00:00Samantala ngayon National Women's Month, ating pong sinasariwa at binibigyan po kayang kabayanihan at kontribusyon ng kababaihan sa kasaysayan ng
00:08Pilipinas.
00:08Sa bawat kwento po ng tapang, galing at dedikasyon, may kita natin kung paano humubog ang kababaihan sa ating kultura
00:15at lipunan.
00:16At sa buong buwan na ito, araw-araw po nating papahalagahan at tatalakayin ng iba't ibang kwento ng kabayanihan ng
00:23mga natatangin Pilipina.
00:24At para pag-usapan nito, makasama natin si Sir Paul Mark Andres. Good morning, Rise and Shine, Sir Paul.
00:32And welcome po dito sa Rise and Shine Pilipinas. This is Prof. Feed together with Diane. Good morning.
00:38Magandang umaga po sa inyong lahat at sa ating mga tagapakinig. Pagpapala po sa inyong lahat.
00:43Good morning, Sir Paul. Una po sa lahat, bakit po mahalagang ating pong balikan at pag-usapan ng papel ng
00:50kababaihan sa kasaysayan po ng Pilipinas?
00:54Siguro po tandaan po natin na ang pag-uusap tungkol sa o nauupol sa kababaihan sa kasaysayan ay kasama sa
01:01isang buong kasaysayan ng Pilipinas.
01:03Na napakalaga nito dahil ito yung bumubuo sa ating kasaysayan.
01:08Sa makatuloy, kung ito ang ating pitingnan, dapat tignan natin ang kasaysayan natin kasama ang lahat ng mga Pilipino sa
01:17iba-ibang region at sa iba-ibang lugar.
01:18Halimbawa po, para mas maunawaan natin, halimbawa po sa ating kabaho, may gusto tayong makilalang tao.
01:25Gusto ba natin siya makilala gamit lamang ang chisme na kanyang mga ka-work?
01:31Hindi naman siguro. Gusto natin makilala ang tao ng buo, yung kanyang perspektibo at ang kanyang ka-work.
01:38At pag nabuo natin yung kaisipang ito, tayo ay makikita natin na tutulong ito para mabuo ang ating pagka-Pilipino
01:47at ating pagkatao.
01:49So yun po.
01:50Alright. Ako, babasa ako doon sa mga nababasa ko sa mga history books, hibig at kultura ng mga libro nung
01:56elementary at high school.
01:58Yun yung mga nakilala ko mga babaeng, mga bayani dito sa ating Pilipinas o sa ating bansa.
02:03Sa inyong pananaw, Sir Paul, sapat ba ang pagkilala sa kontribusyon ng mga kababaihan sa ating history books?
02:13Alam niyo po, sa tingin ko po, inso facto na tinanong natin yung tanong na yan ay isang pahihwating na
02:21hindi talaga sapat.
02:22Dahil sa Pilipinong kultura, sa Pilipinong filosofiya, nakikita natin na kapag nakikita na natin, halimbang umuulan, hindi na natin ito
02:32tinatanong.
02:33At ipso facto na tinanong natin siya sa mga tuwid ay hindi pa ito sapat.
02:37Pangalawa, sabi ng mga peminista, yung history books daw is problematic term din yan. History, ibig sabihin pananaw ng lalaki.
02:46So sa mga tuwid, sabi nga nila dapat na may hair story.
02:50So sa mga tuwid, masasabi natin na may bias dito sa tanong na ito. Bakit?
02:54Dahil nakatoon ito sa history, pangalawa naman nakatoon ito sa aklat.
02:59At yung aklat ay perspektibo ng ilitita sapagkat madalas ang nagsusulat ay yung nakapag-aral.
03:06So ang tanong po natin, ano ngayon ang puwang ng mga perspektibo natin sa kasaysayang na huukol sa babae na
03:15hindi nakatala, na hindi nagmula sa mga edukado?
03:19So ang sagot ko po ay hindi po ito sapat dahil sa tatlong kadahilanan.
03:23Una, tinatanong po natin ito ngayon, sabi ng mga tuwid, dito nakikita.
03:28Pangalawa naman ay ito ay nakatoon sa lalaking perspektibo.
03:33At pangalawa po, nakatoon po ito sa perspektibo ng ilitita.
03:38Alright, well with that, let's talk about her story.
03:41Sino-sino po ba yung mga maituturing na mahalagang babae sa kasaysayan po ng Pilipinas
03:46na dapat mas makilala po ng publiko, sir?
03:50Opo, napakaganda po ng tanong po.
03:52Paso na ako po ay nakuponsensya.
03:54Kasi pwede natin i-Google yan, may kita natin napakadami.
03:57Sila, ano, no?
03:58Sila, Gabriel Sinang, no?
04:00Si Metsor Aquino, si Atinidad Tekso.
04:03Napakadami po, no?
04:04Ngunit ako po ay nakuponsensya sa tanong na ito
04:06dahil tila baga namimili tayo ng mga bes na isasali natin.
04:12Kasi kung titignan natin ang bayani sa astonishing pagtingin, no?
04:15Pilipinong kultura, makikita natin na ang bayani ay pwede idalumat sa konsepto ng bayanihan, no?
04:21At ang bayanihan, no, sa konsepto na ito, ay lahat tayo ay bayani, no?
04:25Ibig sabihin, pag nagpatawag ng bayanihan sa probinsya,
04:29lahat ng tao doon ay pwedeng tumulong at magbigay ng kagandahang loob,
04:32bubuhatin yung bahay at magtutulong-tulong para mailipat ito.
04:37Ito ang bayanihan, hindi tayo namimili lang.
04:39Ngunit kung titignan natin sa kasaysayan,
04:42ang lahat ng Pilipino may kakayahan magbigay ng kagandahang loob.
04:45At ito ang karakteristik ng bayani, no?
04:48Sa astro-nesyano, bagani.
04:51Sa ibang wika pa ay wani, no?
04:53Ano yung katangian itong tatwag na ito?
04:56Ito ay may kakayahan magbigay ng servisyo na walang kapalit.
04:59Kaya nakawani ang tawang sa ating mga nasa gobyerno, no?
05:02So, siguro kung tatanungin ako, sino yung dapat makilala natin?
05:06Siyempre, madami tayong pwedeng ibigay dito na sa listahan na nabag ito kanina.
05:11Ngunit tingnan din natin, sino ngayon yung mga tinatawag nating bayani
05:15na hindi lamang nagbigay dahil nakilala sila at naisulat?
05:19Tinugin yung mga hindi naisulat, no?
05:20So, yun po yung aking tingin.
05:23Alright. Sir Paul, panghuli na lamang po, ano ang pinakamahalagang aral
05:27na maibibigay ng kanilang mga kwento sa mga kabataang Pilipino ngayon?
05:33Sa tingin ko po, no, ang ito sa pinakamahalaga na naibigay sa kanila,
05:39na naibigay nila sa atin, no, ay yung paalala, no?
05:42Ikaw man ay lalaki, babae, tomboy, ikaw may bakla, ikaw may mayaman, mahirap, no?
05:48Ikaw ay may kakayahan maging bayani, no?
05:51Ikaw ay may kakayahan na magbigay ng kagandahang loob sa kapwa mo.
05:54So, bilang isang Pilipino, ikaw ay may kapanyayhang magbigay ng tabayantihan.
06:03So, yun lamang po, no?
06:05Well, maraming salamat po sa mga ibinigay niyo po sa aming kaalama at perspective
06:10tungkol po sa mga kababaihan on how they are per tea in our history.
06:14At salamat po sa inyong oras. Ito po sa Rise and Shine Pilipinas.
06:17Mas muling nakapanayin po natin, Sir Paul Mark Andres. Salamat po.
06:22Salamat po.
Comments