- 10 saat önce
ABD ordusunun yapay zeka kullandığı iddiaları nasıl gündeme geldi? Savaşların geleceği değişiyor mu? Yapay zeka sistemleri askeri operasyonlara nasıl entegre edilir? Yapay zeka stratejik kararlarda ne kadar söz sahibi? Yapay zeka taktik ve stratejiyi nasıl şekillendirir? Yapay zeka meslekleri nasıl dönüştürüyor? Hangi sektörler risk altında? Meslekler ortadan mı kalkıyor yoksa değişim mi geçiriyor? Yapay zeka hangi meslekleri daha çok etkiliyor? Geleceğin çatışmaları su üzerinden mi şekillenecek? Su kaynaklarını sürdürülebilir şekilde nasıl yönetebiliriz? Küresel su riskinde Türkiye nerede? Su krizinde çözüm yolları neler? Deniz suyu arıtma çözüm mü? İstanbul'da su ihtiyacını denizden karşılamanın maliyeti ne kadar? Cüneyt Özdemir 5N1K'da sordu; Siber Güvenlik Uzmanı Seyfullah Kılıç, Yapay Zeka Uygulamaları Uzmanı Utku Erol, SUEN Politika Koordinatörü Dr. Tuğba Evrim Maden ve Çevre Yüksek Mühendisi Mehmet Yüceyurt yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:04Sevgili seyirciler yeni bir Beşine Birkan programına hoş geldiniz.
00:08Gündemimizde yapay zeka var.
00:10Burada San Francisco'da Silikon Vadisi'nde üretilen yeni teknolojiler
00:14sadece genç kuşağın değil hepimizin hayatlarını etkiliyor.
00:17Bilgi çağının bir anlamda sonuna geldik destek yeridir.
00:20Yapay zeka öylesine farklı alanlarda, öylesine farklı devrimsel değişimler yaratıyor ki
00:26inanın bu değişimlerden korunmak, sakınmak, uzak durmak mümkün değil.
00:31Üstelik her alanda sadece teknolojik olarak gelişimi değil, savaş sanayinde de büyük bir dönüşümü yaşıyoruz.
00:39Bunun en somut örneğini en son Venezuela'da Maduro'nun yakalandığı operasyonda gördük.
00:44Sonradan ortaya çıkan bilgiler gösteriyor ki
00:46şu anda yapay zekada iki büyük oyuncudan bir tanesi olan Antropik şirketi
00:51çeşitli operasyondaki detayları analiz etmek için kullanılmış
00:55ve de bu operasyonun hayata geçmesinde büyük rol oynamış.
00:59Sadece bu da değil, Maduro operasyonda kullanılan tuhaf ve bilinmeyen bir silah var.
01:05Trump ağzında geveliyor ama ne olduğunu söylemiyor.
01:07Ses dalgalarıyla çalışıyor ve bildiğimiz bütün silahların dışında
01:12insanları hareket edemez bir noktaya getiriyor.
01:15Bir yandan robot teknolojisinin gelişimi, yapay zekanın bunun içine girişi,
01:19inanın önümüzdeki yüzyıl için ya da önümüzdeki yüzyıl demeyeyim,
01:23önümüzdeki yıllar için hatta bu yıllar için bambaşka bir tablo yaratıyor.
01:27Gelin isterseniz ilk olarak bu operasyondan yola çıkıp
01:30Seyfullah Kılıç'a, siber güvenlik uzmanına Maduro operasyonunu soralım.
01:34Seyfullah Bey, Antropik tarafından geliştirilen bu yapay zekanın
01:38biraz da Pentagon'un itelemesi ve zorlamasıyla
01:41bu operasyonda kullanılması, askeri operasyona entegre edilmesi nasıl olmuş acaba?
01:45Bu sistemin sızdırılmaması için ne tür güvenlik önlemleri alınmış?
01:50Cüneyt Bey merhaba.
01:51Artık dünyadaki yapay zeka teknolojilerinin kullanımı
01:55bizi şunu göstermeye başladı.
01:57Biliyorsunuz dünyacı ünlü Terminator filmindeki Skynet,
02:00Skynet'e daha doğrusu adım adım gidiyoruz diyebilirim.
02:03Antropik'in ürünü olan Cloud yapay zekası,
02:05Palantir teknolojisiyle beraber bir entegrasyon sürecine girerek
02:09veri analitiği yapan firma tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü.
02:14Bu Palantir teknolojide tabii dünyada yazılım ve özellikle AI konusunda
02:19birçok ünlü kurum ve devlet kurumlarının özellikle ve özel sektöre
02:23hizmet veren bir AI şirketi olduğu düşünüyoruz.
02:27Yapay zeka şirketi olduğu konuşuluyor.
02:31Ve bize kaynaklar şunu göstermeye başladı.
02:33Son bu Maduro olayında, Maduro'nun operasyonunda kullanılan
02:38şu kaynaklar bize şunu gösteriyor.
02:41Yapay zeka artık askeri kılavuzları,
02:45PDF formatındaki dökümanları ve gerçek zamanlı,
02:47burası çok önemli, gerçek zamanlı
02:49saha verilerini analiz ederek
02:51saldırıların coğrafi dağılımını ve
02:55zamanlamasını optimize edebiliyor.
02:58Ve ettiği de görülüyor.
02:59Bu Maduro olayında bu tarz bir yapay zeka teknolojisini kullandığı
03:04bize kaynaklar gösteriyor.
03:06Bunu Pentagon nasıl yaptı?
03:09Tabii Pentagon'un içerisinde barınan,
03:12tamamen kapalı devre çalışan bir yapay zeka sistemin çalıştığını duyuyoruz.
03:17Kaynaklar bunu gösteriyor.
03:19Tabii sistem tamamen ticari kullanıcılara kapalı
03:22ve tamamen kapalı devre çalışan gizli bir ağda çalışıyor.
03:27Maduro'nun yakalanmasında bu tarz yapay zeka teknolojilerinin kullandığını görüyoruz.
03:32Ve hatta bu siber dünyada bu tarz yapay zeka teknolojilerinin kullandığı ilk vaka diyebiliriz.
03:38Sizce yapay zeka önümüzdeki savaşları nasıl biçimlendirecek?
03:42Yapay zeka robot teknolojisiyle birleştiği zaman
03:45insanlığın bana en büyük düşmanı olacak gibi geliyor.
03:48Siz ne düşünüyorsunuz?
03:49Evet aslında dediğiniz gibi artık savaşlar kinetik dediğimiz,
03:54klişe dediğimiz operasyonlardan biraz daha algoritmik savaşlara evriliyor.
03:58Yani algoritmik warfare dediğimiz bir alana geçiş yaptık diyebiliriz.
04:03Bu son gösterilen olayda.
04:05Artık gelecekte savaşlar daha az geleneksel askeri silah sistemleri kullanacak
04:12ve daha fazla da algoritma ve otonom sistemlerin maalesef göreceğiz diyebilirim.
04:19Neden maalesef dedim?
04:20Dediğim gibi ilk örnekteki gibi
04:23Skynet'teki gibi artık insanları öldürme veya bir ülkeyi savaşa sürükleme konusunda
04:31yapay zekanın eline geçmiş olacak karar verme esnasında.
04:34Bu da madura operasyonu yapay zeka modellerinin bu ölçekte bunun gibi büyük ölçek bir gizli operasyonda kullanıldığı
04:44ilk belgelenmiş vakada gösterildiği gibi artık savaşlar algoritmik savaşa dönüyor, dönecek diyebiliriz.
04:51Seyfullah Bey çok çok teşekkür ederim.
04:53Sevgili seyirciler burada Silikon Vadisi'nde San Francisco'da bu hafta konuşulan en önemli konulardan bir tanesi de
04:58Microsoft'un Suriye kökenli yapay zeka yöneticisi Mustafa Bey'in yaptığı açıklamalardı.
05:06Önümüzdeki 6 ayla bir yıl içinde bilgiye dayalı pek çok mesleğin sonu gelebilir dedi.
05:11Hadi bir yıl olmasın ama birkaç yıl içinde avukatlıktan doktorluğa, doktorluktan veterinerliğe, gazeteciliğe kadar pek çok mesleğe artık gerek kalmayacak.
05:19Peki bu meslekler bitince bu insanlar ne yapacak?
05:22Yüzlerce binlerce mühendisin işten çıkarıldığı bir Silikon Vadisi'nden sizlere bu soruyu soruyorum.
05:27Yeni isterseniz bunu Utku Erol'a soralım.
05:30Zeka uygulamaları uzmanı kendisi Berlin'den yayınımıza katılıyor.
05:34Utku Bey Çin'den gelen bazı görüntüler var.
05:37Amerika'dan da artan yeni yapay zeka araçlarıyla çeşitli görüntüler görüyoruz.
05:41Sosyal medyada dolaşan gerçekliğin eğilip büküldüğü bir komutla yeniden biçimlendiği dizi sonları görüyoruz.
05:48Mesela Aşkı Memnun'un sonunda Kung Fu yaparken gördük.
05:50Ya da Tom Cruise ile Brad Pitt'i bir komutla Hollywood'un iki ünlüslerinin kavga ettirebildiğini gördük.
05:57Sizce önümüzdeki 5 yıl en hızlı darbe alacak meslekler hangileri bütün bu çerçeveden baktığınız zaman?
06:04Araştırma verilerine baktığımızda mavi yaka meslekler aslında beyaz yakadan daha yüksek bir risk grubunda yer alıyor.
06:10Bu mesleklerin neredeyse yarısı orta üst risk seviyesinde.
06:14Ve görülen o ki fiziksel otomasyon, dijital otomasyonun tahmin edilenden çok daha hızlı bir şekilde yakalayacak.
06:22Ama tabii isterseniz sadece mavi yaka değil biraz da beyaz yaka üzerine konuşalım ve tüm resmen bir bakalım.
06:30Öncelikle şunu net bir şekilde söylemem gerekiyor.
06:33Hiçbir meslek tamamen yok olmayacak.
06:35Bu çok önemli.
06:36Meslekler yok olmuyor ama dönüşüyor.
06:39Dönüşemeyen, değişime ayak uyduramayan profesyoneller ise maalesef geride kalacak böyle bir dünyada.
06:46Biz 17 farklı sektörde 5000'e yakın mesleği tek tek analiz ettik.
06:52Ve elde ettiğimiz sorunçlar bize çok net bir tablo çizdi.
06:56En yüksek risk grubundaki sektörler perakende ve ticaret, finans ve sigortacılık, üretim ve imalat, ulaşım ve lojistik ve benzeri diğer
07:09sektörler de var.
07:10Ama bunlar şu anda en üst seviye risk grubunda diyebilirim.
07:12Ama burada çok kritik bir durum var.
07:15Tamamen güvenli bir sektör vardır diye bir şey diyemiyoruz.
07:18Çünkü her sektörün kendi içinde hem çok düşük riskli hem de çok yüksek riskli meslekleri bir arada barındırdığını görüyoruz.
07:25Peki hangi meslekler en çok risk altında diyecek olursanız birkaç soğut örnek vereyim.
07:31Veri giriş elemanları, kasiyerler, depo ve paketleme işçileri, montaj hakkında çalışan işçiler,
07:38müşteri hizmetleri, çağrı merkezi operatörleri, tıbbi kayıt teknisyenleri, sigorta işlem uzmanları,
07:44veznederler, muhasebe ve bordro uzmanları, resepsiyonistler, paralegaller yani avukatların asistanları,
07:53stok veya envanterden sorumlu kişiler, teknik destek uzmanları, metin yazarları ve en önemlisi ise yazılım geliştiriciler maalesef.
08:00Dikkat edecek olursanız bu listede hem mavi yaka hem beyaz yaka meslekler var.
08:06Kasiyerden yazılım geliştiricisine kadar pek çok geniş meslek grubu bu Yelpaz'da yer alıyor.
08:12Ama ortak özellikler ne diyecek olursanız hepsinde rutin iş oranı yüksek.
08:17Yani öyle ki rutin iş oranı ile yapay zeka riski arasında neredeyse birebir ilişki var, korelasyon var.
08:23Rutin işi yüksek olan mesleklerin riski de hala hazırda yüksek oluyor.
08:28Bilgisayar mühendisleri, grafik tasarımcıları, içerik üreticileri bu meslekler tabii ki tamamen yok olmayacaklar.
08:34Ama bugün yaptıkları işlerin büyük bir kısmını yapay zeka üstlenecek.
08:38Bu kişiler de ya dönüşecekler ya da yerlerini yapay zekayı daha iyi kullanan, çok daha az sayıda personale bırakacaklar.
08:48Ve haliyle 10 kişi bir işi yaparken artık 3 kişi yapıyor olacak.
08:527'si farklı bir alana yönelmek zorunda kalacak.
08:54Utku Bey çok çok teşekkür ederim yayına katıldığınız için.
08:57Sevgili seyirciler biliyorsunuz dünyanın dört bir tarafı sularla çevrildi.
09:01Okyanuslarla denizlerle çevrildi ama gelin görün ki karada büyük bir susuzluk var.
09:06Susuzluk öyle bir noktaya geldi ki yeni bir açıklamayla beraber, yeni bir araştırmalarla beraber
09:11Birleşmiş Milletler küresel su iflası diye duyurmak zorunda kaldı.
09:15Peki nedir bu?
09:17Yani şu anda yerüstü ve yer altı suların yenilenme hızının kalıcı biçimde azaldığını görüyoruz.
09:24Ya da doğal su sermayesinin geri döndürülemez bir şekilde tüketildiğine tanıklık ediyoruz.
09:29Bu da su stratejisi diye bir şey yaratıyormuş.
09:32Ve de su krizi artık geçici aşılabilir şokların dışında yepyeni bir aşamaya gelmiş gibi gözüküyor.
09:39Peki bu konu gerçekten ciddi mi?
09:40İsterseniz Türkiye Su Enstitüsü Politika Geliştirme Koordinatörü Dr. Tuğba Evrim Maden'e soralım.
09:46Birleşmiş Milletler'in bu artık su krizi değil su iflası yaşadığımız raporu okudunuz mu?
09:51Siz nasıl değerlendirdiniz?
09:52Aslında su krizi dediğimiz şey ülkeleri daha önce su zengini, su stresi, su sıkıntısı yaşayan
09:59ve mutlak su kıtlığı yaşayan ülkeler olarak sınıflandırırken artık bu raporla küresel anlamda
10:04dünyada bir su krizi yaşandığını ilan ediyorlar.
10:08Tabii ki burada su iflası kelimesi bir haber başlığı olarak çok çekici olabilir.
10:14Zaten bu minvalde de özellikle kullanıldığını düşünüyoruz.
10:17Su iflası aslında daha önce de kullanılmış bir terim.
10:20Özellikle İran'ın yaşadığı su sıkıntısıyla ilgili olarak su iflası terimi kullanılmıştı,
10:26tanımlaması kullanılmıştı.
10:28Su iflası, rapora göre su iflası ise ihtiyacın yani insanların, sektörlerin su ihtiyacının
10:36şu anki mevcut sistemde doğal su sistemi içerisinde karşılanamama riskinin doğması demek.
10:44Tabii burada olumsuz bir tablo çıkarılıyor.
10:48Çünkü artık kısa vadeli çözümlerin su konusunda sorunları çözme yeterli olmadığı ima ediliyor.
10:55Malum biliyorsunuz sürdürülebilir kalkınma hedefleri var.
10:592030 yılında gerçekleştirilmek üzere hedeflermiş.
11:02Ve bunların altıncı hedefi su ve sanitasyona erişim.
11:07Bu bağlamda su ve sanitasyona erişim konusunda dünya maalesef taahhüt ettiği,
11:12küresel anlamda taahhütlerin yerine getiremedi.
11:15Şu anda bu hedeflerin çok gerisindeyiz.
11:16Aslında bu hedeflerin gerçekleştirilmesini tetiklemek, süreci hızlandırmak,
11:22hedeflere tamamen ulaşamasak bile en azından yakın noktalara erişebilmemiz için
11:28aslında dünyaya verilmiş bir uyarı.
11:30Daha önce de sıfır gün gibi bir kavram kullanılmıştı.
11:33Tabii ki burada bir farkındalık amacıyla kullanılan bir terminoloji.
11:37Ama rapora baktığımız zaman, evet dünyada yaşanan su sorunlarından bahsediyor.
11:41Dünyada 3.2 milyar insanın su sıkıntısı yaşadığından bahsediyor.
11:46Ve en önemlisi dünyada su kaynaklarının %70'inin tarım alanında kullanıldığını,
11:52bir nevi suyun varlığının gıda güvenliğiyle de doğrudan ilişkili olduğunu ima etmekte.
11:57Tabii ki çözüm odaklı öneriler de söz konusu.
12:01Burada rapora baktığımız zaman, detaylı olarak incelediğimiz zaman her noktasını,
12:06aslında bize tamamen bir distopya öyküsü çıkarmıyor.
12:10Karşımızda, evet dünya bir riskle karşı karşıya, iklim değişikliği, nüfus artışı,
12:15özellikle de iklim değişikliğinin son yıllarda etkisiyle dünyada su kaynakları üzerinde bir baskı oluşturulmakta.
12:22Ama biz su kaynaklarının kullanımıyla ilgili, sürülebilir kullanımıyla ilgili önlemleri alır,
12:26su yönetişimini güçlendirir ve bu konuda aslında küresel anlamda,
12:30hem de bölgesel ve uluslararası anlamda bölgesel iş birliğini arttırabilirsek,
12:35bunu çözebileceğimizi de söylüyor.
12:37Tamamen olumsuz bir tabloda çizmiyor.
12:39Ama ciddi anlamda bir uyarı metni olarak karşımızda.
12:44Tabii burada su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı,
12:47entegre su kaynaklar üretimi, suyun tasarruflu kullanılması,
12:51geleneksel olmayan su kaynaklarının tekrar kullanımı gibi konular gündeme çıkarılıyor.
12:55Özellikle de arıtılmış su kaynaklarının tekrar kullanımı,
12:58geleneksel olmayan su kaynakları, deniz suyunun arıtılması, tekrar kullanılması
13:04ve diğer teknolojiler karşımıza çözüm olarak çıkarılmakta.
13:09Ama buradaki kilit nokta su kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması
13:12ve suyu iyi yönettiğimiz zaman, su kaynaklarını koruduğumuz zaman
13:16aslında iklimle uyumlu politikalarında güçleneceği,
13:20ayrıca doğayı koruyacağımızı da belirtiyorlar.
13:23Su iflası, evet dikkat çekici bir başlık ve bir uyanır itilinde bir rapor olduğunu düşünüyorum.
13:30Türkiye bu krizin neresinde?
13:31Önümüzdeki 10 yılda gerçekten bir kriz bekliyor mu Türkiye'yi de su anlamında?
13:35Aslında artık eskiden, demin de bahsettiğim gibi,
13:38dünyada ülkeler su zengini, su stresi, su sıkıntısı yaşayan ve mutlak sıkıntısı yaşar,
13:43skalası içerisine değerlendirilmekteydi.
13:46Daha bölgesel odaklı hedeflerimiz vardı.
13:48Tabii ki dünyada yine sıcak noktalar dediğimiz, önümüzdeki 10 yılda su sıkıntısını daha ciddi boyutta yaşayacak,
13:55su stresiyle karşı karşıya kalacak bölgeler ve ülkelerin olduğu bahse konu.
13:59Bu noktada ülkemiz Akdeniz coğrafyasında ve iklim değişikliğinden maalesef
14:05daha çok etkilenen, küresel anlamda daha çok etkilenen bir bölgenin içerisinde yer almakta.
14:10Kurak ve yarı kurak iklim kuşağında yer almaktayız ve iklim değişikliğinin özellikle son 4-5 yıldır etkilerini
14:17olumsuz bir şekilde ülkemizde hissetmekteyiz.
14:20Ülkemiz şu anda su stresi yaşayan ülke sınıflandırmasında.
14:24Yani aslında su kaynaklarını sürdürebilir kullanarak,
14:28su kaynakları yönetimine yeni adımlar atarak zaten bu mimari çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz.
14:33Hem suyun tasarruflu kullanımına odaklanmış durumdayız,
14:37suyun sürdürebilirlik esasıyla yönetilmesine uyum sağlamaktayız.
14:42Ve bununla birlikte de geleneksel olmayan su kaynakları,
14:46özellikle de aratılmış atık suların sektörlerde tekrar kullanımıyla ilgili çalışmalar gerçekleştirmekteyiz.
14:52Bu bağlamda su sıkıntısının gerçekliğinin farkında olan bir ülkeyiz.
14:59Ve bu bağlamda da her sektörde bu farkındalığın arttırılması yönünde çalışmalar yapılmakta.
15:05Tuğba Hanım çok çok teşekkür ederim.
15:06İsterseniz Çevre Yüksek Mühendisi Mehmet Yüce Yurt'a da nasıl çözüm olur diye soralım.
15:11Çünkü artık denizden de su alınabiliyor, kullanabiliyor.
15:14Biraz pahalı şu anda ama imkansız değil.
15:17Mehmet Bey deniz suyunun arıtmasının pozitif ve negatif etkilerini siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
15:22Gerçekten bu su iflasına bir çözüm olabilir mi?
15:24Deniz sularındaki miktar öncelikle belirtmek gerekirse kesinlikle azalmaz.
15:28Böyle bir durum söz konusu değildir.
15:31Deniz suyu arıtmanın avantajlarına da gelecek olursak,
15:35öncelikle tabii suya ihtiyacımızın olduğunda bu denizden olabilir, nehirden, gölden, barajdan olabilir.
15:40Bir şekilde insanların yaşamının temel kaynağı olan su ihtiyacını karşılayabilmesi için bir arıtma tesisine ihtiyacımız olacak.
15:47Bunu da o anda, o şartlarda eğer deniz kenarındaysa, bir kıyı şehri ise ve alternatif su kaynaklarında problem var ise
15:56tabii ki denizden sağlayabiliriz.
15:59Zaten alternatifin olmadığı yerlerde deniz suyunu arıtmak gerekiyor.
16:03Bu başlıca avantajlarındandır.
16:05Bir de deniz suyunu arıttığımız zaman barajların doluluk oranları gibi, yağışların olup olmaması gibi, mevsimsel değişimlerden etkilenmemesi gibi faktörleri göz
16:16önünde bulundurabiliriz.
16:17Deniz suyunu arıtmanın avantajlarına da gelecek olursak,
16:22tabii ki deniz suyu arıtma teknolojileri yüksek teknolojiler olduğundan dolayı,
16:27hem ilk yatırım maliyetleri anlamında hem de işletme maliyetleri anlamında biraz pahalı tesislerdir.
16:34İşletilmesi de, kurulması da maliyetli tesislerdir.
16:40Bu deniz suyunu arıttığımız zaman biz 100 birim su alıyorsak tabii ki bunun %100'ünü bu arıtma tesisinden geçiriyoruz ama
16:47bunun yaklaşık olarak, ortalama bir değer olarak %50'sini de biz tekrar denize geri vermek zorunda kalıyoruz.
16:53Konsantre su dediğimiz tuz yüksek oranda, yani bütün tuzunu aldığımız için suyun içerisindeki bütün tuzu almamızdan kaynaklı,
17:01geri kalan yoğunlaşmış olan tuzlu suyu tekrar denize veriyoruz.
17:05Denize verirken de dikkatli bir şekilde bizim difizörler dediğimiz sistemlerle denize vermemiz lazım.
17:11Bunun da tabii deniz canlılarına etkilemeyecek şekilde dağıtmamız lazım.
17:16Bu denizin tuz ruhunu falan artırmaz, böyle bir husus yoktur.
17:19Deniz canlılarını da etkilemeyecek şekilde vermemiz lazım.
17:23Aslına bakarsanız deniz suyunu arıtmak çok dezavantajlı bir sistem değil.
17:29Tabii ki çaresizlik çözüm getirir.
17:31Dolayısıyla alternatif su kaynaklarımız yoksa deniz suyunu arıtmak ve kullanmak durumundayız.
17:37Mesela bugün İstanbul'da içme suyunu denizden kaşlamaya kalksak, kaşlayabilir miyiz?
17:43Masrafı ne olur bunun?
17:44Şimdi Cüneyt Bey aslında en kritik konuya geldik.
17:47Deniz suyunun en önemli hususu zaten arıtma maliyetleri.
17:53Çünkü diğer alternatif tatlı su kaynaklarına göre değerlendirdiğimizde yaklaşık olarak,
17:59tabii bu zamana göre değişiyor ama şu anda ortalama 5 katı değerlerde.
18:04İstanbul'da şu anda sabit olarak 16 milyon kişinin yaşadığını düşünürsek günlük su ihtiyacımız kayıp kaçakları hariç tuttuğumuzda arıtma tesirinin kapasitelerinden
18:15biliyoruz 4-5 milyon metreküpler civarında.
18:17Bu konuya tabii İstanbul için değil de dünyada bütün genel olarak cevap vermek gerekirse de bir metreküp deniz suyunu arıtmak
18:25için ortalama günümüz teknolojisi ve günümüz fiyatlarıyla 500 dolar para harcamak zorundayız.
18:33Tabii bu rakamlar şu an için geçerli.
18:37Bundan 20 yıl öncesinde özellikle bizim bu teknolojilerde kullandığımız bir takım ürünlerin üreticileri az olmasından kaynaklı çok daha maliyet artmıştı,
18:47yüksekti o zamanlar.
18:48Fakat şimdi üretici sayıları arttıkça, yapımcı firmalarda arttıkça bu rakamlar daha böyle kabul edilebilir koşullara yaklaşmaya başladı.
18:59Dediğim gibi bir metreküp suyu sadece arıtabilmek için 500 dolar, ortalama 500 dolar bir para harcamak zorundayız.
19:07Bir de bu bir metreküp suyu sadece yapmakla bitmiyor.
19:11En önemli hususlardan birisi de işletme maliyeti.
19:14Çünkü yaparken bir kere para diyoruz ama işletirken sürekli bu maliyeti yapmak zorundayız.
19:22Bir metreküp suyu da deniz suyunu özellikle söylüyorum.
19:25Bir metreküp deniz suyunu ortalama olarak 0,5 dolarlara mal ediyoruz, arıtma tesisini.
19:32Alternatif su kaynaklarını kullandığımız zaman özellikle nehir suyunu, baraj suyunu veya göl suyunu arıtmak istediğimizde
19:43bu rakamların yaklaşık 5'te 1'i değerlerini arıtabiliyoruz.
19:47Hem ilk kurulun maliyetini hem de işletme maliyetini daha minimize etmiş oluyoruz.
19:53Bu yüzden elimizdeki su kaynaklarını bilinçli bir şekilde tüketmemiz lazım.
20:00Hem bireysel anlamda hem de sanayide kullanım alanında.
20:03Az gittik, uz gittik. San Francisco'dan yaptığımız bir yayının daha sonuna geldik.
20:08Önümüzdeki hafta yeni bir 5 Nebrikada buluşuncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
20:12Hepinize iyi günler, iyi akşamlar dilerim.
Yorumlar