00:03MÜZİK
00:44MÜZİK
01:25İstanbul'un farklı semtlerinde yükselen Selahattin Camileri,
01:29mimari özellikleri ve külliye düzenleriyle yalnızca taş ve kubbeden ibaret yapılar değil,
01:35devletin gücünü, esetik ihtişamını ve medeniyet tasavrunu da yansıtan eserler olarak İstanbul Silüeti'nde önemli bir rol oynuyor.
01:50MÜZİK
02:13Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan Mimar Sinan'ın kalfalık eserim olarak nitelendirdiği Süleymaniye,
02:20Haliç'e hakim konumuyla İstanbul Süleyman'ın en güçlü sembollerinden birisi olmayı sürdürüyor.
02:54MÜZİK
03:10MÜZİK
03:11MÜZİK
03:13MÜZİK
03:13MÜZİK
03:22MÜZİK
03:23MÜZİK
03:24MÜZİK
03:26MÜZİK
03:49Osmanlı'da her padişahın bir selatin cami yaptırma adeti vardır.
03:53Bu genellikle bilinenin aksine devlet hazinesinden yapılmaz.
03:58Her padişah bir zafer kazanır ve zafer kazandıktan sonra Ceybi Hümayun'a yani kendi payına düşen ganimet parasından büyük bir
04:08cami yaptırır.
04:09Bir nevi camiler Osmanlı Devleti'nin bir zafer anıtıdır olarak da düşünebiliriz.
04:14Kanuni Sultan Süleyman tabii ki ömrünün ilk selatin camisi olarak burayı yaptırmıyor.
04:18Aslında ilk olarak yaptırdığı büyük cami günümüzde yine buraya yakın bir konumda bulunan Şehzade Camisi.
04:26İlk oğlu Şehzade Mehmet vefat edince camiyi onun adına veriyor.
04:32Ve kendisi bir süre sonra artık ömrünün yavaş yavaş ilerlediğini de düşünerek yeni bir selatin cami yaptırmaya karar veriyor.
04:40İşte arkamızda gördüğünüz Süleymaniye Camisi de Kanuni Sultan Süleyman'ın yaptırdığı selatin yani sultani bir camidir.
04:48Osmanlı'da bir mimari adap kodu vardır.
04:51Padişah yapıları en büyük yapılardır camiler veya kamu yapıları olarak.
04:56Ve İstanbul'da yani sur içinde yani payitahtta padişah haricinde kimse bir minareden fazla minare camisine koyamaz.
05:06O yüzden bir selatin camiyi yahut bir sultani camiyi dediğimiz bu camileri minare sayısına göre ayırt edebiliriz.
05:12Süleymaniye Camii aynı zamanda bir külliye mantığı içerisinde bir külliyenin içine inşa edilir.
05:17Peki külliye nedir?
05:18Külliye aynı zamanda sadece bir caminin olmadığı ama caminin merkeze alınarak onun yanında türbe, hazire, çeşme, sebil, sibiyan mektebi, medreseler,
05:28han, hamam, arasta gibi pek çok yapı topluluğunun bir yapı kompleksinin içinde inşa edildiği bir yer gibidir.
05:34Süleymaniye o açıdan devasa bir yapıdır, külliyedir.
05:38Sadece camisini düşünmemek lazım.
05:41Süleymaniye özelliğinden gidersek burası aynı zamanda bir yüksek öğretim merkezidir.
05:46Sağında ve solunda dört adet büyük medrese bulunur ana olarak.
05:50Onun yanında üç tane daha diğer farklı medreseler bulunur.
05:53Darül Fıkıh, Darül Hadis Medreseleri, Darül Şifası yani hastane ve tıp medresesi vardır.
05:59Onun yaşında bir, iki, üç, dört numaralı medreseler vardır.
06:02Yani burası aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'na bürokrat, alim, hukuk insanı yetiştiren bir merkezdir de.
06:09Günümüzün bir nevi doktora yüksek lisans ve üniversite eğitimi veren bir kurumu olarak da düşünebilirsiniz.
06:16Mimarsının yaptırdığı Selahattin Camiler oldukça fazla.
06:19Özellikle o dönemin bir yıldaz mimarı olduğunu düşünürsek,
06:23Süleymaniye aslında klasik Osmanlı mimarisinin zirve noktalarından birini taşıyor o dönem için.
06:27Özellikle şehir silüetine bir tacın başındaki bir mücevher gibi bir konumlandırması vardır.
06:34Yahya Kemal Bayatlı döneminde aslında Süleymaniye'de bir bayram sabahı diye bir şiiri vardır.
06:39Özellikle 18. 19. yüzyıllarda klasik Osmanlı üslubunun zirvesini ve sanatının zirvesini temsil ettiği için
06:46burası şehrin hafızasında da, edebi çevrelerinde de, mimari ve teknik konuda da silüette bir zirve noktayı taşır.
06:54Özellikle 19. yüzyıla kadar İstanbul'a olan seyahatlerin çoğu mesela gemiyle gerçekleşir.
06:59Ve sisler dağılıp gemi Haliç'e doğru girdiğiniz zaman karşınıza çıkan en önemli yapılardan bir tanesi
07:05Ayasofra Topkapı Sarayı gibi Süleymaniye Camisi'dir.
07:09Kubbeleri, minareleri ve içerisindeki sütunlarıyla beraber aslında aynı zamanda bir anlam bütünlüğüne de sahiptir.
07:15Caminin gördüğünüzde dört alet minaresi vardır.
07:18Aslında bu Osmanlılar için iki minareden dört minareye geçiş açısından da önemli bir yer teşkil eder.
07:24Tabi pek çok mimari eseri bir anlam yükleyebiliyoruz.
07:28Minarelerin dört olmasındaki mana bazı sanat tarihçileri ve tarihçiler tarafından
07:34İstanbul'un fethinden sonra dördüncü hükümdar olan Kanuni'ye atıf yaptığı
07:39ve şereflerin on olmasının da kendisinin onuncu Osmanlı Padişahı olmasına yönelik bir atıf olduğu düşünülür aslında o dönem için.
07:47Cami kubbesi dört büyük sütunun üzerine oturmuştur.
07:51Bu dört sütunun aslında İslam'ın dört hak mezhep olduğu da söylenir simgesel olarak.
07:57Caminin içerisindeki ve dışarısındaki pek çok sütun aslında Osmanlı İmparatorluğu'nun
08:04yahut Osmanlı Devleti'nin o zamanlarki topraklarından getirilmiştir.
08:08Bu aynı zamanda farklı coğrafyalardan getirilen farklı sütunlar da
08:11Osmanlı Devleti'nin sınırlarının ve coğrafi büyüklüğünün gösterilmesi açısından bir sembolik değer taşır.
08:17Mesela içerisinde bulunan son cemaat yerine girişteki avludaki porfir taşları İznik'teki Süleymaniye Medelisesi'nden getirtilmiştir.
08:27Yahut çeşitli sütunlar yine Irak, Suriye, Anadolu gibi çeşitli imparatorluğun coğrafi parçalarından taşınarak buraya oturtulmuştur.
08:36Osmanlı döneminin sonlarına kadar özellikle 1850'lerden sonra camiler Ramazan gecelerinin vazgeçilmez bir parçası.
08:43Ne demek istiyorum? Camiler sadece ibadet yapılan yerler değildi o dönemler.
08:47Aynı zamanda insanların gece boyu aileleriyle dışarıya çıktığı zaman salep içtiği, boza içtiği, bir nevi panayırı andıran etkinliklere katıldığı,
08:57Hacı Karagöz Hacıvat oyunlarını seyrettiği, perde oyunlarına gittiği, onun dışında ufak tefek atıştırmalıklar yediği,
09:04koku, kitap, tezgahlardan alışveriş yaptığı, çocuklarını eğlendirdiği, aileleriyle zaman geçirdiği büyük etkinlik alanlarıydı.
Yorumlar