00:00Herkese merhaba. Son günlerde herkesin dilinde olan bir konu var, Türkiye ve BRICS meselesi.
00:05Gelin bu konuya biraz farklı, belki de çok konuşulmayan bir yerden bakalım.
00:09Muhtemelen duymuşsunuzdur, belki de şaşırmışsınızdır Ankara'nın BRICS'e yani Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın oluşturduğu o ekonomik bloğa katılmak istediği konuşuluyor.
00:20Eee bu da tabii ki akıllara hemen o büyük soruyu getiriyor.
00:22Yani Türkiye batıdan kopuyor mu? Düşünsenize, 72 yıldır NATO'nun kilit bir üyesi olan bir ülkeden bahsediyoruz.
00:30Bu gerçekten de dramatik bir ayrılık senaryosu gibi duruyor ve şu an herkesin kafasını kurcalayan soru da bu.
00:37Ama ya yanlış soruyu soruyorsak? İşte bugün ele alacağımız bakış açısı tam da bunu söylüyor.
00:43Bütün tartışmayı, bütün çerçeveyi bir anda değiştiriyor. Hazırsalız gelin bu yeni yaklaşıma bir göz atalım.
00:50Soru şu değil, Türkiye batıdan kopuyor mu? Soru şu, yoksa Türkiye batı tarafından çoktan terk edilmiş miydi? İşte asıl iddia bu.
00:59Yani bu yaşananlar ani bir rota değişikliği, bir ihanet falan değil, tam tersine yıllardır süregelen bir yalnız bırakılma hikayesinin kaçınılmaz, mantıksana bir sonucu.
01:09Bakın Prof. Dr. Ata Atun'un sözleri bu tezi çok net özetliyor aslında.
01:14Bu hamle ani bir savrulma değil, yıllara yayılan bir dışlanmışlık hissinin, sistematik güvensizliğin ve stratejik yalnızlığın mantıksal sonucudur.
01:23Yani burada bir kopuş değil, yeni bir gerçekliğin artık kabul edilmesi durumu var. Hem de gecikmiş bir kabulleniş.
01:30Peki, bu terk edilme hikayesi tezi neye dayanıyor?
01:34Tabii ki havada kalmıyor, belli başlı gönüm noktaları, birikmiş bazı şikayetler var.
01:38Gelin şimdi bu argümanın nasıl ilmek ilmek örüldüğüne bakalım.
01:43İşte bu terk edilmişlik hissi deniyor ki bir gecede ortaya çıkmadı.
01:47Bakın, 2016'daki darbe girişimi sonrası beklenen o dayanışma havasının eksikliği,
01:53terörle mücadele konusundaki destek taleplerinin sürekli geri çevrilmesi
01:56ve tabii işbirliği yerine sürekli masaya konan yaptırım tehditleri.
02:01Bunların hepsi, Türkiye'nin en temel güvenlik kaygılarının müttefikleri tarafından duyulmadığı,
02:06hatta görmezden gelindiği anlar olarak üst üste birikmiş.
02:10Ve mesele sadece bu büyük olaylarla da sınırlı değil, daha geniş bir resim var.
02:15Yani güvenlik talepleriniz görmezden geliniyor, silah satışları bir nevi siyasi sadakat testine dönüşüyor,
02:21tarihsel meseleler size karşı diplomatik bir silah olarak kullanılıyor.
02:25Bütün bunlar birleşince Ankara'da çok derin bir çifte standart algısının oluştuğu iddia ediliyor.
02:31İşte bütün bu hikayenin özeti belki de bu beklenti çatışmasında yatıyor.
02:35Türkiye kendini Doğu ile Batı arasında stratejik, otonom bir köprü olarak görüyor.
02:40Ancak Batı'nın ondan beklediği rolün zamanla itaatkar bir uydu olmaya,
02:45yani sadece direktifleri alan ve uygulayan bir uzantı olmaya evrildiği söyleniyor.
02:50İşte bu iki beklenti arasındaki makas giderek açılmış.
02:53Tabii bütün bunları sadece Türkiye'nin iç meselesi veya ikili ilişkileri olarak görmek de eksik olur.
03:00Bu karar çok daha büyük bir resmin yani değişen dünya haritasının bir parçası.
03:04Yani BRICS'e yönelimin arkasında ideolojik bir kopuş değil, aslında çok daha pragmatik bir hamle olduğu vurgulanıyor.
03:12Risk dağıtma stratejisi.
03:14Ne demek bu?
03:14Şu demek.
03:15Artık dünya tek bir güç merkezine bağımlı değil, o yüzden sen de yumurtalarının hepsini aynı sepete koyamazsın.
03:21Diplomatik, ekonomik ve güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirmek zorundasın.
03:24Ve işte şu cümle, belki de tüm bu küresel değişimi en iyi özetleyen ifade, dünya Amerika çöktüğü için değil, dünyanın geri kalanı yükseldiği için değişiyor.
03:34Bu çok önemli.
03:35Yani olay bir gücün zayıflaması değil, birçok yeni gücün sahneye çıkması.
03:40Ve bu da çok kutuplu, yeni ekonomik merkezleri olan, yeni ittifakların kurulduğu bir dünya demek.
03:45İşte bu yeni küresel gerçeklik bu.
03:49Dünyanın ekonomik ağırlık merkezi kayıyor, alternatif finans sistemleri, yeni ticaret yolları, farklı güvenlik işbirlikleri doğuyor, kısacası tek bir güce bel bağlama devri kapanıyor.
04:01Bu teze göre Türkiye'de bu yeni durumu erken okuyan ve artık kendi güvenliğini ve ekonomik geleceğini başkalarının onayına terk edemeyeceğini anlayan ülkelerden biri.
04:11Ve böylece en başa o soruya geri dönüyoruz.
04:14Ama belki de bu analizin sonunda asıl soru, Türkiye neden batıdan uzaklaşıyor değil, belki de tüm bu anlatılanlardan sonra asıl kışkırtıcı soru şu.
04:25Bunca açık işarete rağmen Türkiye neden bu kadar uzun süre bekledi?
04:30İşte bu soru bütün hikayeye bambaşka bir yerden bakmamızı sağlıyor.
Yorumlar