saldırısında bulundu.
00:43Azerbaycan çok sert kınadı bu saldırıyı.
00:47Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri Bakanlığı da aynı şekilde bir açıklama yaptı, kabul edilemez dedi.
00:53Şimdi bir de Azerbaycan'a yayılan bir durum var.
00:55Bu da tabii çok önemli çünkü Azerbaycan'ın İran'la ilişkileri malum.
01:01Onun ötesinde İran'da çok ciddi bir Azeri nüfus var.
01:08Dolayısıyla tabii ki İran söz konusu olduğunda, bugün artık tartıştığımız konulardan bir tanesi İran'ın içi karıştırılmaya mı çalışılıyor?
01:18İşte Kürtler meselesini konuşmuştuk bir önceki yayınlarda.
01:23Bugün de hem İran'la başlayacağız hem de biraz genel olarak dünya siyasetine bakacağız.
01:30Bugün konuğum Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili Namık Tan.
01:35Ama biz onu aynı zamanda Türkiye'nin Washington Büyükelçisi, eski Washington Büyükelçisi olarak da tanıyoruz.
01:41Namık Bey aslında Brüksel'den yeni döndü.
01:45Tam da bu savaşın başlamasıyla birlikte ortalık iyice kızışmışken ve Avrupa Birliği bu durumla nasıl başa çıkacağına karar vermeye çalışırken
01:56CHP heyeti Brüksel'deydi.
01:59Brüksel'de olmalarının bir başka nedeni vardı, onu da konuşacağız.
02:04Ama tabii ki İran meselesine de değinmek istiyorum.
02:07Namık Bey hoş geldiniz.
02:09Hoş bulduk Şerim.
02:11Çok mutlu oldum seninle bu programı.
02:15Teşekkür ederim.
02:15Teşekkür ederim.
02:17Biz de öyle.
02:17Şimdi siz zaten T24'te de kaleme aldınız bu İran meselesini ve bölgesel konuları yazıyorsunuz.
02:24CHP heyeti olarak Selim Sayık Böke ile birlikte ve diğer bazı isimlerin de olduğu bir ekiple Brüksel'deydiniz.
02:32Farklı partilerle görüşmeler yaptınız.
02:34Aslında bizim çok kullandığımız yayıncılık diliyle Brüksel'in havasını kokladınız tam da bu krizin ortasında.
02:41Hem de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na verilen ödüle istinaden de bir konuşma yaptınız.
02:48Şimdi bunlara geleceğim.
02:49Ama hem CHP milletvekili kimliğinizle ama eski çok kıdemli bir diplomat olmanız ve Amerika'yı da çok iyi bilmeniz nedeniyle
03:00önce şöyle başlayayım.
03:02Şimdi giderek biraz önce de söylediğim gibi tehlikeli, iyice tehlikeli sulara giriyor.
03:08Azerbaycan'la da bir gerilim yaşanıyor.
03:11Siz baktığınızda hem Washington'u çok iyi bilen hem bölgeyi çok iyi tanıyan bir büyük elçi, diplomat ve yeni siyasetçi
03:22olarak gidişatı nasıl okuyorsunuz?
03:24Bu iş bugünden yarına biter mi?
03:27Mesela NATO Genel Sekreteri bir açıklama yaptı.
03:31Dedi ki İran Avrupa Birliği için de artık ciddi bir tehlike oluşturmaya başladı.
03:35Nasıl görüyorsunuz durumu?
03:40Aslında tabii bu sorulara sağlıklı bir cevap vermek gerçekten kolay değil.
03:48Çünkü çok ciddi bir öngörülemezlik var.
03:52Belirsizlik çok derin.
03:55Her ne kadar bunun böyle bir çatışmaya ürüleceği aslında işaretleri var idiysa de yine de bundan sonra nasıl gelişeceğini hakikaten
04:08kestirmek mümkün değil.
04:11Şimdi burada gördüğümüz şu ki bizim temaslarımızda da ortaya çıktı.
04:18Şu anda dünyada konuşulan yegane konu bu.
04:22Bütün diğer konuların önüne geçti.
04:25Bizim Brüksel'de yaptığımız temaslarda da hemen hemen işte bizim kendi konularımız vardı tabii.
04:32Hemen hemen herkes bu konuda da ne düşündüğümüzü, partinin olaya nasıl battığı, Türkiye'nin tutumunu nasıl gördüğü şeklinde sorular sordular.
04:46Biz de cevaplamaya çalıştık.
04:47Şimdi İran burada yani söylenenlerden, konuşulanlardan, gelişmelerden gördüğümüz İran'da rejim değişir mi?
04:57Burada bir hakikaten önemli sorulardan bir tanesi bu.
05:02İran'da rejim değişikliği sağlanabilir mi?
05:06Şimdi tabii Hamele'nin ölümü çok kritik bir gelişme.
05:10Bunu kimse yaşayamaz.
05:13Hamele hem dini bir lider hem de üst siyasi otoriter hepimizin bildiği gibi.
05:20Ve sistemin de nihai hakemi konumunda.
05:25Ancak İran anayasası ilgilerin ölümü veya görev yapamaz hale gelmesi durumunda geçiş sürecini yönetecek mekanizmaları açık bir şekilde tanımlamış.
05:40Mesela bizde pek bilinmeyen bir konu bu.
05:44Ve bugün de bu süreç buna uygun olarak, bu çerçeveye uygun olarak işliyor.
05:54Dolayısıyla İran'da kısa vadede bir rejim değişikliği çok yüksek bir ihtimal değil.
06:01Ben en azından onu o şekilde...
06:04Peki şunu sorayım Nauk Bey araya girip özür dilerim.
06:06Hakikaten çünkü çok değerli ve önemli bir zamanlamayla Avrupa Birliği üyesi ülkelerin...
06:13...ora Brüksel'deki parti temsilcileriyle ya da komisyondaki temsilcileriyle bir araya geldiniz.
06:20Sosyalist internasyonel sosyalistler grubuyla bir araya geldiniz.
06:24Ne diyorlar?
06:25Yani şu sıralar yine Türkiye sanki onların nezdinde yükselen bir değer.
06:31Malum hep göç üzerinden okunduğu için Avrupa Birliği ile Türkiye ilişkileri şu son dönemde.
06:36Mesela ne diyorlar? Nasıl görüyorlar?
06:38Türkiye'yi nasıl konumlandırıyorlar?
06:40Bu da önemli diye düşünüyorum.
06:43Bunu anlatacağım.
06:46Müsaade edersen bir tek şu...
06:48Tabii tabii.
06:49...bağlayayım.
06:50Şöyle, yani İran'da kısa vadede dediğimiz gibi çok yüksek bir ihtimal değil rejim değişikliği.
06:59Bunun temel nedeni de aslında hep sanılanın aksine İran'da sistemin kendi mantığında bir kurumsal yapısı var.
07:12Bunu biz yine anlamakta düşük çekiyoruz doğal olarak.
07:16Bu nedenle ani bir boşluk beklenmez, beklenmez diye düşünüyorum.
07:26Şimdi dikkat edersen İran makamları da hep bunun üzerinden İran'da yani devlet kurumlarının çalıştığı ve sistemin ayakta olduğu mesajını vermeye
07:41özellikle altını çizmeye önem veriyor.
07:46Şimdi Avrupa'da tabii herkesin endişesi aynı.
07:54Bizim orayla ilişkilerimizin tabii çok daha derin olduğu ve bölgenin içinde olduğumuz bu kriz alanlarının hemen yanı başında bulunduğumuz gerçeği
08:11ortada olunca,
08:12bize tabii bizde daha fazla bilgi olduğu beklentisi var.
08:19O yüzden bir de kendilerinin ister istemez biz müzakere eden bir ülkeyiz Avrupa Birliği'nde.
08:33Ne olursa olsun bizim bu olaydaki tutumumuzun Avrupa Birliği'ne de bazı impikasyonları olacak.
08:43Onu da çözümlemeye veyahut da onu da öngörmeye çalışıyorlar.
08:48O yüzden sorular soruyorlar.
08:51Özellikle yani bugüne kadar ki tutumumuzu bundan sonra ne şekilde sürdüreceğimizi şey yapıyorlar.
08:59Bizim temel mesajımız şu oldu Şüren.
09:04Biz dedik ki yani Türkiye hakikaten uluslararası konjonktüre baktığınızda,
09:11hani jeopolitik gelişmelere baktığınızda Türkiye'nin önemi çok çok ortada.
09:19Ortada herkes biliyor bunu ama biz Avrupa Birliği'nin ve bu çerçevede bizim hükümetimizle yaptıkları temasları,
09:33işte onlara yönelik açılımlarını doğal karşılıyoruz ama bunların hiçbiri,
09:42yani özgürlüklerin efendim aleyhine olmamalı.
09:49Yani bu medeniyet projesinin temelini teşkil eden işte demokrasi, hukukun üstünlüğü gibi bir takım hususları geride bırakmamalı.
10:02Biz de hep buna önem verdi.
10:06Şimdi tarihsel olarak tabii ilişkimiz olan bir İran,
10:13yani baktığınızda ta 1639'dan bu yana sınırımız değişmemiş her türlü riske rağmen,
10:25dolayısıyla biz bunun bu şekilde devamını elbette istiyoruz.
10:30Oradaki istikrar bizim de istikrarımız demektir.
10:33Türkiye'nin de istikrarı demektir.
10:36Ama tabii bazı gelişmeler de bizim kontrolümüzde değil.
10:42Yani bizim dışımızda bazı hususlar var.
10:45Bunları da iyi yönetmemiz gerekir.
10:49Ya bundan tam olarak ne anlamamız gerekiyor?
10:52İran'daki insan hakları ihlallerine mi dikkati çektiniz?
10:55Bunu mu anlamamız gerekiyor?
10:56Hayır, onu da yaptık.
10:59Şimdi biz şunu kabul etmiyoruz.
11:01Bakın, böyle uluslararası hukukun bir kenara konulara,
11:07işte bir ülkenin veya iki ülkenin yan yana başka bir ülkeye böylesine bir müdahalede bulunması kabul etmek mümkün değil bir
11:20kere.
11:20Bunu açıkça altını çizdik ve biz de bunu kabul etmediğimizi söyledik.
11:24Bunu Rusya'nın tutumuna da, yani Ukrayna'ya saldırısına veya oraya yönelik işte ta baştan itibaren harekatına benzetebiliriz.
11:40Aynı şeyleri onun için de söylüyoruz.
11:42Yani uluslararası hukuk böyle şeylere cevaz vermiyor.
11:44Bunu kabullenmek mümkün değil.
11:47Ama bir yandan tabii ülkenin içerisinde, İran'ın içerisinde, İran'ın kendi halkının maruz kaldığı yahut maruz bırakıldığı hakikaten bir
12:03takım uygulamalar,
12:04sivil halkın bunları da kabul etmek mümkün değil.
12:08İran'ın buna mukabil diğer komşu ülkelere böyle hiçbir şey gözetmeden hemen hemen hepsine yani hatta şimdi bir takım noktalar
12:25var ama
12:25bizi de işte Azerbaycan'ın da orayı da burayı da hedef alarak böyle huzursuzluk yaratması,
12:34hatta huzursuzluk tabii yeterli bir kelime değil, böyle saldırılarda bulunmasını da kabul etmek mümkün değil.
12:44Bunları söyledik.
12:46Bunların çok ciddi riskler doğurduğunu bölgeye, ilk önce bizi çünkü şey yapacak.
12:54Yani biz bunun diyelim ki orada bir yangın var, o yangını ilk hisseden biziz.
13:02Çünkü çok uzun bir kısım var.
13:07Dolayısıyla bunlarla işte bilgi alışveriş.
13:11Peki Nant Bey şunu sormak istiyorum.
13:14Şimdi diplomasi devreye girsin açıklaması var ya,
13:17mesela bir Kürt'leri mi ön plana çıkarmaya çalışıyor ya da öne sürmeye çalışıyor diye günlerce konuştuk.
13:26Burada ben de yayın yaptım bu konuda, iki yayınım oldu.
13:29Trump, Talabani ve Barzani'yi aradı ve bu görüşme ilk önce Kürt tarafından hiçbir şekilde bir açıklamayla desteklenmedi.
13:41Ama sonra bir takım sitelere sızdırılınca sonunda açıklama yaptılar ve ondan da şunu anlıyoruz.
13:48Hem Talabani hem Barzani biz böylesine bir operasyonun parçası olmayacağı mesajını açık bir şekilde Trump'a vermişler.
13:57Yani biz Irak'ın içindeyiz, toprak bütünlüğümüz var.
14:00Hiçbir Kürt gücü Irak'tan İran'a geçmedi.
14:04Yani Amerika adına, İsrail adına Kürtler olarak bir operasyona, kara operasyona falan girmeyeceğiz gibi özetlenebilir.
14:14Yani ben özetleyerek söylüyorum.
14:16Bu tavrı koydu.
14:17Şimdi onlar da aynı şeyi söylüyorlar.
14:20Bu iş diplomasiyle çözülmeli.
14:22Siz hem siz olarak hem de CHP olarak diplomasiden ne anlamamız gerekiyor?
14:29Bu zaten çünkü Amerika'yı da iyi tanıyorsunuz.
14:32Pentagon'u, Centcom'u, Dışişleri, Trump yönetimi.
14:37Bu saatten sonra diplomasi işe yarar mı?
14:39Yarayacaksa nasıl bir diplomasi olmalı?
14:41Ve Avrupa Birliği ile birlikte ne yapılabilir?
14:44Ya da CHP'nin burada farklı getirebileceği boyut ne olabilir bu diplomatik arayışlara?
14:50Tabii çok güzel bir soru bu.
14:53Yalnız şunu şey yapıyoruz.
14:55Biz tabii hepimiz böyle geriye baktığımızda bildiğimiz Amerika yok artık.
15:01Oraya gidin bunu göreceksiniz.
15:05Ben çok kısa bir süre önce bir ciyarette bulunmuştum.
15:09Gerçekten benim bildiğim Amerika yok.
15:12Benim bildiğim aslında bölge de yok.
15:15Ben İsrail'de görev yaptım.
15:17Bu bölgeye baktığınızda yani hakikaten inanamıyorum bazı gelişmelerin olduğuna.
15:26Mesela şöyle bir örnek vereyim size.
15:29Ben 2009 yılında, 2009 yılının Mart ayıydı sanıyorum.
15:37Netanyahu hükümete işte geldiğinde, daha doğrusu hükümet başkanlığına geldiğinde o zaman bilahatçısına herkes bunun altı ay en fazla süreceğini düşünüyor.
15:52Yani düşüktü yani tasavvur edin.
15:54Şu anda Netanyahu hala orada duruyor.
15:57İşi öbür tarafa götürür.
15:59Trump'ın bugünkü uygulamalarına baktığınızda, şimdi mesela State Department'ı soruyorsun.
16:06Efendim Savunma Bakanlığı'nı soruyorsun.
16:09Savunma Bakanlığı bizim bildiğimiz bakanlık değil.
16:12State Department diye bir şey yani Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı yok.
16:18Yani nasıl diyeyim, bir kere kurumsal olarak bazı mevkilerde bulunması gereken insanlar yok.
16:29O teşkilatın başındaki kişi yani Rubio adeta bir başkanın danışmanı gibi yani özel yahut temsilcisi gibi görev yapıyordu.
16:43Dışişleri Bakanı olmaktan ziyade.
16:45E onun rakipleri var.
16:47Mesela Witkoff var.
16:50Diyelim ki Witkoff mu ön planda, Rubio mu ön planda bilemiyoruz.
16:57Kuşner var.
16:58İşte yani bunu çok daha fazla yapabilirsin.
17:02Dolayısıyla bunları da göz önünde bulundurmak lazım.
17:05Bugün mesela Pentagon'da, Savunma Bakanlığı'nda inanılmaz sayıda yani çok çok sayıda görevli işlerinden ayrılmak zorunda bırakıldı.
17:22Çoğu artık şey yapmıyorlar.
17:24Yani eski pozisyonların birçoğu ortadan kaldırıldı.
17:29State Department'da da ya, Dışişleri Bakanlığı'nda da burada.
17:32Neyse bunları şunu, şunun için söylüyorum.
17:36Bizim eski şeylere göre düşünmememiz lazım.
17:40Çok daha yaratıcı olmamız lazım.
17:42Mesela şimdi İran'ın bu savaşta kullandığı silahlar var bir kenarda.
17:50Bundan çok kısa bir süre önce kullandığı silahlar farklı.
17:54Mesela arada bir takım değişiklikler olmuş.
17:58Bunlar nasıl oldu?
18:02Ne kadar sürdürülebilecekler?
18:04Mesela bütün bu saldırıları.
18:06Hem Amerika için söz konusu bu, hem İran için söz konusu.
18:10Dolayısıyla şunu söyleyeyim.
18:13Yani bizim için öncelikli olan konular var.
18:19Hakikaten bu Türkiye için bir risk olur mu?
18:26Mesela İran Türkiye'ye saldırır mı?
18:30Mesela en çok konuşulan konulardan bir tanesi bu.
18:35Yani stratejik olarak rasyonel ve gerçekçi değil böyle bir şey yapması ya.
18:44Şöyle bir iki temel sebebi var diyebiliriz.
18:48Mesela bu saldırıda bulunmaması için.
18:52Bir çok uzun ve hassas bir sınırımız var.
18:57Kara sınırımız var.
18:59Ve böyle bir cepheye açmak şu aşamada İran için hakikaten ciddi bir risk oluşturur.
19:08Yani askeri bakımdan da, siyasi açıdan da pek uygun değil.
19:12İkincisi Türkiye NATO üyesi.
19:15Yani NATO üyesi, Türkiye ile doğrudan bir çatışma, İran açısından NATO ile gerilimi,
19:24NATO'yu işin içine sokma ve oradaki gerilimi artırma riskini taşır.
19:30Dolayısıyla mesela biz buna dair bazı görüşlerimizi ifade ettik.
19:36Yani burada söylediğim unsurları orada da söyledik.
19:40Türkiye bir de İran'ın NATO içerisinde muhatap olabileceği en yakın ve belki de tek üye.
19:51Yani şöyle bir bakarsan NATO üyelerine, Türkiye-İran ilişkilerine bakarsan.
19:58Mesela Türkiye, İran-İran karmı sırasında çok çok önemli bir rol oynadı.
20:06Eskilere gidip baktığımızda.
20:09Tarafsız kaldı.
20:10Ve iki ülkeyle de iletişimini sürdürdü.
20:15İki ülkenin de bir anlamda güvenini sağladı.
20:18Ve o krizi yönetti.
20:20Dolayısıyla bu konuda bir müktesebatı var eskilerin deyimiyle.
20:28Yani İran nezdinde de var.
20:30Bölge ülkeleri açısından da var.
20:32Onlar da biliyorlar bunu.
20:33Irak'ta da biliyorlar mesela hepsi.
20:36Dolayısıyla bunlar Türkiye'nin bu işin içerisinde doğrudan yer almamasını, alması
20:45yahut da riskini azaltan önemli faktörler.
20:51Peki.
20:52Mesela biz İspanya mesela baktığınızda en son açıklamaları biliyorsunuz biz de destekledik.
21:06ABD ve İsrail'e net şekilde bir tepki koydu.
21:10Çok ciddi bir tepki koydu.
21:15Efendim fakat işte İran bizim hep birlikte yaşadığımız bir komşumuz.
21:21Dolayısıyla her ne kadar böylesine yalnız kaldığı bir dönemde İran'ın
21:30yani bu komşusunu hemen bir kenara itmesini veya onunla ilişkilerinde bir gerginlik yaratmasını beklemek doğru.
21:42Olma.
21:43Peki şunu sormak istiyorum.
21:45Şimdi Hakan Fidan Arakçı ile konuştu mesela.
21:48Türkiye Hatay'a gelen isabet edecekken imha edilen balistik füze ile ilgili olarak.
21:58Dolayısıyla bir sizin de söylediğiniz gibi İran'daki mevcut iktidar rejimle bir temas var.
22:05Siz CHP olarak bu meseleyi bir milli mesele olarak görüp mesela iktidarla birlikte diplomasi girişimi ise eğer
22:13bunun nasıl olması gerektiği konusunda mesela belli mekanizmalar öneriyor musunuz?
22:21Önermek istiyor musunuz?
22:23Yoksa bu meseleyi iktidarın politikası CHP'nin politikası olarak mı görüyorsunuz?
22:28Çünkü ben hala şu sorunun cevabını sizinle ilgili değil genel olarak anlamadım.
22:33Diplomatik girişimde ne kastediliyor?
22:35Ne yapılacak da İsrail ile ABD bir şekilde ikna edilecek diplomatik olarak masaya oturtulacak?
22:42Siz bir diplomat olarak en iyi bilen sizsiniz çatışma çözümlerine, konflikt, ara buluculuk girişimlerine.
22:52Tabii ki mutlaka bunu siz de biliyorsunuz artık yani bugünün dünyasında herkes bu konularda az çok bilgi sahibi.
23:02Elbette bir ara buluculuk başta olmak üzere işte çeşitli arka kapı diplomasisinden tutun bir sürü yöntemler var bu hususta.
23:12Biz iktidarın elbette bu tür konuları, ulusal güvenliğe ait konuları partiler üstü görürüz.
23:20Yani biz ülkemizin insanlarının refah içerisinde, güven içerisinde ve dış tehditlerden uzak bir şekilde yaşamasını, mutlu bir şekilde yaşamasını isteriz.
23:34Bunun için herkesle her zaman iş birliği yaparız.
23:37Ancak ilk önce her şeyden önce bir bilgilendirmemiz lazım.
23:44Değil mi?
23:44Şimdi biz bilgiye, devletin kurumlarının sahip olduğu bilgilere elbette onların ölçüsünde sahip değiliz.
23:54Dolayısıyla biz bu konuda açılımlarda bulunmaya gayret ettik doğrusu istersen.
24:01Sadece bu İran bağlamında söylemiyorum da çok evvelden bu yana.
24:06Mesela görüşelim, beraber bizim yapabileceğimiz bir katkı olursa şeklinde.
24:12Fakat çok fazla bu konuda olumlu bir tepki alamadık.
24:19Yani iktidar hep yaptığını kendisi yapıp bunun sorumluluğunu kendisi almaya çalıştı.
24:27Bundan pek mutlu olduğumuzu söyleyemem doğrusu isterseniz.
24:31Şimdi Hakan Fidan bazı hallerde gelip dış politika konusunda meclisi bilgilendiriyor.
24:40Çoğu zamanda kapalı toplantılar istiyorlar.
24:44O toplantılar gerçekten dışarıda söylenmeyecek dışarıdaki insanların bilmesinin bir risk yaratacağı konular değil ki.
24:57Bize yani samimi bir bilgi aktarımı yok.
25:03Sadece kamuoyunun işte tatminine yönelik işte biz muhalefet partilerini hem sadece CHP'ye değil bilgilendiririk şeklinde bir yaklaşımla hareket ediyorlar.
25:16Biz bunu doğru bulmuyoruz.
25:18Daha mesela bazı doğrudan görüşme taleplerimiz var.
25:23İlk zamanlar buna biraz sıcak bakmışlardı.
25:27Sonra hemen artık mesela öyle çok şey değiller yani bu konuda dediğim gibi.
25:34Bize olumlu cevap vermiyorlar görüşme konusunda.
25:42Dolayısıyla yani şu şey var tabii bunun bizim de gördüğümüz bir bakış açımız var.
25:51Onlara bunun katkı sağlayacağını düşünüyoruz.
25:55Ancak işte sizin benzer programları çıkarak arkadaşlarımız, ben bunları yazdığımız yazılarla dile getirmeye çalışıyoruz.
26:08Bizim de kendimize özgü elbette parti olarak kurumsal bir yapımız içerisinde özel bazı değerlendirmelerimiz var.
26:19Bunlar yararlı olabilir ülkenin bunun belirlenmesinde.
26:24Ama tabii bu bizim elimizde değil sadece.
26:27Peki Namık Bey şimdi zamanı iyi kullanmak açısından arda arda bir iki soruyu sormak istiyorum önemli.
26:34Birincisi işte biraz önce söyledim NATO Genel Sekreteri de söyledi.
26:38İran artık AB için de bir tehlikeli.
26:39Biraz önce siz de söylediniz.
26:41İspanya Başbakanı dışında AB ülkeleri çok sade ve çok temkinli açıklamalar yapıyorlar.
26:48Aman Washington'u Trump'a da kızdırmayalım.
26:51Ama işte İran'daki insan hakları ihlallerine de dikkati çekelim.
26:55Ama sonuçta bu operasyonun uluslararası hukuka aykırı ve kongreden de izne alınmadan yapılmış.
27:02Dolayısıyla mekanizmaları işletilmeden yapılmış.
27:06Yani karar verilmiş Trump ve Netanyahu tarafından yapılmış bir operasyon olduğu net bir şekilde dile getirilmiyor.
27:14AB ülkeleri tarafından.
27:16Siz biraz önce de söylediniz orada temaslar yaptınız.
27:19Şunu sormak isterim.
27:20Sonra Brüksel temaslarınıza da değineceğim.
27:22Bundan sonra liderleri dışında örneğin sosyalistler ya da sosyalist internasyonel grubuz,
27:30sosyalist partiler grubu olarak, akil insanlar grubu olarak AB'nin içinden
27:35sadece İspanya Başbakanı'na bu işi bırakmayıp böylesine bir farklı ses çıkarılması gerekir mi?
27:43Böyle bir planlama var mı?
27:44Yoksa AB şu anda işte Türkiye ne güzel bizim orada tamponumuz gibi duruyor.
27:51hem NATO ülkesi olarak hem de AB ile müzakere eden bir ülke olarak.
27:55İran'dan muhtemelen bir güç, göçe karşı da hazırlıklılarmış.
27:58Bundan çok memnun olduk.
28:00Van der Leyen bunu söyledi.
28:02Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşmesinden sonra.
28:04Böyle mi kalacak?
28:06Bu konuda sizin merak ediyorum.
28:09Bu soru söylediğiniz hususa biz karşı olduğumuzu ve bunu tasvip etmediğimizi böyle bir tutumun kabul edilemeyeceğini.
28:18Yani Türkiye efendim şey deposu değil yani Avrupa Birliği'nin göçmen deposu değil.
28:27Bunu defaatle vurguladık.
28:29Hala da vurguluyoruz.
28:31Biz AB ile müzakere eden, tam üyelik müzakereler içinde olan bir ülkeyiz.
28:39Dolayısıyla kendimize özgü bir ağırlığımız var.
28:44Fakat bütün Avrupa ülkelerini yönlendirmek açısından tabii biraz bunu bizim başarmamız mümkün değil.
28:56Biz sadece tutumumuzu söylüyoruz açık ve net şekilde.
29:00Ama yani böyle bir şey de görmediniz anladığım kadarıyla.
29:04Hayır yani öyle gördüğümü söyleyemem.
29:07Tam tersi.
29:10Biraz işaretlerini vermeye çalıştım.
29:12Yani biz şunu da söylüyoruz yani bizi öyle görüp diğer hususlarda işte birçakın beklentilerimiz var.
29:24Yani Türkiye'de olan biten var.
29:26Muazzam bir hukuksuzluk var.
29:28Bu partinin karşı karşıya olduğu tarih yani görülmemiş bir saldırı var.
29:33Hukuki alanda ve demokrasi alanında çok büyük bir geriye gidiş var.
29:39Hepimiz görüyoruz bunu.
29:40Siz buralarda hiçbir şey söylemeyeceksiniz.
29:44Biz sizinle işte aynı çizgide sizin endişelerinizin sadece altının çizilmesi bağlamında devam edeceğiz ilişkiye.
29:56Böyle bir şey yok bu haksızlık ve doğru bir şey de değil.
30:01Üstelik söyledim başta da hakikaten belki biraz daha açık söylemeliydim.
30:06Diyoruz ki bu Aruba Birliği projesini biz destekliyoruz.
30:10Sonuna kadar yani geldiğimiz zaman hakikaten orada bir sıçrama yapacağız biz.
30:14göreceksiniz eğer iktidara gelirsek mutlaka bu konuda hemen yani hatta genel başkanımızın ışık hızıyla şeklinde bir sözü var.
30:26Birçok sorumluluğumuzu yerine getireceğiz ve bir ilerleme kaydedeceğiz.
30:29Ama o endişelerimizin de karşılanması lazım ve bunu da hala ısrarla dile getiriyoruz.
30:38Örneğin kurumsal olarak kurumsal olarak evet bir tepki var Türkiye'de olan biten hukuksuzluğa.
30:46Ama baktığınızda siyasi olarak hükümetler meclinde biz aynı ağırlıkta bir eleştiri veya bir açıklama göremiyoruz hiç kimseden.
31:02Şimdi bu da tabii çok ciddi bir haksızlık oluyor diye düşünüyoruz.
31:07Bunların altında da her vesileyle çizdik bu defa da uzun uzadıya anlattık kendilerine burada olan biteni.
31:14Biliyorlar da üstelik.
31:17Yani biz ciddi ölçüde hakikaten Avrupa Birliği'ne bir kere her şeyden önce bizim istememizin dışında halkımız istiyor.
31:29Şirin yani halk yüzde altmışın üzerinde Avrupa Birliği'ne tam iyi olmak istiyor.
31:36Hani sorulduğu zaman peki bu olabilir mi dendiği zaman elbette bir endişe var ama bu endişe sırf Avrupa Birliği'nin
31:45tutumundan kaynaklanıyor.
31:47Mesela biz bunu söyledik dolayısıyla siz Türkiye'de demokratik bir Türkiye istiyorsanız bu kaygılarımızı bizim bu söylemlerimizi ciddiye almanız gerekir.
31:58Yani işte siz yapın bunu ama biz bir şey yapmayalım şimdi sırası değil zamanı değil şeklinde bir takım uygulamayız.
32:09Mesela biz bunu da söyleyip bitireceğim biliyorum vaktimiz daralıyor ama biz diyoruz ki mesela Türkiye'ye geliyorsunuz elbette hükümetle görüşeceksiniz.
32:20Yani hükümet her şeyden sorumlu olan şu anda ülkeyi yöneten hükümetle elbette görüşeceksiniz ama diyoruz ki bizi de dinleyin.
32:30Yani gelin sizin temsilcileriniz geldikleri zaman bize de gelsin de oturalım konuşalım anlatalım biz ne düşünüyoruz.
32:39Bu kadar yani beklentimiz bu ama siz hep uzak durmaya çalışıyorsunuz hep hükümetle artık ne yapacaksanız onu yapıyorsunuz ve adet
32:52daha şuna döndü yani bu çok belirgin bir şey transactional relationship yani nedir al ver ilişkisi.
33:00Al ver ilişkisi insanları bir yere götürmez ben size söyleyeyim yani bir de şöyle oldu hani eskiden statesman to statesman
33:09'a devlet adamına ilişkiyelim şimdi tradesman to tradesman olduğu bir anlamda.
33:16Yani ticari bir bakış açısı da var bunun içerisinde sadece bizim bütün muhataplarımızda bu tabii uygun değil.
33:26Sizin zaten Özgür Özel'in Sayın Özgür Özel'in kısa zaman önce açıkladığı neredeyse bir seçim beyan namesi gibi de
33:36okuduğumuz ve öyle üzerine de konuştuğumuz işte madde madde bir takım vaatlerde bulundu ya da açıklamalar yaptı.
33:45Orada da Avrupa Birliği'ne tam üyelik süreci vardı.
33:48Şimdi sadece bir cümle bunu sorup bir onu başka soruyla tamamlayacağım.
33:53Bu arada siz gittiğinizde tam adını söyleyeyim yanlışlık yapmamış olayım.
34:00Pavel Adamovic değil mi ödülünü İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na verilen bu ödüle ilişkin bir ya da gösterilen
34:12dayanışma için bir teşekkür konuşması da yaptınız orada.
34:14Şimdi sizce AB'nin içinde gerçekten hem İran'daki ve Orta Doğu'daki gidişata bakıp evet biz Türkiye'nin demokratikleşmesi konusunda demokratik
34:29kurumlarının işleyişi, hukukun üstünlüğü ve en önemlisi layıklık ilkesi.
34:34Bugün daha çok anlıyoruz değil mi layıklık ilkesinin içinin doldurularak uygulanmasının ne kadar önemli olduğunu, hukukun ne kadar önemli olduğunu
34:43bölgedeki gelişmelere bakarak da anlıyoruz.
34:45Nasıl anlıyoruz?
34:47Ülkesinde demokrasi, ekonomisi, hukuku, insan hakları sağlam ülkeler bu tip bütün bir bölgeyi kapsayan savaşta dik durabiliyorlar ve çok sağlam
34:57durabiliyorlar.
34:58Bakalım İspanya.
34:59İspanya Başbakanı nasıl bu kadar sağlam durabildi ve Washington'a bir dakika diyebildi.
35:05Çünkü ülkesinde çok sağlam.
35:06Dolayısıyla bunun önemi de ortaya çıkmış durumda.
35:09Bölgede Türkiye hala çok önemli bir ülke.
35:12Bütün sorunlarına dağmen seçimler yapılıyor, bir parlamentosu var, meclisi işliyor, kurumları işliyor.
35:20Not düşerek söylüyorum.
35:21Bütün sizin de bahsettiğiniz büyük sorunlarına rağmen.
35:25Dolayısıyla bunun çok önemli bir şey olduğunu düşünüyorum.
35:28Siz AB üyeliği konusunda havayı nasıl hissettiniz Brüksel'de?
35:34Yani gerçekten bunun bir karşılığı var mı?
35:38Hani siz programımıza koyduğunuz zaman bu birinci soru.
35:41İkinci sorumu da şöyle sorayım sonra da kapatalım.
35:44İran'ın dediniz ki rejim değişikliği beklemiyorum ama bir başka tehlikesi var.
35:49Rejim değişmeyebilir Amerika'nın bu saldırılarıyla ve İsrail'in saldırılarıyla.
35:55Ama iç karışıklığa sürüklenebilecek şekilde çeşitli kuvvetler ya da ayaklanmalar diyelim, olaylar diyelim devreye girebilir.
36:09Böyle bir teklike görüyor musunuz bu Azerbaycan'dan yaşanan son gerilmede bakarak?
36:14Evet, burada ben üç önemli risk alanı görüyorum ama onu anlatmadan önce senin sorunun ilk başında söylediğin bir hususa çok
36:25önem veriyorum.
36:26O da şimdi bizim eleştirilerimiz Avrupa Birliği'ne var ama Avrupa Birliği'nin içerisinde hakikaten bizi anlayan çevreler de var.
36:35Başta bizim hani kardeş parti olarak adlandırdığımız işte sosyalist grubun mensupları olmak üzere ama biz mesela bu defa sağ partilerin
36:46temsilcileriyle de görüştük.
36:48Yani o grupların da mensup milletvekilleriyle de görüştük, onların toplantılarına katıldık vesaire.
36:59Elbette var orada bizi anlayan bu şekilde ama bu ne yazık ki şu anda böyle bizim beklediğimiz şeyde değil.
37:11Özellikle söylediğim gibi hükümetler nezdinde bunu bulamıyoruz biz.
37:17Hükümetler nezdinde biraz orada sıkıntı var.
37:21Şimdi bizim Avrupa Birliği'ne üyeliğimizin gerçekleşmesi için hakikaten samimi düşünen kişiler şunu söylüyorlar.
37:34Diyorlar ki biz burada hareketlilik yaratmaya hazırız ancak ilk önce siz demokrasiye bağlılığınız.
37:42İşte bu hani benim biraz önce altını çizdiğim hukukun üstünlüğü olsun işte mesela Osman Kavala oradayken Selahattin Demirtaş içerideyken vesaire
37:54biz burada bir şey adım atamıyoruz diyorlar.
37:59Bu konuda da haklılar.
38:01İşte biz de diyoruz ki biz iktidara gelirsek en azından bunların önünü açmak için yani derhal bu konularda adım atacağız.
38:10Mesela halkımızın serbest dolaşımını daha da güçlendirmek için bize kolaylıklarının bir an önce geçmesi için şu anda hala öyle bir
38:25takım kolaylıklar var ama bu hiçbir şekilde istediğimiz boyutta değil.
38:30Nitekim işte yerine getirmediğimiz biliyorsun 7 tane sanıyorum 6-7 tane hala şart var.
38:42Bu şartların niye yerine gelmediğini anlayamıyoruz.
38:47Onlar söylüyorlar diyorlar ki bunu geçirmiyorsunuz siz hiç bu konuda adım atmıyorsunuz.
38:52E o zaman bizim de size bir açılımda bulunmamız imkanı ortadan kalkıyor diyorlar.
38:58Yani biz bunları yapacağız onu söyleyeyim bunu anlayan insanlar da var Avrupa Birliği'nde.
39:03Şimdi bu İran meselesine gelince burada 3 tane önemli risk alanı var diye ben görüyorum.
39:13Bir tanesi dini liderlikle güvenlik rol krisi dengesi.
39:18Yani bu çok önemli.
39:20Kriz dönemlerinde biliyorsunuz devrim muhafızlarının siyasal olarak bir ağırlıklarını arttırma eğilimi var.
39:33Yani bu her zaman bütün krizlerde görüyoruz biz bunu.
39:41Dolayısıyla yeni liderin kim olacağı ve işte devrim muhafızları ile kuracağı o liderin ilişki sistemin gelecekteki nasıl diyeyim yapısını karakterini
39:55belirleyebilir.
39:57Mesela bu önemli bir risk alanı bunu ciddiyetle değerlendiriyoruz biz.
40:02İkincisi siyasal hizikler arasındaki ve karakteri.
40:09Şimdi biz hep İran'ı hani böyle monolitik bir nasıl diyeyim bir anlamda otoriter bir yönetim tarzı içerisinde tanıyoruz.
40:22Ama aslında pragmatik, reformcu ve efendim muhafazakar kesimler arasında ciddi bir rekabet de var.
40:33Bunu göremiyoruz biz.
40:35Çok böyle genel bakıyoruz.
40:39Bu yani liderlik seçimi bu rekabeti ön plana çıkarabilir.
40:46O da işleri karıştırabilir.
40:47Daha gerginlikler yaratabilir.
40:49İkinci risk alanı da bu diye görüyorum.
40:54Bir de toplumsal meşruiyet meselesi.
40:57Yani bunu da önemli bir sorun.
41:00Dış tehditler kısa vadede rejim etrafında adeta bir güvenlik konsolidasyonu yaratıyor.
41:08Yani ister istemez.
41:12Bir de...
41:13Yani bir parçalanma riski görüyor musunuz İran açısında?
41:17Şöyle işte...
41:19Rejim değişmez ama bir parçalanma iç savaş.
41:23Yani ekonomik baskı ve uzun süren bir liderlik geçişi olursa, ya geçiş süreci uzun sürerse, o takdirde tabii var olan
41:35bu toplumsal kırıklanlıklar şey oluyor.
41:37Yani daha belirginleşiyor ve risk artıyor.
41:43Yani bu böyle olacaktır demiyorum ama riskleri arttırıyor.
41:48Yani bugün için dolayısıyla mesele rejim hemen çöker mi, çökmez mi sorusundan ziyade,
41:58yani liderlik geçişinin İran'daki sistemin dengesini nasıl değiştireceği,
42:07bunu bir şekilde buna bir cevap bulunması lazım.
42:14Bu üç şey bir kırılganlık meselesi oluyor yani şeyde diye düşünüyorum.
42:21Çok kısa bir cevaplar şöyle kapatayım Namık Bey.
42:24Eğer Amerika'nın bir stratejisi var mı yok mu konuştuk zaten.
42:29Eğer bu iş çok uzun sürerse ve Amerika'nın beklediği gibi bir rejim değişikliği olmaz ise,
42:37bunun Amerika'nın iç siyasetine nasıl yaşayacağını düşünüyorsunuz.
42:41Kasım'da ara seçim var ve Trump açısından da son derece hayati.
42:46Sadece Washington'dan bir gözlemci olarak, orayı iyi siz dediniz artık eski Washington yok diye ama,
42:52yine de bir tahmin, bunu Namık Tan olarak, eski bir büyükelçi olarak soruyorum, CHP olarak değil.
42:59Bu soruya sık sık maruz kalıyorum ve cevabım da hazır.
43:04Ben bu Trump'ın ağırlığının çok kısa bir süre sonra ki eğer şeye kadar yetişirse seçimlere kadar bile sürmeyebilir.
43:20Yani böyle bir görüşüm de var benim, üngörüm de var.
43:24Ama seçimlerde mutlaka bir kere Temsiller Meclisi'ni kaybedecek bir risk var senat oyunda kaybedeceği şeklinde.
43:33Ama o önemli değil, kaybetse de kaybetmese de sadece Temsiller Meclisi'ni kaybetmekle çok ciddi bir sorunla karşı karşıya kalacağını
43:44düşünüyorum.
43:45Çünkü biliyorsunuz Temsiller Meclisi ve Senato bir kanunun yapımında birbirlerine paralel hareket etmek zorundadırlar.
43:54Hiçbir konuda adım atamaz.
43:56Zaten özellikle bu Epstein dosyaları dediğimiz işte hakikaten ciddi sorun olan Trump'la ilgili konularda Temsiller Meclisi'ndeki oylamalar daha
44:11ağırlıklıdır.
44:12O yüzden giderek büyüyen bir sorun cuma ile karşılaşacağını ve belki de kendi dönemini bile tamamlayamayabileceğini düşünüyorum.
44:31Çok teşekkür ediyorum Sayın Namık'tan.
44:36Brüksel'deki görüşmelerinizin de bir özetini kamuoyuyla böylelikle paylaşmış olduk.
44:43Geldiğiniz için ve zamanınız için teşekkür ediyorum.
44:46Tekrar hem yazılarınızla hem de YouTube yayınımızda ki programlarımızla birlikte oluruz diye ümit ediyorum.
44:54Burada kapatıyorum.
44:56T24'ün YouTube kanalına abone olmayı lütfen unutmayın ki bağımsız gazetecilik yaşayabilsin.
45:03İyi akşamlar, iyi geceler.
Yorumlar