00:00Update sa amnesty application at issuance ng safe passes ating tatalakayin kasama si Atty. Lea Tanodra Armamento, Chairperson ng National Amnesty Commission.
00:11Chair Lea, magandang tanghali po.
00:13Magandang tanghali din po, Ma'am Sherry.
00:16Ma'am, una po sa lahat, pwede niyo po bang ibahagi sa amin kung gaano karami na ang kabuoang bilang ng amnesty applications na natanggap po ng National Amnesty Commission?
00:26As of January 26 of this year, ang total po na natanggap namin na applications is 7,758.
00:40Ang majority po nun, 6,235 ay nanggagaling sa grupo po ng CPP, NPA, NDF.
00:49Ang sunod po, yung MILF which is 1,001.
00:53And then, ang sunod po, MNLF less than 500.
00:57At ang pinakamababa ay yung sa MPRPA ABB which is 92.
01:07Sec, ano naman po ang pamantayan ng NAC sa pagbibigay ng Safe Conduct Pass at gaano po ito kahalaga habang nakaproseso po ang amnesty application?
01:16Ang kailangan lang po namin para makapag-issue kami ng Safe Conduct Pass, kailangan lang po namin ng application na ma-receive ng opisina namin.
01:26Tapos, magkita namin na ang applicant ay humihingi ng kanyang Safe Conduct Pass.
01:34At siya ay may kaso na may warrant of arrest or meron siyang kaso na sakop ng amnesty na binibigay ng ating presidente.
01:47So, yun lang po ang hinihingi namin sa kanila.
01:49Attorney, speaking of Safe Conduct Pass po, perhaps we can elaborate more.
01:54Paano po ito nakakatulong sa mga aplikante para makapag-proseso sila ng kanilang amnesty application
02:00ng hindi natatakot sa mga arrest warrant o paratang habang hinihintay nilang resulta?
02:05Malaking bagay po ito kasi once nabigyan ka ng Safe Conduct Pass,
02:11ang warrant of arrest mo, i-hold ang pag-serve sa iyo.
02:16So, ang mangyayari, makakagalaw ka na parang wala kang warrant of arrest.
02:21So, makaka-file ka ng application mo, makakakuha ka ng mga requirements na kailangan i-file mo sa amin
02:28para tumakbo yung iyong amnesty application.
02:33At the same time po, may humanitarian factor din po ito.
02:36Kung ito nag-grant ang amnesty, kung minsan ito po mga applicants, mga matatanda na,
02:42so kailangan nilang pumunta sa doktor.
02:44Kailangan nilang pumunta sa mga hospital,
02:49and then kailangan nila mabisita ang kanilang membro ng pamilya.
02:53Actually, may isa kaming magandang example sa Maguindanao.
03:00Maguindanao ayun or sa Coronadal.
03:03Nagpasalamat siya at nabigyan siya ng Safe Conduct Pass
03:06dahil sabi niya, makapag-mall na kami ng mga anak ko.
03:11Yun lang ho, napakasimple ng kanyang atikain sa buhay.
03:16Kasi sabi niya, dahil siya ay dating rebelde,
03:22nagtatrabaho na siya, uwi siya kagad ng bahay.
03:25Kasi alam niya may warat o marest siya.
03:27Pero dahil nabigyan namin siya ng Safe Conduct Pass,
03:30sabi niya, nakakapamasyal na siya,
03:33nakabisita na siya sa mga kaibigan niya,
03:35at nakakasama niya ng pamilya niya na mamamasyal.
03:38Yun po ang kagandahan doon.
03:40Tony, paano po yung proseso, para din po sa kaalaman ng publiko,
03:43paano po yung proseso ng verification natin dito
03:45para hindi maabuso o gamitin ng mga opportunista
03:48itong Safe Conduct Pass?
03:49As you have mentioned,
03:50na lalagay sa hold yung kanilang warrant of arrest.
03:54Ganito po yun.
03:55Di mag-apply sila, no?
03:58Titignan ng ating local amnesty board,
04:00ng sekretaryat natin,
04:01na on its face, qualified siya for amnesty.
04:08So, ang gagawin natin,
04:09i-verify din po natin yan sa NBI,
04:11i-verify din natin po yan sa police,
04:14sa prosecutor's office,
04:15tsaka sa court.
04:16Kung tama itong mga allegations niya
04:20sa kanyang application form,
04:22ang mangyayari po,
04:23ang ating basis for granting of safe contact pass,
04:29hindi lang sa allegation ng applicant,
04:32kundi po may data tayo na magagaling
04:36sa different government agencies.
04:39Ma'am, tuloy pa rin po ba ang deadline
04:41ng pagsusumite ng amnesty applications
04:44na nakatakda po sa March 2026?
04:48Opo, Ma'am.
04:48Sa ngayon po,
04:50ang deadline for the applications
04:53for the CPP NPA month
04:55is March 13, 2026.
04:59That is next month.
05:01Ang sa RPE, MP, RPE, ABB, MILF,
05:05and MNLF,
05:07ang kanilang deadline to file their applications
05:10is until March 4, 2026.
05:15Sa ngayon po,
05:16last meeting namin with the NTF-ELCAC
05:19last year,
05:21there was an approved resolution
05:25by the NTF-ELCAC.
05:27The NTF-ELCAC is chaired by the President.
05:30There was an approved resolution
05:32that the application for amnesty
05:36will be extended for another two years.
05:39But that is still pending
05:41with the office of the President.
05:42So nagko-complete staff work pa sila
05:44kung feasible po ba ito or hindi.
05:48Chair,
05:49I've always been curious,
05:50hindi dahil sa mag-apply ako,
05:52pero sa dami ng amnesty applications
05:54na ano po ba yung proseso sa NAC
05:55na mula sa pagtanggap
05:57hanggang sa pag-endorse sa Malacanang
05:59o paat pag-approve rano ng application
06:01and ano po yung mga giging timeline
06:03ng mga ito?
06:04Actually, humahaba ang proseso.
06:06So that sometimes discourages
06:08sa mga applicants
06:09kasi di,
06:10pagtanggap,
06:11hihingi sila ng safe contact pass.
06:13So mag-issue kami ng safe contact pass.
06:15Ngayon,
06:16ang obligation nila,
06:17sasabit nila rin mga requirements.
06:19Ang requirements mo,
06:19kailangan i-prove nila
06:20yung identity nila.
06:22So ID nila.
06:23So government-issued ID.
06:26Or ID issued by their organizations.
06:29Tapos,
06:30certification
06:30ng member nila
06:32ay ng kasamahan nila
06:34na sila ay membro
06:35ng apat na grupo.
06:36Diba?
06:37MILF,
06:38MNLF,
06:38RPA,
06:40ABB,
06:40tsaka CPP and PANDF.
06:43And then,
06:44pag nabuo na yun,
06:45magkakaroon ngayon
06:46ng meeting
06:48ang ating local amnesty board.
06:51Ang local amnesty board natin
06:52composed of
06:53the local chief executive,
06:55the prosecutor,
06:57the PNP representative,
07:00and then we also have
07:01the integrated bar
07:03of the Philippines,
07:04tsaka sometimes
07:05religious group,
07:06business group,
07:07may mga representative
07:08sa local community.
07:10And then,
07:10sila magdidesisyon
07:11kung i-recommend nila
07:13ang grant ng amnesty.
07:15After that,
07:16i-forward nila sa amin.
07:20Kami yung
07:20National Amnesty Commission
07:22composed of
07:23the Executive Committee.
07:25Ang Executive Committee natin
07:26composed of the Chairman
07:27of the National Amnesty Commission
07:29and the two commissioners.
07:31Ang duty po naman namin na yan
07:32ay to evaluate
07:33the form and substance.
07:35Parang, ano,
07:36parang impeachment din na.
07:38You have to evaluate
07:39the form and substance.
07:41If you find it
07:42compliant,
07:44then papaikutin na po
07:45namin sa ex-official members.
07:47Ang ex-official members natin,
07:49si Secretary
07:49Secretary ng Justice,
07:51Secretary ng Interior
07:53and Local Government,
07:54Secretary of National Defense,
07:56saka Office of the Presidential
07:58Advisory on Peace,
07:59Reconciliation, and Unity.
08:01So, maraming, ano,
08:02pag nabuo namin yun,
08:05usually it takes us
08:06one month.
08:07Yung,
08:07iikot lang yung papel sa amin, ha.
08:10And then,
08:10pag nabuo na namin,
08:11pag meron na kaming
08:12concurrence na majority,
08:15po-forward na namin
08:16sa Office of the President
08:17for appropriate action.
08:19It can be denial
08:20or grant of amnesty.
08:22So, doon yung matatapos
08:23kay Presidente.
08:25Kung bibilangin mo
08:26ang number of months
08:28na lumipas
08:30from the time
08:30nag-files sa application,
08:32eight to nine months.
08:33Okay.
08:34Mahaba.
08:34So, malibang po dun
08:35sa lengthy process
08:36na nabanggit mo,
08:37attorney,
08:38sa nakikita niyo pong
08:39sa inyong observation,
08:40ano po yung nakikita
08:40niyong possible reasons
08:42o yung mga posibleng dahilan
08:43bakit meron pa rin
08:44mga aplikante
08:45na hindi nakukumpleto
08:46yung kanilang requirements
08:47and paano po
08:48tinutugunan
08:49ng inyong NAC?
08:52Usually po kasi,
08:54merong,
08:55ang sa tingin nila,
08:57dahil sila ay
08:58miyembro ng
08:59grupo
09:00na nagkaroon tayo
09:01ng amnest,
09:03ng, ano tawag dito,
09:04ng peace agreement,
09:06akala nila
09:06hindi na sila
09:07mag-file ng application.
09:08Hindi po,
09:09individual po eh,
09:10ang pag-evaluate.
09:12So,
09:12kailangan mo
09:13papaintindihin natin
09:14sa kanila
09:14na hindi po dahil
09:15miyembro kayo
09:16ng grupo
09:17na may peace agreement,
09:18kami,
09:19tayo eh,
09:20okay na.
09:21Hindi po,
09:21individual.
09:22And then,
09:23kung minsan po,
09:24hindi ba nakatira sila
09:25sa mga bundok,
09:26sa mga conflict
09:28affected areas pa rin,
09:29so mahirap bumaba.
09:30Kung minsan,
09:31kailangan ng pamasahe,
09:33kung minsan,
09:33may mga waratwares
09:34sa mga nagtatago.
09:35So,
09:35ginagawa namin,
09:37ang aming local
09:37amnesty secretariat,
09:39yun ang pupunta
09:40sa lugar nila,
09:42and then,
09:43dahil may waratwares
09:44sila,
09:45mag-issue muna
09:45yung chairperson
09:46ng local amnesty board,
09:48which is usually
09:48the prosecutor,
09:49na i-ano muna
09:51yung provisional
09:53safe conduct pass,
09:55para hindi ma-
09:56ma-aresto yung tao.
09:58So,
09:59yung siyempre,
10:00sa amin din,
10:01ang difficulty din namin
10:02kung minsan,
10:02dahil we are just
10:04representing them,
10:06kuminsan nahirapan kami
10:06mag-access ng records
10:08nila sa court.
10:09Kuminsan ang court
10:09ayaw pakita sa amin.
10:10May ganyan.
10:11So,
10:11may mga kailangan
10:12ng coordination
10:13sa other government bodies
10:17kasi otherwise,
10:19medyo may hirap kami doon.
10:21Kaya,
10:21may meeting kami
10:22kay court administrator
10:23for this.
10:24Okay.
10:25Pahawal ko lang,
10:26attorney,
10:26paano po,
10:26alimbawa,
10:27yung isang tao,
10:28bago pa man din siya
10:29makapag-apply
10:30ng safe conduct pass,
10:31ina-aresto na?
10:32Pero,
10:33willing po siyang
10:33mag-apply
10:34for honesty.
10:36Paano po magiging proseso?
10:37Sinasabihan na po namin
10:38yung polis.
10:39Okay.
10:40We are closely
10:41coordinating
10:42with the police.
10:42Okay.
10:43So,
10:43mabuti naman ito
10:44si Chief PNP,
10:47si Chief Nartates.
10:48So,
10:48nagkaroon kami
10:49ng coordination meeting.
10:50So,
10:50he issued
10:51a directive
10:53sa mga polis
10:53na i-respect
10:54ang safe conduct pass.
10:56And then,
10:57pag alam namin
10:57na may warrant of arrest
10:59yung tao
10:59at nagtatago,
11:01kami ang pupunta doon.
11:02At isuwan siya
11:03ng provisional
11:04safe conduct pass.
11:06Attorney,
11:07meron po bang
11:07mga karagdagang programa
11:09ang NAC
11:10para sa mga taong
11:11nabigyan ng amnesty?
11:13At ano-ano po
11:13ang mga ito?
11:14Ano po yung
11:16Director Sherrill?
11:17Meron kaming
11:17tinatawag na
11:19balik-karapatan?
11:21Kasi,
11:22di ba,
11:23pag nabigyan ka
11:23ng amnesty,
11:24ang effect noon
11:25parang wala ka
11:26na kumit na crime eh.
11:27So,
11:27kailangan
11:28pupunta kami sa court,
11:31mag-file kami
11:32ng motion
11:33para i-dismiss
11:34ang mga kaso nila
11:35by virtue of
11:36the amnesty
11:37granted by the President.
11:38We also provide
11:40the National Bureau
11:40of Investigation
11:42saka PNP
11:43ng grant of amnesty
11:45ng Presidente
11:46para ma-erase
11:48ang kanilang kasalanan
11:49kasi
11:50ang effect ng amnesty
11:52kasi parang nakalimot tayo
11:54na nagkasala sila.
11:55So,
11:55ang mangyayari,
11:56pag humingi sila
11:57ng police
11:57at saka NBI clearance,
11:59cleared sila.
12:00Wala silang
12:00maging crime committed.
12:02Yung ganoon.
12:03And then,
12:03kinocoordinate po natin sila
12:05sa other government agencies
12:06for their livelihood,
12:08yung kanilang housing,
12:11yung kanilang mga...
12:13Ang dami kasi nating
12:14government agencies
12:16na tumutulong eh.
12:17So,
12:17kinocoordinate natin lahat yan.
12:19So,
12:19may mga moa kami
12:20sa DSWD,
12:21so,
12:22may moa kami
12:23kay DILG.
12:24Ang dami natin
12:25para,
12:26parang
12:26whole of government
12:27approach
12:28at dating
12:28para sa ating
12:29applicants.
12:31Chef,
12:32bukod sa mga
12:33nabanggit,
12:34ano po yung mga
12:35hamon na kinaharap
12:36ng NAC
12:36at sa pagpaputupad
12:38ho ng amnesty
12:39at safe conduct
12:40issuance
12:40lalo na ho
12:41sa mga apektadong
12:42aspetong
12:43koordinasyon
12:44at sa iba pang
12:45ahensya
12:45at lokal
12:46na kumunidad.
12:47Talaga ho,
12:48malaking hamon
12:49sa amin
12:50yung safe
12:51conduct pass
12:52na dapat
12:53igalang
12:54ng ating
12:54law enforcer.
12:55kasi po,
12:57there are
12:58instances
12:58na yung ating
12:59mga kapulisan,
13:01kahit
13:01pakitaan na sila
13:02ng safe conduct
13:03pass,
13:04ini-invite pa rin
13:05nila yung tao
13:06sa police station.
13:07Sabi ko nga sa kanila,
13:08kung ako yung tao,
13:10ako na to ha,
13:11matatakot ako
13:12pagdalin mo ko
13:12sa police station.
13:13So,
13:14we now agreed
13:15na hindi na nila
13:15dadalin sa police station.
13:16Right there and there,
13:17kung saan nila
13:18naharang,
13:20i-verify na nila
13:21para ang tao
13:22naman
13:22ay hindi ma-discourage
13:24na mag-apply ng
13:25safe conduct pass
13:27dahil
13:27rinrespetohin
13:29ang police.
13:29So far ngayon,
13:30naaayos na namin
13:31yung ganong
13:31klaseng problema.
13:33Speaking of
13:33encouragement,
13:34attorney,
13:34mensahin niyo po
13:35sa ating mga kababayan
13:36na nais mag-apply
13:37ng amnesty
13:38sa NAC.
13:40Ito po,
13:41hinihingi ko sa lahat
13:43na kung kayo po
13:45ay naging miyembro
13:46ng apat na grupo
13:47ng CPP,
13:48NPA,
13:49NDF,
13:51ng
13:51RPMP,
13:52RPA,
13:52ABB,
13:53MILF,
13:54at MNLF,
13:56please,
13:56mag-file na po
13:57kayo ng amnesty.
13:58Wala naman pong
13:59mawawala sa inyo
14:00kung wala kayong
14:01naging kaso.
14:02Ang importante,
14:03naka-file kayo
14:05before the deadline
14:06para po
14:07ma-process
14:08natin.
14:09Ito na pong
14:09pagkakataon
14:10na binibigay
14:11ng gobyerno
14:12para
14:13sa ating
14:14mga
14:14kapatid na
14:16nag-rebelde
14:17sa pamahalaan
14:19natin.
14:19Kasi after this,
14:20baka after the next
14:21administration,
14:22wala na to.
14:23So take advantage
14:24of it.
14:26Alright,
14:26maraming salamat po
14:27sa inyong oras.
14:28Atty.
14:28Lea Tanodra Armamento,
14:30Chairperson
14:31ng National Amnesty
14:32Commission.
Comments