00:00Evet, tam ben oraya gelecektim aslında. Biraz içeriye bakmaya başlayalım.
00:04Tabii bizi de önemli ölçüde etkileyebilecek ekonomik gelişmeler bunlar.
00:09Hemen bugün açıklanan TÜİK verisini de aktarmayı isterim.
00:12Hala enflasyonu ciddi şekilde geriletebilmiş değiliz.
00:16Aylık olarak %2,96 yıllık enflasyon da %31,53 şeklinde açıklandı bugün yine.
00:24Neredeyse 3 senedir enflasyonun düşmesini bekliyoruz.
00:28Hala sanki başladığımız yerdeyiz gibi, bir yandan dediğiniz gibi çok ciddi sorunlar yaşanıyor.
00:33Sabır da kalmadı. Artık galiba kartla, krediyle bir şekilde borçlanarak falan takviye edecek halde kalmadı.
00:41Ne dersiniz, nasıl açıklarız artık? Ne olacak acaba bu enflasyon düşmedikçe?
00:47Evet, şimdiye kadar enflasyonun istenen, açıklanan hedeflere paralel bir şekilde düşmediğini söylüyorduk hep.
01:00Ama bugün enflasyonun yükseldiğini hatırlatmamız gerekiyor.
01:05Yani son 2 yılda ben baktım 2025'in Eylül'ünde küçük bir kıpırdamı olmuş.
01:13Yani 2024'ün Eylül'ünden daha yüksek bir enflasyon gelmiş.
01:18Ondan sonra ilk defa 2026'nın Şubat'ında enflasyon bir puana yakın sıçradı.
01:26Çünkü 2024'ün, 2025'in Şubat'ındaki enflasyon çok daha düşüktü.
01:33Yani enflasyonun düşüş hızını yavaş seyretmesi, dezenflasyonun istendiği tempoda sonuç vermemesini bir yana bırakıyoruz.
01:44Bugün enflasyonun arttığını görüyoruz.
01:47Bir de şunu hatırlatmak isterim.
01:49Şimdi ilk 2 aydaki artış 7.95.
01:53Şimdi hatırlayalım, asgari ücret arttırılırken, emekli maaşları, kamu çalışanı maaşları ayarlanırken enflasyon hedefi %16'ydı.
02:07Bu öngörülerek maaş artışları gerçekleşmişti.
02:12Bugün bunun yarısı ilk 2 ayda gerçekleşmiş görünüyor.
02:18Geri kalan 2 aya da bunun yarısı kalmış oluyor.
02:22Yani enflasyonda işler hiç yolunda gitmiyor.
02:27Daha evvel de vurguladığımız gibi işte gıda fiyatları, şimdi konut diye değil de işte kira, elektrik, su, doğalgaz diye ayrı
02:36bir kalemde veriyorlar.
02:38Bu kalemin ortalama artış hızı, manşet enflasyonunun artış hızından çok daha fazla.
02:47Yani enflasyonu önlemek doğrultusunda hiçbir başarı elde edilmediği görülüyor.
02:54Biraz evvel konuştuğumuz petrol ve enerji fiyatlarının yükselişinin de Türkiye gibi enerji ithalatçısı olan bir ülkeye çok olumsuz bir şekilde
03:09enflasyon etkisi olacaklar.
03:11Onun için önümüzdeki aylarda muhtemelen bu savaş bahanesini duyacağız ve enflasyonun dinmediğini de göreceğiz.
03:22İşte dün de büyüme rakamları açıklandı.
03:25Kişi başına gelirin 18 bin 40 dolara yükseldiği müjdesi verildi.
03:32Yani bu da aslında bu hesaplamanın yanlış olmadığını söylesek dahi tamamen kağıt üzerinde teknik bir gelişmenin sonucu.
03:46Çünkü hani şunu duyar gibiyim yurttaşlar ya kişi başına gelir 18 bin 40 dolara yükseldi.
03:55Ben bunu hayatımda hiç hissetmiyorum diyorlardır.
03:58Bunun bence dört nedeni var.
04:02Bir tanesi şu en önemlisi de bu.
04:06Uygulanan istediği istenen sonucu vermediğini söylediğimiz dezenflasyon programının ana ekseni şu.
04:17Faizler enflasyon üzerinde tutulacak.
04:20TL'nin döviz sepeti karşısında yabancı paralar karşısında değer kaybı da bunun altında seyredecek.
04:30Bunun altında seyretmesi sağlanacak.
04:33Böylelikle sıcak paraya döviz cinsinden dolar euro cinsinden yüksek bir getiri sağlanacak.
04:40Bütün ekonomi buna göre kurgulanıyor.
04:42Bu da büyük ölçüde gerçekleşti.
04:46Böylelikle TL cinsinden ölçülen gayri safi yurt içi haslayı dolar cinsinden hesapladığınız zaman yüksek bir rakam çıkıyor.
04:58Eğer siz işte TL kazanıyorsanız, paralarınızı Amerika'da harcıyorsanız dolar cinsinden elverişli bir ortam olduğunu söyleyebiliriz.
05:09Ama asgari ücretliyseniz, emekliyseniz işte et alamıyorsunuzdur.
05:14Belki taze sebze meyveye uzanamıyorsunuzdur ama pirinç alırken, yağ salça alırken TL cinsinden harcıyorsunuzdur.
05:23Birincisi bu dolar cinsinden kağıt üstünde bir refah artışı.
05:29İkincisi Trump döneminde doların diğer paralara karşı değer kaybettiğini biliyoruz.
05:362025 yılında yaklaşık %10'luk bir değer kaybı oldu.
05:41Böyle olunca da dolar cinsinden ölçülen gayri safi yurt içi hasıla kişi başına gelir daha yüksek çıktı.
05:51Yani euro cinsinden veya başka bir para cinsinden ölçsek böyle bir artış göremeyecektik.
05:58Üçüncüsü bir şekilde 3.6 yani Türkiye'nin kendi potansiyelinin altında da olsa bir büyüme var.
06:08Pasta büyümüş ve bunun sonucu bir gelir artışı söz konusu.
06:13Ama ben bu büyümenin K tipi büyüme olduğunu söylüyorum.
06:17Yani K harfini düşünürsek bir ucu yukarı giden, bir ucu aşağı giden bir yapısı var.
06:25Yukarı giden üst gelir grubundakilerin gelirleri artıyor.
06:30Harcamaları, tüketimleri artıyor.
06:33Bunun da en önemli bir nedeni Merkez Bankası Başkanı da söyledi.
06:37Gelir dağılımının yanında ülkede servet dağılımı da özellikle elinde altın tutanlar ki hesaplanırsa 5 bin,
06:46onsunu altının 5 bin dolar olarak düşünürsek sırf 2025 yılında 200 milyar dolar kadar zenginleşmişler.
06:54İşte emlak fiyatlarının artışı, faizlerin yüksek serredişi hepsi zengin üst gelir grubundakilerin gelirlerini ve servetlerini arttırıcı ve harcama yaparak büyümeye
07:12katkıda bulunmalarını elverişli bir ortam.
07:16Şimdi alt gelir grubu için ise biliyoruz gelirler real olarak düşüyor ama biraz evvel seni de vurguladığın gibi kredi kartlarıyla,
07:27ihtiyaç kredileriyle borçlanarak bu süreyi uzatmaya çalışarak tüketimlerini bir şekilde sürdürüyorlar.
07:37O bakımdan canlı bir tüketim olmasa da büyümeye bir şekilde katkıda bulunuyorlar.
07:42Üçüncü neden de yani kısacası büyüme.
07:45Dördüncü neden de bunu kesin kanıtlamak mümkün değil ama TÜİK'in açıkladığı enflasyon rakamlarının tam gerçeği yansıtmadığına ilişkin belirtiler var.
07:56Şimdi bunu veri kabul edersek TL cinsinden gelirler artıyor.
08:01Teknik bir uygulama ama hani kısaca söyleyeyim bunu mevcut enflasyon, ortalama enflasyon üzerinden indirgemek, deflate etmek gerekiyor.
08:12Çünkü enflasyon olduğundan düşük olarak açıklanırsa milli gelir de olduğundan büyük olarak gerçekleşmiş görünüyor.
08:23Milli gelir bu zincirleme sisteme göre daha yüksek görününce onun dolar karşılığı da artmış görünüyor.
08:31Yani o bakımdan yurttaşlarımız Türkiye zenginleşiyor.
08:35Yılda 18 bin 40 lira ortalama insan kazanıyor.
08:40Bu benim hayatıma niye yansımıyor diye düşünüyorlarsa haklılar.
08:44Nedenleri de açıklamaya çalıştığımız gibi.
08:47Evet.
08:47abone ol
Yorumlar