00:00Naging malawak ang pagbaha sa Mindanao dahil sa Bagyong Basyang.
00:03Ayon sa pag-asa, nalampasampan ang Bagyong Basyang ang 100-year return period level ng ulan sa northern Mindanao.
00:10Si Rod Laguzad, Satitalia.
00:15Kasunod ng pananalasan ng Bagyong Basyang sa Visayas at Mindanao,
00:19maraming lugar ang naapektohan gaya ng mga naitalang mga pagbaha.
00:22Ayon sa pag-asa, naikita na naranasang ulan sa northern Mindanao ang tinatawag na 100-year return period.
00:28Ibig sabihin, sa anumang taon ay may 1% na posibilidad na mangyari ang ganitong extreme rainfall event o maaaring mas matindi pa rito.
00:37Sa datos ng ayan siya, nakaranas ang Illigan City at kalapit na mga lugar ng matinding pagbaha.
00:43Ayon sa pag-asa, bago pa ang pag-landfall ng bagyo ay nakakaranasan ng malakas na pag-ula ng bahagi ng northern Mindanao.
00:49Anila naitala ang peak ng intense rainfall late o gabi ng February 5, Webes,
00:54kung saan nasa higit 350mm na ulan ang naitala sa ilang upstream areas na siyang naging sanhi
01:00ng pag-apaw ng tubig mula sa mga ilog, creek at drainage system na nagdulot ng malawakang pagbaha.
01:07Ayon kay pag-asa weather specialist Benson J. Estereja, bibihira na magkaroon ng bagyo sa buwan ng Pebrero.
01:13Base sa datos, huling nagkaroon ng bagyo sa Pebrero ay noon pang taong 2021.
01:17Sa ganitong panahon, pag nagkakaroon tayo talaga ng bagyo at mababa yung track niya,
01:23usually talaga pag-Febrary, mababa yung track.
01:26So maaari siya mag-landfall dito sa may Visayas at saka sa Mindanao.
01:30So directly maapektuhan talaga ng mga pag-ulan itong mga nasa Visayas ko
01:34at saka yung northern portion ng Mindanao kagaya ng Region 10 at saka yung Region 11.
01:40Paliwanagyaan nangyaring pagbaay maraming sanhi gaya na laman ng susceptibility
01:44o pagiging madali ng isang lugar na maapektuhan.
01:46Anya may mga lugar kasi na maituturing na highly susceptible
01:50dahil walang proteksyon o pananga mula sa pagbaha o pag-uunang lupa.
01:54Mahalagang bahagi din ito, Anya,
01:56ang pagiging handa ng isang lugar sa posibleng epekto ng bagyo.
02:00Mula sa tropical storm category, humina ang bagyo at kalauna ay naging low pressure area.
02:05Yung interaction ng bagyo sa lupa naging matagal din kaya hindi na sustain.
02:10Hindi na sustain yung kanyang lakas and nakakontribute talaga yung sa paghihina niya.
02:14Yung mga historical na mga bagyo natin kapag January at saka February,
02:20kasi ito yung time na malamig ang panahon.
02:22Tapos relative sa panahon ng habagat,
02:26itong panahon na ito talaga tuyo, generally tuyo ang hangin at saka may kalamigan.
02:30Anya itong daylan para humina ang isang bagyo,
02:33idagdag pa ang mataas na tsansa ng pagtama sa lupa,
02:35at oras na magkaroon ng interaction dito,
02:38mas humihina pa ang pagyo.
02:40Rod Lagusad, para sa Pambansang TV sa Bagong Pilipinas.
Comments